Maleisië: Een vreemd gerecht

Malacca (Heeren Inn Hotel), zaterdag 12 maart 2005

Ik heb besloten om ook de laatste vier dagen in Malacca door te brengen. Uiteindelijk is het hier zo slecht nog niet en ik moet ook nog wat bezienswaardigheden in dit oude stadje bezoeken. De beste tijd om dit te doen is op de maandag en dinsdag, wanneer hier niets te doen is omdat de lokale bevolking moet werken.
Ook op deze ochtend, jullie raden het al, het gebruikelijke ontbijt van de bakker onder het “Mahkota Parade” winkelcentrum. Ik heb gelukkig weinig problemen met de stoelgang en ik wil dit ook graag zo houden. Het is een uitkomst voor het wandelen. Het is heerlijk om zonder de angst van een diarree aanval door Malacca te wandelen.
Ondanks het goede gevoel blijf ik door lichte twijfels toch dicht in de buurt van mijn hotel en denk na over wat te doen de komende dagen. Ik kan eenvoudig naar Kuala Lumpur gaan, misschien zelfs een paar dagen naar het eiland “Pulau Tioman”, of gewoon hier blijven rondhangen. Heerlijk als je de keuze gewoon kan laten afhangen van je onderbuik gevoel.
Al mijmerend loop ik plotsklaps tegen een gebouw aan dat zo in de “Efteling” zou kunnen staan. Een groot wit gebouw met een zalmkleurig dak, barokstijl zou ik op het eerste gezicht zeggen. Ik zoek naar de Lonely Planet in mijn broekzak om te zien of er wat over deze opvallende vertoning in staat. Helaas niet, ik zal de volgende keer eens kijken of ik wat meer te weten kan komen over deze opvallende verschijning.

Het gebouw is het “Chee Ancestral Mansion”. Heeren Street (Jalan Tun Tan Cheng Lock), die sommigen 'Millionaire's Row' noemen, omdat veel rijke Malacca Baba-Nyonya families vroeger langs deze straat woonden. Een wandeling door deze straat, en rij schilderachtige huizen, leidt er uiteindelijk toe dat iemand langs de Chee Family Ancestral Mansion komt. Het is onmogelijk om dit indrukwekkende gebouw te missen met een unieke architectonische stijl. Het blijft tot op de dag van vandaag een symbool van de familie Chee.

De familie Chee is misschien wel een van de vroegste families die wortel schiet in Malakka met 300 jaar geschiedenis. De stichtende voorouder was Chee Soo Chan, die afkomstig was uit het dorp Tianwei, gelegen in het district Longxi in de prefectuur Zhangzhou van de provincie Fujian in China. Chee Soo Chan, geboren in 1689, was al getrouwd en had drie zonen in China voordat hij naar Malakka kwam. Na zijn migratie trouwde hij met een lokaal geboren vrouw met wie hij vier zonen had, waardoor de wortels van de Chee Clan in Malakka effectief werden verspreid. Hij overleed in 1752 op 64-jarige leeftijd en werd begraven op de begraafplaats van Bukit China.

