Filippijnen: Een goed begin van de dag

San Antonio (bij Mamsi), maandag 24 oktober 2022

Na drie weken ben ik nog steeds niet enthousiast over het middag- en avondeten in deze uithoek van de Filippijnen. Het blijft behelpen. Gelukkig kan ik dit bezoek gemakkelijker aan erg droog bruinbrood komen en gebakken eieren zijn overal op de wereld te verkrijgen.
Na de eerste dagen met de rood gekleurde knakworsten hebben geworsteld kan ik niet zeggen dat de gebakken damschijven meatloaf, een slechte uitvoering van boterhamworst, uit blik een winnaar waren. Er zit die zoetige overheersende Chinese smaak en geur aan. Ik weet niet welk kruid of specerij het is maar alleen de geur al is voldoende om het bord van je af te schuiven. Zelfs de “Banana Ketchup” wil niet helpen!
Dan is de Chinese Ma Ling boterhamworst met de dikke hotdogs alweer een verbetering.
Gelukkig ontdek ik op Lazada Koreaanse Lunceon meat, dat is weer een stap verder. Mijn geachten gaan voor een moment naar Angeles City waar ik ’s morgens bij een Duitse bakker verse broodjes kan halen en die rijkelijk beleggen met kaas en diverse vleeswaren.
En dan zie ik plotseling witte bonen in tomatensaus op Lazada. Die worden natuurlijk gelijk besteld. Nu is mijn ontbijt bijna compleet. Ik overleef die paar weken in de provincie nog wel!
Mijn herbruikbare plastic/RVS koffiefilter is ook gearriveerd en de koffie wordt nu per mok gezet. Die eerste mok koffie om half zes is onbetaalbaar. Nog drie weken te gaan in de provincie en we gaan op pad naar de geciviliseerde wereld.

Filippijnen: Wat doe je de rest van de dag?

San Antonio (bij Mamsi), vrijdag 21 oktober 2022

Alweer twee weken zijn we hier in een uithoek van deze provincie in de Filipijnen. Mijn ogen staan wijd open en ik observeer alles om me heen. Elke keer zie ik weer is er een zaak die er met kop en schouders bovenuit steekt. Een zaak die hier in de Filipijnen anders wordt benaderd dan in Nederland en de rest van de westerse wereld.
Wij westerlingen realiseren ons niet dat we vanaf onze jeugd jarenlang geestelijk zijn geprogrammeerd voor de dagelijkse ratrace en dat we elke dag zoveel als mogelijk moeten produceren om de overheden, met hun leger van managers en ambtenaren, te dienen. Effectiviteit en efficiëntie zijn voor het werkvolk heel belangrijk. Maar niet voor de managers en ambtenaren die voor zichzelf, en hun eigen kliek, klusjes bedenken en parasiteren op het gedeelte van de bevolking dat elke dag noeste arbeid verricht.

Belasting is onze opdracht en de sigaar uit eigen doos de beloning!

