Thailand: Rondjes vliegen

Pattaya (Boxing Roo) 8), donderdag 13 maart 2025

Zodra om vijf uur de nieuwe IKEA (reis)wekker afgaat en enkele seconden later mijn iPhone bijspringt ben ik in een andere wereld. Ik heb niet lang nodig om me aan te passen aan de nieuwe omgeving die ons met een tijdmachine naar een andere wereld zal brengen. We hebben een klein uur om de resterende zaken in te pakken en alles in gereedheid te brengen om te vertrekken naar de “Kansai International Airport”. We hebben een kleine vier uur in totaal om aan de gate van de vertrekkende Airbus A321-200 van Philippine Airlines te geraken. Onze ervaring van vorig jaar is dat het onder normale omstandigheden geen probleem zal zijn.
Mijn gedachten zijn nog niet helemaal helder na de Asahi biertjes van gisterenavond om mijn korte slaap te verbeteren. Als een robot op automatische piloot schuifel ik door de kleine hotelkamer om systematisch de laatste spullen een plaatsje in de koffers te geven. Lyka is ondertussen ook al druk bezig en we nippen om beurten van de gloeiend hete koffie die ik als eerste vers heb gezet. Om kwart voor zes komen we beiden met het sein ‘Koffers ingepakt’ en kunnen we rustig nog even naar het toilet en de kamer aan een laatste inspectie onderwerpen.
Het is nog geen zes uur wanneer Lyka op de knop drukt om de lift op te roepen die ons ondergronds zal brengen voor onze laatste rit met de Osaka Metro. We wachten in stilte op het perron op de trein die ons naar Namba zal brengen. Het is onmogelijk om Lyka’s gedachten te lezen. Mijn gedachten zijn daartegen wel duidelijk. Ik ben een beetje bedroefd om Osaka na acht weken te verlaten maar anderzijds kijk ik, ondanks de grote problemen in Nederland, ook terug op acht mooie, leuke en interessante weken. We komen hier zeker in de toekomst weer terug!
Vanaf het metro station is het een korte ondergrondse wandeling naar het “Osaka Nankai Namba Station”. Een hele mond vol maar de Nankai spoorwegmaatschappij heeft tientallen stations in Osaka en Namba is de buurt waar dit grote station zich bevind. Treinkaartjes komen uit de automaat waar je alleen contant kan betalen. Je kunt ook je kredietkaart aan de poortjes gebruiken maat de VISA-kaart die WISE verstrekt is een debietkaart.
In de trein op perron 5 moeten we twintig minuten wachten tot het voertuig om precies 06:49 in beweging komt. Het is een “Limited Express” zodat er onderweg enkele stations worden overgeslagen maar we stoppen toch zeker nog bij zeven à acht stations om de passagiers te kunnen laten overstappen. Bij aankomst op de luchthaven hebben we nog een kleine twee uur om in het vliegtuig te geraken.
Eerst nog snel een bezoekje aan het toilet want je weet immers nooit of er lange rijen staan, of ander oponthoud is, bij de veiligheidscontrole of de immigratiedienst. De laatste handeling voor ons vertrek uit Japan is een aangename. Japan is uiterst efficiënt georganiseerd en binnen vijftien minuten zijn we beide controle’s zonder enige problemen gepasseerd. Dat gaat op Schiphol wel anders.
We slenteren langs de Tax-Free winkels, die niet interessant zijn de meeste toeristen, richting de Gate. Overal in Osaka kan je belastingvrij goederen kopen zolang het totaal boven de 5.000 yen is. Je hoeft de belasting op de gekochte goederen niet terug te vragen omdat je op vertoon van je paspoort met daarin een “sticker van aankomst” geen belasting meer hoef te betalen. De prijzen staan dan ook in de meeste winkels vermeld met en zonder de BTW die in Japan 10% is. Er zijn gelukkig nog enkele ouderen onder ons die het met hoofdrekenen de belasting kunnen bepalen.
Bij Gate 10 vraag ik meteen, met behulp van de iPhone, in het Japans of ouderen voorrang bij het aan boord gaan krijgen. Mijn vraag wordt positief beantwoord en twintig minuten later wenkt een vriendelijke baliemedewerkster dat het voor ons tijd is om aan boord te gaan. Hier heeft de jeugd en de overheid nog respect voor de ouderen die het land hebben opgebouwd dat ze erven.
We zitten bijna helemaal achterin op rij 71 omdat ik dat de fijnste plaatsen vind. Gisteren bij het inchecken op het internet heb ik een stoel tussen ons in leeg gelaten. Dit is een spannend moment! De stoel tussen ons blijft gelukkig leeg en wij hebben een aangename vlucht naar Manilla voor de boeg.
Omdat we bij voorkeur niet meer met “Budget Maatschappijen” vliegen komt er altijd het moment tijdens de vlucht dat er een kleine maaltijd wordt geserveerd. Het zitten op een van de achterste rijen van en vliegtuig heeft ook nadelen! Waar de passagiers voorin het vliegtuig vaak nog de keuze hebben welke maaltijd ze willen nuttigen moeten de passagiers op de achterste rijen het doen met wat er nog over is. Een overgrote meerderheid van de mensen houd niet van vis! Dus wij krijgen de gebakken vis met pruimensaus en rijst. Een kleine “Taiyaki”, een gevulde Japanse wafel in de vorm van een vis, maakt de maaltijd aan boord compleet.
De maaltijd wordt geserveerd in hetzelfde schattige “Bento” dienblad als op de heenweg. De hoeveelheid plastic is geminimaliseerd en het bestek is tegenwoordig gemaakt van hout. Voor het milieu zorgen kan dus ook zonder hoge milieu belastingen! Waarom gaan ambtenaren zich nooit in het buitenland oriënteren en proberen ze altijd zelf het wiel opnieuw uit te vinden? Een soort werkverschaffing?
De dienbladen met de resten van de maaltijden zijn door het cabinepersoneel opgehaald en opgeborgen wanneer de eerste schokken van turbulentie zich aankondigen. We vliegen het grootste gedeelte van de reis over de “Filipijnen Zee” die berucht is om haar stormwinden uit het noorden en de tyfoons uit het zuiden en westen. De bel in de cabine klinkt twee keer als teken dat het cabine personeel op hun hoede moet zijn bij alle bewegingen in de cabine. De twee lampjes boven ons, verboden de roken en veiligheidsgordels vast, zijn sinds on vertrek uit Osaka nog niet uit geweest!
De luidsprekers kraken en de stem van de kapitein klinkt: ‘We naderen een gebied met zware turbulentie! Blijf op uw plaatsen zitten met de veiligheidsgordels vast! Maak geen gebruik van het toilet totdat het lampje “veiligheidsgordels vast” is gedoofd!’
