Zuid-Korea: Op verkenning uit (Twee)

Busan (So Yu Hotel) 209), vrijdag 8 mei 2026

Ik was gebleven bij het kleine museum naast de “Daegaksa Temple”. De geschiedenis van het Boeddhisme in Busan is belangrijker wegens de nabijheid van Japan. Een van de weinige landen in het verre Oosten die nooit werden gekoloniseerd maar wel handel dreven met de Westerse zeemachten. De Nederlandse nederzetting in Japan was Dejima, of Deshima. Dit was een kunstmatig eilandje in de baai van Nagasaki dat vanaf 1641 tot 1859 diende als de enige officiële Nederlandse (VOC) handelspost in Japan. Religie is altijd een van de kolommen geweest waar de samenleving, van het diep georganiseerde, Japan op gebouwd is.
Zoals lakzegels vroeger een document officieel maakte in Europa waren er in het verre oosten stempels van de verschillende heersers en diplomaten die de documenten officieel maakten.
Helaas ontbreekt de uitleg over de stempels in het museum maar ik heb in 1999 zelf stenen stempels in China laten snijden. Ik heb alleen geen idee waar ze zijn gebleven of dat ik ze ooit nog zal terugvinden. Jammer genoeg heb weinig meer te stempelen.

Chinese historische documenten schrijven de ontdekking van papier toe aan de eunuch Cai Lun in het jaar 105 n.Chr. In welke mate deze ambitieuze eunuch het papier werkelijk heeft ontwikkeld is onduidelijk, maar hij was degene die als eerste de ontdekking aan keizer He van Han (regeerperiode 88-105) voorstelde. Papier is dus al heel oud maar het was erg lang ook zeldzaam.
De Japanse economie kende in het begin van de Muramachi-periode een grote groei. Net zoals andere handwerk- en landbouwproducten, werd papier op grote schaal geproduceerd zowel voor handel als voor lokale consumptie. Er werden gilden opgericht die zich onder de bescherming van een kerkelijke of aristocratische patroon plaatsten. Het gildesysteem wakkerde de groei en ontwikkeling van de papierproductie aan.
Vanaf de Edo-periode was papier na rijst de belangrijkste bron van inkomsten voor het Japanse regime. Er werd zelfs zoveel papier geproduceerd en sommige soorten werden zo goedkoop verkocht dat papier voor alle rangen en standen verkrijgbaar was. Rond 1620 werd een eerste vorm van papieren geld in gebruik genomen.