Als er een ding is waar ik tegenwoordig heel efficiënt in ben dan is het het legen van grote flessen bier vanaf het einde van de middag of de vooravond. Ik doe het met veel smaak en veel plezier. Het is mijn inspiratie en mijn moment van gelukzaligheid, sommigen denken dat ik een alcohol probleem heb. Het is maar net hoe je het wil noemen. Ik zie het in ieder geval niet als een probleem. Ik ga graag met de lokale bevolking om maar wanneer het op drinken aankomt schuif is graag aan bij westerlingen. Drinken met autochtonen loopt meestal uit op problemen. Haantjesgedrag gevolgd door ruzie en soms ook geweld. Het hoeven voor mij niet speciaal Nederlanders te zijn om mee te drinken omdat ik over voldoende talenkennis beschik om een redelijk gesprek te voeren met de helft van de wereldbevolking.
Het is voor mij als een van de grootste raadsels van de mensheid! Je verlaat je vaderland, bijvoorbeeld Nederland, een land waar “burn-out” een officiële ziekte is. Een goede vriend heeft er zelfs een boek over geschreven! En dan wil de immigrant (onbewust) het land van zijn dromen veranderen in het land dat hij met veel plezier heeft verlaten!
Kijken naar een ander die aan het werk is is een heerlijke rustgevende bezigheid! Probeer het maar niet ontkennen? Zodra er een busje voor de deur verschijnt en en stappen een paar grondwerkers uit zit de hele buurt, met een bakkie koffie en een koekje, voor het raam om alles wat ze doen nauwkeurig te volgen en ze daarna te veroordelen dat het allemaal veel beter en efficiënter had gekund. Of niet soms?
Elke dag tijdens mijn wandelingen passeer ik een groepje mensen die de zijkanten van de betonnen weg tussen het vissersdorp San Antonio en de brug “Ogod Dawitan” vrijmaken van de kruipende plantengroei die de weg steeds smaller maakt. Er verschijnt een brede grijns op mijn gezicht op het moment dat ik deze zin op mijn scherm tover. Dat stikstof probleem stopt gelukkig aan de Nederlandse grens.
Ik moet denken aan het vele onzinnige werk in Nederland om de omgeving netjes en opgeruimd te houden. De dorre bladeren die in de herfst van de bomen op het grasveld vallen zijn absoluut geen gezicht. Dat ze als bescherming dienen tegen de winterkou voor insecten en kleinere zoogdieren is maar een bijzaak. De natuur en het milieu moeten worden beschermd en tot in de perfectie gemaakt worden door de witte boorden criminelen wanneer het hun uitkomt en wanneer er geld aan kan worden verdient. Het MAAK-MILIEU en de MAAK-NATUUR zijn het verdien- en belastingmodel voor de 21ste eeuw!
Elke dag loop ik langs een huisje dat de enorme problemen en crisis in Nederland duidelijk weergeeft! Door de enorme stikstof uitstoot in de Filipijnen overwoekeren de planten de bouwplaats sneller dan de bouwvakkers huizen kunnen bouwen! Daar krijgen de Nederlandse ministers en milieu-terroristen toch de wildste dromen van? Als klimaatpaus Franske Timmermanske dit ooit te weten komt dan is hij snel weg uit Brussel om de hele wereld te gaan redden! Misschien kan hij wel trouwen met Greta? Die enge vrouw uit Scandinavië.
Hier is er niets van al die onzin over het klimaat en stikstof. Hier vecht het grootste gedeelte van de bevolking voor hun dagelijkse bestaan. De enige belasting die de mensen om mij heen kennen is de 12% BTW. De rest van hun karige inkomsten gaat naar de wil en kunst om te overleven. Een maandelijkse elektriciteitsrekening van twintig euro brengt hier echt geen glimlach op de gezichten.

Terug naar mijn verhaal!

Het is een groepje arbeiders dat in grote varieert, soms vier maar ook wel eens vijf personen. Mannen en vrouwen. Hier doen ze niet zo moeilijk over gender, hier werkt iedereen wanneer ze de kans krijgen. Gewapend met twee Filipijnse kapmessen (Bolo), een grote kolenschop, een hak (trekschop) en een handbezem gemaakt van de nerven van een palmboom nemen ze de twee kilometer weg, dus vier kilometer berm voor hun rekening. Er staat er altijd een zonder gereedschap die bezig is met onduidelijke werkzaamheden. Het is niet de voorman van de groep want het is steeds een ander persoon wanneer ik ze passeer.
Omdat ik ze vier keer per dag passeer bekijk ik hun voortgang per passage. Elke keer is de vooruitgang duidelijk groter, of kleiner dan de vorige keer. En dan neemt ongemerkt mijn onderbewustzijn het over en ga ik Nederlands (Westers) denken! Dat snoeien van de bomen met die Bolo is natuurlijk prima maar met een oplaadbare reciprozaag van de Lidl zou het veel netter, veiliger en sneller gaan.
Een goede scherpe schoffel zou ook een ideale vervanger zijn voor de “Bolo”. Een vrouw zwaait het ongetwijfeld vlijmscherpe mes enkele millimeter boven het ruwe beton om de planten die zich in de naden hebben vastgezet af te hakken. Dit ploegje arbeiders met hun prehistorisch gereedschap is een nachtmerrie voor de Nederlandse ARBO-wetten!
Op alle gebieden willen de immigranten, met ongetwijfeld de beste bedoelingen, de lokale bevolking helpen in de hoop dat ze het anders, sneller en misschien ook wel beter gaan doen. Of het nu gaat om verbouwen, schilderen, timmeren of installeren van water of elektriciteit. Hoe vaak hebben jullie in het buitenland hoofdschuddend naar arbeiders staan te kijken? Hoe waren jullie van mening dat ze het in je thuisland met veel beter gereedschap deden en veel sneller klaar konden zijn.
Met de elektrische bladblazers in een herfststorm in Nederland in mijn achterhoofd loop ik verder en dwing mezelf in het “Omdenken”. Het zou allemaal veel efficiënter kunnen maar daar is hier nog helemaal geen behoefte aan. Ze doen genoeg om te kunnen leven en bewaren ook nog wat werk voor morgen.
Zo ziet het er uit wanneer ze er klaar zijn. Niet perfect maar het goede nieuws is dat de weg over een half jaar, ook zonder stikstofprobleem, weer helemaal overwoekerd is!

