Filippijnen: Echte koffie

San Antonio (bij Mamsi), dinsdag 18 oktober 2022

Wanneer je enkele weken in een uithoek van provinciaal Filipijnen gaat doorbrengen dan weet je op voorhand dat je gedwongen afscheid gaat nemen van zaken die in je beschermende omgeving in Nederland als gewoon worden ervaren. Maar zo werkt dat niet! In je geest en lichaam werken er systemen die zich niet zomaar overgeven. Je kan je verlies nemen en er proberen mee te leven, je kan een poging wagen om lokaal een aanvaardbaar vervanging te vinden of je gaat nog een stap verder en je zoekt gewoon hetzelfde omdat je geen compromis wil accepteren voor mindere kwaliteit.
Een van die zaken die ik na mijn eerste week in de Filipijnen helemaal zat ben is de gevriesdroogde koffiekorrels uit Vietnam die je in kokend water knikkert. Het hele fenomeen Nescafé komt ondanks een tot in de eeuwigheid doorlopende marketing en reclamecampagne nog niet eens in de buurt van een vers gezet bakkie koffie. En ja, ik ben een van die personen die ’s morgens overdreven kan genieten van een vers bakkie troost. En soms ook in de middag met een zoete traktatie, zoals hier in de Filipijnen met een Donut, erbij.

Direct nadat ik het internet aan de gang heb gekregen was ik op "lazada.ph" te vinden. De lokale Amazon of bol.com in de Filipijnen. Nog morrend over de vier kilo, in Nederland achtergebleven, koffie kwam ik al snel bij een verkoper die kilo verpakkingen lokaal geoogste en gebrande koffie per post verkocht. Er was in het begin enige twijfel maar met elk kopje Nescafé dat ik met tegenzin naar binnen werkte nam die twijfel af. Bekijk zelf maar eens hoeveel verschillende soorten en smaken koffie er in een gemiddelde Nederlandse supermarkt staan? Dan mag ik toch wel aannemen dat er verschillen bestaan? Of zijn de consumenten zo gek dat ze zich een verschil laten aanpraten?
Afgelopen vrijdag heb ik de knoop maar doorgehakt en een kilo gemalen koffie besteld. Voor € 8,38 was het ook nog eens een schappelijke prijs. Een prijs die ik als verlies kan nemen voor mijn verslaving. (VOF De kunst) Alleen de maling van de koffie was een raadsel dus heb ik maar voor de fijnste gekozen. Voor € 4,17 heb ik er ook gelijk een opvouwbaar/herbruikbaar koffiefilter bijbesteld want die twee gaan wel samen en moeten straks ook nog een plekje in mijn rugzak vinden.
En toen begon het wachten. Leveringszekerheid zal hier hoogstwaarschijnlijk onbetrouwbaar zijn! Ik kan mijn verbazing niet onder stoelen of banken steken wanneer er op maandagmiddag door een postbode op een brommer het kilo pak koffie bij mijn schoonmoeder wordt afgeleverd. Het is veel sneller dan verwacht en ik kan niet wachten om aan de gemalen koffie te ruiken. Ik zal eerlijk zijn, het is heel anders dan ik had verwacht, minder zoet, maar ook heel anders dan ik gewent ben. Het is in ieder geval geen melange van verschillende koffiesoorten maar slechts een lokaal ras koffiebonen recht-toe-recht-aan gemalen.
Met mijn neus in een elektrisch boek blijf ik maar aan de koffie denken! Inspecteur de Cock, met CeeOooCeeKaa, en Vledder zijn druk met twee moorden en ik ben druk met de koffie op het aanrecht. Ik leg mijn Kobo neer en ga op zoek naar de Mokka maker die ik enkele jaren geleden zelf heb meegebracht naar dit einde van de bewoonde wereld. In die Mokka maker paste precies een senseo koffiepad! Ik moet in mezelf lachen als ik aan al die zakken koffiepads denk die onze koffers bevolkten. Nu zou ik geen zin meer hebben in die koffiemaandverbandjes, de vers gezette, met kokend water opgeschonken, koffie zoals we met veel smaak en plezier in de camper hebben leren drinken is nu de norm.