Er gaat een zware zucht door de cabine van voor naar achter. Iedere passagier weet hoe sterk en hoe veilig een vliegtuig is maar elk ongemak wordt in het kwadraat versterkt en gevoeld. Vliegangst bestaat nog steeds!
Ruim twee uur worden we door elkaar geschud! We slingeren van links naar recht en vallen soms tientallen meters in een luchtzak. Dan weer worden we als door een enorme onzichtbare hand tientallen meters omhoog getild en in onze zetels gedrukt. Er heerst een onaangename stilte in de cabine die af en toe wordt onderbroken door een schreeuw of een zucht. Er lijkt geen einde aan de turbulentie te komen! Iedereen aan boord is zichtbaar verblijd zodra het vliegtuig veilig aan de grond staat in Manilla.
De overstap van een uur en vijfenveertig minuten is een formaliteit en opnieuw weet ik met mijn charmes als een van de eerste aan boord van een Airbus A321-200 van Philippine Airlines te gaan. Deze keer zitten we helemaal op de laatste rij en bij vertrek is elke stoel in de cabine bezet. Buiten is het een helder blauwe lucht boven een wit dicht gesloten wolkendek.
De kip heeft ook deze vlucht de voorkeur van de passagiers voor ons in het vliegtuig waardoor wij zijn veroordeeld tot de rijst met rundvlees in oestersaus. Het is opnieuw een smakelijke maaltijd. Alleen had de broccoli wel wat minder gaar mogen zijn.
De vermoeidheid van het zitten in een vliegtuig en het uren achtereen niets doen slaat toe wanneer ik een pagina of veertig gelezen heb in het e-book “De Cock en de ontluisterende dood”. De boeken van Appie Baantjer zijn interessant leesvoer voor onderweg. Ze zijn onderhoudend en tegelijkertijd niet te ingewikkeld. Mijn ogen vallen dicht tot de krakende stem van de kapitein, die meld dat we de daling naar “Suvarnabhumi International Airport” hebben ingezet, mij weer wekt.
Het brullende geluid van de motoren neemt af en het wordt stiller in de cabine. We zitten in een glijvlucht zodat de zwaartekracht nu het vliegtuig naar het aardoppervlak trekt in plaats van dat de motoren het vliegtuig door de ijle atmosfeer moeten duwen.
Onzichtbare zijwaartse krachten geven me het gevoel dat we rondjes vliegen? Eerst maar eens kijken! En ja hoor, we zijn door de verkeersleiding in Bangkok in een circuit gezet op ongeveer tien kilometer hoogte. Dat is niet iets om je ongerust over te maken want zowel de piloten als de verkeersleiding weten precies hoeveel brandstof de Airbus A321-200 van Philippine Airlines nog aan boord heeft!
Het is nu wachten op het bericht van de kapitein wat er precies aan de hand is. Dat bericht laat langer op zich wachten dan verwacht en de ondertussen beginnen de passagiers in de cabine zich te roeren. Het overgrote deel van de passagiers beseft nu dat er wat mis is en een onzichtbare angst verspreid zich snel door de cabine. Niet voor mij. Op mijn iPhone staan de twee belangrijkste indicatoren die ik rechtstreeks uit de cockpit van het vliegtuig krijg, de luchtsnelheid en de hoogte. Deze twee indicatoren geven aan dat alles in orde is en dat we wachten op een nieuwe opdracht van de verkeersleiding in Bangkok.
‘Hier is uw kapitein die spreekt!’, klinkt er krakend door de cabine.
‘Het is op dit ogenblik erg druk in de lucht boven Bangkok.’
‘We hebben instructies gekregen van de verkeerstoren om op deze hoogte rondjes te vliegen totdat we een plaatsje in de file krijgen om te landen.’
‘De verkeersleiding heeft een geprojecteerde landingstijd van 18:15 gegeven.’
‘Blijf op uw plaats met de veiligheidsgordels vast en maak geen gebruik meer van de toiletten.’
Een zucht van opluchting zweeft door de cabine en de wegtikkende seconden voelen aan als minuten. De stilte in de cabine verraad de angst onder de passagiers. Vliegen is voor velen nog steeds een ongemakkelijke, maar tegelijkertijd onontkoombare, manier van verplaatsen.
Rond zes uur hebben we ons circuit verlaten en zijn enkele kilometers lager, en dichterbij de luchthaven, in een nieuw circuit gezet. Buiten is er niets anders te zien dan dikke zware grijze wolken. Een goed verstaander heeft aan een half woord genoeg.
We verlaten ook dit circuit en gaan in noordelijke richting om Bangkok Airport op de meest bekende route aan te vliegen. Dan gebeurt het verwachtte! Het vliegtuig begint te schokken, motoren huilen en passagiers schreeuwen. De ware reden van het oponthoud waren zware onweersbuien met zware onberekenbare windstoten en valwinden. Vergeleken met deze turbulentie was de turbulentie tijdens de eerste etappe van Osaka naar Manilla een ritje in een draaimolen op de kermis!
De lichten in de cabine worden gedoofd en het beeld van mijn iPhone wordt donkergrijs. Ik krijg geen informatie over het vliegtuig meer vanuit de cockpit. De kapitein zet een ongewoon steile duikvlucht in zoals ik die nog nooit heb ervaren tijdens mijn hele leven. Ik staar gewoon in de diepte naar de deur van de cockpit!
Buiten raast de wind en dikke regendruppels trekken langs de plastic ramen. Een knal en een lichtflits ontaard in een schreeuwconcert. De duikvlucht duurt lang, veel te lang, kruizen worden geslagen en Boeddha amuletten gekust. En dan even plotseling als onverwacht stabiliseert de kapitein het vliegtuig op de gewoonlijke hoek voor de landing. Buiten zijn er nog steeds de dikke zware donkergrijze onweerswolken te zien.
Het schokken neemt wat af en we breken door het laaghangende wolkendek. Het regent hard en onder ons kruipt een lint van auto’s met wit en rood gekleurde lampen langzaam over de tolweg van Bangkok naar Pattaya. Door het ontbreken van goed zicht en het missen van het “ILS” landing systeem raken we te ver op de landingsbaan het asfalt! Zodra het neuswiel het asfalt raakt gaan de twee motoren in de achteruit om zo snel als mogelijk af te remmen. Goed werk van de twee mannen in de cockpit!
Het was een onaangenaam maar ook interessant einde aan onze vlucht naar Bangkok en onze reis naar Japan. Het is druk bij de toiletten in de terminal wanneer we het vliegtuig hebben verlaten. Ik denk dat er best wel enkele vuile onderbroeken zijn verschoond!

