Schotland: Twee weken onderweg

Sandyhills Bay Caravan Park

Twee weken geleden stapten we uit ons bed in Zaltbommel en vandaag worden we wakker aan de grens met Schotland.
De wereld buiten is erg klein. De mist smelt samen tot water en druppelt van de camper.  Het vormt kleine plasjes water op het asfalt van de parkeerplaats. Het is ook fris. Het is elke ochtend fris maar vandaag is het vochtig fris en dat is een ander gevoel. We staan met z’n tweeën op de grote parkeerplaats en ergens in de verte hoor ik een auto over de weg rijden die ons straks naar onze volgende stop moet brengen.
Ik noem het maar een stop want het zijn 309 waypoints die over de smalle wegen van Schotland tot een route zijn geregen. Zoals we als kinderen de genummerde punten met een potlood verbonden totdat er een herkenbare afbeelding op het papier verscheen. Deze 309 punten zijn verdeeld over zestien verschillende routes.
In WOMO 33 zoek ik op wat onze volgende stop is volgens de route. Het blijkt het eindpunt van route 1 te zijn wat tevens het beginpunt is van route 2. Na een paar boterhammen en een paar koppen koffie is de mist grotendeels opgetrokken en prikt de zon voorzichtig door het laaghangende wolkendek. Over het weer hoeven we niet meer te klagen! Veertien dagen zon in Schotland komt niet zo heel vaak voor!
De wegen zijn mooi en worden waarschijnlijk alleen nog maar mooier en rustiger. Na een laatste visuele controle aan de buitenkant van de camper en een blik op de brandstoftank onder de camper gaan we op weg naar Gretna Green. Daar treffen we een toeristische trekpleister aan die ons niet kan boeien. Oude ambachten met grote winkels erachter gevuld met prullaria uit het verre oosten.
Op de parkeerplaats van Gretna Green zien we weer enkele bekenden, de WOMO groep worden we lachend onder elkaar genoemd. Ook staat er een ouder Nederlands echtpaar waarvan de caravan is aangereden door een camper. Wij zijn nu een groep melaatse zondaars die zich niet aan de verkeersregels houden en zeker niet met de caravans rekening houden. Ik hoor hun verhaal aan, ze moeten het kwijt, en verzeker ze dat niemand graag met een aanrijding wordt geconfronteerd. Camper èn caravan!
Ik probeer ze nog even met een ander twistpunt te helpen, namelijk de ingebouwde SatNav. Deze Opel SatNav heeft een heel andere gebruikers interface dan ik van de Garmin gewend ben en wat ik ook probeer ik krijg het niet voor elkaar om te zoeken op postcode of coördinaten. En dan wordt navigeren wel heel moeilijk in het buitenland! We nemen afscheid en gaan op weg naar een punt buiten de route uit het WOMO boekje.

Ik kan eindeloos blijven vertellen over de schitterende landschappen maar dat gaat snel vervelen, dus voorlopig voor de laatste keer, de landschappen om ons heen zijn adembenemend!
Een kop koffie hier en daar en dan vinden we een parkeerplaats net buiten de poort van Caerlaverock Castle. Voordat we naar binnen gaat eten we eerst de lunch, aardappel prei soep aangevuld met verse groenten en een boterham. De soep is zo’n geweldig succes dat het tweede pakje zonder een moment te twijfelen in de vuilniszak verdwijnt. Een keer deze slechte soep is genoeg meneer Honig!

We kleden ons aan en bereiden ons voor op het bezoek aan, en een flinke wandeling rond, Caerlaverock Castle. Binnen de poort gaan we de kleine winkel van de bezienswaardigheid binnen. Opnieuw voelt de entreeprijs voor twee personen stevig aan. Wanneer dit zo doorgaat kan entreegelden wel eens de grootste kostenpost worden van deze reis door Schotland.
Onze lidmaatschap pas van de “Geldersche Landschap & Kasteelen" wordt niet geaccepteerd! Ik wordt er wel een beetje moe van en bestudeer wat voor ons de beste optie is. Ik bekijk de financiën vanuit alle verschillende kanten en uiteindelijk zit er niets anders op dan lid te worden van “Historic Scotland”. De organisatie die de meeste kastelen in Schotland beheert. Op de £ 86,50 (€ 112,85) die we moeten betalen voor de pas kunnen we meteen £ 21,- in mindering brengen voor ons bezoek aan Caerlaverock Castle.