De Mokka maker is, en blijft, onvindbaar, de elektrische waterketel slaat af. Dan maar een eetlepel fijngemalen koffie in een mok en kokend water er op. Koffie zoals de cowboys die op de prairie dronken. Er stijgt een geur op uit de mok waar een Starbucks trots op zou zijn. Ik roer in het mengsel en kom tot de ontdekking dat de grove bestanddelen op de vloeistof drijven. Dat is niet het gewenste resultaat!
Zouden die grove delen na een paar minuten naar de bodem zakken? Alsof het om een scheikundig experiment op de HAVO gaat bestudeer ik de mok met het heerlijk geurende mengsel. Jack Machielsen spookt nog een moment door mijn hoofd, wat hebben we altijd bij scheikunde gelachen. Wij behoorden ook tot de besten van de klas.
Het resultaat is, en blijft, niet bevredigend dus moet ik de oplossing gaan filtreren. Een papieren filter zou de beste oplossing zijn maar die is helaas niet voor handen. Een fijn RVS filter kan ik ook nergens vinden en mijn oog valt op een mondkapje. Er liggen hier hele pakken want Lyka’s moeder werkt op het gemeentehuis. Ze komt met veel inwoners in contact en moet twee keer per dag van mondkapje wisselen.
Ik ben tenslotte bezig met een belangrijk experiment dus alle middelen zijn geoorloofd. Ik plaats het medisch goedgekeurde mondkapje in een andere mok en schenk het mengsel langzaam in de holte van de trechter. Na enkele minuten heeft nog geen druppel van de zwarte vloeistof het textiel van het mondkapje gepasseerd! Ook geen virusdeeltjes.
Er wordt diep nagedacht. Met een eetlepel schep ik zoveel als mogelijk van de drijvende grove bestanddelen uit de mok. Ondertussen is de vloeistof op een temperatuur gekomen dat ik gelijk kan drinken. De eerste slok is nog een beetje onwennig. Bitterder dan ik gewend ben. Bij de tweede slok begin ik al te wennen aan het smaakpalet, dat komt zeker goed. Het laatste beetje koffie laat ik, wegens de drab op de bodem, maar in de mok want wanneer ik dat opdrink moet ik morgen verhalen gaan schrijven over mijn stoelgang en dat gedeelte is de “Troubles” van de titel van dit weblog! Morgen gaat het zeker beter!

Gisterenavond is de mokka maker gelokaliseerd en schoongemaakt. Het is al half zes wanneer ik wakker wordt van het daglicht en de hanen van de buren. Ik sta met plezier op om de koffie voor de eerste keer echt te testen.
Een volle eetlepel fijn gemalen koffie voor een grote mok is het uitgangspunt. Alles gaat naar wens en enkele minuten later slingert de geur van verse koffie door de natte keuken van Mamsi’s huisje.
Daar zit ik dan achter mijn MacBook verhalen te schrijven over mijn gedachten, ervaringen, ontmoetingen en belevenissen met een mok heerlijke verse koffie. Ik heb er niet lang over nagedacht en bestel nog vroeg in de ochtend een tweede kilo koffie, deze keer in de medium maling. Misschien kan ik de twee verschillende malingen met elkaar mengen voor een beter resultaat?
De Cock en Vledder hebben de moorden opgelost en de daders hebben zijn/haar verdiende straf niet ontlopen. Dat is tegenwoordig wel anders in Nederland! Ik schakel alweer over naar mijn vijfde boek, binnen twee weken, waarin “inspecteur van In” weinig tijd heeft om een ontvoering te ontwarren en het slachtoffer te bevrijden.
Ondertussen denk ik ook veel meer aan eten dan gewoonlijk omdat het hier in de Filipijnen niet vanzelfsprekend is dat je lekker en goed kan eten. Denk maar eens diep na? Heb je wel eens gehoord van een Filipijns restaurant in Nederland? We zitten hier in een vissersdorp dus de aanvoer van verse vis is gewaarborgd. Kleine vrachtwagens van de vishandelaren uit de grotere steden rijden elke ochtend aan het kleine huisje voorbij. De duurdere, en vaak betere, vis gaat naar de stad waar er goede prijzen voor wordt betaald. De middelmatige vis en bijvangst blijft in en rond het vissersdorp.