We zijn nog steeds elke keer blij wanneer onze koffers uit de kelders van een luchthaven omhoog komen! Het duurde veel langer dan gewoonlijk maar uiteindelijk kunnen we door de douane naar uitgang drie waar de agent van “Instyle Private Car Service” op ons staat te wachten. Gewapend met twee gekoelde halve liter blikken stappen we in de taxi die ons naar Pattaya gaat brengen.
De rit van de luchthaven in Bangkok is overdag al saai dus ’s avonds is het helemaal een saai drama. Ik nip van mijn biertje en zoek in mijn hoofd naar mogelijke oplossingen voor onze problemen in Nederland. In Pattaya heb ik ook nog een lijstje af te werken, een lijstje dat met de dag langer wordt. We hebben nog twee weken in Thailand om te ontspannen voordat ik me onder de koude douche stort die er in Nederland op ons wacht.
Het is moeilijk te geloven dat we na bijna vijf jaar weer in kamer 8 van de “Boxing Roo” staan. Vijf jaar geleden vertrokken we uit deze kamer met de eerste berichten over het “Corona virus” in het nieuws. Onwetend over de vloek die de overheden over ons zou uitspreken. De samenzwering die nog steeds ettert in het onderbewust zijn van veel mensen. Tientallen miljoenen doden werden ons voorgespiegeld en het werden uiteindelijk miljarden winsten voor Big Pharma, en de overheden aten heerlijk mee van deze globale samenzwering!

Japan: Te veel aan mijn hoofd

Osaka (Cote House) 203), woensdag 12 maart 2025

Mijn oprechte excuses dat ik zo weinig heb geschreven en gepubliceerd over ons verblijf in Japan. Zonder in details te treden zegt de titel van dit verhaal genoeg. Ik hoop dat de problemen in Nederland snel worden opgelost zodat ik weer kan schrijven. Hoe goed je je best ook probeert te doen het moet vanzelf komen. Je kan het schrijven niet forceren. De woorden moeten op natuurlijke wijze in de juiste volgorde uit je gedachten komen.

Japan: 700.000 pagina’s gelezen, een nieuwe mijlpaal…

Osaka (Cote House) 203), vrijdag 7 maart 2025

Ik kijk nog wel eens naar mijn oude(re) verhalen op “Travels and Troubles” en af en toe herschrijf ik een verhaal of ik plaats nieuwe foto’s omdat de oude niet meer werken sinds Google “Picasa Web Albums” heeft overgenomen.



Sinds die dag staan mijn foto’s op “Flickr”. Met een klik op een foto in mijn verhalen komt de foto in het groot op je scherm. Niet alle foto’s kunnen worden geplaatst dus het kan interessant zijn om het complete album van onze reis naar “Japan 2025” te bekijken.

Vandaag zijn er minimaal 700.000 pagina’s gelezen op mijn blog sinds ik op 20 november 2006 met mijn website, later natuurlijk gewijzigd in een weblog, ben begonnen. Ik ben trots als een pauw.

Het hele jaar door krijg ik per e-mail complimenten, vragen en opmerkingen. Er zijn lezers die onze belevenissen als inspiratie gebruiken voor hun eigen reizen. Er zijn ook reizigers die na al die jaren kun je ook terugkijken hoe het vroeger was in de landen die we hebben bezocht.

Er is ook een grote groep trouwe lezers die onze avonturen volgen omdat ze het gewoonweg leuk vinden om te lezen over andere werelden.

Ik wil jullie, trouwe lezers, bedanken voor jullie bezoeken, fijne opmerkingen en adviezen.

Heel veel dank van Lyka en mij.

