Frankrijk: Richting de sneeuwbekapte Pyreneeën

Gerde (Camping de l'Adour)

De zon schijnt ons sinds enkele dagen weer eens tegemoet. En dat stemt me ook meteen vrolijker dan de afgelopen dagen, de kou kan me niets schelen maar ik heb een hekel aan de regen. Vanzelfsprekend eerst een bakkie koffie en de radio aan. Op deze staanplaats in de Haute-Pyrenees heb ik zelfs twee franse zenders die redelijk veel engelstalige muziek draaien. Over het algemeen is de radio ontvangst van de FM zenders zeer plaatselijk. Tientallen keren per dag speuren we de bandbreedte af voor voor ons persoonlijk beluisterbare zenders. Vaak zonder succes waardoor de radio dan maar weer uitgaat en we genieten van de stilte en het ronken van de oude dieselmotor.
Om tien seconden over acht loop ik opgewekt richting de Carrefour voor verse croissants. Lang houdt de opgewektheid niet aan want de supermarkt is op dit, in Nederland toch heel gewone tijdstip, nog gesloten en van een afstandje kan ik op de grote glazen deuren lezen dat de supermarkt om negen uur opent.
Om tien seconden over negen loop ik opgewekt richting de Carrefour voor verse croissants. Lyka is al toilet aan het maken. Het is onvoorstelbaar dat er in zo’n enorm grote winkel zo weinig keuze is in het brood. Zelfs in de croissants zijn er maar twee variëteiten. De margarine croissants zien er niet uit dus ga ik voor de roomboter versie en pak onderweg naar de kassa ook nog een doosje rode wijn van drie liter op. € 8,17 voor drie liter wijn is een koopje! Ik heb nog wel wat speciaal bieren aan boord van de camper maar met het frisse weer op de avond is een rood wijntje ook niet te versmaden.
De croissants sluiten goed aan bij het ontbijt van roerei met gerookte zalm. Een fantastisch ontbijt dat we straks misschien niet meer kunnen eten. Zouden ze gerookte zalm hebben in Spanje? We hebben geen haast op deze mooie ochtend. Er staan slechts een kleine zeventig kilometer op de planning en een bezoek aan een van de bekendste religieuze plaatsen van de katholieke kerk in de wereld. Lourdes! Ja, Lourdes!
Als kind gingen er wel eens katholieke vriendjes of vriendinnetjes met hun ouders of ooms en tantes naar dit katholieke sprookjesland. Ik moest altijd denken aan soort “Efteling voor de anders gelovigen”, wij waren namelijk Protestant thuis. De nieuwsgierigheid smeult nog steeds in me en met een katholieke vrouw heb ik ook een goede reden om niet aan deze plaats voorbij te gaan.

Terwijl we Vic-En-Bigorre verlaten doemen voor ons de met sneeuwbekapte Pyreneeën op. Een machtig vergezicht dat nog wordt versterkt door enkele mannen, en twee vrouwen, die op zaterdagochtend er met de wielrenfiets er op uit trekken om die heuvels te bedwingen.
Wij houden onze ogen, en ik ook op de weg, op deze bergen gericht totdat we in Lourdes arriveren waar we eerst nog even de plaatselijke Lidl een bezoek brengen. Het is vandaag zaterdag en dat betekend dat ik zeker voor twee dagen moet inkopen.
De eerste route in Spanje gaat ook nog eens door een redelijk onbevolkt gebied dus heb ik geen kennis òf zekerheid of we maandag wel eten kunnen inkopen. Met een lijstje in mijn hand ga ik voor de laatste keer dit jaar een Lidl in Frankrijk binnen om boodschappen te doen. Helaas hebben ze niet alles wat er op mijn lijst staat, er zijn opvallend veel lege plaatsen in de diepvriezers! Dan gaan we later maar op zoek naar een alternatief voor de overheerlijke potato wedges.

Lourdes is een magistrale symfonie van het katholieke geloof. Een eenvoudig plattelandsmeisje krijgt een verschijning van de maagd Maria in een grot net buiten het dorp en daarmee is een bedevaartsoord geboren. Het meisje wordt in 1933 heilig verklaard en boven op de berg van de grot wordt er de enorme granieten “Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis” gebouwd. En zie, een goed geoliede geldmachine voor de grote baas, met zijn trawanten, in Rome is een feit.

Maar het is en blijft religie dus daar moet je als reiziger respect voor kunnen opbrengen. Over het algemeen zijn religieuze gebouwen een verheerlijking van het geloof met mooie architectuur met veel kunst en goud. Zo ook deze. Mijn kleine Lyka is er stil van. Ze is van huis uit katholiek en de katholieke kerk heeft nog steeds zeer veel invloed in de Filippijnen. Ik moet tientallen foto’s van haar maken met beelden, mozaïeken en bouwwerken op de achtergrond. Ik doe het met veel plezier, het doet me goed om haar gelukkig te zien.

De “Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis” is een mooi staaltje van kerkbouw. Ik kan hier ook echt van genieten en mijn camera klikt er op los. Ik verbaas me erover hoe rustig het hier in Lourdes is op deze zonnige ochtend in november. In de stad hebben we al opgemerkt dat er zeer veel hotels, winkels en restaurants zijn gesloten in afwachting van het seizoen 2017 dat begin maart weer losbarst. In juni en juli kan je hier over de koppen van de bezoekers lopen.