Ik denk al wat langer na over het stomen van hele vissen om zo te ontdekken of er natuurlijke smaken zitten in de stukken vis die hier altijd worden ondergedompeld in uien, knoflook en limoensap. Het is wel te eten maar ik ben nu eenmaal benieuwd naar de natuurlijke smaken van de verschillende vissoorten uit deze tropische wateren. Het is geen geheim dat vis uit warmere wateren weinig vet bevatten en weinig smaak hebben.
Voor de lunch worden er moten vis gebakken en ik neem mijn kans om een moot te laten stomen. De twee dames zijn tijdens het stomen ook nieuwsgierig geworden omdat het voor hun ook nieuwe manier van bereiden is. Het resultaat: Een heel lichte vissmaak die zich uitstekend loont om te laten kruiden. Aan tafel besluiten we om de komende week enkele hele vissen te kopen en die in zijn geheel, aan de graat, te stomen. Een mengsel van vissaus, knoflook, chilipepers en limoensap zal dan als dipsaus dienen.
Na de fantastische koffies vandaag sluiten we dag af met de avondmaaltijd, “Pancit Marit”, een winnaar en een feest voor de smaakpapillen. Nog een ijskoud biertje en een film op de MacBook, het leven is nog niet zo slecht in deze uithoek van de Filipijnen.

Filippijnen: Het kraaien van de hanen

San Antonio (bij Mamsi), vrijdag 14 oktober 2022

We zijn alweer ruim een week in de Filipijnen en de anonieme dagen rijgen zich nu aan elkaar als kralen aan een halssnoer. De dagelijkse routines zijn op hun plaats gevallen. Niet dat elke dag een duplicaat van de vorige dag is maar er zit in ieder geval wel enige lijn in. Ik slaap als een roosje, dat is in Nederland wel eens anders geweest. Elke ochtend wordt ik rond half zes wakker, uitgerust, wanneer de zon opkomt. De hanen in de buurt te wekken ons. Gevolgd door het blaffen van een tiental honden. Zij blaffen letterlijk van de honger! Dierenliefde gaat hier in een opkomende economie niet zo heel ver.
Mijn eerste gedachten in de ochtend dwalen als slingerende slierten rook door een windstil bos. Onnavolgbaar in de patronen, soms lossen ze in het niets op.
’We moeten door!’ Klinkt het in mijn hoofd, we hebben gewoon geen keuze.
De muziek op de vroege ochtend verplaatst me in de TARDIS naar een andere wereld in de tijd-plaats spiraal. Terug naar mijn jeugd inclusief de herinneringen. Mijn liefdes en mijn vluchtige ontmoetingen. Mijn tegenslagen en mijn mooie warme jeugd. Ik heb nog steeds hele warme herinneringen aan mijn jeugd bij mijn grootvader en grootmoeder.
Een probleem in deze uithoek van de Filipijnen is dat de klok niet voor iedereen in ons huisje in hetzelfde tempo tikt. De ene middag moet ik om half vijf mijn avondeten naar binnen werken en de volgend dag om half zeven. Mijn diabetes en mijn spijsvertering hebben daar problemen mee. Maar een van de oudste wetten van de reiziger geld nog steeds: “Je moet eten wanneer het voor je staat! Je weet nooit wanneer je weer te eten krijgt.”
En een flesje cola per dag houd je darmen in een prima conditie.
‘One Coke a day keeps the shits away!’
Een paar dagen geleden moesten we weer eens gaan winkelen, boodschappen doen, dat doen we twee keer in de week. Het brood is op en dan moeten we gewoon op pad gaan. Rijst voor het ontbijt is een persoonlijke keuze maar ik sla over wanneer het kan. Een planning voor het menu maken is ook haast onmogelijk omdat het bij het ontbijt afgesproken avondeten gedurende de dag nog wel een paar keer kan veranderen. Ongetwijfeld met de beste bedoelingen maar met als nare bijzaak dat ik nog wel eens een maaltijd oversla of gewoon wat anders eet.