Japan: Zweedse gehaktballetjes in Osaka

Osaka (Cote House) 203), vrijdag 21 februari 2025

Wanneer je lang op dezelfde plaats in het buitenland verblijft gebeuren er vreemde dingen in je hoofd. Je hebt eigenlijk teveel tijd om de toeristische attracties te gaan ontdekken. Tegelijkertijd gaat teveel toeristische attracties bezoeken je ook snel vervelen.
Wat wil je dan wel? Dan kom je tot vreemde beslissingen over hoe je de dagen in de nieuwe omgeving om je heen wil gaan invullen. Je schakelt onbewust terug naar een rustiger leven, een beetje lezen, wat muziek luisteren en wandelen, veel wandelen. Wandelen is de uitgelezen manier om de nieuwe wereld om je heen te ontdekken. Tijdens die wandelingen wordt je blootgesteld aan het dagelijkse, niet toeristische leven, van de lokale bevolking.
Zo zie ik tijdens mijn dagelijkse wandeling het dagelijkse leven van de gewone Japanners in Osaka. Ik zie moeders met baby’s op (elektrische) fietsen die dagelijkse boodschappen doen en kinderen die zonder enige begeleiding al spelend op straat naar school gaan en aan het einde van de dag met elkaar weer naar huis gaan.
Dat laatste fascineert me. Is Japan zo veilig, of is Nederland zo onveilig dat hele roedels ouders hun kroost op de fiets of met de auto naar school brengen en weer ophalen? Met gevaarlijke verkeerssituaties in de gebieden rond de scholen. Japan had in 2018 slechts 0.26 moorden per 100.000 inwoners, in Nederland en België lag dit respectievelijk op 0.61 en 1.70 en in Amerika op 4.96. Dat is pas veilig!
Het binnendringen in een samenleving van een land dat word overspoeld door toeristen wordt in de meeste situaties niet op prijs gesteld. Vakantiegangers denken vaak dat ze geld in het laatje komen brengen en daardoor de lokale bevolking financieel ondersteunt. Dat is zelfbedrog voor de onaangename bijwerking die de kudde’s toeristen over de hele wereld uitstorten. Toeristen worden slechts door de toeristen industrie getolereerd, zelfs met de nare bijwerkingen!
Daarom zijn wij op reis! Wij passen ons aan en proberen ons te gedragen als de lokale bevolking.
Deze bus is een normale verschijning in het straatbeeld in Osaka. Ik zie er dagelijks meerdere rijden dus ik trek de conclusie dat er meer dan een op de weg moet zijn. Vanzelfsprekend vergelijk ik de zaken altijd met Nederland wanneer ik onderweg ben. In Nederland liggen de vestigingen van IKEA (bijna) altijd op de grote industrieterreinen aan de rand van de stad. En rijden daar dan speciale bussen naar toe? Ik zou het niet weten omdat het openbaar vervoer in Nederland voor ons te duur en te onbetrouwbaar is.
Naast een bushalte op een vertrekstaat bestudeer ik de Japanse tekens op een A4'tje onder het blauw-gele logo van IKEA. Google Translate schiet me te hulp en enkele momenten later is het duidelijk dat we voor 210 yen per persoon naar de vestiging van “IKEA Tsuruhama” worden vervoerd. De bussen vertrekken twee keer per uur, om 05 en 35 over het hele uur.
We zijn het er meteen over eens wat we op deze vrijdag samen in Osaka gaan doen. Op deze extreem koude vrijdag gaan we een IKEA in Japan bezoeken! Japanners zijn kleine mensen en wonen in kleine appartementen. IKEA is groot geworden door het inrichten van kleine kinder- en studentenkamers. Het zal een interessante excursie worden!
Na een minuut of tien wachten in een gedisciplineerde rij naast het bushokje kunnen we in de blauwe bus met grote gele letters instappen. Het instappen gaat snel en efficiënt. Je kan gewoon doorlopen en een plakje zoeken. Je betaald voor de rit bij het uitstappen. Het is behaaglijk warm in de bus en alle zitplaatsen zijn na deze halte bezet. De bus stopt nog een keer bij een andere halte waar niemand staat te wachten.
‘Waarom stopt die bus hier dan?’, denkt iedere gehaaste en gehersenspoelde westerling. Het antwoord is eenvoudig. Op het dashboard voor de chauffeur zit een gps gestuurde klok die aangeeft wanneer hij bij de bushalte wordt verwacht en wanneer hij mag vertrekken. Het openbaar vervoer in Japan rijdt altijd precies op tijd!
Voor het uit de bus stappen moeten we voor de busrit betalen en dat kan op twee manieren. De eerste is natuurlijk met de Japanse “IC card”. Een chipkaart waar je geld op stort en waarmee je overal in het openbaar vervoer mee kan betalen. Mocht je meerdere plaatsen in Japan bezoeken dan is het wel belangrijk dat je oplet welke “IC card” je kiest. Er zijn namelijk landelijke en lokale IC kaarten in gebruik.
Wij kiezen voor contant betalen want dat werkt altijd. Lyka laat de 210 yen (€ 1,35) in het bakje vallen, het apparaat ratelt, en een lampje op het apparaat tussen de chauffeur en Lyka gaat op groen. Lyka bedankt de chauffeur voor de veilige comfortabele rit en de chauffeur bedankt Lyka voor het gebruik van de busservice. Vriendelijk zijn kost geen geld en maakt het leven een stuk aangenamer.
We krijgen allebei een voucher voor 500 yen overhandigt die we kunnen gebruiken wanneer we in de IKEA winkel een totale aankoop doen van meer dan 2.000 yen. We zijn benieuwd of we die 2.000 yen gaan halen.
Precies 25 minuten na ons vertrek bij het JR-Namba treinstation stappen we de Japanse IKEA vestiging binnen. We moeten er samen hard om lachen!
Een mes en een vork naast een pijl die naar boven wijst, op een bord dat aan het plafond hangt, brengt ons op een idee. Laten we eerst maar wat gaan eten! Het restaurant op de tweede verdieping, in Nederland op de eerste verdieping, is het grootste restaurant dat ik ooit in een filiaal van IKEA heb gezien. En het restaurant is nog goed bezet ook! Ik kan me niet aan de gedachte onttrekken dat het personeel van de omliggende bedrijven op het industrieterrein hier ’s middags komen lunchen.
Als er een ding is in Japan waar je elke dag weer blij van wordt dan zijn dat de Japanners die beschaafd, beleefd en gereserveerd in de rij staan. Iedereen wacht op zijn beurt en van voordringen hebben ze nog nooit gehoord.
We gaan eerst langs de gekoelde gerechten. De collectie zoetigheden met de vuurrode aardbeien zien er we heel aantrekkelijk uit. Maar niet voor ons, wij kiezen een open sandwich met garnalen uit de koeling.
Bij de warme gerechten wordt het bestellen wat ingewikkelder. De rij wachtenden valt wat uit elkaar en lost gedeeltelijk op in de enorme wachtruimte voor de counter voor de warme gerechten. Japans is natuurlijk de spreektaal en het volledig ontbreken van Engelse teksten maakt het bestellen niet gemakkelijker.
