Filipijnen: Geen blad aan de boom beweegt

San Antonio (Mamsi Residence) VIP1), maandag 15 juni 2026

De problemen van de LTO met de computersystemen zijn opgelost. Er is veel, en lang, onnodig gediscussieerd over hoe we de nieuwe kentekenplaat zouden gaan ophalen. Iedereen heeft een mening maar niemand heeft een oplossing.
Met andere woorden: ‘Iedereen denkt in problemen maar niet in oplossingen!’
J&T Express kan het het pakket wel bezorgen maar niet verpakken en ophalen. We moeten eerst iemand in Legazpi de kentekenplaat laten ophalen, inpakken en versturen. Die mogelijkheid valt meteen af want je moet je identiteitsbewijs laten zien bij het verzekeringskantoor. Een vriend van JanJan kan dat dus niet voor ons doen!
Zelf met de motor, samen met Lyka, zonder kentekenplaat, naar Legazpi rijden lijkt mij ook geen goede keuze. We zouden eerst een tweede helm moeten kopen en in het huisje hebben ze geen enkel idee waar we die helm zouden kunnen kopen. Ze praten al over een helm lenen. Dat lijkt mij niet erg hygiënisch.
De rust bewaren en slim gebruik maken van de mogelijkheden die ik tot mijn beschikking heb is de beste optie. Mamsi moet vandaag haar nieuwe bril ophalen in Legazpi. Lyka gaat vanzelfsprekend mee en ook Roxanne ziet een ontsnapping uit de drukte van het overbevolkte huisje wel zitten.
Probleem opgelost!
Mamsi haalt zelf met haar identiteitsbewijs via een korte omweg de kentekenplaat op!
Ik ben meer dan gelukkig wanneer ik om negen uur in het doodstille huis, JR en JanJan slapen elke dag lang uit, achter mijn ontbijt zit. Het bruine brood is goed genoeg en met een paar plakjes Hollandse oude kaas en Koreaanse wasabi er op is het een smakelijk ontbijt. Ook de Koreaanse Spam smaakt uitstekend.
Reizen is aanpassen en lijden! Zevenentwintig jaar geleden in Laos hadden Kris en ik maar een keuze, een ontbijt bestaande uit koude witte rijst met twee koude hardgekookte eieren. Zonder zout of enige andere smaakmaker. Het moest ook naar binnen want je lichaam heeft nu eenmaal brandstof nodig.
Tijdens mijn ochtendwandeling zijn de dames ongetwijfeld druk in Legazpi. De kentekenplaat wordt zonder problemen afgegeven en nadat de bril is opgehaald wordt er natuurlijk gegeten in de Pacific Mall. De tijdstempel van de foto’s veteld geen leugens. Ik ben blij voor Lyka dat ze een fijne tijd en veel plezier heeft in haar geboortedorp en geboorteland. Dat is niet altijd vanzelfsprekend!
Mijn ochtendwandeling is anders dan anders! Het is absoluut windstil vandaag. Dat is uitermate vreemd voor een land dat bekend staat voor haar tyfoons. Geen blad aan een boom beweegt en de enige verkoeling die ik heb is de wind die ikzelf opwek terwijl ik wandel. En dat is niet veel! Bij terugkomst in het kleine huisje is het net alsof ik in een oven stap.
De thermometer, die ik tegenwoordig altijd bij mij draag om de airconditioning te controleren, geeft aan dat het ruim 38 graden Celsius in de woonkamer van het kleine huisje is. Code donkerpaars in Jihadstan aan het Noordzeekanaal!
Daar kan geen ventilator tegen op draaien. Daar moet wat op gevonden worden want in het verleden was het zeker nog veel warmer in het huisje wanneer de zon de hele dag op het groene dak brandde.
Terwijl mamsi trots poseert voor de zijden bloesem sta ik in de verlaten natte keuken mijn lunch te bereiden. Niets bijzonders, gewoon Nongshim Shin Instant Ramen met diepvries groenten en een hard gekookt ei. Het mag eenvoudig lijken na onze uitgebreide lunches in Korea maar voor Filipijnse begrippen is dit een uitstekende en gezonde lunch.