Dit kasteel schept het beeld dat we hebben over de wilde Schotten met hun ontelbare kastelen en burchten. Hoewel we de geschiedenis niet kennen is het bezoek aan het kasteel heel indrukwekkend.
Wat ook indrukwekkend is is de onweersbui die zich boven Dumfries aan het ontwikkelen is. Het duurt niet lang voordat de eerste druppels donkere vlekken op mijn katoenen overhemd toveren. Daar gaat onze eerste officiële wandeling in rook op, of beter gezegd, verdwijnt in het water. Met regen in het vooruitzicht gaan we echt niet op pad om twee uur te wandelen.
We gaan dus verder richting Dumfries waar het ècht regent. Vreemd weer in Schotland! Zodra we Dumfries verlaten hebben wordt het weer droog en niet veel later schijnt de zon weer. Hoe moeten we met deze weersomstandigheden later deze reis omgaan? Zijn we te voorzichtig òf juist niet?

En daar is onze volgende stop! “Sweetheart Abbey” toornt boven de kleine huisjes van het dorp uit en lokt ons om haar te komen bezoeken. Op de parkeerplaats staan al de voor ons bekende Duitse campers. We zwaaien enthousiast naar elkaar terwijl we genieten van de gemakken van onze campers. Een bakkie koffie aan boort en dan de “Sweetheart Abbey” bezoeken.

Net zo indrukwekkend als het Caerlaverock Castle, met natuurlijk een heel ander verhaal erachter, en net zo goed onderhouden als onderhoudend. De veelvuldig aanwezige informatieborden geven je een uitstekend beeld van waar je bent en waar je naar staat te kijken. Maar wat nog beter is is dat we opnieuw £ 9,- van onze investering kunnen aftrekken. Nog £ 56,50 te gaan!

We zijn niet ver meer van “Sandyhills Bay Caravan Park”, onze geplande overnachtingsplaats. En nog belangrijker, eindelijk weer douchen en voor de eerste keer in twee weken de vuile was in een machine doen. We leven tenslotte als nomaden! Het leven in de camper heeft veel overeenkomsten met het leven van een rugzakartiest. Alleen het is wat comfortabeler!
Voordat ik de onder de douche stap en me eindelijk weer een keer kan scheren regel ik dat de wasmachine aan haar programma begint. Vijfendertig minuten later verhuisd de vochtige schone was naar de droger.

Lyka haalt de Lay-Zee weer tevoorschijn en geniet van het mooie weer en de schitterende omgeving. Het reizen met de camper is zeker belonend! Nog voor het eten haalt Lyka de was op en legt het wasgoed dat nog niet helemaal droog is op de Lay-Zee in de Schotse zon.

De Griekse speklappen met sla en gebakken aardappelen smaken ons prima! Na een koffie en een wijntje kijken we naar “7 Cases” (2015), een Britse misdaadfilm met een vreemd verloop. Erg vermakelijk. En dan, zonder de gebruikelijke Big Bang Theory, kruipen we onder de dekens. We zijn doodop van de afgelopen drukke dagen.

Nu we na twee dagen al halverwege route 2 zitten, volgens het boekje tussen de 7 en 9 dagen, krijg ik het gevoel dat we een beetje snel gaan. Wat te doen? We willen niet binnen een maand aan het einde zijn van onze reis.

