Filippijnen: Groene vingers - deel 4

San Antonio (Pilar) Mamsi House, maandag 8 januari 2018

Morgen vertrek ik naar Thailand, en wat laat ik achter? Een hopeloze naakte rij bonenstaken. Mijn project om hier groente te verbouwen is na twee maanden een totale mislukking! Vanzelfsprekend heb ik me afgevraagd waarom is dit project mislukt?

Aan het uit Nederland overgevlogen zaad heeft het in ieder geval niet gelegen, alles wat ik in de vruchtbare, door een vulkaan uitgestoten, bodem heb gestopt is ook opgekomen. Maar de hele lijst van tegenstanders om zelf wat groente te verbouwen is erg lang.
Mijn grootste tegenstander is het klimaat! Misschien omdat het hier nu het verkeerde seizoen is maar eerlijk gezegd denk ik van niet. Zodra de slanke jonge spruiten van de bonen boven de grond verschijnen moeten ze tegen de weersomstandigheden vechten. In het begin heb ik ze een beetje geholpen door de fijne ranken van de klimbonen langs de bamboe bonenstaken te leiden. Helaas, zodra ze zelfstandig een beetje grip hebben gevonden en de eerste slag om de staak hebben gelegd komen er enorme regendruppels uit de hemel die ze gelijk weer tegen de aarde slaan. En dat is niet het enige! Ook de sterk variërende wind blaast de jonge ranken plat, en zodra die twee zich tijdens de zware buien verenigen is de optelsom in het kwadraat negatief. De bonen zijn niets geworden en zullen ook tijdens mijn afwezigheid waarschijnlijk niets worden.

Tot twee keer toe heb ik een zaadje van een soort pompoen in de grond gestopt waarna het na een kleine week boven de grond kwam. Alles zag er goed uit! Een sterke kiem die recht tegen de aantrekkingskracht van de aarde in naar de hemel groeide. Ook hier sloegen de regen en de wind de jonge plant tegen de grond met een geweld zodat het jonge plantje niet meer omhoog zou komen. Knock-out in de eerste ronde. Ook het vijftal schurftige straathonden die op zoek zijn naar eten hebben de pompoen aangevallen en vertrapt.
Het is haast onmogelijk om ze weg te houden! Ze worden gedreven door de honger en dat is een heel sterke kracht! Toch heb ik nog enige hoop dat het met de pompoen nog goed kan komen. Het is tenslotte een plant die over de grond kruipt en haar vruchten ook op de grond legt. Het seizoen zal hier waarschijnlijk veel belangrijker zijn omdat bij veel regen de pompoenen op de vochtige grond zullen verrotten.
Over de papaja kan ik kort zijn. Deze zaden gingen als een raket. Dat kan ook niet anders want die zijn bijzonder geschikt voor dit klimaat. Waar ze niet tegen bestand zijn zijn de tientallen hoeven van de dronken karaoke zangers en zangeressen. De op hol geslagen kudde familie die hier met kerst tot oud en nieuw op bezoek is geweest en de opstandige Johnjohn die mij het leven zo zuur als mogelijk probeert te maken. Zijn hormonen werken hem tegen nu de pubertijd aantreed. Ik vind het jammer dat hij zijn plaats in de pikorde met vernieling wil afdwingen, mij heeft hij er in ieder geval niet mee. Wij gaan over enkele maanden gewoon weer in Nederland naar de supermarkt terwijl ze hier zonder vers fruit zitten.

Het enige plantje wat het redelijk doet is de courgette. Het plantje heeft de regen en de wind goed doorstaan hoewel ik de steel wel heb moeten spalken met een bamboe stokje. Over de courgette heb ik nog steeds positieve verwachtingen. Na de eerste twee ronde blaadjes zijn er steeds meer verschenen. De eerste vier bloemknoppen heb ik verwijderd, zoals ik op het internet heb gelezen, en nu zijn er al flinke bloemknoppen te zien. Ik vraag me alleen af hoe zo’n dun steeltje zo’n grote courgette zal gaan dragen. Of de steel moet aan een inhaalslag beginnen en zich elke week minimaal in omvang verdubbelen. Ik heb Lyka gevraagd om me over deze plant in ieder geval op de hoogte te houden.