Papier is kwetsbaar dus werden de woorden van de Boeddha, de filosofen en monniken in zwarte inkt op dunne plaatjes bamboe geschreven. Kun je een verzameling van deze bamboe plaatjes een boek noemen? Ik denk het wel. Boeken in deze vorm zijn sterk, makkelijk te vervoeren en te lezen.
In een andere vitrine liggen de gebruiksvoorwerpen die de zeer gewaardeerde monnik tijdens zijn aardse leven gebruikte. het zijn de gewone alledaagse gebruiksvoorwerpen zoals een polshorloge en een bril. Het aanraken door de monnik maakt dat ze speciaal zijn geworden. Er is iets van de heiligheid door een onzichtbare kosmische straling overgegaan naar de gebruiksvoorwerpen.
Op weg naar de uitgang heb ik gelukkig nog steeds oog voor de details. Ook na de overdosis indrukken die ik net in de tempel en het kleine museum te verwerken heb gekregen. Het reliëf van de twee Koi karpers in een vijver doet ongetwijfeld Japans aan. De op het voetstuk achtergelaten beeldjes daartegen lijken voor mijn gevoel een mengeling van Chinese en Koreaanse invloeden. Maar het blijft oogverblindend mooi.
De keuken van de tempel, waar ongetwijfeld nog regelmatig monniken en leerlingen verblijven, is eenvoudig te noemen. Twee enorme pannen, een voor de rijst en een voor de vegetarische soep. Hoeveel kommen zouden er hier al zijn vol geschept met een eenvoudige maaltijd?
Op weg naar de uitgang kijk ik nog voor een laatste keer over mijn schouder. Ik heb mijn portie cultuur voor vandaag al gehad. Het is pas onze eerste dag in Busan dus ik weet zeker dat ik dit tempelterrein nog wel een paar keer zal betreden. Nu wordt Lyka’s wens vervuld en gaan we de verschillende markten in de omgeving van het Yongdusan Park afstruinen.
Ik ben niet gek op winkelen maar gemengde markten, èchte oude markten en niet van die gemaakte toeristenmarkten, afstruinen waar je van alles en nog wat tegenkomt zijn voor mij toch aantrekkelijk. Er is altijd wel die enige grappige of serieuze foto die je kan maken. De rij tasjes met een bijna echte zonnebril erop is meteen een winnaar.
Lyka kijkt haar ogen uit naar de modieuze attributen die ze ook regelmatig in de Koreaanse TV-series ziet. We zijn elkaar regelmatig kwijt. Ze loopt vaak als een blind paard verder en een kraam, of winkel, in wanneer ik wat tijd nodig heb om iets te bekijken. Andersom is dat minder. Toch geld helaas hetzelfde als is bijna heel zuid-oost Azië. Mijn vrouw Lyka van ongeveer 165 cm en stijl half lang haar. Aan die beschrijving voldoet meer dan twee derde van de vrouwen op de markt!
Zodra we de mode accessoires verlaten krijgt mijn lieve vrouw haast. Ik geniet van het kookgereedschap. Gietijzer en vuurvast aardewerk die de gerechten uit de Koreaanse keuken zo speciaal maakt. De smalle overdekte galerijen beschermen het winkelend publiek ook wanneer het weer wat minder is. Het weer is goed maar het ontbreekt aan winkelend publiek. Het ontbreekt ook aan westerse toeristen! Daar wordt ik dan weer blij van. Ik heb tot nu toe nog geen moment het idee gehad dat we in een vakantiebestemming zijn. We hebben het gevoel dat we in het èchte Korea zijn.
Aan het einde van een van die galerijen vult mijn neus zich met de zoete geur van vanille. Er wordt hier een biscuitdeeg gebakken van een extreem hoge kwaliteit. Deze luchtige biscuit wordt gemaakt zonder vet of olie en is daardoor extra luchtig. Een dame snijdt met grote toewijding ongeveer vijf centimeter dikke plakken van de cakes die uit de vorm komen. Daarna wordt er een tweede snede gemaakt die vol wordt gespoten met verse slagroom.
‘Moet ik nog meer zeggen?’
‘Dat was lekker! Nee, niet gewoon lekker, dat was hemels!’
Ons rondje voor vandaag is bijna compleet. De Busan Tower was steeds ons baken om niet ons richtinggevoel te verliezen op deze eerste dag. De klim naar de voet van de Busan Tower in het Yongdusan Park blijkt toch wel wat moeilijker dan we hebben verwacht. Er zijn steile trappen door een groen woud.
De klim naar de top van de heuvel is toch wat zwaarder dan gedacht. Eindeloze trappen, af en toe onderbroken door een platform waar mijn vrouw een rustpauze neemt, leiden naar de top. Eenmaal boven op de top is het een verademing. Een uitzicht op een zee van groen op de heuvels om ons heen. Wat zal het hier vijfhonderd jaar geleden mooi zijn geweest.
Passagiers van grote toerbussen, waarschijnlijk gekomen met een cruiseschip, worden als schapen naar de Busan Tower geleid om de stad van grote hoogte te bekijken. Daarna worden ze meteen weer als een kudde afgevoerd naar de volgende bezienswaardigheid die op hun volgepakte programma voor vandaag staat.
Dit zijn van die: ”Kijk thuis maar op de foto’s! Dan weet je weer waar je geweest bent!” excursies.
Wij nemen alle tijd en het is ons al snel duidelijk dat het toeristenseizoen in Busan nog niet begonnen is. Alle eetkraampjes, vermomd als kleurige huisjes, zijn nog gesloten. Wanneer zou het hoogseizoen hier eigenlijke beginnen? Het is voor ons in ieder geval duidelijk dat mei een prima maand is om het zuiden van Korea te bezoeken. Het weer is goed en het is nergens druk.
Bij het volgende tafereel moet ik meteen aan de tunnels onder de terroristenstaat Gaza denken. Vergeet nooit dat de leden van Hamas bereid zijn om voor hun geloof, jouw geloof en jouw herkomst te sterven! De toekomst van de mensheid hangt af van de kracht, en de uitkomst van de Jihad.
Tijdens het bezoek aan de toegang van de toren ontdekken we in de hal een kleine cafetaria waar de foto’s aan de counter er meer dan appetijtelijk uitzien. De toren houden we voorlopig voor gezien. Kwart over een! Eerst eten. Onze keuze valt op de Tteokbokki met Chicken Tenders, lange strengen gefrituurde kipfilet. Medium pittig is de veiligste opening voor het eten dat je in Korea kan bestellen.
Op een verlaten terras, in alle rust en in de zon, knabbelen we van onze lunch. De textuur en smaak van de rijstcakejes zijn nog precies zoals ik ze me herinner van ons vorige bezoek. De Chicken Tenders zijn sappig en zeer smakelijk. Voor ₩ 14.000 (€ 7,95) is het een prima lunch inclusief een flesje drinkwater. Het is ruim voldoende voor ons samen.
Onze eerste èchte dag in Busan kabbelt langzaam naar haar einde. We hebben samen een goed gevoel over deze onbekende bestemming. We hebben nog niets kunnen ontdekken waar we niet tevreden over zijn. Maar er komt straks nog een zware test. Onze avondmaaltijd wordt een Koreaanse klassieker, daar zijn we het al lang over eens. Terugkijkend kunnen we vaststellen dat Busan leuk, schoon en veilig is. Laten we hopen dat dat zo blijft.
Voor het Mita Zen Center zit een granieten Boeddha rustig te mediteren. Zen is een vorm van boeddhisme die sterk de nadruk legt op dhyana en introspectie. Hiermee wordt inzicht verkregen in de eigen ware aard, om zo de weg te openen naar een bevrijde manier van leven.
De Boeddha wordt aanbeden, maar er zijn nieuwe digitale goden op de telefoon en andere beeldschermen opgestaan. Een voetafdruk van de Koreaanse zangeres/actrice Jung Eun-ji is een voorbeeld van het nieuwe Korea dat de wereld verovert. Van K-Pop tot K-Drama wordt overal bekeken. Ik blijf een melancholieke oude gek maar deze nieuwe golf van globalisering kan ik wel waarderen.
We gaan samen terug naar het hotel waar ik mijn bierkoeler ophaal om het Cass biertje tijdens mijn gebruikelijke middagsessie koel te houden. Zodra de deuren van de lift zich openen merkt Lyka dit mooie plaatje op.
“Hi, Busan”, inderdaad: ‘Hallo Busan!’
Ik heb gisteren mijn plekje al gevonden en ook vandaag is het er goed vertoeven. Ik moet alleen nog een toilet zien te vinden. Met een koud biertje bij de hand observeer, en bestudeer, ik het dagelijkse leven van de miljoenenstad Busan. Het trottoir achter mij is zo goed als leeg. De rijbanen voor mij zijn matig gevuld met hoofdzakelijk Koreaanse personenauto's. De blauwe stadsbussen van het openbaar vervoer zitten vol.