Schotland: We gaan beginnen

Parkeerplaats Housesteads Roman Fort

Ja, dat was het plan en daar is een dikke streep doorheen getrokken. Geen Hadrian’s Wall en geen wandelingen onder een heerlijke blauwe lucht. Nee, onze dag begint met een heel erg vroeg bezoek aan een Ford garage.
Wat heb ik slecht geslapen zeg! De kosten en problemen met de reparatie in combinatie met onze eerste nacht ècht wild met de camper vrij staan hielden me uit mijn slaap. Ik hoorde de knaagdieren in het bos en de fazanten naast de camper. Ik maakte me echt zorgen, zorgen die achteraf absoluut onnodig bleken.
De huishoudaccu staat op 12,3V wanneer ik om half zes de radio aanzet. Zou ik de accu niet te zwaar belasten? Ik ben benieuwd wat Noorderkempen hier van zou vinden. Die 5Ah die in mijn AA batterijen zijn gegaan hebben er zeker aan bijgedragen dat de accu zover leeg is. Een uur later stroomt er alweer 2,0A van het zonnepaneel bij de huishoudaccu naar binnen. Over de stroomvoorziening heb ik in ieder geval geen zorgen meer. Ook ons waterverbruik is goed.
Om half zeven verplaats ik de camper dichter naar de weg zodat mijn kop koffie in ieder geval niet meer de neiging heeft om van de tafel af te schuiven. Na de tweede kop koffie stopt er een groene Range Rover voor de camper. De chauffeur bekijkt de voorkant van de camper van beneden naar boven en weer terug. Hij rijdt langzaam weg en ik ben niet in staat om hem uit te leggen waarom we daar staan. Het wordt de hoogste tijd om te vertrekken!
Lyka komt met spoed uit haar bed. We ontbijten wel bij de Ford garage! Gelijk na aankomst krijgen we te horen dat onze aanwezigheid niet gewenst is en dat we niet eerder dan volgende week maandag geholpen kunnen worden. Verbaasd vraag ik of er misschien een monteur kan kijken of het verantwoord is om verder te rijden.
Met veel pijn en moeite roept de chef werkplaats een jonge monteur uit de werkplaats die met angst in de ogen voor zijn baas een blik onder de camper werpt.
‘Ik zou in ieder geval niet verder rijden!’, zegt hij nadrukkelijk waarna zijn baas hem aanvult dat hij niets meer heeft te zeggen en snel weer aan het werk moet gaan.
‘Ik wil dat jullie nu vertrekken!’, krijgen we te horen van de fatsige man die in een goedkoop kostuum is gekleed.
Britse vriendelijkheid op zijn smalst! En nu? Ik heb het niet meer en zoek steun en advies bij Lyka. Ook heb ik een mail gestuurd naar mijn garage in Zaltbommel wat voor kosten er eventueel aan het plaatsen van een nieuwe spanband zouden kunnen kleven. Met pijn in mijn buik rijden we terug naar Hexham naar de enige parkeerplaats die we kennen. Bij de supermarkten!
Nu blijken we echter op de parkeerplaats van de Tesco te staan en die gaan iets gemakkelijker met hun klanten om. Na een kort gesprek met een medewerkster van “Consumer Support” geef ik mijn kenteken. Wanneer ik voor middernacht maar weg ben is het geen probleem. Voor hun dan, maar misschien wel voor mij. Gisteren heb ik ook nog een niet dealer garage gezien en dat is de volgende die ik bezoek.
‘Geen tijd, geen interesse!’, ik ben nog geen stap verder en wanneer ik verder ga kan onze brandstoftank onder de camper uit vallen.
Ondertussen heb ik ook antwoord uit Zaltbommel: ‘Ik neem aan dat het de ijzeren beugel is en dan zou ik alleen doen wat nodig is. Maar laat de andere even controleren of die nog goed is.’
De prijs wordt ook vermeld. Bedankt Ron de Bruyn voor de goede service en je advies!
Daar sta ik dan op een parkeerplaats in Noord-Engeland en er zit niets anders op dan mijn eigen probleem op te lossen. Als eerste kruip ik maar eens met een zaklantaarn onder de camper om zelf alles goed te bekijken èn te bestuderen wat de mogelijkheden zijn. Dat heeft niet al teveel tijd nodig!
Ik bedenk een strijdplan met het advies van Ron in mijn achterhoofd. Ik heb een hydraulische krik, ik ben slim en kan praten als brugman. Een grote doe-het-zelf-winkel is snel gevonden en wanneer ik binnen sta ga ik samen met medewerker Colin door mijn mogelijkheden.
Een nylon spanband? Nee. De geperforeerde stalen band die ik in gedachten had is niet verkrijgbaar. En dan zie ik de kettingen! Een RVS ketting met een slotbout en een nylon borgmoer? Dat moet lukken! 210cm RVS ketting en een paar zakjes slotbouten, ringen en borgmoeren. Opgewekt loop ik terug maar de camper. Ik heb nog maar een probleem, ik moet een steeksleutel voor de M8 borgmoer hebben. Maar dat is voor later. Ik kan er altijd nog een kopen.
De hydraulische krik wordt klaar gezet, de ketting is precies lang genoeg, ik moet alleen nog een plank of iets dergelijks hebben om de drukvan de krik op de brandstoftank te verdelen. Ik zal mijn vrienden bij de Kwik-Fit nog maar eens met een bezoek verblijden. Nog voordat ik bij de Aldi ben ontmoet ik twee bouwvakkers die nieuwe tegels aan het invoegen zijn. De oude tegels van 20x20cm zijn geschikt en ook hebben ze een ratel met de juiste maat dopsleutel in de bestelbus. Ik ben geholpen!