Over het ontbijt gesproken! Gebakken eieren met Hollandse belegen kaas op bruin brood. Enkele rood geverfde knakworsten erbij en je zit vol. Dat was enkele jaren geleden toch wel heel anders!
Mamsi komt onverrichter zake terug van de taxi-halte omdat er geen tricycle meer in het vissersdorp beschikbaar is. We moeten dus met z’n tweeën achterop een 175cc Kawasaki motor. Het is passen en meten op de buddyseat maar we komen veilig op de plaats van bestemming. Deze keer doen we boodschappen in Donsol. Een ander vissersdorp, een stukje noordelijker, dat enige internationale bekendheid heeft verworven door het observeren van walvishaaien. De grootste (kraakbeen)vis op aarde. Er zijn er ook niet zoveel meer over en dat trekt dan weer meer rijkere toeristen die het natuurlijk leefgebied van de walvishaai verstoren. Donsol heeft resorts en bungalowparken voor de verdwaalde toeristen op zoek naar een walvishaai. Het is nog niet de totale verandering waar ze hier op hopen maar het is in ieder geval het begin van de verandering.
Donsol geeft de bezoekers ook een heel ander beeld van de Filipijnen dan Pilar. Het is er schoner, de infrastructuur is er beter en de LCC-Expressmart ziet er ook van buiten en van binnen een stuk beter uit. Je kan meteen zien dat er hier meer geld in de lokale economie omgaat dan in het relatief armoedige Pilar. Mijn jacht op coke zero gaat gelukkig goed, ze hebben zes blikjes op voorraad en daar kan ik weer een paar dagen mee vooruit.
De diepvrieskip is ontdooit en gewogen, maar varkensvlees blijkt ook hier uit de koeling verdwenen. De prijs voor varkensvlees is het afgelopen jaar door het dak gegaan en de meeste bewoners kunnen het gewoonweg niet meer betalen en kiezen voor alternatieve eiwitten.
De regering heeft in de Filipijnen geen geld voor een sigaar uit eigen doos! Ik bedoel dus compensatie voor de gestegen kosten voor het levensonderhoud. Hier is iedereen op zichzelf aangewezen om de financiële problemen op te lossen. Voor de groente en eieren gaan we de hoek om naar de “natte-markt”. Mamsi kent ook hier verschillende verkopers die eerlijke prijzen vragen en verse groenten en eieren verkopen. Ik ben blij met een pond sperziebonen voor negentig eurocent! Mijn meest favoriete groente in de Filipijnen.
Terug bij de motor zien de chauffeur en ik tegelijk het probleem. Ik had het probleem thuis al gezien. Het is onmogelijk om met drie personen en een volle tas boodschappen op de motor naar huis te rijden. Op de heenweg had ik al bedacht om van Donsol te voet naar Sapa terug te gaan. Mamsi wil er niets van weten, maar in de chauffeur van de motor heb ik een bondgenoot. Ik neem zwaaiend afscheid van het duo met de volle boodschappentas en begin aan de wandeling terug. Ongeveer zes kilometer dus over anderhalf uur ben ik weer thuis. Mijn snelheid van het wandelen ligt hier in de tropen wel wat lager. De hoeveelheid zweet op mijn rug dan weer wat hoger.
De eerste driehonderd meter van de wandeling krijg ik verschillende aanbiedingen van motortaxi’s variërend van redelijk tot vermeende oplichting.
Ik lach ze vriendelijk toe met de mededeling: ‘I walk to SAPA, exercise!’
Ik laat ze verbaasd en teleurgesteld achter. Zoals jullie ongetwijfeld al weten, ik hou van wandelen. Gewoon over de minder belopen paden. Paden waar geen, tot weinig, toeristen komen. Zo zie je ook nog eens wat en heb je bijzondere, en interessante ontmoetingen.