En daar is het heilige geneeskrachtige water van Lourdes! In de stad wordt het in plastic flessen in de vorm van de maagd Maria verkocht. Mijn excuses aan de gelovigen onder u maar dit vindt ik persoonlijk te ver gaan en een ontoelaatbare vorm van geldklopperij!

Ontelbaren hebben in de afgelopen honderd jaar hier hun flesjes, variërend van een halve liter tot enorme dertig liter jerrycans, gevuld met het gratis gewijde heilige geneeskrachtige water. Ik vindt het intrigerend hoe een onbelangrijk meisje, een grot en een verschijning kunnen uitkomen op geneeskrachtig water dat zieken en gebrekkigen vanuit heel de wereld aantrekt. Maar wie ben ik? Op de terugweg naar de camper kopen we nog wat souvenirs voor het thuisfront in de Filippijnen. Wat zullen ze blij zijn met de rozenkransen uit Lourdes!

Onze slaapplaats voor vandaag is Camping de l'Adour in Gerde. Een dorpje met een mooie camping aan de voetheuvels van de Pyreneeën. De rit naar de camping toe geeft ons een laatste blik op de besneeuwde bergtoppen. De lucht trekt dicht en misschien is er slecht weer op komst.
Camping de l'Adour is een camping met een warme douche, een gelegenheid om de was van elf dagen te doen en het gevoel van veiligheid. Ik moet eerlijk zijn maar op een camping slaap ik toch wat rustiger dan gewoon langs de weg. Ik weet dat de statestieken in ons voordeel werken maar toch knaagt er iets in je onderbewustzijn wanneer je “vrij staat”.

Door alle klussen aan het einde van de dag heb ik niet veel tijd om te koken dus een gemakkelijke Paella met extra toevoegingen moet ons vullen. Hij is wat aan de zoute kant voor ons maar dat is begrijpelijk. Ik gebruik namelijk nooit extra zout in wat ik bereid. De enige uitzondering daarbij is natuurlijk patat friet, daar moet nu eenmaal zout, en een flinke klodder vette èchte mayonaise, op.
Het is nog niet echt laat maar we zijn vermoeid. De was ligt weer schoon op de plaats in de camper en wij zijn zelf ook weer okselfris. Een aflevering van Seizoen 6 van de X-Files met een bokbier binnen handbereik en de dag zit er voor mij weer op. Om half elf gaat het licht uit.

Frankrijk: De blauwe lucht tegemoet

Vic-En-Bigorre (Bar De L'échez)

Die wijntjes hebben vannacht hun werk wel gedaan! Terwijl Lyka klaagt over de regenbuien en het lawaai dat ze op het dak van de camper veroorzaakten kan ik alleen maar glimlachen over de goede nachtrust die ik heb gehad. Ik ben zelfs al voor zeven uur uit bed! terwijl ik aan mijn eerste kop koffie zit en het verhaal van gisteren schrijf gaat de iPhone om zeven uur precies af.

Ik ga rustig verder met schrijven totdat Lyka zich bij me voegt en ik aan het ontbijt kan beginnen. Er zijn nog wat restjes in de koelkast dus maken we die eerst maar op. De worstjes smaken nog uitstekend en de witte bonen in tomatensaus van de Asda uit Schotland brengen een glimlach op onze gezichten.
We hebben helaas de eerste twee reizen met de oude camper veel pech gehad maar tot nu toe gaat het op deze reis allemaal goed. De koelkast geeft geen krimp en de accu kan het redelijk bijbenen. Redelijk zeg ik omdat ik hem wel om de drie dagen weer helemaal vol laad. Tenminste, wanneer we netstroom op de camping hebben. We zien ook weinig zon dus het paneel laadt ook niet echt bij. Het mannetje kijkt af en toe wel neutraal op de accu monitor maar de spanning komt nooit onder de 12 volt. Misschien slijt de accu wel snel omdat we net boven de 50% lading blijven hangen maar dat kan me op dit moment niet zoveel schelen.

Een blik op de kaart over de route die we tot nu toe hebben afgelegd. Kaarten zullen niet veel voorbij komen in mijn verhalen, net als coördinaten waar we hebben geslapen en afgelegde afstanden, dat is onzinnige informatie waar niemand iets mee kan. Persoonlijk vindt ik het ook iets van een wedstrijd hebben! Zoals we kunnen zien zijn we al bijna in Spanje.
Morgen heb ik voor Lyka een verrassing en daarom zijn we een kleine kilometer of veertig voor ons doel van morgen gestopt. Maar weer verder met vandaag. Tja, voor het eerst sinds enkele dagen zien we aan de zuidelijke horizon weer een streep blauwe lucht. Dat werkt wel motiverend om snel die kant op te gaan.
Tijdens een van de korte pauzes valt het ons meteen op dat de buitentemperatuur een stuk aangenamer is geworden. Mijn thermische t-shirt blijft al een dag in de kast liggen maar met deze temperaturen wordt de korte broek ook alweer aantrekkelijk.

Ook dit is weer zo’n dag met weinig hoogtepunten en weinig foto’s, een eindje rijden, een koffiepauze, wat kleine boodschappen doen, een lunch, een planning maken waar te stoppen en zo komen we aan in Vic-En-Bigorre waar we naast “Bar De L’échez" op een boomrijke parkeerplaats staan.
Vandaag was geen saaie dag! De omgeving en de vergezichten van Zuid-Frankrijk wisselden regelmatig, maar wel een dag die je snel zal vergeten. Het is vandaag 11 november en dat is in Frankrijk de nationale feestdag die de wapenstilstand en daarmee ook het einde van de 1e wereldoorlog herinnert.
Omdat ‘Les ‘Ollandèrs’ zo onwetend zijn over deze historisch periode en feiten duurt het even totdat het tot ons doordringt dat de supermarkten vanmiddag ook weer dicht zullen zijn. Met een direct gevolg dat ik nog even snel een baguette bij een kleine plaatselijke bakker langs de weg voor de lunch moet scoren!