Zodra de tank tegen het chassis opgekrikt span ik de ketting zo ver als mogelijk. Ik besef dat de tank altijd nog wel iets naar beneden zal zakken maar dat zal geen probleem zijn. De slotbout, moer en borgring zorgen voor een goede sterke verbinding. Voordat ik vertrek controleer is nog even de andere spanband en die lijkt in orde. Dus daar heb ik waarschijnlijk weinig van te vrezen.
De ratel terugbrengen naar de bouwvakkers. Handen wassen en de mensen van Tesco bedanken en we zijn klaar om verder te gaan. Een zakje stalen ringen is ongebruikt en dat zakje is toch goed voor £ 2,49, waarom niet terugbrengen? Bij de doe-het-zelf-winkel zijn ze verbaasd me weer terug te zien. In alle geuren en kleuren vertel ik het verhaal en iedereen is zo blij dat het lijkt dat we met z’n allen de ophanging van de brandstoftank hebben gerepareerd. Voordat ik uit de camper stapte vroeg Lyka of ik nog zo’n ketting zou kopen, je namelijk nooit of die andere stalen spanband het nog begeeft. Voor £ 7,28 min de £ 2,49 gaat er vanzelfsprekend nog 210cm RVS ketting mee!
Om half tien rijden we via de omleiding Hexham uit. De reparatie heeft in totaal € 25,46 gekost. En geloof me? Dat is maar een fractie van de kosten die ik verwacht had.
De eerste stop is er een buiten het boekje van WOMO (Band 33 Schottland). En ook hier ten zuiden van de grens zijn er verschillende verenigingen en gezelschappen die de rijkelijk aanwezige cultuur beschermen. Om van elk lid te worden kost een vermogen dus slaan we de eerste maar over. € 25,- om samen een ruïne te bekijken vinden we een beetje aan de hoge kant.

De volgende ruïne is gratis, nou ja, je moet £ 4,- voor het parkeren betalen maar die parkeerkaart is op alle parkeerplaatsen langs Hadrian’s Wall geldig. Midden in het groene golvende landschap van North-Humberland ligt een onaangeroerde ruïne van een Romeins Fort. Wat wel is opgegraven is een kleine tempel, de “Temple of Mithras” (Brocolitia). Het is een leuke ontspannende wandeling. We krijgen de smaak te pakken en zijn de problemen met de brandstoftank alweer haast vergeten.
De volgende stop is “Housestead’s Roman Fort”, de parel van Hadrian’s Wall. We mogen dus gratis parkeren omdat we al een kaartje hebben. Het wordt nog beter! De pas van “Geldersch Landschap & Kasteelen” geeft gratis toegang tot het fort. Tegen mijn gevoel in, eigenlijk moeten we geen gratis toegang hebben. En dat gevoel wordt bevestigd door onze buren die in een glimmende Hymer zijn gearriveerd. Wij klagen er niet over en na de lunch van enkele boterhammen met gerookte forel beginnen we aan de geplande wandeling.

