Filippijnen: Weekend

San Antonio (bij Mamsi), zondag 9 oktober 2022

We hebben ons eerste weekend in de Filipijnen alweer achter de rug en ik kan niets anders concluderen dat de warmte en vochtigheid snel wennen, net als het koude douchen bij 26 graden Celsius. Dat kan ik niet van het voedsel zeggen, het blijft wrikken en breken om het naar binnen te krijgen. Gelukkig smaakt het bier, “San Miguel” en “Red Horse” me wel goed!
Er is vandaag brood in de kast en het begin van de zaterdag voelt enigszins normaal aan. Gebakken eieren met Hollandse kaas en knakworsten die in Nederland volgens de wet als “Vegan” zouden mogen worden verkocht! Volgens mij zit er niets dierlijks in. Ik mis mijn witte bonen in tomatensaus. Niet te krijgen in Pilar, ik zou er tachtig kilometer, en zes uur, voor moeten reizen! En dan wil ik het niet eens over de prijs hebben, ze zouden er zomaar een klein vermogen voor vragen. Vier euro per blikje zou me niets verbazen.
Wat me wel verbaasd is hoe snel ik me weer heb aangepast aan het leven buiten Nederlandistan. De woorden van mijn psycholoog en sociaal-werkster komen tot leven in mijn dromen.
‘Wil je de wethouder Kees Zondag, en de rest van het roedel verveelde en jaloerse ambtenaren, van de gemeente Zaltbommel je laatste gelukkige jaren laten ontnemen of neem je je verlies en kies je voor jullie geluk?’
Mijn keuze is nu definitief gemaakt, het is de laatste mogelijkheid. Ik heb gekozen voor ons geluk en toekomst. Ik weet nu honderd procent zeker dat onze toekomst niet meer in Zaltbommel, Nederland en Europa ligt. Wat de toekomst ons gaat brengen is nog niet geheel duidelijk maar het bord “Te Koop” voor het raam van ons appartement aan de Omhoeken zie ik steeds vaker in mijn dromen. Er liggen nog drie mogelijkheden voor onze toekomst op tafel. Ik hoop een antwoord op de eerste mogelijkheid binnen enkele weken, in ieder geval voordat we naar Balibago vertrekken. Daarna schakel ik over naar plan B.
Terug naar het derde wereld land waar we nu zijn.
Zoals vanaf de eerste dag begin ik mijn dag weer met de wandeling naar de brug, elke dag wandel ik met andere ogen. Je went snel aan de aanblik van armoede en je begrijpt ook steeds beter waarom er honderdtwintig duizend vluchtelingen per jaar naar Nederland komen.
Hoeveel mensen zouden Nederland voorgoed achter zich laten in de wetenschap dat er een land is waar je elke maand zesduizend euro en een huis krijgt zonder ervoor te werken? Een poging om de taal te leren is voldoende. Dat is een harde werkelijkheid, zouden je kinderen een andere taal kunnen leren? In dit huis woont een katholiek gezin met drie kinderen, zouden die ook niet graag naar Nederland willen?
Eigenlijk is er maar een ding ziek in Nederland, en dat is “BELASTING”. We worden met z’n allen dood belast en uitgeknepen door de overheden, van Den Haag tot het waterschap, en allemaal onder het credo: ‘we geven het terug aan jullie!’ Nou, dat is de grootste leugen die er is! Wij krijgen minder dan de helft terug, een sigaar uit eigen doos, omdat we een kolossaal ambtenaren apparaat, inclusief de gepensioneerde ambtenaren, in leven moeten houden. Een apparaat dat ongetwijfeld ook nuttig werk doet maar daar huren ze dure externe medewerkers voor in. En denk eens aan de riante wachtgelden voor de hoge ambtenaren in Den Haag die zelf ontslag nemen en vergelijk die met de werkeloosheid regeling voor werknemers die worden ontslagen?
Wanneer ik terug kom van mijn wandeling zijn de dames aan het badderen en opmaken omdat er op zaterdagavond een groot feest in Pilar is wegend de verkiezing van de burgemeester. Zo werkt dat hier, de democratie werkt door tot in de haarvaten van het ambtenaren apparaat. Stemmen worden gekocht door de rijken maar is dat slechter dan het “Oude makkers krentenbrood” om je vrienden en collega’s tot aan hun riante pensioen in de baantjes carrousel te laten meedraaien?
Ik neem afscheid en heb het huisje de hele avond voor mezelf. Drie ijskoude literflessen bier en wat snacks. Ik kom de avond wel door!
Om drie uur heb ik de poort voor de dames geopend die meteen hun bed opzoeken.