De laatste zijn de Spaanse pepers. Die zijn gezaaid in een dubbele opstelling! Enkele zaden buiten in de koude grond, voor zover je over koude grond kan spreken met temperaturen van boven de vijf en twintig graden, en enkele zaden binnen in een leeg boterhamworst blik. Buiten is er maar een zaadje opgekomen dat verrassend goed houd. Het blijft erg klein vergeleken bij de zaadjes die binnen zijn ontkiemd maar ook het buitenzaadje heeft al vier blaadjes. De binnenzaden zijn nu een keer verplant en ik hoop dat ze in leven blijven totdat ik over zes weken weer terug ben. Dan gaan ze waarschijnlijk de grond in waarna ik hoop dat ze lang grote gezonde pepers zullen baren.

Mijn familie, lieve mensen, arme mensen die nooit iets hebben gehad en ook nooit iets zullen krijgen. Deze keer ga ik niet over vluchtelingen beginnen! Deze mensen zitten zo vast in hun patroon van overleven dat ze de hele wereld voor lief nemen. Hoe arm ze hier ook zijn een tv-antenne steekt haast boven elke huis en bamboe hut uit. De tv is ook hier het moderne brood en spelen, met seks als tweede vertier met als gevolg dat gezinnen met vijf of zes kinderen geen uitzondering zijn. Gelukkig breekt de anticonceptie hier in de provincie nu door. De vader in Rome zal er niet blij mee zijn maar deze mensen krijgen nu toch langzaam door dat meer varkens de spoeling steeds dunner maakt. Ook wordt het idee dat je kinderen je pensioen zijn langzaam weggedrukt. De kinderen met werk overzee of in de steden sturen steeds minder geld naar hun ouders. Egoïsme viert hoogtij in de door consumeren aangedreven groeiende economie. Een iPhone is voor velen belangrijker dan een bord rijst voor papa en mama.
Na enkele maanden hier in de provincie te hebben doorgebracht verbaast het me nog steeds de hoeveelheden rijst die ze per maaltijd naar binnen werken. Rijst aangevuld met minuscule stukjes kip of varkensvlees aangevuld met Papa Ketchup is hier in de provincie de hoofdmaaltijd. Zodra ik groente op tafel zet kijken ze me aan alsof ik een schaal afval op de tafel heb gezet. Ik kan me niet aan de gedachte onttrekken dat ze ook een beetje groente op hun bord scheppen om mij een plezier te doen.
Dus ze zijn onverschillig en ongeïnteresseerd in het groeien van hun eigen gezonde voedsel. Het doet me een beetje pijn maar tegelijkertijd heb ik ook begrip. Wanneer je geld elke maand met de post komt en niemand stelt je vragen dan raak je afgestompt èn onverschillig èn ongeïnteresseerd! Dat is in Nederland toch niet anders? Niets stompt zo hard af als elke dag je voer op tafel te vinden. Zelfs de vette huiskat vervangt het jagen op een prooi door slapen!
Ik vind het jammer, hèèl jammer, maar na 18 jaar door de arme landen van Azië te hebben gereisd kan ik er begrip voor opbrengen en leg ik me erbij neer. Alles, en dan ook alles, is hier gedoemd om te mislukken. De enige consequentie is eigenlijk dat ik me hier over enkele weken nog een paar dagen laat zien en dan sluit is het hoofdstuk Filippijnen. Ik zal me niet onttrekken aan mijn plicht om de moeder van mijn vrouw financieel te steunen maar de kans dat ik me hier in de provincie ooit nog laat zien is heel klein. Over enkele weken tik ik de acht en vijftig jaar aan en het besef dringt langzaam tot me door dat de tijd begint te dringen. Hoelang heb ik nog om gezond over de wereld te trekken? Hoeveel landen, of beter gezegd steden, kan ik nog bezoeken? Wanneer houd het allemaal op? Vragen, vragen en nog meer vragen! We gaan het zien en ik ga niet opgeven, ik besef alleen steeds meer dat de finish van mijn mooie leven in zicht komt.