Het fort van Housestead is echt de moeite waard! We lopen eerst door het kleine museum op de heuvel en zwerven dan door de ruïnes van wat meer dan alleen een fort was. Er was ook een klein dorp buiten de muren van het fort.

Een van de best bewaarde romeinse latrines in de UK zijn een hoogtepunt. Poepen 1700 jaar geleden was ook een gezellige sociale bezigheid. De poepert schoonmaken met een kwast die werd schoongespoeld in een stroom water die aan je voeten voorbij kwam.

Op dit moment vertel ik Lyka dat we haar eerste circuit gaan maken. Ik schat een kilometer of vijf maar de juiste cijfers heb ik pas na de wandeling. Er zitten een paar flinke hellingen in maar gesterkt door de ontmoeting van een groep hoogbejaarden, die de wandeling ook gaan maken, krijgt Lyka voldoende zelfvertrouwen om aan de wandeling te beginnen.

Het is een leuke en vermoeiende wandeling. Een goede training voor wat ons nog allemaal te wachten staat. Mijn rechterknie speelt wat op terwijl mijn rechtervoet goed blijft. Ik weet niet wat ik daarvan moet denken. De jaren en het zitten beginnen te tellen.

Om twee uur zijn we weer terug en besluiten, na een gesprek met de buren, vannacht hier op de parkeerplaats van “Housesteads Roman Fort” te blijven. Het s’nachts slapen in de camper wordt gedoogd en eigenlijk zijn ze ook blij met ons want enkele campers op de parkeerplaats maakt het voor mensen met slechte gedachten een stuk moeilijker om hier toe te slaan. We zijn vermoeid en nemen rust. Fijn dat dat allemaal zo gemakkelijk kan wanneer je met de camper onderweg bent. Een beetje muziek, wat schrijven en lezen.

We hebben bij de supermarkt goed ingekocht en de avondmaaltijd van Thaise Pad Krapow, een gebakken ei, Taugé en pasta gaat er na de wandeling goed in. Zo is onze eerste dag van het Schotland avontuur toch nog goed begonnen en kunnen we weer lachen om de problemen van deze ochtend.
Nog een film, een Koreaanse misdaadkomedie, twee afleveringen van The Big Bang Theory en we kruipen het bed in. Dromen van wat ons morgen weer te wachten staat.

Schotland: Ga terug naar af!

In een veld buiten Styford Wood

Vandaag is een verplaatsing naar de start van onze “Scotland Expeditie”. 230 Kilometer naar het zuiden ligt Hexham waar we de eerste stappen van onze ruim 5100 kilometer lange reis naar elke uithoek van dit onbekende land zullen maken. Hoewel Hexham in Engeland ligt is dit gebied onlosmakelijk verbonden met Schotland.
Net ten noorden van Hexham liggen de overblijfselen van “Hadrian’s Wall”. Een muur van bijna 120 kilometer lang, 1800 jaar geleden gebouwd door de Romeinen om de wilde en gevaarlijke Schotten buiten het Romeinse rijk te houden. De muur liep van de Noordzee tot de Ierse zee en met velen forten en legerplaatsen was het zeker een van de drukste Romeinse gebieden in hun grote rijk. De muur is de oude grens tussen Schotland en de rest van het Britse eiland.

Het is vreemd on na vier nachten op de camping weg te rijden van alle luxe. Nu wordt het voor ons ook weer een sprong in het diepe. Het weer blijft mooi en we krijgen verschillende mooie landschappen voorgeschoteld. Groot-Britannië is een schitterend land dat het rijden op de smalle landwegen beloond.


Alles gaat voorspoedig, we drinken een paar keer koffie onderweg en het lijkt er op dat de vele kilometers de oude dieselmotor soepeler maakt. Het knorren is overgegaan naar een haast zoemen. De mijlen glijden onder ons weg. Mijlen? Ja mijlen! De Garmin heb ik vanaf vanochtend omgeschakeld van kilometers naar mijlen. Dat bevalt me prima. Ik hoef namelijk niet meer de hele tijd te hoofdrekenen. De snelheden en afstanden zijn logischer en komen overeen met de verkeersborden langs de weg.