Onbewust maak ik een vergelijking met het land dat voor de oorspronkelijke bewoners het afgelopen decennium veel van haar glans heeft verloren. Ook wij behoren tot de groeiende groep inwoners die ontevreden zijn over hun leefomgeving en hun heil ergens anders willen gaan zoeken.

Tijdens de bezetting door het Groot-Duitse Rijk.
• De troepenaantallen door de jaren heen:
• 1940: Ongeveer 50.000 soldaten tijdens de beginfase van de bezetting.
• 1943: Het bezettingsleger groeide tot circa 125.000 man. Nederland werd door de bezetter ook gebruikt als rustplaats voor troepen.
• 1944-1945: Naarmate de geallieerden oprukten, vluchtten veel Duitse troepen terug of werden ze gestationeerd in de 'Vesting Holland'. Hierdoor schommelde het aantal rond de 100.000 tot 120.000 manschappen vlak voor de capitulatie.

Naast de Wehrmacht: Er waren ook nog duizenden Duitse politieagenten, functionarissen, en administratief personeel gestationeerd, evenals organisatieleden van de Organisation Todt (die hielpen bij de aanleg van de Atlantikwall).

Over de aantallen nieuwe Medelanders die jaarlijks in Ter Apel arriveren wordt er door alle betrokken instanties en de overheden geheimzinnig gedaan gedaan! Het gaat niet over een bezetting, het lijkt meer op een invasie! Aantallen zijn van jaarlijks, via maandelijks, nu naar wekelijks gegaan. Dan worden ze nog onderverdeeld in groepen waardoor het vluchtelingenprobleem boekhoudkundig wordt geminimaliseerd tot enkele per dag.
Laat de overheid in de toekomst alleen nog aangeven hoeveel ambtenaren er in de asielketen werkzaam zijn? Dan zal het voor veel meer mensen duidelijk zijn dat ze op een zinkend schip zitten.

Terug naar Busan? De stadsbussen komen in vier smaken: Diesel, LNG (vloerbaar aardgas), Elektrisch (Batterij) en Elektrisch (Brandstofcel met Waterstof). Wat opvalt is dat alle bussen, zonder ook maar een uitzondering, die in Busan rondrijden in Korea zijn gebouwd. De Koreanen houden de ontwikkeling en het bouwen binnen hun landsgrenzen om werk en innovatie in eigen hand te houden. Daar kunnen ze aan het einde van de Rijn nog heel wat van leren!
Samgyeopsal restaurants zijn ongetwijfeld de meest voorkomende restaurants in Korea. Je hoeft nooit lang te zoeken, alleen een keuze maken is voldoende. De menukaarten zijn overal hetzelfde en het koude bier en Soju stroomt in overvloed.
Wij hebben vandaag op goed geluk voor het Chamsut Saenggalbi Restaurant gekozen. Eerst komt de mand met het gloeiende houtskoolvuur op tafel.
Het varkensvlees kost gemiddeld ₩ 10.000 (€ 5,65) per 100 gram. De minimale afname bij de eerste bestelling is 300 gram. Dat is de startprijs voor het vuur, de banchan en de verse groenten. De koolhydraten in de vorm van rijst of instant noedels, ja, in een goed restaurant serveren ze instant noedels, zijn extra voor kleine prijsjes omdat de Koreanen voor het varkensvlees komen.
De serveerster knipt met een huisschaar de dikke speklappen in handelbare reepjes. De paddenstoel wordt gesneden en een handvol tenen knoflook grilt op de hete plaat.
De eerste 300 gram speklappen zijn in een record snelheid in slabladeren gerold en in onze monden verdwenen. We kijken elkaar aan en zien hetzelfde idee in onze ogen. Nog maar 300 gram? Nee, da’s teveel! Doe maar 200 gram! Dat doen we! Maar nu wel de speklappen in een veel dunnere versie. De Sla en banchan worden aangevuld en ik bestel nog maar een fles ijskoud Cass bier.
Het klinkt vreemd! Het vlees komt van hetzelfde stuk van het varken, het vuur is hetzelfde en toch smaken dun gesneden speklappen heel anders! Misschien zelfs nog lekkerder dan de eerste ronde.
Voor ₩ 62.000 (€ 35,25) hebben we vorstelijk zitten tafelen. Voldaan en vermoeid gaan we ons bedje opzoeken. Morgen de eerste lange wandeling.
Maar niet voordat ik beneden de slager met complimenten overlaad en bedank voor het heerlijke vlees. Hij is zichtbaar verbaasd. Volgens mij denkt hij: Ik doe gewoon mijn werk.
Op weg naar het So Yu hotel toornt de verlichtte Busan Tower hoog boven ons uit. Tot morgen!