Ik passeer een van de lokale begraafplaatsen in Donsol en kijk mijn ogen uit. De Filipijnen is met haar 115 miljoen inwoners, na Brazilië en Mexico, het derde grootste Rooms-Katholieke land op aarde. De Filipijnen is het enige katholieke land in Zuidoost-Azië. Hoe dat zo is gekomen is geschiedenis en gaat terug naar de koloniale strijd tussen de Spaanse en Portugese koningshuizen. De paus kwam er zelfs aan te pas om te bemiddelen. Daarom is Brazilië ook het enige land in Zuid- en Midden-Amerika waar Portugees wordt gesproken. Beiden zijn ze rooms-katholiek maar in de Filipijnen wel met een bevolking die overloopt van het Polynesische bloed. Net zoals aan de zuidkust van Taiwan. Dat ook bij de Filipijnse archipel had kunnen behoren.
De wederopstanding wordt ook hier verwacht. Ik heb er weinig gevoel bij, maar ik vraag me wel af hoe de onderste uit zijn/haar betonnen sarcofaag naar boven moet komen. Er worden ook complete huizen gebouwd om de doden te laten wonen. In Manilla gaat het nog een stap verder. Daar zijn graven die honderd keer mooier zijn dan de woningen van de levenden. Geld telt ook na de dood!
Mijn gedachten gaan meer dan tien jaar terug naar India en Nepal. Het Hindoeïsme, en het Boeddhisme, geven me een warmer gevoel. Ons lichaam is niets meer dan een verpakking voor de geest. En wanneer die geest is overgegaan in een ander lichaam/verpakking dan is het achtergebleven lichaam niets meer dan afval. Voedsel voor andere levensvormen. Er gaat in het universum niets verloren! Voor een moment zie ik de lijkverbrandingen op de oever van een rivier in Nepal weer voor me. Wat een mooie opruiming, en de wachtende vissen in het water vinden het ook heerlijk. Het mag duidelijk zijn waarom ik niet beschik over een begrafenisverzekering? De dood is onvermijdelijk en ik wordt niet ver van waar ik mijn laatste adem uit blaas gecremeerd. Al dan niet gefinancierd!

‘We are stardust, We are golden, And we've got to get ourselves, Back to the garden’ (Woodstock - Joni Mitchell), wij zijn allemaal kinderen van het universum.

Of we alleen zijn in het universum? Ik denk het niet. Of we ooit contact zullen maken met andere levensvormen? Ik denk het niet. Je moet je als mensheid toch kapot schamen voor wat er elke dag over het Rokin wandelt en wat er elke dag in de krant staat!
De atomen waar onze lichamen uit zijn opgebouwd zijn miljarden jaren geleden ergens in het universum ontstaan. Elektronen, Protonen en Neuronen, samengeperst tot atomen. Maak je maar druk over CO2 en Stikstof? Aarde is de enige plaats, met Nederland als het centrum, in het universum waar het probleem bestaat. Er zijn mensen die hier heel veel (fictief) geld aan gaan verdienen, lachen man!
Arm en rijk wonen in de Filipijnen naast elkaar, zoals overal op deze wereld.
Waar komt die Westerse drang tot het nivelleren toch vandaan?
Is er niemand die zich realiseert dat armoede of rijkdom ook een persoonlijke keuze kan zijn?
Waarom begrijpt de overheid niet dat er mensen zijn die er bewust voor kiezen om een dakloos en zwervend bestaan te leiden?
Waarom zijn campers zo populair?
Waarom moeten wij van de overheid op een vaste plaats wonen terwijl we van oorsprong een zwervende diersoort zijn?
Oerinstincten kun je niet onderdrukken!
Hoewel er socialistische en dromerige lichtpuntjes in onze wereld leven die denken dat we de leeuwen met de juiste therapie samen met schapen en geiten gras kunnen laten eten!