De drukkende warmte is opnieuw ondragelijk, het zweet gutst uit mijn lichaam en ik besluit dat het tijd is voor een lange sessie achter de laptop in de koelte van mijn eenvoudige en sobere hotelkamer. Later ga ik wat eten om de hoek bij het hotel. Mijn eetlust is vandaag ook niet erg groot in dit warme weer en een bordje rijst met wat groente is voldoende.
Ik heb genoeg tijd doorgebracht op mijn hotelkamer vandaag dus kies ik ervoor om meteen na het eten naar het “Discovery Café” te gaan. Een gezellige drinkgelegenheid aan de Malacca rivier met een klein restaurant dat eenvoudige Chinese en Maleisische gerechten serveert. Ik heb dorst als een kameel dus laat ik mij de grote flessen bier goed smaken.
Bob Teng is een vriendelijke gastheer die het de gasten, lokaal en toeristen, goed naar de zin maakt. Het bier is ijskoud, vriendelijk geprijsd en de achtergrondmuziek is uit de jaren zeventig. Bij aankomst ben ik de enige gast in het café! Het voordeel is dat ik niet lang hoef te wachten op mijn eerste grote ijskoude fles Carlsberg bier.
Malacca, maar ook Maleisië, is een heel vreemde eend in de bijt in Zuidoost-Azië. De voormalige Britse kroonkolonie is officieel sinds de onafhankelijkheid en volgens de grondwet een islamitisch land. Demografisch gezien zit het heel anders in elkaar! Slechts iets meer dan de helft van de bevolking is islamitisch maar omdat er een stemplicht bestaat is de “UMNO”, de nationalistische politieke partij van de islamieten, onafgebroken sinds de onafhankelijkheid aan de macht!
Ongeveer de andere helft van de bevolking is Chinees of heeft hun oorsprong op het Indiase schiereiland. Zij genieten van een biertje en af en toe wat sterkers. De islamieten hebben dit probleem opgelost door extra belasting op alcoholhoudende dranken te heffen die gebruikt wordt om de eerste levensbehoeften van de luie islamieten te subsidiëren. Vooral tarwemeel en suiker, veel suiker!
Later op de avond is het “Discovery Café” goed vol gelopen en ik zit aan tafel met een groep vrienden en wat nieuwe kennissen. Het is hier een trefpunt voor nieuwkomers in Malacca. Deze sfeer maakt waarom we in eerste instantie op reis gaan om nieuwe mensen te ontmoeten op onbekende plaatsen.
Dr. Morali, hoofd van de plaatselijke universiteit voor het toerisme, en Patric Teo, die ik enkele jaren geleden heb ontmoet, nodigden mij uit om nog wat te gaan eten op de “Melaka Raja”. Dat is een nieuwbouwwijk die is gebouwd op teruggewonnen land van de zee in de straat van Malacca.
We duiken met zijn drieën in de oude auto van Dr. Morali en scheuren de nacht in. We gaan in de totaal tegenovergestelde richting die ik heb verwacht en ik begin mij langzaam zorgen te maken. Ik zit tenslotte licht aangeschoten, met twee totaal vreemden, in een gammele Datsun en waar we heen rijden lijkt in ieder geval niet wat we hebben besproken.
Ik begin te twijfelen of het wel slim is geweest om dit te doen. Maar nog voordat ik door de mogelijkheden voor een ontsnapping ben gelopen komen we op bekend terrein. Ik herken de nieuwe brug over de “Malacca Rivier” en in de verte zie ik het Mahkota ziekenhuis. Alles is in orde en ik hoef mij verder geen zorgen meer te maken.
Het restaurant waar we naar toe zijn gegaan serveert een gerecht dat ik nog nooit van mijn leven heb gezien. Het wordt nog vreemder, dit restaurant serveert maar een gerecht! Het heet “Satay Celup”, het is een soort fondue maar dan met satésaus. Inderdaad, een grote pan gevuld met een aromatische satésaus waar je de stokjes rauwe vlees, vis en groente in gaar kookt.
Ik wordt door Patrick naar binnen geleid waar een soort gekoelde boekenkast vol staat met dienbladen met de verschillende stokjes vlees, vis en groenten. Je neemt een bord van de enorme stapel en pakt gewoon de stokjes die je wil eten. Wanneer je klaar bent worden de stokjes geteld en je rekent af voor wat je hebt gegeten. Het gekleurde uiteinde van de bamboestokjes geeft aan wat het kost. 25 sen, 50 sen, 75 sen of RM 1. Het goedkoopste stokje kost minder dan 6 eurocent en duurste stokje nog geen 25 eurocent! Het eten van “Satay Celup” met mijn nieuwe vrienden is een schitterende ervaring, en eerlijk gezegd smaakte het nieuwe gerecht mij ook opperbest.
We zitten tussen de Chinezen en Indiërs en ik kijk mijn ogen uit. Zal deze kleine prinses mij over twintig jaar nog herinneren? Zal zij ooit haar eigen foto nog op mijn weblog zien wanneer ze een volwassen vrouw is? Een muur van dozen bier in een islamitisch land! Deze blauwe muur bevestigd wat een uniek islamitisch land Maleisië is.
Ik heb een goed gesprek aan tafel met mijn twee gastheren. Dr. Morali is min of meer een adviseur van de lokale overheid met betrekking tot het toerisme. De staat en de stad Malacca hebben de grootste plannen. Zo moet er een internationale luchthaven komen van honderdtwintig miljoen USD en een hoge toren met een draaiend restaurant in de top voor vijftien miljoen USD. Dit alles moet er voor zorgen dat er in de toekomst twaalf miljoen toeristen op jaarbasis naar de historische stad komen.
Dr. Morali heeft hier zijn twijfels over en verdenkt enkele lokale bestuurders van fraude en corruptie. Familieleden met bouwbedrijven zouden vette contracten krijgen en uiteindelijk zal de lokale bevolking voor de kosten van de mislukte bouwprojecten moeten opdraaien. De luchthaven is helemaal een lachertje! Een provinciale bestuurder wil zijn naam in gouden letters zien. Met KLIA op nog geen 85 kilometer afstand is er honderd procent zeker geen behoefte aan een nieuwe internationale luchthaven. Dr. Morali heft openlijk zijn visie op de toekomst van Malacca gesproken en daar veel vijanden door gemaakt.
Patrick Teo is een andere persoonlijkheid die heel dicht bij Malacca staat. Hij vertelt over de geschiedenis van Malacca en dat de huidige gemeenteraad Groot Brittannië prijst voor wat ze hebben betekend voor de gemeente. Hij vindt dat allemaal maar flauwekul, de “Hollanders”, die hebben Malacca groot gemaakt! We lachen, praten en drinken met elkaar, de tijd vliegt om.
Patrick en ik gaan nog een paar biertjes drinken bij de “Geographer”, een heel mooie bar/restaurant tegenover “Ringo”. Ringo is een gitaarspeler en zanger die op vrijdag en zaterdag Engelse, Maleisische en Chinese klassiekers ten gehore brengt in een fantastische sfeer.
Ondertussen heb ik ook al besloten wat ik verder ga doen. Ik blijf hier nog een paar dagen rondhangen, het is in Malacca toch wel aangenaam verblijven.