Zuid-Korea: Op verkenning uit

Busan (So Yu Hotel) 209), vrijdag 8 mei 2026

Ik heb de afgelopen nacht prima geslapen en ook Lyka is van de lange reis bekomen. Die lange reis zie ik niet als een ongemak maar meer als een noodzakelijk kwaad. Reizen naar verre bestemmingen hebben nu eenmaal andere voorbereidingen nodig, en nemen meer tijd in beslag, dan drie weken naar een all-in resort in Egypte of Turkije.
Gisteren heb ik al gezien dat er voldoende kleine convenience stores, gemakswinkels of nachtwinkels in het Nederlands, zijn waar de belangrijkste eerste levensbehoeften worden verkocht. Terwijl de koffie pruttelt ga ik naar de GS25 om de hoek voor onze eerste sandwiches die als ontbijt dienen. ₩ 3.300 (€ 1,90) voor een dubbele ruim met ham belegde boterham is geen aanslag op je budget. De vers gezette koffie geurt heerlijk en de hotelkamer is meer dan comfortabel. Morgen gaan we verhuizen maar ik kan me niet voorstellen dat de nieuwe kamer slechter zal zijn als 209.
Het maximale budget voor de hotelkamer heb ik deze reis verhoogd. De inflatie, mede aangewakkerd door de hoge olieprijs, stijgt overal. De kamer kost ruim € 40,- per nacht en dan zijn 27 nachten een flinke hap uit ons budget. We gaan het de komende weken allemaal zien. Deze boekhouder houdt tot de laatste cent bij waar we ons met hard werken verdiende spaargeld aan uitgeven.
Mijn gedachten dwalen weer naar een plaats in een ver ooit fantastisch land. Het onrecht dat ons wordt aangedaan door mensen die het slecht met ons voorhebben. Slechte jaloerse mensen die ons op onkosten willen jagen zodat we van armoede thuis moeten blijven.
We zijn ontsnapt aan de terreur van geluidsoverlast. Onze bovenburen lopen als nijlpaarden door het huis. Hun bouwwoede, en het gebrek aan kennis, hebben onze benedenwoning tot een hel gemaakt. We zijn twee weken geleden ontsnapt maar we krijgen de twaalf maanden zware overlast maar moeilijk uit ons systeem gespoeld.
Lyka staat te popelen om naar Gwangbok LOTTE Mall te gaan omdat daar vandaag een nieuwe winkel van UNIQLO wordt geopend. Bij aankomst in het enorme winkelcentrum zien we meteen dat we niet de enige zijn die de nieuwste aanwinst willen bezoeken.
Er staan letterlijk honderden mensen in de rij om de winkel te bezoeken. Voor elke klant die de winkel verlaat wordt er een nieuwe klant toegelaten. Ik ben in ieder geval niet van plan om een uur in de rij te staan om een kledingwinkel te bezoeken. Lyka is teleurgesteld maar ze weet dat we de komende drie weken nog voldoende tijd hebben om de nieuwe winkel te gaan bezoeken.
Het weer is vandaag uitstekend en ik krijg hetzelfde gevoel als gisteren dat Busan een heel vriendelijke stad is. Wat me opnieuw opvalt is het compleet ontbreken van een menigte in de (winkel)straten van Busan. Natuurlijk kan ik diep nadenken waarom er hoofdzakelijk een verdwaalde toerist op de been is. Laat ik maar niet gaan polariseren over de werkeloze uitkering bestendige jongeren in Zandvoort en Scheveningen.
Gisteren heb ik het rondje om de heuvel al gemaakt en de omgeving komt mij al bekend voor. Lyka daartegen kijkt haar ogen uit in de Gwangbok-ro Fashion Street.
De straten zijn versiert met bronzen beelden en andere kunstwerken. Dat geeft ook een vriendelijk en aangenaam straatbeeld. Wat wel opvalt is dat de Koreanen vervuilender zijn dan de Japanners. Overal staan grote halfvolle bekers met resten (fris)drank en gesmolten ijs. Het ontbreken van publieke vuilnisbakken zal ongetwijfeld een reden hebben.
Hoewel er overal in de stad Christelijke kerken nadrukkelijk aanwezig zijn is Korea maar voor minder dan de helft gelovig. Het Christendom is onder de gelovigen de grootste stroming. Toch staan we voor een pagode die is opgericht als gedenkteken voor de verjaardag van de Boeddha. Vooral hier in het zuidelijkste puntje van het Koreaanse schiereiland is het Boeddhisme nog het belangrijkst. We slaan rechts af een straat in die gewijd is aan de bloeiende filmindustrie van de stad.
Kijk eens naar die blauwe lucht en die rust op straat? Het is bijna twaalf uur, waar is iedereen?
Dat Korea tegenwoordig een modern land is zie je terug in de export van auto’s en elektronica. Ook de architectuur is een nieuwe weg ingeslagen. De BNK Busan Bank Art Cinema, in de Film Memorial Street is een bioscoop voor de moderne alternatieve film met een bank op de begane grond. Er is hier twee vliegen in een klap geslagen.
Een paar deuren verder staan we voor de poort van de Daegaksa Temple. Hoeveel gebedshuizen heb ik in de laatste zevenentwintig jaar in Azië en Europa bezocht? Van India tot Japan en van de Himalaya in China tot Indonesië zijn het er met grote zekerheid meer dan twee honderd geweest.
Iedere kerk, moskee of tempel is bijzonder op zijn eigen manier. Is een gebedshuis taalkundig mannelijk? Ik neem aan van wel want de religies, filosofieën en sektes worden voor bijna 100% geleid door mensen met een X-chromosomen en een Y-chromosoom. Dat is genoeg voor die gender discussie die in de verloren wereld woedt! Mocht je het niet met mij eens zijn vraag dan aan je Islamitische buurman hoe hij over een man met een baard in een strakke witte korte jurk denkt?
De schuifdeuren van de tempel zijn dicht en op de achtergrond hoor ik het zingen van mantra’s, waarschijnlijk uit luidsprekers. Ondanks de normale tijd, het si rond het middaguur, is het op het tempelterrein nog stiller dan in de winkelstraten van Busan.
Langzaam, en in een gepaste stilte, verken ik het tempelterrein met haar gebouwen. Kan ik iets nieuws of afwijkend ontdekken? De brandende zon werpt harde schaduwen op het grind om ons heen. De gebouwen mogen alleen zonder schoenen worden betreden. Een regel uit lang vervlogen tijden toen verharde straten nog niet bestonden en getemde dieren vrij door de straten dwaalden.
Net zoals een bankdirecteur, nadat hij zijn $ 2.000,- Gucci schoenen en zijn $ 180,- Hugo Boss sokken heeft uitgetrokken, zijn voeten wast voordat hij de gebedsruimte van de moskee betreed.
Lyka draagt sportschoenen en witte sokken dus ik weet meteen dat ik de gebouwen op het tempelterrein alleen zal betreden. De serene stilte, alleen doorbroken door het zacht zoemen van een ventilator, maakt het betreden van de gebedshal nog meer bijzonder. Aan de lange zijde, tegenover de schuifdeuren, zitten de, en een liggende, Boeddhabeelden. Zes in blinkend goud en twee in maagdelijk wit.
Waarom zijn er acht verschillende hoofdposities van de Boeddha?
In Thailand hebben ze bijvoorbeeld een houding per dag van de week toegedeeld aan de posities. Ze hielden er natuurlijk een over en zo heeft de woensdag een positie voor de ochtend en een andere voor de middag.
De meer voor de hand liggen de reden is het verband met het Achtvoudige Pad.