Filippijnen: Grijze luchten

San Antonio (Pilar) Mamsi House, dinsdag 2 januari 2018


Ook vandaag ontwaak ik weer met het bekende getik van regendruppels op het stalen dak. Ik wordt er een beetje moedeloos van. Vanaf mijn bed, vanonder de gele klamboe, kijk ik naar de grijze lucht. Vandaag is het dag nummer acht met regen. Na een tyfoon is dit alweer de derde tropische depressie die over zuid-Luzon trekt en die gepaard gaat met veel regen, wind en voor de tropen een onaangename temperatuur. Het hele gezin loopt gehuld in fleece dekens door het huis terwijl ik in mijn onderbroek op de rand van ons bed dit verhaal zit te schrijven
‘Malipot!’(“Koud” in het plaatselijke dialect), schreeuwt mamsi om de paar minuten!
Het helpt niet maar het versterkt wel de berusting dat de zon zal terugkeren, alleen niemand weet wanneer.
Onder deze slechte weersomstandigheden is er helemaal niets te doen in huis of in het dorp. Ook mijn gebruikelijke middagwandelingen zijn door de regen abrupt aan een einde gekomen. Regen is hier in de Filippijnen èchte regen. Geen motregen of een zachtjes neerdalende fluisterregen, nee, hier komt het hemelwater neer in bijbelse proporties. Als je niet beter wist dan zou je geloven dat de zondvloed is begonnen! Je kan jezelf er niet eens tegen kleden! Ik kan het nergens op het internet vinden maar ik zou denken dat hier in december meer regen is gevallen dan in Nederland in een heel jaar. Droogte kennen ze hier dan ook niet in Bicol.

Gelukkig houden wij droge voeten maar dat is voor veel huisjes in het dorp niet vanzelfsprekend. De bewoners wachten geduldig op de bamboe bedden tot de regen stopt en het hoge water weer is vertrokken. Slapen, de hele dag slapen, daar hebben ze hier geen problemen mee.
Na zeven dagen als sardientjes in een blikje beginnen ook bij de bewoners de kleine pijntjes heel erg zeer te doen en bij het minste geringste slaat, altijd verbaal, de vlam in de pan. Van boodschappen halen komt nu ook niets meer terecht. Niemand heeft zin om in de stromende regen twee keer twintig minuten achter op een brommer te zitten! De planken beginnen al aardig leeg te raken en nu gaan ze ook beginnen aan het voedsel dat ik voor mezelf heb gereserveerd.
Mijn opmerking dat ze eigenlijk de familie “Mier” hadden moeten heten heeft zijn humor allang verloren. Ze lijken echt op een kolonie mieren! Ze zoeken het hele huis af naar voedsel en zodra ze wat gevonden hebben is het een half uur later verdwenen. Ik heb niet lang kunnen genieten van de geachte dat er twee varkenshazen in de vriezer op me liggen te wachten. De slagers in de kleine supermarkt in Pilar houden die voor me apart wanneer er een zending arriveert. Dat gebeurt niet zo vaak dus hou ik de varkenshazen nauwlettend in de gaten. Ik heb ze zelfs namen gegeven! De ene heet Saté en de andere heet Gyros.