De iPhone brengt uitkomst! Lyka maakt een foto van de wereldberoemde “Zweedse gehaktballetjes” met aardappelpuree, groene erwten en cranberry compote. Bij het zien van de foto begrijpt de serveerster onze bestelling meteen. De patat ziet er zo lekker uit dat ik die maar als bonus bestel. De borden gaan op het dienblad van de serveerkar en we kunnen richting de kassa.
Een lichte paniek! Waar kunnen we wat te drinken nemen? We zien dat er een uitgebreide drankenbar is na de kassa waar koude en warme dranken door de klanten zelf kan worden getapt. Dan zal het wel goed komen. Tijdens het wachten om af te rekenen passeren we nog een vitrine vol met warme snacks. Aan de andere kant ligt een mooie verzameling van verschillende verse broodjes. Een worst die verdacht veel op een rookworst lijkt gaat ook nog op het dienblad. Dan is het onze beurt om af te rekenen.
De caissière steekt twee vingers op en wijst Lyka en mij om de beurt aan. Ik knik bevestigend. De gerechten op de serveerkar worden een voor een aangeslagen. Ze wijst naar het beeldscherm op de voorkant van de kassa en wacht op de bevestiging van mij dat het correct is en dat ik het er mee eens ben. Even de WISE-kaart bij de chiplezer houden en voor 2.690 yen (€ 17,25) hebben we een heerlijke lunch in het vooruitzicht.
Maar hoe zit dat dan met het drinken? Observeren wat de lokale bevolking doet is altijd een goed antwoord op je vragen in zo’n situatie. Iedereen neemt een IKEA koffiekop uit de gereedstaande kratten en vult die met hun drankje naar keuze. Er zijn geen kassa’s meer en de klanten lopen na het vullen van de koffiekopjes naar een beschikbare zitplaats in het enorme restaurant. We tappen twee Pepsi-Max en zoeken een plekje aan een lege tafel.
Een lunch voor twee personen! Wij eten nu eenmaal niet meer zoveel per maaltijd, maar wel wat vaker.
Hoeveel we de Japanse keuken tegenwoordig ook waarderen wat er vandaag als lunch voor ons staat ziet er ook perfect uit. We hebben geen enkele twijfel aan de kwaliteit en smaak van de gerechten die voor ons staan.
De patat is wat aan de lauwe kant. De open sandwich met garnalen smaakt voortreffelijk. De kleine worst is dus een rookworst die kan wedijveren met de rookworst van de HEMA, alleen is deze rookworst wat minder vet en minder zout. De Zweedse gehaktballetjes zijn zoals ze behoren te zijn en de aardappelpuree is vers gemaakt en zeker niet uit een zakje of een pakje! Een heerlijke lunch van vier en een halve ster!
Op weg naar het toilet loop ik langs een poster met oer-Hollandse spruitjes er op. Ik blijf even staan om de poster te bestuderen en de intentie van de poster, ondanks dat die in het Japanse schrift is, is me snel duidelijk. Ook in Japan moet het groen en het milieu worden beschermd. Nou, laat dat maar aan de Japanners over! Het milieu is hier goed beschermd, aan groene stroken, parken en groene gebieden is hier geen tekort.
Lyka vult onze koffiekoppen nog een keer met (gratis) cola terwijl het raadsel van de drankjes zich in mijn onderbewustzijn nestelt. De drankjes kunnen toch niet gratis zijn? Het bonnetje van de lunch zit nog in mijn jaszak. Laat ik het maar weer tevoorschijn halen. In mijn gedachten ga ik weer terug naar het afrekenen om het stap voor stap te analyseren.
Als eerste waren er de twee vingers en werden we om de beurt door de caissière aangewezen. Het mysterie lijkt meteen opgelost! De bovenste regel van de kassabon leest 2 * 190 = 380 yen. Onbeperkt drinken voor ongeveer € 1,20! Hoe kunnen ze het doen voor dat geld? Ook hier wordt op de eerlijkheid en beschaafdheid van de Japanners gerekend.
Hoe zou dat bij de IKEA in Amsterdam of Rotterdam gaan wanneer de caissière vraagt: ‘Met hoeveel personen bent u?’
Zou dat allemaal wel goed komen?
We zijn klaar met de lunch en we verlaten het restaurant. Spotjes verlichten pijlen op de vloer die we moeten volgen op onze route door het hele woonwarenhuis. Dus laten we die maar volgen. Eerst grijpen we een grote gele tas want we zijn zeker van plan om iets te kopen vandaag.
Zoals verwacht zijn er veel piepkleine kamertjes ingericht met de IKEA meubels. Complete inrichting van hokjes voor fantasieloze klanten. Wij willen graag wat kleins kopen als souvenir van ons bezoek aan de IKEA. Het mag natuurlijk niet te groot zijn want we hebben met gewicht- en afmeting beperkingen te maken door onze koffers die niet zwaarder dan 23 kilo mogen zijn.
Een van de pluche beesten wordt overwogen maar uiteindelijk willen we een souvenir dat we dagelijks kunnen gebruiken. Onze keuze valt op een reisklokje met een handige thermometer/wekker/kookwekker ingebouwd en twee pakjes plastic zip-lock zakjes. Die zakjes zijn op zich niet bijzonder maar wel de opdruk. We hebben ze nu met een haai en met een hond er op.
Zoals gewoonlijk in elk IKEA filiaal worden we door het enorme magazijn op de begane grond naar de (zelf)kassa’s geleid. In het magazijn valt het meteen op hoe schoon en georganiseerd het in Japan is. Het afrekenen met mijn WISE-kaart gaat niet helemaal naar wens. Ik heb al enkele keren vandaag afgerekend met de virtuele WISE-kaart op mijn iPhone en die zijn allemaal goed gegaan. Ik heb dus niet het idee dat het aan mij ligt.
Een jong meisje komt mij assisteren en eerlijk gezegd is er een grote taalbarrière tussen ons. Zij spreekt geen Engels en mijn Japans is ook nog steeds niet op peil. Ze schakelt door verschillende schermen met Japanse tekens op de terminal heen en houd af en toe een 3D streepjescode op haar sleutelhanger voor de scanner. Ik begrijp er niets van en wacht maar af.
Een glimlach verschijnt op haar gezicht en ze maakt een beleefde buiging naar ons. Ze wijst met haar open hand naar de chipscanner voor contactloze betalingen als teken dat het nu mijn beurt is om de betaling af te ronden. Mijn telefoon is klaar voor de betaling en enkele momenten later verschijnt er een groene V op het beeldscherm als teken dat de betaling is geslaagd.
Wat is het heerlijk om in dit bijzondere beleefde land te zijn. Ik vraag me steeds vaker af of ik langere periodes in Japan zou willen verblijven. Bijvoorbeeld alleen in het voorjaar en in het najaar. Wat zouden dat heerlijke momenten kunnen zijn in de herfst van mijn leven. In de bus op de terugweg naar de stad moeten we samen hard lachen om deze onverwachte excursie op deze gure koude dag in Osaka.
We stappen uit de bus waar we onze excursie zijn begonnen en maken van het moment gebruik om onze (magnetron) avondmaaltijd bij de Life-Supermarkt te halen. Verse maaltijden die twee minuten in de ping-machine moeten.
Tonkatsu, varkens schnitzel met rijst voor Lyka en voor mij de geliefde Yakisoba met kip teriyaki. Wij hoeven vanavond de deur niet meer uit dus drink er maar een Asahi Clear biertje bij. We kunnen terug kijken op een heerlijke dag.