Het doet mij denken aan een verhaal dat ik al heel erg lang geleden eens heb gehoord. Een verhaal dat essentie van het reizen verklaard.

Een karavaan, met een stuk of acht kamelen, heeft haar kampement opgezet aan de rand van de woestijn voor de nacht. Morgen beginnen ze aan hun tocht naar de andere kant van de droge en hete zand- en rotsvlakte.
De volgende ochtend is de karavaan kamelen in gereedheid gebracht en de gids controleert voor de laatste keer of ze voldoende water en voedsel bij zich hebben voor de tocht. Hij controleert voor de zekerheid of de kostbare goederen goed op de ruggen van de kamelen zijn bevestigd.
Een steeds luider wordend gebrom van een motor trekt de aandacht van de kamelen drijvers. Niet veel later stopt er een grote vierwielaangedreven SUV naast de gids. Een veel te zware en kalende man stapt uit en stapt op de gids af.
‘Gaan jullie ook naar de andere kant van de woestijn?’
De verlegen, maar ook nieuwsgierige, gids knikt zonder een woord te zeggen.
De schreeuwerige dikke man vraagt: ‘Hoe lang doen jullie erover om aan de andere kant te komen?’
‘Een dag of zeven!’, antwoord de gids haast fluisterend.
De dikke man moet heel hard lachen terwijl het zweet in straaltjes van zijn bolle glanzende wangen, via zijn nek, zijn overhemd in loopt.
‘Kijk?’, zegt hij terwijl hij mijn zijn vadsige wijsvinger naar het automobiel wijst.
‘Dit is de nieuwste truck uit Detroit! Motor City! Acht cilinders, vier en een halve liter! Alles er op en er aan! Honderd liter tank voor diesel, een reservetank voor nog eens honderd liter diesel. Een GPS en een satelliet telefoon en een tent voor drie personen op het dak. Honderd liter drinkwater en een koelkast voor 24 blikken bier en frisdrank, alles op zonnepanelen!’
‘Wij doen er maar drie dagen over!’, lacht hij vernederend en betweterig.
De oude gids kijkt hem recht in de ogen en zegt: ‘Wat doen jullie dan die andere vier dagen?’
De dikke man denkt diep na en zonder een woord te zeggen stapt hij in zijn SUV en rijdt de woestijn in.
De gids lacht zachtjes en begint aan de heerlijke tocht van een week door de woestijn. Slapen onder de sterren en luisteren naar de stilte!
Voor mij kabbelt de dag ook weer rustig verder. Na mijn ochtendwandeling geniet ik van de lunch met de gebakken lange dunne aubergine, rijst en een kliekje groente van gisterenavond.
Na de middagwandeling, met een korte pauze aan de reling van de brug, staat er Filipijnse spaghetti op het menu.
Ik sluit af met een foto van vijf dagen nadat de schoonmakers en opruimers zijn gepasseerd. Een sterke palm heeft zich weer opgericht en staat alweer veertig centimeter hoog in de voeg van de weg. Een duidelijke aanwijzing dat de natuur zich niet door de overheid laat maken?

Filippijnen: Echte koffie

San Antonio (bij Mamsi), dinsdag 18 oktober 2022

Wanneer je enkele weken in een uithoek van provinciaal Filipijnen gaat doorbrengen dan weet je op voorhand dat je gedwongen afscheid gaat nemen van zaken die in je beschermende omgeving in Nederland als gewoon worden ervaren. Maar zo werkt dat niet! In je geest en lichaam werken er systemen die zich niet zomaar overgeven. Je kan je verlies nemen en er proberen mee te leven, je kan een poging wagen om lokaal een aanvaardbaar vervanging te vinden of je gaat nog een stap verder en je zoekt gewoon hetzelfde omdat je geen compromis wil accepteren voor mindere kwaliteit.
Een van die zaken die ik na mijn eerste week in de Filipijnen helemaal zat ben is de gevriesdroogde koffiekorrels uit Vietnam die je in kokend water knikkert. Het hele fenomeen Nescafé komt ondanks een tot in de eeuwigheid doorlopende marketing en reclamecampagne nog niet eens in de buurt van een vers gezet bakkie koffie. En ja, ik ben een van die personen die ’s morgens overdreven kan genieten van een vers bakkie troost. En soms ook in de middag met een zoete traktatie, zoals hier in de Filipijnen met een Donut, erbij.