Het cijfer acht is in het boeddhisme een heilig getal. Het verwijst direct naar het Edele Achtvoudige Pad, dat de weg naar verlichting vormt in acht stappen:

1. Juist inzicht (begrip)
2. Juiste intentie (gedachten)
3. Juist spreken
4. Juist handelen
5. Juist levensonderhoud
6. Juiste inspanning
7. Juiste aandacht (mindfulness)
8. Juiste concentratie

Tussen al deze religieuze kunst zoek ik een weg om de zoveelste tempel door andere ogen te zien. Ik schuifel op mijn blote voeten over de rieten matten op de vloer. Alles wordt bekeken vanuit verschillende hoeken om net die ene betere of speciale foto te kunnen maken. Dat ene beeld dat ik nog niet in mijn collectie heb!
Lyka vermaakt zich buiten wel. Binnen hangen wenslantaarns aan het plafond en ik bekijk de nog lege planken van een gouden kast die ongetwijfeld in de toekomst voller zullen worden.
Hoe vaak heb ik niet in Thailand uit de monden van de cultuurbarbaren gehoord: ‘Eh tempels? Als je er één hebt gezien dan heb je ze allemaal gezien!’
Dit is de plaats waar tijdens het zingen van de mantra’s de monniken plaatsnemen. Het monotoon slaan op de trom bepaald het ritme waarin er wordt gezongen. De aanbidders volgen volgens een vast patroon de handelingen van een monnik die het gebed leid.
De Boeddhabeelden in deze Koreaanse tempel zijn fantastische voorbeelden van religieuze kunst. Noem mij een religie die alle vormen van kunst heeft afgezworen? Honderdduizenden religieuze gebouwen zonder enige kunst. Dan mis je toch iets in je spirituele emotionele religieuze aardse bestaan!
Op weg naar de zijuitgang passeer ik een maagdelijk wit beeld van de liggende Boeddha. De rustende Boeddha is een van de belangrijkste houdingen.

Het is de Parinirvana: De liggende Boeddha symboliseert het moment van overgang naar het nirvana (de uiteindelijke bevrijding na de dood). Het is een houding van ultieme vrede en loslaten.