Na het eten duik ik in het e-boek: “Mijn wil geschiede” van James Patterson. Het is een heerlijk spannend boek om het grootste gedeelte van de middag door te komen. We zijn er ondertussen aan gewend dat communiceren met de telefoon via het GSM-netwerk bijna onmogelijk is tenzij je midden in de stad woont. Dus ik heb geen enkel idee wat er gebeurd of hoe laat de dames weer thuis zijn.
De seconden tikken weg en de ventilator op veranda zoemt zachtjes. De jongens, beter gezegd ‘de mannen’, zijn aan het basketballen en ik kan nergens heen totdat de dames terug zijn. Ik weet niet waar de sleutels zijn en mocht ik die vinden dan heb ik geen idee waar ik ze zou moeten laten wanneer ik het huisje verlaat. Afspraken maken is moeilijk maar je aan afspraken houden is voor een Filipina nog veel moeilijker.
Zodra de dames arriveren ben ik verlost van mijn verantwoordelijkheden. Nu is het tijd voor mij om te ontsnappen en mijn gedachten tijdens een wandeling naar de brug weer op een rijtje te zetten. Natuurlijk ga ik na mijn middagwandeling rond vijf uur weer naar Magna voor de gebruikelijke vier flesjes koud bier. Vandaag heb ik er een die bevroren is geweest, het koolzuur ontbreekt. Laat ook maar! Ik drink het gewoon leeg alsof het een Engelse Ale is met heel weinig koolzuur. Er zijn genoeg mensen die daarvan houden.

Dit is de foto van mijn avondeten. Nee, jullie zien het goed! Helaas vanavond geen eten want de dames zijn moe van het uitstapje naar Legazpi en zitten zelf nog vol. Nog maar een paar flesjes San Miguel bier en morgenochtend proberen voor mezelf zorgen. Het is een heel andere wereld in de Filipijnen!

Filipijnen: Fiësta

San Antonio (Mamsi Residence) VIP1), zaterdag 13 juni 2026

Vanochtend is de dag aangebroken waarom Lyka en ik in San Antonio de Padua zijn. Het is vandaag Fiësta, zeg maar dè feestdag van het dorp zonder een braderie. Ik heb het idee dat niemand weet waarom het vandaag Fiësta is. De datum staat gewoon en veranderd elk jaar mee zodat het op een zaterdag valt?
Ik ben nog niet eens halverwege mijn eerste beker vers gezette koffie wanneer Eric, de broer van Lyka, mij komt vertellen dat we samen op de motor naar Donsol gaan om in de natte markt garnalen en krab te gaan kopen. Tegenstribbelen heeft geen zin want ik respecteer dat bijna het hele gezin hier samen is gekomen om deze belangrijke dag samen te vieren. Vragen stellen is op dit belangrijke moment in de tijd niet zo slim!
De motor is een hele vooruitgang tijdens het verblijf op het platte land van de Filipijnen. De motor geeft mij een ongekende vrijheid in dit zeer beperkte land. De wind door mijn witte haren, een valhelm is verplicht maar er wordt niet gehandhaafd. € 1,10 voor een liter benzine tanken is op zichzelf al een feest.
Terwijl Eric in grote haast de natte markt bestormt blijf ik buiten bij de motor. Het is maar een eenvoudige Honda 125cc die zich al heel lang bewezen heeft in de Filipijnen. Elke monteur kent de Honda van haver tot gort en onderdelen zijn overal eenvoudig te verkrijgen. Het is de aankoop van het jaar!
Met twee druipende plastic tassen vol met zeevruchten klimt Eric weer achterop de motor. Er wordt weinig gesproken tussen ons. Het was eigenlijk altijd al een vreemde koele relatie tussen ons. Het zal wel over geld gaan! De blanken zijn altijd rijk en moeten hun weelde delen met de gekleurde minder bedeelden op de aarde. Links wint ook terrein op de Filipijnen.