Direct nadat ik het internet aan de gang heb gekregen was ik op "lazada.ph" te vinden. De lokale Amazon of bol.com in de Filipijnen. Nog morrend over de vier kilo, in Nederland achtergebleven, koffie kwam ik al snel bij een verkoper die kilo verpakkingen lokaal geoogste en gebrande koffie per post verkocht. Er was in het begin enige twijfel maar met elk kopje Nescafé dat ik met tegenzin naar binnen werkte nam die twijfel af. Bekijk zelf maar eens hoeveel verschillende soorten en smaken koffie er in een gemiddelde Nederlandse supermarkt staan? Dan mag ik toch wel aannemen dat er verschillen bestaan? Of zijn de consumenten zo gek dat ze zich een verschil laten aanpraten?
Afgelopen vrijdag heb ik de knoop maar doorgehakt en een kilo gemalen koffie besteld. Voor € 8,38 was het ook nog eens een schappelijke prijs. Een prijs die ik als verlies kan nemen voor mijn verslaving. (VOF De kunst) Alleen de maling van de koffie was een raadsel dus heb ik maar voor de fijnste gekozen. Voor € 4,17 heb ik er ook gelijk een opvouwbaar/herbruikbaar koffiefilter bijbesteld want die twee gaan wel samen en moeten straks ook nog een plekje in mijn rugzak vinden.
En toen begon het wachten. Leveringszekerheid zal hier hoogstwaarschijnlijk onbetrouwbaar zijn! Ik kan mijn verbazing niet onder stoelen of banken steken wanneer er op maandagmiddag door een postbode op een brommer het kilo pak koffie bij mijn schoonmoeder wordt afgeleverd. Het is veel sneller dan verwacht en ik kan niet wachten om aan de gemalen koffie te ruiken. Ik zal eerlijk zijn, het is heel anders dan ik had verwacht, minder zoet, maar ook heel anders dan ik gewent ben. Het is in ieder geval geen melange van verschillende koffiesoorten maar slechts een lokaal ras koffiebonen recht-toe-recht-aan gemalen.
Met mijn neus in een elektrisch boek blijf ik maar aan de koffie denken! Inspecteur de Cock, met CeeOooCeeKaa, en Vledder zijn druk met twee moorden en ik ben druk met de koffie op het aanrecht. Ik leg mijn Kobo neer en ga op zoek naar de Mokka maker die ik enkele jaren geleden zelf heb meegebracht naar dit einde van de bewoonde wereld. In die Mokka maker paste precies een senseo koffiepad! Ik moet in mezelf lachen als ik aan al die zakken koffiepads denk die onze koffers bevolkten. Nu zou ik geen zin meer hebben in die koffiemaandverbandjes, de vers gezette, met kokend water opgeschonken, koffie zoals we met veel smaak en plezier in de camper hebben leren drinken is nu de norm.
De Mokka maker is, en blijft, onvindbaar, de elektrische waterketel slaat af. Dan maar een eetlepel fijngemalen koffie in een mok en kokend water er op. Koffie zoals de cowboys die op de prairie dronken. Er stijgt een geur op uit de mok waar een Starbucks trots op zou zijn. Ik roer in het mengsel en kom tot de ontdekking dat de grove bestanddelen op de vloeistof drijven. Dat is niet het gewenste resultaat!
Zouden die grove delen na een paar minuten naar de bodem zakken? Alsof het om een scheikundig experiment op de HAVO gaat bestudeer ik de mok met het heerlijk geurende mengsel. Jack Machielsen spookt nog een moment door mijn hoofd, wat hebben we altijd bij scheikunde gelachen. Wij behoorden ook tot de besten van de klas.
Het resultaat is, en blijft, niet bevredigend dus moet ik de oplossing gaan filtreren. Een papieren filter zou de beste oplossing zijn maar die is helaas niet voor handen. Een fijn RVS filter kan ik ook nergens vinden en mijn oog valt op een mondkapje. Er liggen hier hele pakken want Lyka’s moeder werkt op het gemeentehuis. Ze komt met veel inwoners in contact en moet twee keer per dag van mondkapje wisselen.
Ik ben tenslotte bezig met een belangrijk experiment dus alle middelen zijn geoorloofd. Ik plaats het medisch goedgekeurde mondkapje in een andere mok en schenk het mengsel langzaam in de holte van de trechter. Na enkele minuten heeft nog geen druppel van de zwarte vloeistof het textiel van het mondkapje gepasseerd! Ook geen virusdeeltjes.
Er wordt diep nagedacht. Met een eetlepel schep ik zoveel als mogelijk van de drijvende grove bestanddelen uit de mok. Ondertussen is de vloeistof op een temperatuur gekomen dat ik gelijk kan drinken. De eerste slok is nog een beetje onwennig. Bitterder dan ik gewend ben. Bij de tweede slok begin ik al te wennen aan het smaakpalet, dat komt zeker goed. Het laatste beetje koffie laat ik, wegens de drab op de bodem, maar in de mok want wanneer ik dat opdrink moet ik morgen verhalen gaan schrijven over mijn stoelgang en dat gedeelte is de “Troubles” van de titel van dit weblog! Morgen gaat het zeker beter!