De liggende Boeddha’s zijn altijd mijn grootste passie geweest. Het is de ultieme kunstvorm waar het lichaam van de liggende mannelijke prins vaak vrouwelijke proporties krijgt. Probeer je eens voor te stellen dat Jezus van Nazareth hangend aan het kruis wordt uitgebeeld als een vrouw?
Tijdens het verwerken van de foto’s zie ik dat Lyka zich prima heeft vermaakt tijdens mijn verblijf in de “Main Hall”. Een laatste foto van een jonge vrouw die zich tot de Boeddha richt voor advies, voorspoed of misschien gezondheid voor familieleden.
Tijdens het aantrekken van mijn sandalen zie ik dat er tegenover mij een klein museum is ingericht. Dat museum ga ik natuurlijk ook even bezichtigen.

Dat is het begin van deel twee van deze eerste dag in Busan.

Zuid-Korea: Aan het werk

Busan (Soyu Hotel) 209), donderdag 7 mei 2026

Lyka is erg vermoeid en gaat meteen slapen. Ik kan mijzelf niet overgeven aan die luxe, ik heb deze dag nog wat werk te doen! Er rust een loden last op mijn schouders sinds ik Nederland heb verlaten. Er is nog werk te doen en de dag van aankomst in een nieuw land heeft ook altijd de standaard verplichtingen.
Lyka slaapt als een roosje en ik laat haar alleen achter met het idee in mijn achterhoofd dat ik over een uurtje of drie weer terug ben op de kamer.
‘Lekker slapen lieverd!’, fluister ik haar toe terwijl ik de mooie hotelkamer verlaat.
Ik kijk over mijn schouder wanneer ik het So Yu Hotel heb verlaten. Het hotel is een schot in de roos, soms heb je meer aan een gram geluk dan aan een kilo verstand. Ik schuifel als een zombie uit de film “Train to Busan” door de middagzon van Busan. Wat eerst? Ik heb verschillende taken deze middag en de volgorde is niet echt belangrijk, zolang het maar gebeurd!
Busan voelt tegelijkertijd vreemd en bekend aan. Het voelt verzorgd maar ook minder gedisciplineerd als Japan. Ik weet waar ik naar op zoek ben en misschien is het ondergronds te vinden. In combinatie met de Metro zijn de ondergrondse bunkers ter bescherming van de bevolking aangepast tot ondergrondse winkelpromenades. Een prima idee dat meteen veel van de kosten dekt voor deze bescherming. De airconditioning zoemt maar helaas staat het overgrote gedeelte van de winkeltjes leeg.
Een klein restaurant serveert de klassieke Koreaanse “Gimbap”. Een gerecht dat de wereld overgaat als de “Sushi rol” maar die net zoveel met sushi te maken heeft als kerstmis met islamieten. Dit moet ik onthouden want de Gimbap is een heel populair lunch gerecht waar Lyka en ik ook veel van houden.
Niet veel verder zijn er twee winkels naast elkaar met dezelfde naam: Mobile 7. Mijn aandacht is getrokken en ik bekijk uitgebreid beide winkels. Er is geen personeel, er is zelfs geen enkele beweging terwijl beide glazen deuren wagenwijd open staan. Ik bekijk beide winkels nog eens goed. In de ene wordt er hardware verkocht, telefoons en tablets, nieuw en gebruikt. In de andere accessoires zoals hoesjes en opladers.
Ik maak mijn keuze en stap de winkel met de hoesjes binnen. Er klinkt een elektronisch alarm zodra ik de drempel passeer. Direct stapt er een vrouw uit een deur achter de toonbank. Het is geen Koreaanse of Aziatische vrouw en dat verbaasd me. Ik kan het gezicht niet meteen plaatsen maar ik heb het gevoel dat het een vrouw is van Slavische afkomst. Ze kijkt mij vriendelijk aan en vraagt in het Engels met een sterk onbekend accent waar ik naar op zoek ben.
‘Eh, een e-sim voor dertig dagen met alleen maar data?’
Ze is niet verbaasd. Ze stelt me gerust en laat me weten dat een prepaid e-sim niet echt beschikbaar is in Zuid-Korea. Ze heeft een fysieke simkaart voor mijn iPhone van Samsung voor ₩ 35.000 (€ 20,-) met onbeperkt internet voor dertig dagen met een goede snelheid. Geen 5G maar wie heeft dat eigenlijk nodig? Ik voel enige twijfel. Snelheid is niet echt belangrijk voor mij want zolang Google Maps, een wandel app,Whatsapp en mijn mail werkt ben ik al blij.
Mijn paspoort is ook niet nodig om de sim te kunnen activeren! Gewoon erin en na het vertrek er weer uit. Gemakkelijker kan het niet! Uiteindelijk overtuigd ze mij en voor iets meer dan twintig euro zou ik de komende vier weken internet op mijn iPhone moeten hebben. Mijn eerste taak is volbracht: Het internet op mijn iPhone 17 Pro Max werkt en het liep op rolletjes!
Niet veel verder in het ondergrondse winkelcentrum ga ik in mijn gedachten met de snelheid van het licht van streaming en 5G naar een platenspeler uit de eind jaren zestig. Dat waren de muziek machines toen wij jong waren. Een AM/FM radio ontvanger en een draaischijf waar je met de hand de arm op de ronddraaiende plaat vinyl moest leggen.