Japan: Het economische wonder

Osaka (Cote House) 203), woensdag 12 februari 2025

Japan en Duitsland waren op 15 augustus 1945 na de, misdadige maar ook afschrikwekkende, atoombommen op Hiroshima en Nagasaki definitief verslagen. Het waren onzekere tijden op weg naar de “wederopbouw” van de verwoeste wereld na de tweede wereldoorlog op basis van de economische leer van de Verenigde Staten die het aanzien van de wereld voorgoed zou veranderen.

Een stukje geschiedenis:

Na een 15 jaar durende oorlog en de atoombombardementen op Hiroshima en Nagasaki door de Verenigde Staten, kondigde keizer Hirohito zelf de overgave van het Japanse Keizerrijk aan in een radio-uitzending op 15 augustus 1945.

Als gevolg daarvan was het land van september 1945 tot april 1952 bezet en stond het onder het gezag van de SCAP (Supreme Commander of the Allied Powers) onder leiding van de Amerikaanse generaal McArthur.
In eerste instantie werkt de SCAP aan de demilitarisering en democratisering van het land door middel van diepgaande hervormingen, zoals:

• Ontbinding van het leger en de marine in november1945.
• Zuiveringen bij de politie, de overheid en industriële groepen, van iedereen die betrokken was bij de Japanse oorlogsvoering.
• Het ontnemen van de status van staatsgodsdienst aan de Shinto-cultus.

Bovendien wordt van mei 1946 tot november 1948 het Tokio Proces (of Internationale Militaire Tribunaal voor het Verre Oosten) gehouden , naar het voorbeeld van de processen van Neurenberg. Het proces richt zich op Japanse politici en militairen die bij de oorlog betrokken waren.

In november 1946 wordt een nieuwe grondwet afgekondigd, die in mei 1947 in werking treedt. De grondwet luidt als volgt:

• De keizer is niet langer een absolute vorst, maar slechts het symbool van de eenheid van de natie.
• Het land doet afstand van oorlog en het gebruik van geweld om conflicten op te lossen (artikel 9).
• Vrouwen krijgen stemrecht.

Het begin van de Koude Oorlog in 1947 veroorzaakt echter een politieke wending: Japan wordt dan als koploper beschouwd om de opkomst van het communisme in Azië in te dammen. Verschillende hervormingen worden verlaten, zoals:

• De ontmanteling van de “Zaibatsu”, waarvan de financiële macht nu door de staat wordt beheerd. Familie monopolies werden door de Amerikanen niet meer toegestaan en vervangen door een soort van kruisbestuiving van alle private sectoren in de financiële en industriële wereld. Niemand had meer de absolute macht in deze door Amerika geforceerde marktwerking.
• De decentralisatie van de politie en verschillende aspecten van de hervormingen van de arbeidswetgeving, zoals het stakingsrecht voor ambtenaren.

Het begin van de Koreaanse Oorlog (1950 - 1952) zorgt voor economisch herstel in Japan, omdat het land een wapenfabriek voor de Verenigde Staten wordt. De hoge inflatie belemmert het land echter ook tussen 1945 en 1950, en de levensomstandigheden, die al slecht waren, verslechteren verder met de repatriëring van ongeveer 7 miljoen Japanners (zowel militairen als burgers) die in Azië waren gestationeerd.

De Gouden Eeuw van het Showa-tijdperk (jaren 50 - 70)

De jaren 1950 tot begin jaren 1970 is een periode van record economische groei , waarin Japan snel uit de armoede is gekomen en een zekere welvaart heeft bereikt. Net als de rest van de wereld gaat het herstel van Japan gepaard met een economische bloei, maar het is van zo'n omvang dat historici het een "economisch wonder" noemen.
In deze periode wordt Japan inderdaad de 3e economische macht ter wereld, na de Verenigde Staten en de USSR. Deze prestatie wordt mogelijk gemaakt door een gunstige internationale context samen met grote investeringen in nieuwe technologieën en productiefabrieken.
De militaire uitgaven worden laag gehouden dankzij de Amerikaanse troepen die in de archipel zijn gestationeerd, voornamelijk in Okinawa . Bovendien is de beroepsbevolking van het land opgeleid en gekwalificeerd, en bespaart veel, maar aarzelt niet om goederen met een hoge toegevoegde waarde te kopen: de "3 juwelen" die in de jaren 1960 in het bezit waren van 90% van de Japanse huishoudens (wasmachine, koelkast en tv). De consumptie van vlees neemt ook toe onder de algemene bevolking.

Het herstel van Japan vindt ook op internationaal niveau plaats, met de promotie van een positiever imago door de organisatie van grote populaire evenementen:

• De Olympische Zomerspelen van 1964 in Tokio, waar Anton Geesink tot verbazing van de Japanners de gouden medaille in het Judo won, die bedoeld waren als een demonstratie van de modernisering en het herstel van Japan. De ingebruikname van de “Shinkansen”, destijds de snelste trein ter wereld was een hoogstaand staaltje van moderne techniek.
• Osaka 's Universele Expo uit 1970
• Olympische Winterspelen in Sapporo, 1972.