Toch is afgunst niet altijd vanzelfsprekend. Ik denk dat afgunst in de ontwikkelde samenleving meer voorkomt. Het is voor veel mensen onlogisch dat personen die het zelf moeilijk hebben zich nog om anderen bekommeren. Toch is dit de werkelijkheid! Hier hebben heel veel mensen weinig bezit en dat weinige wordt niet verspild maar gedeeld. In Nederland is dat wel anders, er wordt veel verspild en weinig gedeeld. Hoe kun je het vernietigen van groenten en fruit, het zogenaamde doordraaien op de veilingen, rechtvaardigen? Er liggen dode buren maanden in hun woning zonder dat het ook maar iemand in de omgeving opvalt. Rijkdom is subjectief en geluk is niet meetbaar.
Op ongeveer de helft van mijn wandeling wordt het tijd om wat te drinken. Het is al aardig warm en ik krijg dorst. Voor een klein winkeltje, wat eigenlijk niet eens zo genoemd mag worden, zit een oude man aan een motor te prutsen. Gezien de geringe hoeveelheid en de toestand van het gereedschap mag je het geen sleutelen noemen. Hij schreeuwt enkele zinnen in een vreemde taal, het zal wel Bicol zijn, en een klein vrouwenhoofd verschijnt achter de dunne tralies.
‘Een flesje koud drinkwater alstublieft?’
Ze buigt naar de koelkast en haalt een klein flesje drinkwater tevoorschijn: ‘Dertig Peso!’
Dertig Peso, € 0,50, voor een klein flesje drinkwater? Heb ik wat gemist? Ik haal alleen mijn muntgeld uit mijn broekzak en begin in mijn hand en buiten haar blikveld demonstratief de glimmende muntjes te tellen. Ik neem mijn tijd en voel dat ze ongeduldig wordt en zich steeds ongemakkelijker gaat voelen. Ik bedank haar voor haar tijd en inspanning met de mededeling dat ik niet genoeg geld bij me heb.
De oude man naast de motor heeft zijn ogen geen moment van me afgewend. Nog voordat ik een stap achteruit heb kunnen zetten verdwijnt het flesje water weer in de koelkast en komt er een ander flesje, van hetzelfde merk, dezelfde inhoud en even koud drinkwater in de opening tussen de tralies tevoorschijn!
‘Twaalf Peso’, fluistert ze, alsof de oude man het niet mag horen.
De oude man kijkt nog steeds naar het tafereel en ik demonstratief tel twaalf muntjes van een Peso af en bedank de vrouw.
Mijn: ‘God bless you!’ moet haar vanbinnen pijn hebben gedaan. Een zonde, en dat is niet zo mooi. Dat moet komende zondag worden opgebiecht. Het is ook een voorbeeld hoe de ontwikkelde wereld langzaam doorsijpelt in deze wereld! Het systeem van dubbele prijzen zie je steeds vaker in Zuidoost-Azië. En onze leiders denken dat ze de mensheid helpen met het opdringen van hun democratische utopie! Er is geen enkel land in de wereld waar de door de Westerse wereld opgedrongen democratie een succes is geworden. Misschien is de democratie helemaal niet zo’n goed idee? Ik hou er in ieder geval niet van.
De laatste kilometers van mijn wandeling zijn op bekend terrein en ik moet haast iedereen die ik passeer begroeten met het ondertussen zeer bekende ‘Good Morning’.
De lange wandeling aan het einde van de ochtend was voldoende voor vandaag. Ik laat de late middagwandeling maar voor wat ze is. Lekker luieren en lezen op de veranda. Jazz radio van “Nick the Nightfly” op de achtergrond totdat het “Beer ‘O’Clock” is.
Drie grote literflessen “San Miguel Pale Pilsen” gaan mijn lichaamsvloeistoffen aanvullen die ik vandaag heb uitgezweet. Het bier koud houden bij temperaturen van meer dan dertig graden Celsius is een hele uitdaging. Vandaag heb ik besloten om te gaan experimenteren met een emmer vol met ijs. De koelkast in het huis ligt nog vol met de meegebrachte chocolade en kaas. Daarom is er maar weinig plaats voor die grote flessen bier. Het begin is veelbelovend. Het bier blijft goed koud maar het ijs smelt ook sneller dan ik had verwacht. Om zeven uur haal ik snel nog wat zakjes ijs bij Magna.