“A Whole lot of Shaking Going On!”, Jerry Lee Lewis.
Herinneringen spoelen als een wilde bergrivier door mijn hoofd. Wat is de wereld verandert in de afgelopen vijftig jaar! Maar is de wereld ook verbeterd? Laat ik er maar niet al te lang bij stil staan als een melancholieke oude gek! Laat ik de oude wereld van mij afschudden en de nieuwe wereld omzeilen. Het is de hele Hollandse samenleving duidelijk dat de “SS Nederland” op een fatale ijsberg afstevent maar de stuurlui, de officieren en de kapitein op de brug zien de ijsberg nog steeds niet op ze af komen!
Nu komt de zwaarste taak! Een loden taak die ons al meer dan achttien maanden achtervolgd. Slechte buren gaat op je inwerken als een gezwel in je dagelijkse beleving. Het kruipt onder je huid en je voelt het als buitenaardse wormen die door je lichaam kruipen. Je gaat ermee naar bed en je staat ermee op. Het brand als een zuur in je onderbewustzijn. Het lezen van hun e-mail adres laat je maag spontaan omdraaien. Er is geen haat maar je weet ook dat de schade die je is aangedaan altijd zichtbaar blijft. Je kunt nooit meer op een gezonde manier met die buren communiceren!
‘Je kan een paard naar de Waal brengen maar je kan het niet dwingen om te drinken!’, is een gezegde.
Het is een spreekwoord met een harde waarheid. In mijn zak brand een USB-stick met daarop een document van een advocaat dat Lyka en ik moeten ondertekenen, en terug naar Nederland sturen, om enige rust tot de eerste van januari 2027 te krijgen.
Daarom loop ik rond met die USB-stick met dat document dat in tweevoud moet worden geprint. In gedachten verzonken zwerf ik door Busan, onbekend terrein, ik loop op geluk en een goed gevoel. Waar kan ik een printer vinden met een eigenaar die bereid is om ons te helpen? Een gevel met daarop in grote letters “Canon” geeft mij enige hoop!
De glazen deur schuift zonder een geluid open en ik betreed de koelte van een ruimte die zich ergens in het midden tussen een winkel en een kantoor bevind. ‘Annyeonghaseyo’, zeg ik in mijn beste Koreaans en vier hoofden draaien zich tegelijkertijd om.
De moed zakt mij in de schoenen maar ik heb niet de luxe om nu om te draaien en weg te lopen. Na tien minuten “Google Translate” op mijn iPhone zijn we er uit en de meer dan behulpzame Koreaanse mannen zijn bereid om het document twee keer voor mij te printen.
Met de bedrukte A4 velletjes in de hand vraag ik of er kosten zijn. De vier lachen mij vriendelijk toe en gebaren dat het gratis is, een service van de zaak. Ze voelen zich gelukkig en geëerd dat ze een buitenlandse bezoeker van hun Busan hebben kunnen helpen met een probleem.
Ik ben er stil van. Dat dit nog bestaat is voor mij moeilijk te begrijpen, ik kom uit een andere wereld 9.000 kilometer hier vandaan. Een wereld waar de eenling het egoïsme tot een hogere kunst heeft getild! Ik ben op dat moment een van de gelukkigste mensen op de wereld.
Terug in de voorjaarszon kijk ik eens goed om mij heen want ik herinner mij dat het hoofdpostkantoor van Busan hier in de buurt moet zijn. Een hoge licht roze granieten toren rijst er niet ver van mij op. Zou het dat het postkantoor zijn?
En dat gebouw is het Busan Post Office! Ik stap naar binnen om twee dingen te weten te komen.
• De openingstijden en met name de tijd dat ze vandaag sluiten is voor mij belangrijk.
• Wat kost het om deze vier pagina’s met EMS naar Nederland te sturen, en, hoe lang is de envelop onderweg?
Een vriendelijke dame die beter Engels spreekt dan de gemiddelde Koreaan helpt mij uitstekend. Alle puntjes worden op de i gezet en voor iets minder dan ₩ 30.000 gaat de envelop vandaag, mits ik voor zeven uur terug ben, richting Hamasstan waar de Palestijnen tegenwoordig in grote getallen in “Ter Apel” arriveren.
Terug in de buitenlucht moet ik mijn plannen voor de rest van deze operatie coördineren.
1. Eerst de documenten terug naar het hotel brengen en vragen of ze achter de receptie kunnen worden bewaard.
2. Over een uur of anderhalf Lyka wekken en beide documenten laten ondertekenen.
3. Naar het postkantoor om de documenten te verzenden.
4. Een uur later Lyka weer ophalen om een snack te gaan eten, we hebben tenslotte de lunch gemist.
Het klinkt mij als een goed plan en ik ga er direct mee aan de slag!
Waar ik het meest tegenop heb gezien blijkt gelukkig een stuk gemakkelijker te zijn geweest. Nu moet ik de tijd doden totdat het veilig is om Lyka uit haar slaap te halen. Naast ons hotel ligt een heuvel, de wandeling rond die heuvel is relatief eenvoudig en zal mij waarschijnlijk een goede eerste indruk van Busan geven.