Voor het avondeten van vandaag hoef ik niet zo diep te gaan. De kip en de patat gaan tegelijk in de oven. Een experiment dat uiteindelijk niet doorgaat! Ik heb de patat gisteren wel in mijn handen gehad maar weer in de vriezer terug gelegd met het idee dat ik vandaag patat zou kopen. Nee dus, helemaal vergeten en de winkels zijn dicht!
Tijd voor een noodoplossing? Een beetje van Maggi en een beetje van jezelf!
De aardappelpuree uit een zakje is niet eens zo slecht! Zeker wanneer je het kookvocht van de diepvries broccoli gebruikt om de puree aan te maken. Een stukje gebraden kipfilet erbij en de simpele maaltijd is compleet.
Ik weet niet waar het aan ligt maar ik ben weer helemaal kapot en ben duidelijk aan een rustdag toe! Weer geen film want ik kan mijn ogen niet meer open houden. We liggen weer voor tien uur te ronken en vannacht blijft de kachel weer uit! Buiten blaast de wind door het ritselende bladerdak. Af en toe valt er een blad omdat ook hier de herfst in aankomst is.

Frankrijk: Alweer ruim een week op pad

Blasimon (bij het park)

Op deze luie donderdagochtend realiseer ik me dat we alweer ruim een week onderweg zijn. Het reizen met de camper is net zo intens als het reizen met een rugzak. Ik heb het gevoel dat we al een maand onderweg zijn! Wat is het hier toch heerlijk rustig op deze camping op het Franse platteland! Wanneer we dichtbij de openbare weg slapen ga je toch met een ander gevoel in je achterhoofd naar bed. Je bent wat voorzichtiger wat gevoeliger voor vreemde geluiden. “Camping Le Moulin” in Chef-Boutonne is een heerlijk plaatsje, met in het winterseizoen slechts één fantastische douche en toilet voor enkele campers, en ik zal zeker proberen om hier op de terugweg ook te overnachten.
Het ontbijt schiet erbij in doordat we zo lui en laat zijn. Tegen de tijd dat we kunnen gaan eten besluiten we om maar te gaan rijden en onderweg een vers baguette te kopen. Waarom zijn die broodjes in Frankrijk toch zo lekker? Is het het vakantiegevoel dat ons voor de gek houdt? Nee dus, een kort visueel onderzoek van het brood brengt aan het licht dat het meel dat hier wordt gebruikt duidelijk anders is dan in Nederland. Het is geen witbrood! Het is een beetje grauwig dat duidt op een andere samenstelling van het meel. Carrefour zorgt voor de verse baguette en wij beleggen het ruim met kaas en honing. Koffie en thee maken het uitgestelde ontbijt compleet.

Bij het wegrijden van de camping heb ik 409 kilometer op de GPS staan als ons reisdoel. Dat gaan we zeker niet halen maar de paarse streep op het apparaat loopt haast recht naar beneden, naar het zuiden. Volgens deze planning zijn we op zaterdag of zondag in Spanje maar zelf hou ik het op maandag.
We bereiken de wijngebieden ten oosten van Bordeaux. De omgeving en de bebouwing verandert. De velden met wijnstokken worden talrijker en de grote wijnhuizen ook. Het is een schitterende omgeving.
Omdat we water moeten innemen, we doen het nu nog met de jerrycan, stop ik bij een kerkhof met veel bloemen en bloeiende planten. En, Bingo! Een kraan zonder slot met vers drinkwater. Op het kerkhof staan ook enkele familiegraven zo groot als kleine huisjes. Graven uit een ver verleden toen Frankrijk nog een rijke koloniale natie was en de elite tussen het volk op het platte land woonde. Heeft Frankrijk zich ten gronde gericht door immigranten uit de voormalige koloniën toe te laten? En deze immigranten, brandde er in hun hart niet de haat tegen de voormalige kolonisten? De tijd zal het leren maar hier in Frankrijk staat het er een stuk slechter voor dan in Nederland.
Vergeet ook niet dat Frankrijk vooral een agrarische natie is. Nog steeds exporteert het veel landbouwproducten, of daarvan afgeleide producten, naar elke uithoek van de wereld. Van de elitaire Champagne en Cognac tot de simpelste Brie!

Het valt ons op hoeveel mooie grote huizen er op het platte land leegstaan. Sommige goed onderhouden maar de meeste toch vervallen. Heeft dat te maken dat er op het platte land geen werk meer is? Is de plattelandseconomie dood? Dat moet haast wel. Een stukje verder rijden we door een hoofdstraat in een klein stadje waar alle winkels leeg staan. Te huur of te koop staat op de aanplakbiljetten in de etalages. Zelfs bij de kleine supermarkt aan het einde van het dorp staat er geen enkele auto op de parkeerplaats.
Wanneer ik de supermarkt betreed is er helemaal niemand te zien. Ik grijp een stokbrood en een zak gemengde sla die tegen de datum aan is. Een oudere korte dikke verwarde vrouw verschijnt uit een van de gangpaden en kijkt me verbaasd aan. Ik moet haar ook vreemd hebben aankijken want ze verontschuldigt zich. Twee euro en vijf en zestig cent omzet, hier werken ze ook nog met de echte eurocenten, ik betaal met de pinpas en besef tijdens het intikken van mijn PIN-code hoe droevig dit beeld is.
Vroeger had je in dit stadje de bakker en iemand in de winkel, de groenteboer en zijn dochter, de slager en zijn knecht, de kruidenier en zijn vrouw! Acht mensen hadden werk en hun leven enige inhoud. Nu is er een kleine moderne supermarkt aan de rand van de stad met één oudere vrouw, en zeven mensen vragen zich af wat ze vandaag moeten gaan doen en hoe ze brood op tafel moeten krijgen.