De twee meiden liggen op zondagochtend nog als zombies in bed wanneer ik aan mijn ochtendwandeling begin. En dat terwijl ze vandaag nog een belangrijke missie hebben, ze gaan namelijk een bed kopen voor de logeerkamer in Legazpi. Om half negen op zondagochtend, meer dood dan levend, stappen ze deur uit voor een lange reis naar Daraga en Legazpi.
Mamsi drukt me, voordat ze vertrekken, nog even met de neus op mijn verantwoordelijkheden: ‘Er komt vandaag een man krab brengen. Die krabben moeten direct in de koelkast!’
Niet bepaald hogere wiskunde dus ik laat duidelijk weten dat dat me wel gaat lukken. Ik ben een beetje opgelucht wanneer ze eindelijk vertrekken. Ik heb het huis en de veranda voor mezelf vandaag. Lekker rustig lezen, ik ben al aan mijn tweede boek begonnen, en muziek luisteren. TV-programma’s kijken lukt me nog steeds niet. Ik kan mijn gedachten er niet bij houden.
Op deze ochtend moet ik noodgedwongen mijn eigen ontbijt op tafel zetten maar dat gaat me nog steeds gemakkelijk af. Ik heb me voorgenomen om in de toekomst niet meer te koken, maar hiervoor maak ik een uitzondering.
De dag kabbelt rustig voort en de man met de krabben verschijnt aan de poort. Hij is nog verbaasder dan ik. Hij brabbelt wat onverstaanbaar Engels maar ik begrijp waar het om gaat. Een stevige plastic tas vol met levende dikke vette modderkrab. Dat wordt smullen vanavond!
Om twee ’s uur middags verschijnen de dames, geheel onverwacht op dit vroege tijdstip, weer aan de poort met het nieuwe metalen bed bovenop een tricycle. Het blijft een indrukwekkend gezicht wat ze allemaal op die kleine driewielers kunnen vervoeren. Ik wil de chauffeur en zijn bijrijder wel helpen met sjouwen maar mijn linker schouder laat het nog niet toe. Eenmaal binnen gaat de verpakking er af en krijg ik direct het bevel dat ik het bed meteen in elkaar moet zetten.
Ik bekijk het product van de Chinese nijverheid met kritische ogen. Het is een mooi stevig metalen bed waar de termieten, die ze hier “witte mieren” noemen, hun kaken niet in kunnen zetten. De afwerking laat wat te wensen over, maar toch. Hoewel het gehele bed uit slechts zes metalen onderdelen bestaat krijgen de Chinezen het toch nog voor elkaar om de passing van de boorgaten tussen enkele onderdelen twijfelachtig te maken. Het ontbreken van gereedschap in het huisje van Mamsi maakt het er ook niet gemakkelijker op. Er is alleen een hamer en een grote kruisschroevendraaier. We monteren, en demonteren, de verschillende onderdelen totdat we een aanvaardbare constructie hebben die ook nog eens stevig genoeg is om Lyka en mij te dragen.
Opgemaakt ziet het bed er uitnodigend uit en ik weet zeker dat ik morgenochtend gemakkelijker uit bed kan komen dan vanochtend. Met een slechte schouder opstaan van een matras op de vloer is een hele toer voor een man van twee en zestig!
Lang blijft het bed niet leeg! De dames zijn nog steeds aangeslagen van het grote feest van gisterenavond en zoeken meteen hun bedjes op. Ik ben technisch gezien niet alleen in het huisje maar zo voelt het wel. Ik ga verder met de ontspannende middag in mijn boek en een oor aan de rode JBL-Go3. Oude en nieuwe muziek, rock en jazz wisselen elkaar af totdat moeder en dochter weer onder de levenden zijn teruggekeerd.
Na de middagwandeling geniet ik weer van mijn biertje en het dagelijks videogesprek met mijn broer Gerrit en mijn schoonzuster Elly. De heerlijke zoete geur van gekookte modderkrab slingert zich door het huisje. Er staat ook een pannetje groente op de warmhoudplaat want zonder groente weiger ik rijst te eten. Het klinkt raar maar groente op je bordje in de Filipijnen is niet vanzelfsprekend. Ze eten hier gewoon heel weinig groenten. Heeft het met de prijs of de cultuur te maken? Ik weet het niet, het is wel wennen voor een boer van de Hollandse klei.
‘Aan tafel!’, klinkt het vanuit het huisje. Ik sluit de deksel van mijn MacBook Air en verhuis alle elektronica van de veranda naar binnen. Dat kun je hier niet buiten laten staan want bijna iedereen kan een gelegenheidsdief worden. Je moet de kat niet op het spek binden of de kat de melk laten beschermen.
De modderkrab en de groente smaken me uitstekend. Na het eten zoek ik mijn vaste plekje op de veranda weer op en de dames gaan zich vermaken met een actiefilm die ik voor ze op een USB-stick heb gezet. Ik sip van mijn biertje en staar om me heen in de duisternis. Het is opvallend rustig vergeleken met enkele jaren geleden.
Het weekend is teneinde en morgen begint mijn eerste volledige week in het vissersdorp. Er is hier helemaal niets te doen maar ik verveel me gelukkig tot nu toe nog niet. Twee keer per dag wandelen en twee keer per week boodschappen doen met Mamsi zijn mijn belangrijkste en meest opwindende bezigheden.
Het eten is tot nu redelijk tot goed, maar dat zal vanaf nu wel langzaam slechter worden, ik ben er aan gewend en accepteer het zonder te mokken. In Balibago is het allemaal anders. Hoewel ik geen idee heb wat er voor restaurants zijn verdwenen en bijgekomen. In het algemeen kan ik daar goed eten en dat maakt je verblijf een stuk aangenamer.