Het avondeten is een klassieker voor ons “Mungo”, genoemd naar de kleine groene boontjes die de basis vormen voor deze hartige soep die op rijst wordt gegeten. Jullie kennen die groene velletjes wel die je soms in de taugé vind? Nou, die taugé zijn gekiemde mungbonen. Het smaakt me uitstekend, en dat is niet elke avond het geval.
Terwijl de twee meiden binnen op het grote scherm een actiefilm kijken geniet ik op de veranda van mijn biertje en een paar afleveringen van oude Amerikaanse comedy's.
Ik besluit, tegen beter weten in, ook nog maar een fles “Red Horse Beer” (6,9%) te drinken. Na de eerste slok “Red Horse” glijden er gelukzalige gedachten door mijn hoofd. Ik moet me niet zoveel zorgen maken. Ik moet meer met de stroom mee gaan! Het gaat dit jaar gewoon helemaal weer goed komen.

Filippijnen: Oogsten

 
San Antonio (bij Mamsi), dinsdag 11 oktober 2022

Het is alweer een week geleden dat we uit Nederland zijn vertrokken. Het voelt hier in de Filipijnen nog steeds een beetje onwennig en ik besef steeds meer hoe de Covid-19 samenzwering de wereld voorgoed heeft veranderd. Niet verbeterd, dat besef ik ook! De wereld die we voor de “Corona” kenden komt voor de meesten mensen ook nooit meer terug. We zijn terecht gekomen in een slechte B-film waarin we zelf een hoofdrol spelen en die wordt geregisseerd door de overheid. Kijk nog maar eens goed hoe China de vrijheid van haar inwoners heeft beperkt en hoogstwaarschijnlijk nooit meer teruggeeft. In Hong Kong is de democratie in de kiem gesmoord, en op Taiwan kijkt men met argusogen naar de grote broer op het vasteland. Ook in Europa trekt de Europese Unie steeds meer de regie naar Brussel toe. Het is wachten op federale belastingen uit Brussel die uw portemonnee nog dunner gaan maken en waar u niets voor terug krijgt.
En het is juist die overheid, een samengeraapt zooitje van ambtenaren die nooit fysiek een steek hebben gewerkt, die we in leven moeten houden voor zaken die wij, het volk, ook zelf kunnen regelen voor veel minder kosten. Er zou marktwerking voor ambtenaren moeten komen! Dan staan er binnen de kortste keren een heel leger opvreters op straat! Of zou het bedrijfsleven geen taken van de overheid kunnen overnemen? Waarom wordt er elk jaar voor honderden miljoenen externe kennis ingekocht? Falende ambtenaren worden nooit ontslagen, die worden hoogstens weggepromoveerd!
Een overheid met een kabinet aan het hoofd die een excuus gaat maken voor de slavernij die ze gefaciliteerd zouden hebben en in 1863 alleen symbolisch in Suriname hebben afgeschaft. Slavernij? Moderne slavernij? Kijk eens goed om u heen en ook kritisch naar uw eigen situatie? Bent u en zijn de mensen om u heen echt vrij? Welke vrijheid hebben ze dan? De vrijheden toegestaan door de overheid? Dat is hetzelfde als in Noord-Korea, Afghanistan en Iran. Bent u vrij om morgen te stoppen met werken en uw eigen leven in te delen?

De afgelopen week heb ik me meer en meer gerealiseerd dat ons definitieve vertrek uit Nederland met grote snelheid dichterbij komt. Gelukkig bevinden wij ons in een situatie om te ontsnappen. De komende acht maanden zijn bepalend voor de rest van ons leven. Het gras aan de andere kant van de muur behoeft niet groener te zijn, wanneer het minder geel is dan is het ook al voldoende! Wanneer je kan leven met minder en tevreden bent met de gewone dingen van het leven kun je overal gelukkig zijn.