Na slechts een staanplaats voor de nacht te hebben geprobeerd, een andere camper gaf ons het advies om niet aan de rivier te gaan staan, komen we op een kleine parkeerplaats naast een park in Blasimon terecht. Een mooie schone rustige plaats met wat uitzicht op het groen. De gordijnen aan de straatkant gaan dicht en wij gaan een beetje ontspannen.

Het avondeten houden we sober omdat het een restje is van enkele dagen geleden. Gekrulde pasta met Bolognese saus en sla. Vooral de Parmezaanse kaas maakt de maaltijd af.
Als avondfilm hebben we “The Ones Below”, een Britse tv-film uit 2016 met een verrassend einde. Nog een rood wijntje, we zijn ten slotte in wijnland, en dan vermoeid naar bed. Morgen hebben we een ruim 220 kilometer voor de boeg om aan de grens met Spanje te komen. De bestemming is een verrassing voor Lyka maar ook een plaats die me altijd heeft gefascineerd en die ik zelf dus ook graag wil bezoeken.

Frankrijk: Regen en wind

Chef-Boutonne (Camping Le Moulin)

Het begon vanochtend allemaal met de kerktoren die zes uur sloeg. Het is op dit uur ook in Frankrijk nog pikkedonker. Zo donker zelfs dat ik het alarm voor dit onmenselijke uur heb uitgezet en zeven uur is vanaf vandaag het tijdstip geworden dat ik op ga staan. Waarom zo vroeg? Gewoon omdat ik even tijd voor mezelf wil hebben en rustig aan mijn verhalen en foto’s kan werken.
We gaan vandaag richting Le Mans en het is zeker niet een van de mooiste gebieden van Frankrijk waar we doorheen rijden. Het eindeloos lang rijden begint saai te worden. Regenbuien geselen de oude dame en tussen twee buien door stoppen we waar er maar een blauw bord “Parkeerplaats” staat. Warme koffie en warme thee verwarmen de innerlijke mens tegen de koude wind en regen buiten de camper.
Helaas hebben we vandaag ook al de eerste technische problemen ondervonden. De ontsteker van de kachel wil niet altijd werken. Soms is een tikje tegen de zijkant van de kachel genoeg maar ik moet onderweg toch maar eens gaan kijken voor een vervangende ontsteking. Het is een vrij normaal onderdeel dat heel lang verwerkt is in de kachels van Trumatic, maar dat neemt niet weg dat het moeilijk verkrijgbaar kan zijn. Ik heb namelijk het idee dat ze niet zo vaak kapot gaan. Mocht het echt fout gaan dan zullen ter plaatse een oplossing moeten vinden. Voor nu laten we de kachel gewoon zachtjes branden.
Met het oog op de tijd stoppen we even voor Niort om een camping te zoeken op de iPhone app van de NKC. En dat is moeilijker dan het lijkt. Er is slechts één camping zo laat in het jaar open op weg naar het zuiden. De camping ligt redelijk op de route maar is nog wel 53 kilometer rijden. En dat is ruim een uur reistijd met onze gemiddelde snelheid. Dan moeten we ook nog geluk hebben met het verkeer in de binnensteden of omleidingen wegens wegwerkzaamheden.

Het rijden naar de camping duurt nòg langer dan verwacht maar met weinig daglicht resterend rijden de “Camping Le Moulin" in Chef-Boutonne op. De eerste aanblik is een beetje mistroostig en verlaten. Maar ja, wat verwacht je in november? Een bruisende camping? Nee, en met dit weer zeker niet.
De eigenaar blijkt een Engelsman te zijn die ook nog een vloeiend Duits en Frans spreekt. Voor drie euro korting moet ik op zoek naar de kaart van de ACSI campingclub maar die heb ik gelukkig zo gevonden. Organisatie is nu eenmaal belangrijk in een kleine woonruimte!

Na het douchen ga ik meteen aan de slag met het avondeten. We zijn moe en we hebben trek. Chipolata met bbq uien, broccoli en ovenfriet zijn het avondmenu. Stevig en kruidig want dat hebben we nodig vandaag! Van een film komt er niets vanavond. Ik ben te lang bezig geweest met andere zaken en de vermoeidheid dwingt me ons bed op te zoeken. Lyka is ook nog even met zichzelf bezig maar niet veel later kruipt ze naast me.
We zijn vandaag weer een stuk opgeschoten richting het zuiden maar het gaat niet zo snel als we hadden verwacht. Maar dat geeft niet, we hebben geen haast, we zijn ontsnapt aan de ferme grip van de maatschappij!