Iedereen in het kleine huisje is druk met het voorbereiden van het buffet voor vandaag. Er zijn veel vrienden en kennissen uitgenodigd om wat te komen eten. In een land waar de honger nog niet is uitgeroeid wordt een uitgebreide maaltijd gezien als een teken van weelde.
Lyka probeert een Suman Moron. Het is de Filipijnse versie van de in Azië wijd verbreide lekkernij gemaakt van kleefrijst en kokosmelk. Deze versie is een samensmelting van de Filipijnse Suman en de Moron. Het is het gebruik van cacao van Filipijnse bodem die het gerecht authentiek maakt. Het geroosterde varken van het spit is gearriveerd en het beestje is toch wel een stuk groter dan ik heb verwacht.
Wanneer we weer in het huisje zijn aangekomen neem ik mijn plaatsje aan de klaptafel in op de veranda. Iedereen die mij passeert heeft een bewegende mond als teken dat er al flink wordt geproefd van het buffet. Hoe mooi het er ook allemaal uit mag zien voor deze roomblanke westerse man zit er weinig tot niets van zijn gading bij.
Lyka is zichtbaar blij met het Fiësta buffet en alle heerlijkheden die er klaar staan om door de gasten te worden genuttigd. Zelf hou ik het bij een bruine boterham met Luncheon meat en mayonaise. De mayonaise is in de plaats van de boter gekomen, net als in Groot-Brittannië gebruikelijk is. Boter is schreeuwend duur in de Filipijnen, de boter is keihard uit de koelkast en zuur binnen een paar dagen in de tropische hitte. Mayonaise is een goede vervanger om toch wat extra vet binnen te krijgen om de stoelgang eenvoudiger te maken.
Nog voor half twaalf ’s ochtends verschijnen de eerste uitgenodigde gasten van het gezin Reverente. Ik ken niemand van de gasten, ik spreek hun taal niet en ik zou ook niet weten waar ik met deze mensen over zou moeten praten. Mamsi houdt het buffet nauwlettend in de gaten. Iedereen mag eten wat hij wil maar wel met mate. Er moet tenslotte nog wat overblijven voor de volgende gasten!
Ik voel me bekeken want ik ben natuurlijk een vreemde eend in de bijt. De blanke, goed gebruinde westerling met het witte haar, is een verschijning die de inwoners van het dorp en de omgeving niet vaak zien. Elke beweging die ik maak wordt goed in de gaten gehouden.
Lyka is blijer dan blij met de aanwezigheid van haar klasgenoten van twintig jaar geleden. Om eerlijk te zijn ben ik ook heel blij om mijn vrouw zo gelukkig te zien. Ik ben hier op het platteland niet altijd het zonnetje in huis. De andere manier van leven en het totaal andere sociale gebeuren zakt mij soms in de schoenen.
Dit is zo’n moment! Ik trek mijn sandalen aan en ik ga wandelen naar de brug, naar “Dawitan”. Ik neem afscheid van de schoonfamilie en de gasten. Met een koud flesje drinkwater in de kontzak van mijn LIDL werk-bermuda stap ik de brandende zon in. Wandelen is een van die filosofische bezigheden die ik tijdens een reis vaak heb.
Een van de eerste zaken waar ik tijdens de wandeling aan denk is het buffet waar ik geen hap van heb gegeten. Het ligt aan mij! Ècht! Ik weet het! Nu ik op een respectabele leeftijd ben aangekomen let ik extra op wat ik voor voedsel naar binnen werk. Ik vermijd elk risico met het eten indien mogelijk.
Over de Blauwe Zwemkrab kan ik kort zijn. Ik heb daar helemaal niets mee. Ik heb ze rauw gegeten in Thailand en gekookt in de Filipijnen. Het is voor mij smakeloos en overtrokken. Garnalen zijn voor mij hetzelfde laken en pak! De kleine diep roze Noordzeegarnalen zijn een delicatesse maar alles groter dan mijn pink is niet aan mij besteed.