Maleisië, de braderie

Melaka, 11/03/2005

Na het drinkgelag van gisteren was het vandaag moeilijk opstaan. Ik heb er dan ook niet tegen gevochten maar ben gewoon blijven liggen en lekker laat opgestaan. Het werd de gewoonlijke en niet zo avontuurlijke gang naar het “Discovery Café” met de twee gebakken eieren, twee worstjes, een kop koffie, een blikje Coke light en de krant. Al met al een heel ontspannend begin van deze dag.
Natuurlijk werd er na het rustige ontbijt weer gewandeld en nu naar de andere zijde van de oude stad. De echte toeristentrekpleisters voor de toeristen die maar niet leken te komen. De mooie “Christ Church Melaka” naast het “Stadhuys”
De wandeling was niet lang, het onaangename gevoel in mijn lichaam in combinatie met de drukkende warmte maakte dat ik weer snel in mijn geairconditioneerde kamer was. Onderweg was het mij toch wel opgevallen dat er weer helemaal niets te doen was in het dorp, het leek nog steeds een spookstad.
Ik moest mijn krachten sparen voor de avondmarkt. Al vroeg in de avond was ik weer in het “Discovery Café”, ik sterf de hele dag van de honger. Een flink bord Nasi Goreng met de bijbehorende Ajam en groenten gleden naar binnen. Mijn hoofd stond nog niet naar bier en een cola light zou goed voor mij zijn.
Later op de avond was het café goed vol gelopen en ik zat aan tafel met een groep nieuwe kennissen. Dr. Morali, hoofd van de plaatselijke universiteit voor het toerisme en Patric Teo. Een aardige jongen van mijn leeftijd die door heel Europa had gezworven toen hij jong was. Ik wilde het vanavond niet te laat maken en ook nog wel wat van de markt zien. De braderie was een hele slechte, de enige ondernemers die een beetje handel verkochten waren de voedselverkopers die onherkenbare gerechten aan vreemde Chinezen verkochten. Het was ook laagseizoen en het Chinese nieuwjaar was net achter de rug.
Een paar biertjes voor het slapen gaan en nog even naar wat live muziek luisteren. Ringo is inderdaad een aangename plaats om wat te drinken en naar muziek te luisteren. De goede afspraken met zijn overbuurman hebben er toe geleid dat de om de beurt muziek maken. Pauzes zijn er dus niet in de muziek en iedereen vermaakt zich opperbest op de terrassen.
Morgen een beetje fitter op en wat meer wandelen.