Frankrijk: Dwars door Frankrijk

La Madeleine Bouvet (Place l’Etang)

Ook op deze mooie ochtend probeert de zon ons over te halen om nog langer in Noord-Frankrijk te blijven. Voor een moment twijfel ik om het met Lyka te bespreken maar die wordt niet goed van mijn wispelturig gedrag dus laat is het maar achterwege.
Na een ontbijt van een dikke plak brood, wanneer jezelf moet snijden dan is dat gemakkelijk te regelen, met een gebakken ei met ontbijtspek en twee koppen koffie gaan we vroeg op pad. Het is pas acht uur wanneer de oude dieselmotor warm staat te draaien en ik heb het idee dat nog veel bewoners van de overige campers op een oor liggen.

De route naar het zuiden zet ik handmatig uit op de Garmin GPS. Een door de elektronica berekende route gaat me teveel over snelwegen en dat wil ik ten koste van alles voorkomen. De binnenwegen hebben juist hun charmes door de kleine dorpjes en vele winkels en oude gebouwen die je passeert. Net na negen is het tijd voor de eerste koffiestop.

Ruim een uur later stoppen we weer, dit keer naast een fotogeniek gesloten café. De laatste klant moet al zijn overleden. Ik probeer door de ongewassen ruiten naar binnen te kijken maar verder dan een stapel houten kratten met lege flessen kom ik niet. Het is er te donker binnen. Wat zou ik daar graag even hebben rondgeneusd!
Daarna rijden we eindeloos door het Franse landschap, we stoppen af en toe om even te rusten en wat inkopen te doen. Het doel voor vandaag is rijden, veel rijden en zo ver mogelijk rijden. Maar dat valt tegen met een oude diesel, honderden rotondes en vele kleine dorpjes met hun 30 Km/u zones. De beladen oude dame komt niet vaak boven de 90 Km/u. En laat dat nu precies te toegestane snelheid zijn op de Franse binnenwegen!

Uiteindelijk komen we na een beetje zoeken op de camperplaats in La Madeleine Bouvet terecht. Een schitterende plaats aan een grote vijver met een kraakhelder toilet en vers drinkwater.
Het is onvoorstelbaar hoe moe je kunt worden van acht uur rijden! Na een kleine 250 kilometer zijn we een flink eind naar het zuiden verhuisd. Voor morgen hebben we in ieder geval de zelfde plannen.

Een eenvoudige maaltijd van noedels met garnalen, enkele bokbier en drie afleveringen van de X-Files. Lyka ligt om kwart over negen al te snurken. Ik volg haar voor de kerktoren naast de parkeerplaats tien keer heeft geslagen!

Frankrijk: Nog één dagje Noord-Frankrijk

Le Hourdel (Route Blanche)

De regen daalt zachtjes neer op deze donkere ochtend aan de noord-franse kust. Een onwerkelijke eng gelige zon uit een verhaal van Stephen King verlicht de lelijke parkeerplaats waar wij de nacht hebben doorgebracht. Ik voel me niet helemaal 100% na die paar verschillende zware bieren van gisterenavond dus werk ik eerst drie bakken koffie naar binnen terwijl ik weer waypoints invoer voor de route langs de kust. Het is in ieder geval een stuk minder koud vanochtend, ik zou bijna zeggen dat het een zachte herfstdag is. Het gevolg: we rijden de route gewoon verder.
Terwijl Lyka nog in de alkoof ligt te slapen rij ik voorzichtig naar de Lidl een kilometer verderop. We weten nu dat enkele supermarkten in Frankrijk op zondagochtend geopend zijn maar de meeste zijn gewoon gesloten. Het zal ons dus niet meer gebeuren om op een zondag zonder lekker eten te komen zitten.
Bij de Lidl ga ik helemaal los! Lekker bruin brood met veel goede zaden is er alleen aan een stukje dus dat wordt zelf weer brood snijden met de “Broodzaag”, zoals mijn wijlen grootmoeder dat pleegde te noemen. Ook heb ik de franse kruidenkaas gevonden van het Lidl merk, net als slasaus en chocolade croissants om zelf af te bakken.
Wanneer ik met een volle boodschappentas bij de camper arriveer heeft Lyka al een kop koffie voor me gemaakt en ze kijkt me verbaasd aan.
Zo lang was die boodschappenlijst tocht niet?, zie ik haar denken.
We vallen meteen aan zodra de heerlijkheden op tafel staan. Het zware donkere brood met de franse kruidenkaas smaakt ons uitstekend!
Vol en voldaan beginnen we aan een nieuwe dag en de volgende etappe. Het begint me op te vallen dat er hier aan de kust zeer veel borden staan verboden voor campers. Overal zijn de parkeerplaatsen ook afgezet met hoogtebalken. Dan zullen die Fransen zich in het hoogseizoen zeker misdragen. Nu, in november, zijn er maar heel weinig campers op de weg. We zien er hooguit drie of vier per dag. Dat maakt het reizen buiten het seizoen zeer aangenaam. Ondertussen heeft de zon van de regen gewonnen en ze schijnt in haar overwinning over de kust van Noord-Frankrijk.

Onderweg doen we een bakkie op een stille parkeerplaats in het bos achter de duinen en niet veel verder op de parkeerplaats bij een Carrefour, ik denk trouwens dat de naam is veranderd maar het logo is hetzelfde gebleven, eten we een gezonde lunch. We hebben samen besloten om tussen de middag niet meer zo zwaar te eten omdat de kilo’s er aan vliegen en ze weer moeilijk kwijt zijn kwijt te raken.
Bruin brood met Emmentaler en tomaat is gezond en het smaakt uitstekend!