Ik slenter rustig verder en begroet passerende motorrijders en tricycles, en hun passagiers, die mij ondertussen herkennen. Ik omarm deze eenvoudige mensen. Ze zijn niet rijk en ze moeten elke dag een gevecht leveren om te kunnen overleven. Toch zijn ze in mijn ogen niet arm. Het leven is hier veel eenvoudiger dan in de westerse wereld en geluk is altijd dichterbij dan je denkt.
Dat gevoel overvalt mij vaak dat ze hier op het platteland van de Filipijnen gelukkiger zijn dan de belasting slaven in de westerse landen. In de westerse landen werk je eerst tot de middagpauze voor de belasting en daarna voor jezelf. In de Filipijnen werk je alleen voor jezelf!
De samenleving in de tweede wereld lost haar problemen met elkaar op. In het westen betaal je veel belasting voor ambtenaren die proberen jouw problemen op te lossen. Mocht dat niet lukken dan is je geld weg en moet je nog een keer belasting betalen voor een mogelijke tweede poging om de problemen op te lossen. De Filipijnse oplossing is veel efficiënter, goedkoper, en bouwt ook een groep gelijkgezinden die voor elkaar, en schouder aan schouder naast elkaar, staat.
Een klein anderhalf uur later kom ik weer thuis bij Mamsi. Het huis is bijna leeg en gezin is erg blij. Hun gasten waren onder de indruk, en hebben genoten, van het geserveerde buffet. Ik verbaas me over de hoeveelheid voedsel die nog op tafel staat in een temperatuur die in Nederland door het KNMI “CODE PAARS” genoemd zou worden.
Om zeker te zijn haal ik mijn Ali-Express thermometer uit mijn schoudertas en om eerlijk te zijn ben ik geschokt door de temperatuur die ik meet. Overal in de woonkamer is het rond de 38 graden Celsius terwijl het buiten rond de 31 graden Celsius is. Dit is een probleem waar ik mijn grijze hersenmassa maar eens op los moet gaan laten!
Ik kan het beste denken, en lezen, in onze kamer bij een temperatuur van 27 graden Celsius. Ik trek mijzelf op het bed terug in “Mijn wil geschiede” van James Patterson. Een fantastische thriller die je maar moeilijk naast je neer kan leggen. In mijn achterhoofd speelt de hoge middagtemperatuur in het kleine huisje. Wat kan ik daar aan doen?
Om half vijf ga ik richting de afsluiting van mijn dag in San Antonio de Padua. Ik weet dat het gezin voor een tweede keer het buffet gaat aanvallen en dat ik vanavond op mijzelf ben aangewezen. Dat is jammer! Maar het is niet anders. Vanaf mijn vaste stekkie op een stoeprand langs de dorpsstraat zie ik het dorpsleven aan mij voorbij trekken. IJskoude San Miguel Pilsen voor ₱ 50 (€ 0,71) maken het einde van deze vreemde dag goed.
Mijn gedachten dwalen af naar het varken op de keukentafel in het warme huisje. Gaan ze daar nog van eten? Het varken is onderhands in het dorp gekocht en niet gekeurd. Misschien is dat geen probleem maar parasitaire wormen zijn niet vreemd in varkens. Was het varken wel door en door gaar? Kan ik de man die het varken heeft gegrild wel vertrouwen? Eerst nog maar een tweede flesje bier halen!
Het jonge weesmeisje heeft mijn hart gestolen. Ze heeft alles tegen zich in deze harde wereld in de Filipijnen maar haar tante heeft haar goed opgevangen. Ze moet werken! Maar iedereen, jong en oud, moet zijn steentje bijdragen in deze samenleving. Ik vergeet het servetje en dat brengt herinneringen bij mij boven. Die metaalsmaak bij de eerste slok uit je flesje San Miguel Pilsen wanneer je vergeet de hals van de fles waar de dop heeft gezeten schoon te maken. Welkom in Zuidoost-Azië!