Nog maar een keer gekeken naar die heerlijke film: “Nomadland” Dan wordt je toch helemaal warm van binnen? Een vrij leven zonder ambtenaren die je vertellen wat je moet doen en wat je absoluut niet mag doen op straffe van een boete! Ambtenaren? Denk maar aan de kindertoeslagaffaire en Groningen? Ik heb zelf ook mijn portie gehad!
We zijn hier in de Filipijnen omringt door armoede maar er is nog steeds geluk en hoop. Mensen lachen, drinken, roken en dansen in een samenleving die door de rijke westerse landen als hartverscheurend wordt gezien. Maar er zijn op aarde voldoende mensen die medelijden hebben met de loonslaven in de westerse wereld. Opgesloten in een dwangbuis en onder het juk dat de zogenaamde democratisch gekozen overheid hun heeft opgelegd. Welke belasting door de overheid opgelegd is er recentelijk afgeschaft? Een nieuwe belasting heeft nog nooit een probleem opgelost!
Ook is er onder de arme mensen nog voldoende humor en liefde, dat maakt het leven dragelijk. Zoals dit kleine kunstwerkje langs de openbare weg gemaakt van een lege eierschaal.
De titel van dit verhaal is oogsten omdat ik een nieuw fenomeen heb gezien tijdens mijn dagelijkse wandelingen. Er worden overal in het dorp kleine moestuintjes aangelegd. Soms wordt er samengewerkt door een groep mensen uit het dorp en soms is het naast een klein huisje waar een groot gezin woont. Het is een interessante ontwikkeling omdat het eten van groente nagenoeg onbekend is in de Filipijnen. Groente is schreeuwend duur op de markt maar de groente zelf verbouwen kost natuurlijk maar een schijntje. De vulkanische grond is hier zo vruchtbaar dat wanneer je ’s avonds een bezemsteel in de grond steekt de bezemsteel de volgende ochtend bladeren heeft. We zijn hier omringt door kokospalmen, bananenstruiken en papajaplanten. Het fruit groeit hier letterlijk aan de bomen.
Naast het huis heeft de bananenstruik van mamsi een mooie tros bananen geproduceerd. En het is tijd om te oogsten. De tros heeft een grote afmeting dan mijn torso en ik verwacht dat het een kilo of tien aan bananen is.
Moeder en dochter hakken de struik in handzame trossen die een plaatsje onder de keukentafel krijgen om de bananen te laten rijpen. Wij kunnen onmogelijk met z’n drieën tien kilo bananen opeten!
De bananen worden verdeeld onder de familie, de buren en enkele mensen die het allemaal wat moeilijker hebben. Er zit hier nog een sociale kant aan de samenleving. In Nederlands regeert het individualisme en het egoïsme. Misschien zijn er mensen die het niet met mij eens zijn. Dat mag in een vrije wereld.
Die avond komt het laatste van de modderkrab met Chinese kool op tafel. Eten wordt hier nooit verspild of weggegooid. Elke dag staan er kliekjes van de vorige dag op tafel. Ik spoel het weg met een liter San Miguel bier. Het mag een kleine maaltijd lijken maar ik verbrand ook niet veel. Twee keer per dag vier kilometer wandelen. Wanneer het weer het toelaat denk ik erover om drie keer per dag die wandeling te gaan doen.

Ik eindig met een kleine anekdote: Aan het einde van mijn middagwandeling kwam een kleine oude kromme man mij tegemoet.
Ik heb hem tijdens mijn wandelingen al verschillende keren ’s morgens en ’s middags begroet met een ferme: ‘Good Morning en Good Afternoon.’
Hij stapt kordaat op mij af en zegt: ‘Happy Birthday’.
Vanzelfsprekend ben ik verbaasd maar ik begrijp ook op dat moment dat dat waarschijnlijk de enige Engelse woorden zijn die de oude man kent, en natuurlijk “Merry Christmas”.
Hij kijkt me met vragende ogen aan en ik zeg zachtjes: ‘Happy Birthday Good Afternoon’.
Met een glimlach van oor tot oor draait hij zich om en beent over een zandpad in de richting van een paar bamboe hutjes. Zo eenvoudig is het om geluk te verspreiden!