Als klap op de vuurpijl hebben we ook nog om de haverklap een black-out! De elektriciteit is hier net zo onbetrouwbaar als een nachtje ijs. Wat me nog het meeste verbaast is dat de medebewoners gelijk weten wanneer de elektriciteit weer terugkeert. En het is nog verbazingwekkender dat ze met z’n drieën kibbelen over iets wat net zo voorspelbaar is als de balletjes van de Lotto! Zo ver ik me kan herinneren hebben ze het nog nooit bij het rechte eind gehad.
Na twee koffie zit mijn ontbijt er op. Er is geen brood meer in huis en de rijst in de pan is van lunchtijd oudejaarsdag. Er zit nog net geen witte wol op maar de geur is zeker niet meer aantrekkelijk. Zelfs de hongerige katten willen het niet eten. In de koelkast tref ik het onaangeroerde zorgvuldig bereide varkensvlees aan. Ook van oudejaarsdag! Dat laat ik dus ook aan me voorbijgaan. Ze hebben hier een spijsvertering als een geit, zonder ook maar enige twijfel werken ze alles naar binnen.
Nog een week slecht weer en dan ga ik op pad naar Thailand. Ik kijk er echt naar uit! Fatsoenlijk eten, fatsoenlijk weer, een fatsoenlijk hotel en leuke ontmoetingen met oude vrienden en bekenden. Er is geen weegschaal in huis maar ik denk dat ik zeker tien kilo ben afgevallen de afgelopen drie maanden. Wanneer je gewicht kwijt wil zijn de Filipijnse eilanden een prima bestemming.
Voor mij persoonlijk? Dit is nu ècht de laatste keer dat ik hier op bezoek ben! Misschien dat ik nog een keer een weekje of twee op bezoek ga bij mamsi maar dat ligt dan wel heel ver in de toekomst. Ook “Angeles City” zal voor de laatste keer worden aangedaan. Ik heb daar verder helemaal niets meer verloren. Lekker eten en zwemmen kan ik ook in Thailand, daar hoef ik niet voor naar de Filippijnen te vliegen.
Mijn eerste stukje voor 2018 klinkt misschien een beetje depressief, maar dat word ik zo langzamerhand ook van het slechte weer. De zonnige foto’s en leuke verhalen van “Cees de Snor” vanuit Hua Hin (Thailand) maken mijn verlangen om te vertrekken alleen maar sterker.

Filippijnen: Gecontroleerde schade

San Antonio (Pilar) Mamsi House, dinsdag 26 december 2017

Het is op deze ochtend stil in huis. Ik noem het geen tweede kerstdag want dat is een Nederlands gebruik. Hier is de kerstmis voorbij en is iedereen weer aan het werk. Daders en slachtoffers kijken elkaar schuw aan. De schade is aangericht en onomkeerbaar. Kinderen, net als de kitten, vergeten sneller dan volwassenen. Na een kort en goed gesprek met Hazel heb ik veel puin geruimd. Wat me nog het meeste pijn doet is dat mamsi en Lyka acteren alsof zo’n opstootje en zo’n einde van wat een gezellige dag voor de kinderen had moeten zijn de normaalste zaak van de wereld is.
Buiten tref ik een tafereel aan dat na een tyfoon normaal zou zijn geweest. Voor hun is dat waarschijnlijk ook normaal. Leven met een totale en regelmatige totale destructie door natuurgeweld of menselijk geweld moet rust geven. De schade aan de omheining en de poort is al snel een euro of vijf en twintig, weggegooid geld maar noodzakelijk! In deze armoede is alles noodzakelijk!
De kinderen komen schoorvoetend bij elkaar voor het ontbijt, ze kijken als de schichtige kitten naar elkaar. De angst ik nog steeds kwaad ben is van hun gezichten af te lezen. De glimlach van Hazel stemt me rustig, ik ben niet kwaad, ik ben teleurgesteld in mijn familie! Ze zetten mij als de leider van de stam in een hoek. Ze geven mij de schuld. Ik kan daar mee leven, ik heb voor hetere vuren gestaan. Na alles wat ik voor ze heb gedaan hebben ze met z’n tweeën de kerst voor de kleinkinderen verpest. Voor mij, ik kan wel een stootje hebben, ik heb met veel gekken kennis gehad. maar dit was een uitspatting van de buitengewone categorie!
Er hang een nevel van ontkenning in de frisse ochtendlucht. Moet ik koppig zijn? Of moet ik de hand rijken? Haat, of negatieve gedachten zitten niet in mijn pakket, dus ik zoek voorzichtig toenadering tot mijn familie. Ik zal moeten proberen te redden wat er te redden valt.
Er breekt een waterig zonnetje door de wolken en daarmee klaart ook de onrust op. Laten we het maar rusten? Morgen komt er meer familie en dan moeten de problemen geschiedenis zijn. Het wordt de drukste week in het huis! Uiteindelijk zijn we hier een dag later met elf personen, zes volwassenen en vijf kinderen. Het zal druk en gezellig zijn, ze hebben al goede voornemens voordat het nieuwjaar is.

De complete groep, zonder de fotograaf dan!