In Hexham gaan we voor de komende paar dagen boodschappen doen bij Aldi. Althans, dat was de bedoeling. We kiezen deze keer toch voor Tesco omdat we wat specifieke boodschappen nodig hebben. We vinden alles wat we nodig hebben voor de komende dagen en zodra ik de parkeerplaats wil afrijden realiseer ik me dat we een brood zijn vergeten. Nog maar een keer parkeren en snel bij de Aldi naar binnen voor een volkorenbrood.
Met het brood onder de arm slaat de angst me om het hart. Er hangt wat onder de camper! Met elke stap die ik dichterbij kom wordt mijn angst groter dat onze eerste reis hier wel eens aan een einde kan komen. Ik kruip onder de camper om te zien wat er aan de hand is. Het blijkt dat de voorste spanband van de brandstoftank is gebroken. Niet een technisch probleem om van wakker te liggen maar wanneer de hele tank er onderuit valt zijn de gevolgen niet te overzien!
De Kwik-fit aan de overkant van de weg kan me ook niet helpen maar wijst me wel op een ander probleem. Het is vijf minuten voor zes! Ze gaan sluiten en de kans dat ik nog een garage vind die open is is heel klein. Mijn vraag aan de bedrijfsleider van de Aldi of we nacht op de parkeerplaats mogen doorbrengen kan niet worden beantwoord. Een onafhankelijk beveiligingsbedrijf controleert het parkeren en daar kan de bedrijfsleider van de Aldi niets aan veranderen.
Gelukkig krijg ik van een oudere man in Volkswagen aanwijzingen in welke richting ik de Ford garage moet zoeken. Die aanwijzingen zijn zo goed dat ik om tien over zes de parkeerplaats van de garage oprijd. Zoals verwacht is de garage ook aan het sluiten en zijn we morgen om half acht de eerste.
Mijn voorzichtige vraag of we nacht op hun parkeerplaats mogen doorbrengen wordt ook hier beantwoord met een resoluut: NEE. Ik kan dat begrijpen, verzekeringen en meer van die onmogelijkheden zijn tegenwoordig zo streng dat er nog maar weinig mogelijk is.
We moeten dus een plaats voor de nacht zien te vinden! Niet te ver weg want ik wil niet teveel kilometers meer maken in deze situatie. Zo heb je honderden mooie staanplaatsen langs de weg gezien en zo zie je er geen een meer!

Dat kan ik niet over me heen laten gaan! We rijden rustig de stad uit en proberen enkele kleine zijwegen. Twee plaatsen we over twijfelen. De een is bezaaid met menselijke uitwerpselen en kots, de ander is bij een blok huizen voor de deur vlak aan de autoweg. Uiteindelijk rijden we toch maar door.
Totdat we bij een enorme stapel boomstammen komen langs een stille weg. Die boomstammen houden ons uit het zicht en de helling lijkt niet te stijl. Van de zenuwen dat de hele brandstoftank er straks onderuit kan vallen parkeer ik de camper met de neus de verkeerde kant op. Ondanks dat we in een moeilijke helling staan kiezen we toch voor deze plaats. Morgen zijn we om zeven toch weer weg!

Ècht trek heb ik niet van de zenuwen en de stress maar een mens moet toch eten. Lyka steunt me, ze voelt mijn onzekerheid en bezorgdheid. Ik voel me steeds meer gesterkt door haar steun. De fusilli met sla kan dan wel een campermaaltijd zijn maar het smaakt ons toch goed. Laat zal het vanavond toch niet worden, we zijn nog vermoeid van die mooie, leuke dagen, in St Andrews.
Tijdens het boekhouden moet ik vaststellen dat vandaag de duurste dag was van onze reis tot nu toe. Ik krijg weer pijn in mijn buik wanneer ik aan de garagerekening moet denken die ik waarschijnlijk morgen onder ogen krijg!