Uit het bamboehutje, de foto links hierboven, kruipt een hoopje mens. Het is Amboy, hij is een slachtoffer van het polio virus toen hij jong was. Het is hartverwarmend hoe iedereen, en ook ècht iedereen, uit het dorp deze hulpeloze mens elke dag helpt. Hoe weinig het ook is aan het einde van de dag gaat hij nooit met een lege maag naar zijn bed. Ik wil best wat bijdragen maar een gevoel van schaamte overheerst. Geef ik hem teveel, of misschien te weinig? Zal het zijn beeld over de roomblanke oude man vertroebelen?
Nog maar een koude rakker! Het weesmeisje verzekerd mij dat ze er nog vijf voor me koud heeft staan. Wat een heerlijke frisse ontwapende glimlach heeft het kind. Ik denk dat ik haar ook nog wat toe steek voordat ik vertrek. En daar zit nu juist het dilemma, ik wil haar bedanken voor haar goede zorg en haar vriendelijkheid maar ik wil niet de rijke roomwitte westerling uithangen. Niet alles is met geld te koop!
Voor mij staan twee mannen die ouder lijken dan ik maar zeker jonger zijn. Ze leggen voorzichtig, maar met enige zekerheid, de peso bij elkaar voor een sigaret. Ze delen samen een sigaret aan het einde van de dag. Om de beurt een trekje tot de sigaret te dicht bij het filter is gekomen. Ik sta verbaasd naar het tafereel te kijken want ik weet ook nog dat in Nederland sigaretten per stuk werden verkocht.
De twee oude mannen staan te genieten van de tabak terwijl ik nog maar een volgend flesje bier bestel. Een flesje bier kost vijf sigaretten! Mijn flesje ijskoude San Miguel Pilsen vertegenwoordigd een fortuin voor deze twee oude versleten mensen!
De zon daalt langzaam achter de kokospalmen en rond zes uur, net voordat de duisternis valt is het tijd om terug te gaan naar mijn schoonfamilie. Het was een vreemde maar heerlijke dag in de Filipijnen. Straks wat Fita crackers met Hollandse oude kaas eten en mijn dag is ook ten einde!

Filipijnen: Wanneer je beseft dat je naar het einde toe wankelt

San Antonio (Mamsi Residence) VIP1), woensdag 10 juni 2026

 
Al veertig jaar verzamel ik video’s van de beste films en tv-series voor later, wanneer ik meer tijd heb. Afgelopen week kwam ik tot de conclusie dat die tijd wegstroomt als het water van de rivier de Waal langs mijn geboorteplaats Zaltbommel.
In de jaren tachtig had ik meer dan vierhonderd VHS-video banden vol met de beste en klassieke films en tv-series! Wie had ooit veertig jaar geleden kunnen bedenken dat we nu Netflix hebben en zoveel films en series op verzoek over het internet kunnen bekijken als we willen?
Verzamelen is een oerinstinct van mens, en dier,dat moeilijk kan worden onderdrukt! Zet een persoon in een leeg huis en niet veel later staat het vol met nutteloze zaken die in de toekomst misschien van pas zouden kunnen komen. “Altijd makkelijk”, heet dat in de volksmond.
We zijn nu een week in de Filipijnen en mijn belevingswereld is al totaal afgeremd. Het leven gaat langzaam aan je voorbij en de tijd vliegt! Een uur wachten op een luchthaven lijkt nu eenmaal langer dan een spannende aflevering van je favoriete tv-serie!
Er zit een Sandisk SSD in mijn kleine koffer gevuld met films en tv-series die ik later nog een keer wilde kijken. Dat later blijkt al heel lang geleden te zijn begonnen. De afgelopen maanden heb ik weer enkele vrienden en kennissen uitgezwaaid voor hun laatste reis. De meesten waren jonger dan ik!
Het einde van het aardse leven beangstigd me niet. Dat is de invloed van de jarenlange blootstelling aan Oosterse filosofieën en religies. Wat me wel beangstigd is dat ik de tijd die mij nog gegund is op deze aardkloot verspil. Verloren tijd kun je nooit meer terugvinden!