Zo komen we aan de monding van de Somme. Een rivier die bekend is geworden door de grote oorlog en de veldslagen die daar een stuk verder stroomopwaarts zijn geleverd. Hier aan de oevers van het kanaal is er weinig van te merken. Het is hier vredig en de natuur is van ongekende schoonheid. Twee keer per dag stuwt de Atlantische oceaan de getijden “het Kanaal” in met als gevolg een enorm hoogteverschil in de getijden. Vele bootjes spartelen op dit uur op het droge.

Een geschutsbunker uit de 2e wereldoorlog die door de zee is los gespoeld 

Het is nog geen twee uur wanneer we besluiten om een plaats voor de nacht te zoeken. En deze plaats is een hèle mooie zei het niet dat de uitwerpselen van de harige alarminstallaties voor campers deze plaats en de omliggende wandelpaden ernstig hebben vervuild. Ik heb niets met honden en zal dat ook nooit krijgen!
Voor de zoveelste keer besluiten we om morgen een flink stuk naar het zuiden te rijden. Maar nu ècht! Ik moet er zelf om lachen wanneer ik dit op mijn MacBook schrijf.

Na een heerlijke rustige middag ga ik om half zeven aan het koken. Aardappelen uit de Dreamchef Oven met sla en gyros. Een maaltijd voor edelen in een oude camper.

Frankrijk: Een tweede poging om snel naar het zuiden te rijden

Étaples (net voor de brug)

Als experiment heb ik de kachel gisterenavond uitgedaan voordat we gingen slapen. Waarom zouden we de hele nacht stoken als er toch niemand wakker is? Het is slechts tien graden in het woongedeelte wanneer ik om zeven uur uit ons bed kom. Buiten is het net zes graden en we kunnen nu concluderen dat de herfst in noord-Europa in volle hevigheid is losgebarsten.
Gisterenavond stormde het flink rond de camper. Windvlagen deden de oude dame schudden op het onbeschermde platte land van Noord-West Frankrijk. Buiten is het nog donker en ik denk diep na. Nog voordat Lyka uit dromenland is ontsnapt heb ik mijn beslissing al genomen. We laten route drie vier en vijf in Noord-Frankrijk voor wat ze zijn en we gaan vandaag een paar honderd kilometer naar het zuiden rijden. Waarnaartoe? Geen idee!

Gisteren heb ik de “Dream Chef Oven” voor de eerste keer op het gas gehad en voorzichtig wat pistolets opgewarmd, dat was een succes. Vanochtend houden we onze zondagochtend traditie in ere om croissants met gerookte zalm te eten. Misschien wat tè luxe voor twee rugzakartiesten in een 26 jaar oude camper maar waarom ook niet?
Het gas van de kleine kookplaat heeft wat te hoog gestaan en daardoor hebben de croissants wat verbrande plekken op de bovenkant. Ik ben nog aan het leren en ik ben er ook van overtuigd dat het allemaal wel goed komt. Men heeft snel de neiging om het gas tè hoog te zetten en daardoor de inhoud van de “Dream Chef Oven” te verbranden.
Na het ontbijt, en voor het vertrek, moeten eerst nog wat uitgestelde klusjes doen. De jerrycan moet met drinkwater worden gevuld en de afwas van twee dagen staat in het plastic afwasteiltje. Gelukkig laat de knecht/eigenaar mij met rust hoewel hij wel even zijn neus laat zien. Hij is opnieuw omringt met een wolk van alcohol. Tja, iedereen heeft zijn/haar eigen problemen.
Zodra we helemaal klaar zijn gaan we weer op pad. We hebben in principe hetzelfde plan als gisteren. We proberen zo ver als mogelijk te komen omdat we genoeg hebben van de koude noord-wester storm en de regen. Het is moeilijker om je aan je planning te houden dan je denkt! Buiten schijnt de zon zo sterk dat je in de cabine achter het glas je fleece vest al snel uit trekt. Buiten staat een snijdende koude wind. We blijven dus op twee gedachten hinken omdat mede het landschap uitnodigt om te blijven.

En zo belandden we in Calais. Het wereldberoemde Calais met haar “The Jungle Camp” met meer dan acht duizend illegale vluchtelingen die Groot-Brittanië proberen te bereiken. In de stad zelf merken we er helemaal niets van. Calais lijkt op het eerste oog best een vriendelijke stad. Het is vreemd dat haast iedereen die stad maar voor lief neemt wanneer ze vertrekken of arriveren met een van de tientallen veerboten die hier elke dag laden en lossen.
Op de kop van de haven aan het strand drinken we een kopje thee en kijken naar het komen en gaan van de veerboten. Het is moeilijk te bevatten dat we enkele maanden geleden hier zelf aan land kwamen. Het is jammer dat het zo koud is want de omgeving nodigt wel uit om een eindje te gaan wandelen langs de waterlijn of op de boulevard.

We genieten van de mooie uitzichten, de golvende heuvels en het blauwe water van “het Kanaal”. Ondanks de kou stoppen we voor een moment bij het monument voor “Hubert Lathan”.