Vandaag gaan we op excursie om de plaats te bezoeken waar in 1970 in Osaka de wereldtentoonstelling EXPO heeft plaatsgevonden. Ook dit is een stukje unieke moderne Japanse cultuur zoals jullie in de bovenstaande geschiedenisles hebben kunnen lezen.
Deze dag van onze “Kleine excursie”, zoals we dat noemen wanneer we in Osaka blijven, begint zoals gewoonlijk met een eenvoudig ontbijt op de hotelkamer. De witte boterham met twee plakjes blaasham en een omelet, weggespoeld met onze eigen vers gezette koffie van de Lidl, smaakt zoals gewoonlijk erg goed. De rit in de overvolle, en langzaam leeglopende, metro naar het “Senrichuo Station” is ook aangenaam omdat ik een zitplaats aangeboden krijg van een jonge Japanner in een keurig pak en goed gepoetste schoenen. Respect voor een “persoon op leeftijd” bestaat hier nog!
Zoals veel metro- en treinstations in de Japanse steden is om het “Senrichuo Station” ook een winkelcentrum gebouwd. Zodra we de (altijd openstaande) poortjes van de metro zijn gepasseerd zie ik bij een opticien in de etalage het eerste beeldje van de “Toren van de Zon”, de mascotte van de EXPO ’70 in Osaka.
Japanners houden niet van half werk dus hebben ze speciaal voor de EXPO ’70 een experimentele monorail aangelegd met het “Banpaku-kinen-kōen Station”, een hele mond vol, aan de poort van het “Banpaku Park”, zoals het EXPO terrein officieel heet. Een monorail is tegenwoordig niet exclusief meer want we hebben al in verschillende Aziatische wereldsteden met dit vervoermiddel gereisd. Zou het hier allemaal zijn begonnen? Ik kan het me goed voorstellen dat de Japanners de toon hebben gezet. De rit met de monorail is een bijzondere en aangename verplaatsing.
In de stationshal worden de kinderen, en ook de volwassenen, niet vergeten. Een model van de monorail om een foto te maken en een maquette van de “Toren van de Zon” staan prominent opgesteld direct na de poortjes.
Op de galerij voor het monorail station zien we een typisch Japans tafereel. Het is 12:14 dus ik neem aan dat het nu het einde is van de ochtenddienst en dat de mannen kunnen gaan lunchen. Alle werknemers staan netjes opgesteld als een peloton van de krijgsmacht. Er staat een man voor de werkploeg met een kleine megafoon, die aan zijn koppel hangt, en hij spreekt de manschappen toe in het Japans. Het is jammer dat ik er niets van versta maar soms zeggen beelden meer dan duizend woorden.
Aan het einde van elke gesproken zin knikken de manschappen synchroon en roepen allemaal tegelijk: ‘Hai’.
Dat is een soort van bevestiging vergelijkbaar met ons ‘Ja’. Het is duidelijk wie de baas is en wie de verantwoordelijke zijn om de orders tot in de perfectie uit te voeren! Dit is de Japanse bedrijfsvoering waar fouten en ongeïnteresseerde werknemers niet worden getolereerd.
Vanaf de loopbrug naar het plein krijgen we een eerste beeld van de “Toren van de Zon”. Het verkeer kabbelt over de autosnelweg tussen het “Banpaku Park” en het “Banpaku-kinen-kōen Station”. Het eerste dat in me opkomst is dat de “Toren van de Zon” wel een likje verf kan gebruiken!
We dalen af naar de loopbrug over de autosnelweg en op dit moment krijg ik een ongemakkelijk gevoel in mijn buik. Op een groot bord rechts voor de brug staan enkele getallen die data voorstellen en die ik ondertussen kan begrijpen zonder dat ik ze kan lezen. Over de volle breedte voor de loopbrug naar het park staat een afscheiding als teken dat het “Banpaku Park” is gesloten.
Ben ik dan voor de tweede keer in de val getrapt dat de belangrijkste parken van Osaka in de winter enkele maanden gesloten zijn? Waarom wordt dat niet duidelijk vermeld op het internet? Helaas wordt mijn vraag bevestigt maar tegelijkertijd laat ik me niet door een afscheiding van ongeveer zestig centimeter hoog tegenhouden. We zijn de halve wereld rondgereisd om hier te komen en dan wil ik ook de foto’s maken die mij bevredigen. Foto’s die ons later, in de winter van mijn leven, nog zullen verwarmen wanneer we terugkijken op deze reis naar Japan.
Het is een stevige wandeling over de lange verlaten brug naar de ingang van het park. Het lijkt me een zekerheid dat er camera’s op me gericht zijn die al mijn bewegingen registeren. Hoeveel Japanse ogen zoude mij op dit moment volgen? Ik hou de iPhone in de aanslag zodat ik me altijd kan verdedigen met de smoes dat ik een foto van de “Toren van de Zon” wilde maken. Lyka blijft achter op het plein voor het begin van de voetgangersbrug, ze wil niet in de problemen komen.
Het is een surrealistisch gezicht al die lege toegangspoortjes en gesloten loketten voor de kaartverkoop. De lampjes op de verkoopautomaten knipperen nog steeds uitnodigend om klanten te lokken. Het blijkt ook veel moeilijker dan ik gedacht heb om een foto van de “Toren van de Zon” te maken. Dat is jammer, we weten bijna zeker dat we hier nooit meer zullen komen.
Ik kijk nog eens goed om me heen en terwijl ik een foto maak van het “Redhorse Osaka Wheel” zie ik in de verte Lyka naar me toe komen. Ze heeft al haar moed bij elkaar geschraapt om over de afscheiding te stappen. Ze wil op de foto met de “Toren van de Zon” omdat zij ook beseft dat we hier nooit meer zullen komen.
De klok is het middaguur gepasseerd en na het eenvoudige ontbijt van een boterham met een omelet in de kleine keuken van ons hotel is het alweer de hoogste tijd om wat te gaan eten. Er is een enorm winkelcentrum gebouwd naast het monorail station genaamd “EXPOCITY”. Het moet toch gek zijn dat we daar niets te eten kunnen vinden! De “Charlie Brown School Bus” met de stripfiguren achter de ramen moet natuurlijk op de foto! Vanaf een afstand zijn de schreeuwende reclames voor de grote Amerikaanse fastfood ketens al te zien. Daar gaat onze voorkeur dus niet naar uit. Wij zijn op zoek naar een Japanse lunch.