De kleine dingen van de dag zijn nu belangrijker geworden dan dat ze ooit waren. Bij voorbeeld een paar koude biertjes aan het einde van de middag op een betonnen balk langs de weg met de lokale bevolking. Een kind dat passeert is trots op zijn nieuwe slippers. Ze zijn wel twee maten te groot want dan gaan ze langer mee. Er is hier geen verspilling wegens de schrijnende armoede. Er wordt hier nog boerenverstand gebruikt!
Denkend aan Holland, met een koude San Miguel Pilsen in mijn hand, zie ik nu een mooi land vol met linkse wereldverbeteraars die dromen van een perfecte samenleving vol kleurloze modelburgers. Die burgers mogen niet té Nederlands zijn, of worden. Multicultureel is de toekomst! Toch moeten 15- inmiddels 18- miljoen mensen niet ’het keurslijf in’, om een bekend Nederlands lied te citeren.
Nederland als maakbaar land is Holland op zijn smalst. Met elke oproep om verworven vrijheden of voorzieningen te annuleren voel ik mij minder thuis in Nederland en meer thuis in deze voorspelbare zorgeloze omgeving. Het thuisgevoel is net zo min maakbaar als de tijdsgeest. Maar het huis afbreken helpt niet om je hier meer thuis te voelen. Helaas staan ze in Azië niet met open armen te wachten op nieuwe culturen en nieuwe inwoners. Een illegaal is hier illegaal en die moet worden verplaatst naar een land buiten de landsgrenzen.
Een eenvoudige avondmaaltijd van rijst met gefrituurde okra en longanisa is voldoende om je maag te vullen en je hersenen van brandstof te voorzien. Je hersenen, daar gebeurt het allemaal!
De verkeerde empathie heeft het grootste gedeelte van de westerse wereld in sneeuwvlokjes veranderd. Alles, en ook echt alles is heden ten dage zielig! Een kind doet de afwas! Papa zorgt voor het eten op het aanrecht. Mama kookt de maaltijd voor het gezin. De kinderen doen de afwas. Een traditioneel gevoel van trots en plichtsbesef in de kinderharten. Hier staat een ouder die later haar kinderen met liefde en plichtsbesef zal opvoeden, geen zielig kind!
De verveelde huisvrouwen en huismannen in de volgevreten westerse wereld hebben het allemaal gezien op het internet of op TV. Ze hebben de sterkste meningen over zaken en plaatsen waar ze nog nooit zijn geweest of hebben geroken. Dat ruiken klinkt vreemd maar er bestaat een heuse koppeling tussen geur en ervaren. Je kan je geen absoluut geen voorstelling van een stad als Manilla maken wanneer de geur van een drukkende warme zomermiddag in Manilla hebt geïnhaleerd.
In dit huisje dat ik dagelijks passeer tijdens mijn ochtend- of middagwandeling woont een Filipijns gezin met drie jonge kinderen. Laat dit even op u inwerken voordat de algemene empathie u weer overvalt. Het zijn Christenen en de man des huizes slaat geen enkele mogelijkheid om te werken af. Een triest contrast met de gelukzoekers die zich massaal melden in Europa! De man des huizes zou de tweede dag op het continent van melk en honing meteen aan de slag gaan en stoppen met werken wanneer hij daartoe zou worden gedwongen!
Aan het einde van de dag in deze eenvoudige armoedige wereld kijk ik op mijn MacBook Air een stukje film of een aflevering van een van mijn favoriete TV-series in de wetenschap dat ik hoogstwaarschijnlijk niet de tijd krijg om ze nog een keer te kijken.
Ik wankel langzaam naar het einde van mijn tijdelijke aardse bestaan op weg naar de eeuwigheid. Wanneer het einde van het amusement daar is druk ik op “Wissen”! Dat is het einde van de digitale bestanden op de gegevensdrager en ik ben een stapje dichter bij mijn einde gekomen.