Maleisië: De Kung fu man van Malacca

Malacca (Heeren Inn Hotel), donderdag 10 maart 2005

Het ontbijt is mij gisteren heel goed bevallen. Dus herhaal ik het nog maar een keer! Vooral de combinatie van de Engelstalige krant met de koffie naast mijn ontbijt maakte alles compleet. Ik heb plannen gemaakt voor vandaag en ik ga zonder vooroordelen Malacca gaan verkennen.
Na het ontbijt ga ik op weg met de “Lonely Planet” van Malaysia in mijn zak. Er staat een stadswandeling in de Lonely Planet die is omlijst met de overige bezienswaardigheden van het stadje Malacca. Wat mij meteen opvalt is dat het hele historische stadje in verval is. Het (lokale) toerisme lijkt hier niet erg groot en ik vraag mij af of het ooit groot zal worden.
Malacca is hoofdzakelijk Chinees, de lokale islamitische Maleisiërs kijken neer op de Chinezen en ook op de Indiërs. De islamieten zijn de overheid, de Chinezen zijn de zakenmensen en die Indiërs zijn de arbeiders.
Het is natuurlijk niet zwart/wit maar dit is wel een realistisch beeld van de Maleisische samenleving. De islamitische overheid moet altijd op haar stappen letten want de andere twee bevolkingsgroepen hebben er absoluut geen probleem mee om het hele land plat te leggen.
Ik ben nog maar net op weg wanneer ik een prachtig plaatje kan schieten met mijn digitale Sony camera! Drie Chinezen lossen een vrachtwagen vol met balen rijst bij een Chinese handelaar. Ik vraag me af of de islamieten hier ook rijst kopen. Ik denk het niet want wanneer het is aangeraakt door Chinees is de rijst niet meer “halal”.
Voor één van de oudste nederzettingen op het Maleisische schiereiland is het vanzelfsprekend dat je hier veel bezienswaardigheden vindt die beginnen met: “De oudste” en eindigen met “van Maleisië”.

Een paar voorbeelden:

De oudste kerk van Maleisië.
De oudste moskee van Maleisië.
De oudste waterput van Maleisië.
Het oudste stadhuis van Maleisië.
Het oudste fort van Maleisië.
Enz. Enz.