Een groot bord voor de loopbrug naar het reuzenrad adverteert met een ritprijs van 500 yen (€ 3,-) per persoon. Na de tekst twee keer gecontroleerd te hebben besluiten we om voor het eten nog maar het ritje in het reuzenrad te maken. De volledige omwenteling duurt ongeveer vijfentwintig minuten.
Aan de kassa op de tweede verdieping is het meteen paniek wanneer er twee buitenlandse toeristen verschijnen. Ik leg netjes een biljet van 1.000 yen in het bakje en steek twee vingers op. Het meisje kijkt mij verbaasd aan zonder een enkel geluid te maken. Het is me meteen duidelijk dat ze geen woord Engels spreekt. We zijn in Osaka en niet in Amsterdam waar iedereen, tot ongenoegen van de Nederlanders, tegenwoordig Engels spreekt!
Ze doet wat met haar handen op een toetsenbord dat aan mijn zicht is onttrokken en er verschijnt op een ouderwetse groen lampen display “3.000”.
We kijken elkaar enkele momenten diep in de ogen totdat we van elkaar begrijpen dat we elkaar begrijpen.
Ik schud nee met mijn hoofd en maak met mijn wijsvinger een gebaar naar beneden. Ze knikt.
Ik open mijn hand en met mijn handpalm geopend beweeg ik mijn open hand, met de drie vingers, een duim en een pink gestrekt, naar haar toe en weer van haar af. Ze knikt.
Ik steek mijn wijsvinger op en even later wijs ik naar mijn borst. Dan gaat mijn hand weer helemaal open en ik beweeg die met open handpalm met gestrekte vingers weer naar haar toe. Ze knikt opnieuw.
Ondertussen is er een nog jongere collega komen kijken wat er aan de hand is. De twee overleggen in het Japans hoe deze taalbarrière kan worden genomen. Met behulp van de vertaal app op haar telefoon komen we te weten dat het 500 yen tarief alleen geld op bepaalde tijdstippen en alleen geld voor studenten die hun studentenkaart kunnen laten zien. Voor alle andere volwassenen is de prijs voor een ritje 1.500 yen.
Dat bedrag is ons wat te gortig want we weten zeker dat we voor die ritprijs binnen in het winkelcentrum heerlijk kunnen eten. En dat heerlijke eten gaat nu eenmaal voor! Lyka wil nog even op de foto met “Colonel Sanders” van de KFC voordat we het winkelcentrum betreden.
Een ongeschreven wet in Azië is dat je altijd naar een zelfbediening “restaurant park” (foodcourt) op de bovenste verdieping moet zoeken. Het pad naar de zelfbediening restaurants loopt natuurlijk langs zoveel mogelijk winkels om de potentiële klanten in verleiding te brengen om zoveel mogelijk te kopen. Bij mij persoonlijk werkt dat idee niet maar Lyka blijft regelmatig even staan bij een kleding- of schoenenwinkel. Kleding en schoenen zijn namelijk modieus en spotgoedkoop in Japan!
Ook in het zelfbediening “restaurant park” is er een taalbarrière omdat geen enkele Japanner buiten de toeristengebieden een andere taal dan het Japans machtig is. De Chinese toeristen kunnen de Japanse tekens wel lezen en enigszins begrijpen omdat een van de in Japan gebruikte schriften van de Chinese tekens is afgeleid. Bekijk het een beetje hoe Nederlanders Duits lezen. Er rest ons niets anders dan een plaatje op een van de beeldschermen aan te wijzen als teken wat we willen bestellen.
Na het eten, het was een bijzondere ervaring, ontcijfer ik de Japanse tekens op de kassabon en komen we te weten wat we hebben gegeten.
Het linkse (wegwerp)bordje “Gezouten Ramen met groenten pannenkoek” was mijn keuze en Lyka had de gewone “Gezouten Ramen” besteld. Het smaakte inderdaad heel anders dan de ramen die we normaal eten in de soep of droge vorm. Deze ramen is ook een stuk dikker dan we gewend zijn. Het smaakte er in ieder geval niet minder om. Toch zijn we het er samen snel over eens dat deze “Gezouten Ramen” geen blijvertje is.
De toekomst glijd langzaam in het verleden en het heden geeft alweer bijna half drie aan. Met nog ruim een uur te reizen is het tijd om richting ons hotel te gaan. Een laatste foto en een afscheid van de iconische “Toren van de Zon”. We vinden het nog steeds jammer dat we het park niet hebben kunnen bezoeken maar we zijn ook blij dat het toch nog een leuke dag is geweest.
Nog even snel naar het toilet voordat we aan de (trein)reis beginnen. Ver kom is echter niet! Voordat ik het toilet kan betreden worden mijn ogen vastgepind op een schilderij op de glazen privacywand voor de ingang naar de toiletten.
De puurste vorm van een kunstuiting is het oproepen van nieuwsgierigheid en je blik vasthouden in de vorm van: ‘Waar sta ik nu naar te kijken?’
Een roze vlek op een grijze achtergrond. De roze strepen rond de vlek geven het gevoel van een weerspiegeling op een glanzend vloeibaar grijs vlak. Een staartje met een anus eronder en twee oren. Een varken dat in het water staat en omkijkt?
De hele treinreis, inclusief de overstap die we bijna over het hoofd hadden gezien maar waar we aan werden herinnerd door een oplettende oudere Japanse vrouw, spookt het beeld van het schilderij in mijn hoofd. Wat kan beeldende kunst toch mooi zijn!
Door problemen in Nederland is onze financiële situatie er niet rooskleuriger op geworden. We zitten niet geheel zonder geld maar we moeten wel goed op ons budget gaan letten. Daarom hebben we besloten om elke dag een maaltijd in een restaurant te nuttigen en de andere komt uit de supermarkt. We eten gewoon op de kamer.
Wanneer ik zo terugkijk op onze avondmaaltijd die ik zelf heb opgewarmd kom ik tot de conclusie dat we samen gezond en lekker hebben gegeten voor ongeveer acht euro!
Morgen is het weer een rustdag dus kan mijn lieve vrouw heerlijk uitslapen.