Het verhaal van Hubert Latham

Hubert Latham werd in Parijs als tweede kind geboren in een rijk protestants gezin . De familie van zijn Franse moeder waren bankiers, en zijn vader, Lionel Latham, was de zoon van een Engels koopman, avonturier en handelaar in indigo en andere grondstoffen die zich in 1829 in Le Havre had gevestigd. De drie kinderen groeide op binnen de protestantse kring van de high society en spraken vloeiend Frans, Duits en Engels.
Latham was getuige van een aantal vluchten van Wilbur Wright, die in 1905 pogingen deed om een vliegtuigorder binnen te halen van de Franse regering. Latham was gefascineerd door het vliegen en zocht een bedrijf dat hem kon opleiden tot piloot. Uiteindelijk werd het Antoinette, een bedrijf onder leiding van Jules Gastambide en Leon Levavasseur. Het bedrijf (vernoemd naar Gastambides dochter Antionette) was opgericht in 1906 om de Levasseurmotoren te bouwen en te verkopen. De gunstige verhouding tussen vermogen en gewicht van de motoren maakte hen aantrekkelijk voor andere vroege vliegtuigbouwers. In 1907 besloot het bedrijf om haar eigen vliegtuigen te bouwen.
Na verschillende pogingen om een luchtwaardig model te ontwerpen, werd de eerste Antoinette eendekker uiteindelijk eind 1908 op de wereld gezet. In het begin van 1909 zette Antoinette in samenwerking met het Franse leger een vliegschool op. De school had zelfs een soort eerste generatie vluchtsimulator, de Antoinette Trainer.
Latham schreef zich in voor de school en bleek talent te hebben. Op 6 juni 1909 won Latham de Prix Ambroise Goupy prijs voor het vliegen van zes kilometer in een rechte lijn in 4 minuten en 13 seconden. Deze en andere vluchten overtuigden Levavasseur dat Latham zijn beste piloot was, en benoeming tot eerste testpiloot van het bedrijf volgde.
Gebaseerd op de lengte van de vluchten die Latham maakte, raakte Levavasseur steeds meer er van overtuigd dat zijn Antoinette IV eendekker betrouwbaar genoeg was voor een continue vlucht van een klein uur. Ze konden dus proberen om het Kanaal over te vliegen. Er stond een prijs op van 1000 pond, uitgeloofd door de Daily mail. 
Op 09 juli 1909 sloegen ze een kamp op bij Sangatte, iets ten westen van Calais aan de Franse kust van het Kanaal. Latham stelde de Daily Mail er officieel van op de hoogte dat hij van plan was om het Kanaal door de lucht over te steken. Echter pogingen om dit te doen werden door het slechte weer een aantal keren uitgesteld. Graaf Charles de Lambert, een Frans- Russische piloot meldde zich ook aan en sloeg zijn kamp op bij Wissant, ten westen van Sangatte. Eén van de twee in Frankrijk gebouwde Wright Flyers zouden hem over het Kanaal moeten brengen. 
Op 19 juli vertrok Latham van Cap Blanc-Nez maar na slechts 13 km kreeg zijn Antoinette IV motorpech en moest Latham landen in het Kanaal. Het werd 's werelds eerste landing van een vliegtuig op de zee. De onbeschadigde romp van het toestel bleef drijven. Latham stak een sigaret op en wachtte tot hij gered werd. Het vliegtuig werd hersteld, de motor werd onderzocht en Levavasseur verklaarde later dat de ontstekingsfouten werd veroorzaakt door een verdwaald stukje draad in de motor. De berging van de eerste Latham Antoinette had ernstige schade aan het vliegtuig gegeven. Levavasseur zorgde dat een tweede vliegtuig verscheept werd vanuit de fabriek in Puteaux (een buitenwijk van Parijs) dat op 21 juli aankwam. Het was hun nieuwste model, de Antoinette VII, en nooit getest in de lucht , hoewel Latham één kans kreeg om een keer heel kort te vliegen, wachtend op beter weer voor de Kanaalvlucht. 
Een dag later kwam Louis Blériot zijn kamp opzetten op 3 km. van Lathams kamp bij Les Baraques. Hij kondigde aan om mee te dingen naar de prijs in zijn Bleriot XI eendekker. De deelnemers moesten wachten op beter weer. De Lambert beschadigde een van zijn Flyers in een testvlucht kort nadat Bleriot was aangekomen en besloot zich terug te trekken uit de competitie. 
Rond 3 uur ’s morgens op 25-07-1909 zag Bleriot 's team dat het weer opklaarde. Ze wekten hem onmiddellijk, zetten het vliegtuig klaar, en wachtten vol spanning of de omstandigheden om te vliegen goed bleven tot het licht werd. 
Levavasseur en de rest van Lathams team sliepen uitstekend die nacht, en waren zich niet bewust van hun gemiste kans. Juist die ochtend vertrok Blériot om 4.41 uur om de eerste succesvolle oversteek van het Engels Kanaal per vliegtuig te maken. 
Harry Harper, de verslaggever van de Daily Mail die op het evenement was gezet, schreef dat Levavasseur net op tijd wakker was om Bleriot 's vliegtuig de Franse kust te zien verlaten. Hij ging vliegensvlug Latham en zijn bemanning wekken en keken of het mogelijk zou kunnen zijn om Bleriot in te halen, voor het geval hij er niet in zou slagen om de Engelse kust te bereiken. Tegen de tijd dat Latham 's eendekker klaar voor vertrek was op de kliffen van Cap Blanc-Nez was de wind stormachtig geworden en vielen slagregens. Iedere poging om nu te vertrekken zou niets minder dan zelfmoord zijn. 
Twee dagen later, op 27 juli, ondernam Latham een tweede poging om het Kanaal over te steken. Hij was nog enkele minuten verwijderd van Dover toen het uitvallen van de motor hem weer dwong in zee te landen. Deze keer had hij geen controle over de hoek van de landing zoals bij zijn eerste poging. Het toestel raakte ernstig beschadigd en Latham had snijwonden op zijn voorhoofd. Hoewel er geen oorzaak van uitvallen van de motor tijdens deze tweede poging werd gevonden, waren er twee mogelijkheden: 
1) Het innovatieve brandstof -injectie systeem werd verstopt als gevolg van ongefilterde brandstof. 
2)Volgens Gabriel Voisin werd de Antoinette V -8 motor na vluchten van meer dan 15 minuten minder krachtig. Dit probleem zou ook Lathams eerste val in zee hebben veroorzaakt. 
Latham wilde nog een derde poging te wagen, maar de directie van het Antoinette bedrijf vond het nu welletjes. Het project had al een hoop geld en twee vliegmachines gekost, de prijs van de Dialy Mail was langs hun neus voorbij gegaan en met de vliegweek van Reims in het vooruitzicht waren ze niet genegen om het risico te nemen van een derde poging. Van 1909 tot 1911 vloog Latham in heel Europa en de Verenigde Staten, behaalde records en won verschillende prijzen waaronder het hoogterecord tijdens de vliegweek van Reims in augustus 1909 waar hij tot een hoogte van 155 meter komt. Zijn prestaties leverden hem roem op aan beide kanten van de Atlantische Oceaan, en hij maakte zo goede reclame voor de Antoinettes.. 
Eind december 1911 verliet Latham Frankrijk voor een expeditie naar Frans Congo. De Fransen wilden controle te houden over dit deel van Afrika. Ze wilden een aantal van vliegvelden in het noorden van Congo bouwen en Latham zou gevraagd kunnen zijn om een beoordeling van de omstandigheden in die regio door het Franse Koloniale Ministerie. Dit zou zijn laatste reis worden.
De officiële melding van zijn dood was dat hij zou zijn verscheurd door een gewonde buffel. Latham was echter een ervaren en deskundig jager van vrij wild. Een anoniem krantenartikel uit 1914 meldde dat de adjudant - commandant van het Franse koloniale leger die zijn lichaam na zijn dood had gevonden, had vastgesteld dat Latham een flinke hoofdwond had. Er waren geen tekens op of rond het lichaam van Latham die konden duiden op een aanval van razende buffels. Volgens de schrijver van het artikel beweerde de commandant (zich baserend op de fysieke verwonding en de tegenstrijdige rapporten van de kruiers tijdens het verhoor) dat de mogelijkheid er was dat Latham was vermoord door een of meer van zijn dragers. Bewijzen hiervoor zijn nooit geleverd. In Lathams dagboek van zijn laatste weken in de bush beschrijft hij dat hij een onbehaaglijk gevoel heeft over het gebrek aan discipline in zijn team van dragers en uit hij zijn angst en bezorgdheid over onenigheid en geweld dat in dit militair bestuurd gebied lijkt te heersen. Het officiële onderzoek naar de dood van Latham heeft deze informatie niet meegewogen en doet de doodsoorzaak af met “een tragisch ongeluk tijdens de jacht”.