Ik ben op weg naar de oude waterput, mijn eerste bezienswaardigheid. Drinkwater was vroeger heel belangrijk, vooral aan zee. De rivieren in Maleisië zijn bijna altijd altijd brak water. Het is dan ook niet vreemd dat de Nederlanders in hun strijd om voet aan de grond te krijgen in Malacca deze put meer dan een keer vergiftigd hebben om de bewoners op de knieën te krijgen. Later hebben ze er dikke muren omheen gebouwd en werd het vloeibare goud door zwaarbewapende Nederlandse soldaten van de “Verenigde Oost-Indische Compagnie" beschermd.
Na het bezoek aan de waterput moest ik snel met de billen strak tegen elkaar geknepen terug naar de oude stad omdat mijn darmen flink aan roeren waren. Ik ben blij dat ik niet veel later van mijn vloeibare probleem was verlost.
Na het oplossen van het probleem is de oudste moskee van Maleisië aan de beurt. Eigenlijk is er in de moskeeën wereldwijd maar heel weinig te zien. En dat alleen wanneer je als “Kaffer” wordt toegelaten in een moskee!
Alles wat er te zien is aan een moskee zit aan de buitenkant. Islamieten is het verboden om beelden en afbeeldingen te aanbidden of te bewonderen, dus voor de niet-islamieten zijn de vaak onzichtbare indrukwekkende mozaïeken binnen het enige dat rest.
Een hele vreemde vierkante toren doet dienst als minaret. In deze toren zie je veel invloeden van andere godsdiensten. De toren heeft boeddhistische invloeden met zijn zeven verdiepingen, zal wel door de Chinezen zijn meegebracht. Al met al is de minaret een interessant bouwwerk. Ook de kleine Chinese winkels zijn speciaal, ze zijn aan het uitsterven en vallen ten prooi aan de enorme supermarkten.
Na de oudste moskee van Maleisië ga ik op zoek naar de brug die enkele jaren geleden, tijdens een vorig bezoek, nog in aanbouw was. Opnieuw valt het mij ook in de nieuwbouwwijken op dat alles een beetje in verval is. Het is haast een armoedige buurt. Gaat het dan zo slecht hier in Maleisië? Ik heb begrepen dat er enkele jaren geleden een groot wetenschapspark is aangelegd om zo de stad, en de staat, te promoten voor de internationale high-tech industrie.
Het is laag water en ik zie op de andere oever van de Malacca-river het “Samudera Museum”. Het meest in het oog springende deel van het maritieme museum is een replica van een Portugese “Karrack” genaamd “Flor do Mar”, de zeilboot op het droge is een indrukwekkend gezicht.
Ik moet tijdens de wandeling wel steeds in mijzelf lachen. Hier in Maleisië verplaatst zich bijna niemand te voet en voetpaden zijn schaars. Ik moet vaak op de (auto)weg lopen en over hindernissen klimmen.
De Malacca rivier wordt in de toekomst afgedamd om het verschil van de getijden op de rivier de minimaliseren. Er komt een dam met een overstroom die de troebele, en de sterk vervuilde rivier, weer helder en schoon moet maken. De enorme moddervlakte aan de riviermond zal worden volgestort met zand en daar zal een hele nieuwe wijk worden gebouwd.
Eenmaal aan de andere kant van de brug aangekomen wordt het tijd voor een andere lunch dan ik onder normale omstandigheden in Malacca nuttig. Ik ga eten in het oude “Mahkota Parade” winkelcentrum. Burger King heeft een lamsvlees burger met een speciale saus, een zwarte pepersaus, in de aanbieding, en man, was die speciale hamburger lekker!
Na de heerlijke lunch volg ik de Malacca rivier op de zuidelijke oever stroomopwaarts. Ik passeer opnieuw de replica van het oude zeilschip. Enkele stappen verder kom ik op het “Hollandse Plein”, oftewel “Dutch Square” is omringt door gebouwen die allemaal door de Hollandse kolonialen zijn gebouwd voor het bestuur en de handelaren van de VOC. De gebouwen waren ik een ver verleden ongetwijfeld allemaal wit gekalkt. Tegenwoordig zijn ze steenrood. Een oude legende verteld over de boze, “betelnoot” kauwende, bevolking die hun rode speeksel tegen de witte gebouwen spuugden om zo hun afkeer tegen het Hollandse Bestuur te tonen.
Nog niet eens zo ver van het toeristische centrum sta ik oog in oog met de andere kant van het tweede wereldland Maleisië. De glimmende metalen Petronas Towers zijn het nieuwe moderne Maleisië maar weg van de lichtjes van Kuala Lumpur is het niet allemaal goud dat blinkt. Houten huizen op palen met metalen golfplaten daken boven het stromende water steken armoedig af tegen de witte betonnen torens op de achtergrond. Gefascineerd kijk ik enkele minuten naar de enorme tegenstelling.
Na de de heerlijke lunch en de lange wandeling zijn de ogen en de benen wel een beetje zwaar geworden. Een korte rust op de koele kamer in mijn hotel zou mij zeker niet schaden. Ik geef na de terugkeer mijn hotel een tweede goede inspectie en ik moet eerlijk zeggen, het is een eenvoudig maar mooi en fijn familie hotel.