Gisterenavond is de mokka maker gelokaliseerd en schoongemaakt. Het is al half zes wanneer ik wakker wordt van het daglicht en de hanen van de buren. Ik sta met plezier op om de koffie voor de eerste keer echt te testen.
Een volle eetlepel fijn gemalen koffie voor een grote mok is het uitgangspunt. Alles gaat naar wens en enkele minuten later slingert de geur van verse koffie door de natte keuken van Mamsi’s huisje.
Daar zit ik dan achter mijn MacBook verhalen te schrijven over mijn gedachten, ervaringen, ontmoetingen en belevenissen met een mok heerlijke verse koffie. Ik heb er niet lang over nagedacht en bestel nog vroeg in de ochtend een tweede kilo koffie, deze keer in de medium maling. Misschien kan ik de twee verschillende malingen met elkaar mengen voor een beter resultaat?
De Cock en Vledder hebben de moorden opgelost en de daders hebben zijn/haar verdiende straf niet ontlopen. Dat is tegenwoordig wel anders in Nederland! Ik schakel alweer over naar mijn vijfde boek, binnen twee weken, waarin “inspecteur van In” weinig tijd heeft om een ontvoering te ontwarren en het slachtoffer te bevrijden.
Ondertussen denk ik ook veel meer aan eten dan gewoonlijk omdat het hier in de Filipijnen niet vanzelfsprekend is dat je lekker en goed kan eten. Denk maar eens diep na? Heb je wel eens gehoord van een Filipijns restaurant in Nederland? We zitten hier in een vissersdorp dus de aanvoer van verse vis is gewaarborgd. Kleine vrachtwagens van de vishandelaren uit de grotere steden rijden elke ochtend aan het kleine huisje voorbij. De duurdere, en vaak betere, vis gaat naar de stad waar er goede prijzen voor wordt betaald. De middelmatige vis en bijvangst blijft in en rond het vissersdorp.
Ik denk al wat langer na over het stomen van hele vissen om zo te ontdekken of er natuurlijke smaken zitten in de stukken vis die hier altijd worden ondergedompeld in uien, knoflook en limoensap. Het is wel te eten maar ik ben nu eenmaal benieuwd naar de natuurlijke smaken van de verschillende vissoorten uit deze tropische wateren. Het is geen geheim dat vis uit warmere wateren weinig vet bevatten en weinig smaak hebben.
Voor de lunch worden er moten vis gebakken en ik neem mijn kans om een moot te laten stomen. De twee dames zijn tijdens het stomen ook nieuwsgierig geworden omdat het voor hun ook nieuwe manier van bereiden is. Het resultaat: Een heel lichte vissmaak die zich uitstekend loont om te laten kruiden. Aan tafel besluiten we om de komende week enkele hele vissen te kopen en die in zijn geheel, aan de graat, te stomen. Een mengsel van vissaus, knoflook, chilipepers en limoensap zal dan als dipsaus dienen.
Na de fantastische koffies vandaag sluiten we dag af met de avondmaaltijd, “Pancit Marit”, een winnaar en een feest voor de smaakpapillen. Nog een ijskoud biertje en een film op de MacBook, het leven is nog niet zo slecht in deze uithoek van de Filipijnen.