Wat kan de geschiedenis soms wreed zijn!

We hebben besloten om toch maar de routes van Noord-Frankrijk uit het Womo boekje af te maken.

De volgende halte is “Cap Gris-Nez”, culturele schatten maken nu plaats voor de schatten van de natuur. Het is hier schitterend mooi! Dik aangekleed trotseren we de koude wind. Mijn achterkant wordt opgewarmd door de zon en de voorkant wordt sterk afgekoeld door de snijdende poolwind. We zijn blij dat we de moeite hebben genomen om deze korte wandeling te maken.

Door al die koude en de wandelingen hebben we ook trek gekregen. Het is tenslotte al bijna twee uur wanneer we op zoek gaan naar een mooi plaatsje voor de late lunch. Aan het einde van een korte zijweg staan we haast op het strand. De soep, gemaakt van restjes witte bonen in tomatensaus, braadworstjes en soepgroenten, smaakt ons uitstekend. Met het laatste stukje overgebleven stokbrood worden de soepkommen droog gedoopt.
De twee plaatsen om te overnachten in “Le Touquet-Paris-Plage” zijn en te duur en te ongezellig! Dan sta ik liever op een parkeerplaats in de stad en gebruik die elf euro om lekker te eten.

In Étaples hebben we een mooie grote parkeerplaats gezien maar die was verboden voor campers. Ik neem voorzichtig aan dat dat alleen maar geld in het hoogseizoen wanneer de Franse campers een echte plaag moeten zijn aan de Atlantische kust.
We wagen het er op en hebben een beetje geluk. Bij het oprijden van de parkeerplaats zien we een politieauto met twee vrouwelijke agenten geparkeerd. In mijn zo goed als mogelijk kolenfrans, met permitee, dormier en à nuit, komen we er wel uit en de agentes geven me lachend te kennen dat ze er geen probleem mee hebben. Het is nu donker en buiten slaat de koude wind nu ook dikke regendruppels tegen de camper. Wij hebben in ieder geval weer een mooi gratis plaatsje voor de nacht.

De avondmaaltijd bestaat uit de laatste drie zakjes pasta met groente van de Aldi uit Zaltbommel met een Bolognese saus en een half stokbrood. Opnieuw gaan de bordjes leeg en al etend komen we langzaam aan het einde van de uit Zaltbommel meegebrachte voorraad.
Het film kijken is ook op deze reis weer een routine. Zeker nu we zo’n grote huishoudaccu hebben. De hoofdfilm is “Raise the Red Lantern” uit 1991. Een drama over concubines in het oude China. Mijn glas is nog niet leeg en een aflevering van Baantjer is altijd leuk!