Mijn eerste indruk is dat het een breed uitgelegde stad met veel heuvels is. Er zijn opvallend weinig mensen op straat. Het is kwart voor twee en het is rustiger dan in veel Nederlandse steden met meer dan drie miljoen inwoners. Ik moet nadenken over wat ik net op het beeldscherm heb gezet! Heb ik dat goed gelezen? Ja, Wikipedia heeft het over een verzameling van nederzettingen dat Busan heet met meer dan drie miljoen inwoners.
Moet ik dan denken aan de Randstad? Een Den Haag, Rotterdam, Leiden en Amsterdam met lege straten op een donderdagmiddag om kwart voor twee. Ik wordt weemoedig, het ongemakkelijke gevoel blijft in mij smeulen, ik mis het oude Nederland met touwtjes uit de brievenbus en zonder de vandalistische Graffiti. Een zogenaamde uit Amerika overgewaaide kunstvorm voor de werklozen, nutteloze en drugsartiesten.
Het is in Busan niet zo schoon als in Japan maar om mij heen is kunst overal aanwezig. Er is een pagode gebouwd om de geboortedag van de Boeddha te vieren. Aan beide zijden van de straat zijn winkels van de bekende wereldmerken. Korea is een ontwikkeld land en kent zo te zien nog weinig problemen.
Ik maak kennis met de eerste Boeddhistische tempel midden in de stad. De “Daegaksa Temple” is een kleine tempel omringt door betonnen blokken. Binnen zingt een monnik de wijze lessen van de Boeddha onder het toeziend van een handvol volgelingen. Ik ben onder de indruk maar laat de tempel voor wat het is. We komen hier morgen zeker terug.
Ik voltooi mijn rondje rond de heuvel en ben onder de indruk van alle foto’s van de Koreaanse gerechten die haast voor elk restaurant staan. Veel restaurants zijn gespecialiseerd in een gerecht in het bijzonder. Dat wordt dus vaak van restaurant wisselen de komende weken.
Na mijn rondje bel ik aan bij kamer 209. Het duurt even voordat ik geschuifel hoor. Met het slaapzand in de ogen en een brede glimlach op haar gezicht opent Lyka voorzichtig de deur. Of beter gezegd, de voordeur! Deze kamer heeft twee deuren met een soort van voorportaal dat je ook helemaal kan afsluiten.
Ik laat Lyka rustig tot haar positieven komen. Ze heeft zoals veel mensen even wat tijd nodig om haar gedachten te rangschikken en aan de nieuwe omgeving te wennen. Eerst wat water drinken om de smaak van de slaap kwijt te raken en de hele toiletcyclus doorlopen. Een drie kwartier later zijn we klaar om samen Busan in te duiken.
Lyka kijkt haar ogen uit en heeft trek. Dat is te begrijpen want ze had haar laatste maaltijd in het vliegtuig vannacht. Zelf kan ik veel langer zonder eten maar wegens mijn opnieuw opspelende diabetes is het voor mij ook een goed idee om wat te eten.
Via het ondergrondse Nampo Metrostation komen we in de enorme restaurant kelder van de “LOTTE Department Store Gwangbok” binnen. We kijken onze ogen uit naar alle aangeboden heerlijkheden, maar we realiseren ons ook dat het al bijna half vijf is. We zullen moeten kiezen tussen een late lunch of een vroege avondmaaltijd. Er is gelukkig ook nog een middenweg! Zuid-Korea is het gezonde snackland bij uitstek. We kiezen voor de gebakken mandu met varkensvlees. Vier stuks voor ₩ 10.000 (€ 5,75). Ze smaken uitstekend en het vocht van het vlees druppelt op onze servetten.
Het is ondertussen al vijf uur geweest en mensen die mij kennen weten dat ik dan graag een biertje ga drinken. Drinken in het openbaar, gewoon op een bankje langs de weg, is in Zuid-Korea wijd geaccepteerd. Sterker nog, Koreanen maken er graag een hele picknick van compleet met hapjes. Ik vindt een bankje voor een GS 25, een kleine kruidenier, en binnen koop ik een halve liter Koreaans bier voor ₩ 2.850 (€ 1,65). Dat zijn andere prijzen dan in het land van melk en honing voor de vluchtelingen. Voor mij is een, en er volgt er nog een tweede, blik “Cass Bier” voldoende om deze reisdag te beëindigen.
Na enkele momenten op de kamer door te hebben gebracht gaan we eten. Gelijk om de hoek bij ons hotel zien we een restaurant met een prachtige foto van de Koreaanse Bibimbap. We zijn er beide verzot op. Dat wordt het, daar zijn we het snel over eens! In afwachting van de maaltijd en de verschillende bijgerechten bestel ik een biertje dat ik zelf uit de koelkast mag halen en opentrekken.
Het ijskoude bier smaakt opperbest en stroomt als een koele bergbeek door mijn (over)vermoeide lichaam. Het eten wordt geserveerd en als verrassing krijgen we twee gebakken visjes als service van het huis. Het smaakt meer dan goed. We zijn blij dat we goed zijn aangekomen in Busan en kijken uit naar avonturen op deze onbekende bestemming.

Tijdens de beklimming van de heuvel op weg naar ons hotel zien we verlichte “Busan Tower”. Die gaan we morgen zeker bezoeken!