Meneer Au en zijn vrouw doen hun uiterste best om het de gasten naar de zin te maken. In het weekend zijn ze bijna altijd vol geboekt met veel gasten uit Singapore die naar Malacca komen voor de avondmarkt in “Jonkerstreet”. Die naam slaat niet op de Chinese “Jonken”, een zeilschip ontwikkeld in China, maar op de Nederlandse edelen “Jonker”, Jonker was een adellijk predicaat dat men tijdens de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden toekende aan ambtdragende edelen zonder een titel. Thans gebruikt men de titel nog wel om een jonkheer mee aan te duiden.
De avondmaaltijd was al beslist! Een stukje verderop in de straat heb ik een luxe restaurant gezien dat is gelegen aan de Malacca rivier. Mooie zitjes met een uitzicht op de rivier en “Dutch Square”. Ik vond dat ik mijzelf ook wel een keer kon kietelen en besluit om in het exclusievere restaurant te gaan eten.
Het verbouwde pakhuis ziet er van binnen ook magnifiek uit. Een korte blik in het menu brengt een brede glimlach op mijn gezicht. De prijzen zijn zeker niet wat ik had verwacht, ze zijn ongeveer een derde van mijn verwachtingen. Daar gaan we dan! Een “Fish Chowder” geserveerd in een grote broodbol als vooraf en de lamskoteletten met tijmsaus, warme groenten en een gepofte aardappel als hoofdgerecht. Het was heerlijk!
Na de maaltijd slenter ik voldaan langs de rivier naar het “Discovery Café”, ook een plaats in Malacca waar ik het goed naar mijn zin heb. Hetzelfde recept als bij meneer Au, meneer Teng doet ook heel erg zijn best om het een ieder naar zijn zin te maken. De inrichting van het café lijkt nog het meest op een curiosa winkel. “Stiefbeen en zoon” op zijn Maleisisch.
Elk dorp heeft er één, zo ook Malacca. Ik zit heerlijk te genieten van mijn bakkie koffie toen er een opvallende verschijning het Discovery Café binnenstapte. Een man in een geel pak, dat nog het meest op een pyjama leek, met een groot nummer 13 op zijn rug en de Maleisische vlag op zijn borst. Aan zijn vingers droeg hij metalen ringen met enorme edelstenen waarvan ik meteen vermoedde dat de edelstenen namaak moesten zijn. Hij spreekt met veel liefde over Jezus Christus en hij is dus een Maleisische Christen, geen Moslim of Boeddhist.
Elke dag gaat hij enkele malen naar de kerk schuin tegenover het café om te bidden en met Jezus te praten. Spottend vragen de lokale gasten over zijn gesprekken met Jezus of Jezus hem wel eens een antwoord geeft.
Met een grote overtuiging antwoordt hij: ‘Elke keer als ik in de kerk ben en een vraag stel!’.
Meneer Teng verteld mij dat hij de “Kungfu” man van Malacca is. Eenmaal het woord Kungfu uitgesproken en de man in het geel springt op en maakte allerlei gebaren met zijn armen en schopt zijn benen hoog in de lucht vergezeld door de bijbehorende kreten.
Bruce Lee is zijn grote voorbeeld en die is nu bij zijn vriend Jezus Christus. Er zal zeker een dag komen dat hij ook op bezoek gaat bij Jezus Christus en dan zal hij eindelijk Bruce Lee persoonlijk ontmoetten. Het is best wel een ontroerende kennismaking, een heel aardige bijzondere man die uiteindelijk niemand kwaad doet.
De avond is snel omgevlogen en het is al na twaalven, het is de hoogste tijd om richting het hotel te gaan. Ik kijk nog een laatste keer over mijn schouder en de zoon van de kok zwaait naar mij alsof zijn leven ervan afhangt. Het jochie heeft een paar flessen tekort in het krat maar is ook een aardig lief persoon. De nummer dertien zit rustig aan tafel en is druk met de bijbel.
Maleisië is een verwarrend land, het is bij de grondwet een Islamitisch maar overal zijn enorme reclames voor bier te vinden. Het is een gespleten samenleving met een hoge graad van respect voor andersdenkenden. Chinezen en Indiërs drinken nu eenmaal graag en de hoge belastingen op alcohol voeden de armere moslims. Zij krijgen een maandelijkse bijdrage van de staat in de vorm van meel en suiker.
Bij het hotel aangekomen heb ik een nieuw probleem! De glazen voordeur is op slot en achter het bureau in de lobby is niemand te zien. Wat nu? Aanbellen is de enige oplossing! Met zweet in mijn handen bel ik voorzichtig één keer en een paar minuten verschijnt een slaperige meneer Au in een slecht dichtgeknoopte pyjama, ik hoopte dat hij niet al te kwaad zou zijn. Integendeel, hij is vriendelijk en verontschuldigd zich. De sleutel van mijn kamer, die ik in mijn zak heb, ligt natuurlijk niet in de la. Daarom was meneer Au in de veronderstelling dat ik al in bed lag.
Ik verontschuldig mij opnieuw en vertel hem dat ik maar weinig vroeg naar bed ga en dat ik best een biertje lust. Zeker in het weekend. Hij lacht hard en nodigt mij uit om morgenavond een whisky met hem te drinken.
Welterusten, het is toch beter dan heb verwacht in Malacca.