Filippijnen: Jetlag

 
San Antonio (bij Mamsi), vrijdag 7 oktober 2022

Om middernacht, de tijd in Manilla, ben ik klaarwakker en bang dat ik de slaap nooit meer zal kunnen pakken. Ik heb enkele slechte, of zware, jetlag’s meegemaakt in het verleden en weet dat alcohol de jetlag alleen maar kan versterken of verlengen. De twee grote literflessen “Red Horse Beer” hebben me bijzonder goed gesmaakt maar ik kijk toch uit naar het lichtere “San Miguel Beer”. Vanavond hoop ik er twee koud te hebben in de koelkast.
Mijn slaap van middernacht tot half zes is me niet tegengevallen. Ik heb wel de ventilator uitgezet wat de luchtstroom was te sterk en de verkoeling te groot. Vreemde dromen uit fantasiewerelden, ongeloof dat ik echt hier ben. De onbekende geluiden tijdens de nachtelijke rust van het vissersdorp aan de zee. Ga ik hier de innerlijke rust vinden die ik hoop te vinden?
Om iets voor zes uur krijg ik mijn eerste Filipijnse ontbijt geserveerd. Gebakken knoflookrijst met een gebakken ei en twee “Tender ’n Juicy” knakworsten, vergezeld door een mok Nescafé en een glas water. Ik heb direct het gevoel dat ik weer ver van huis ben.
Onze eerste dag staat geheel in het teken van de eerste keer boodschappen doen en natuurlijk moeten we een simkaart halen zodat we internet hebben. Bijna alles in het vissersdorp gaat moeizaam. Iedereen moet geld verdienen en het weinige geld dat van buiten het dorp binnenkomt gaat door heel veel handen voordat het geld het vissersdorp weer verlaat. Het dorp heeft een eigen micro economie. De volgende, iets grotere, micro economie is Pilar. Een groot dorp dat financiële voorspoed kent door de vertrekkende veerboten naar de omliggende eilanden. Er is zelfs een modern hotel gebouwd met een prijs per nacht dat menige inwoner van Pilar niet per week verdiend en dat toeristen in Manilla voorbij zouden lopen!
Ik kijk vanaf mijn plekje aan de muur naar de overkant van de straat. Een bamboe hutje van minder dan acht vierkante meter is de beschutting tegen de elementen voor een vrouw van begin zeventig jaar oud. Mijn gedachten dwalen af naar de “onmenselijke opvang” van asielzoekers in Nederland. Ik druk deze gedachte snel weer uit mijn gedachten! Onmenselijk is subjectief voor de Nederlandse moraalridders in “de orde van de Geitenwollen Sok”!
Beeldscherm reizigers die de ideale wereld via Google op hun ultra dunne beeldscherm toveren! Mensen die dromen van een Utopia tot aan het einde van hun straat. Randstedelingen met vooroordelen over het platteland van Nederland. Een gebied dat al sinds de jaren tachtig eens meer bestaat! Randstedelingen hebben het platteland overstroomd om hun missie, gelijk de getuigen van Jehova, aan de gelukkige inwoners op te dringen en het platteland om te vormen naar hun idealen in de dichte bebouwing van de Randstad! En de meeste Randstedelingen hebben ook geen enkel idee over de verre werelden die ze nooit zullen zien. Vijf sterren hotels in derdewereldlanden!
Vooroordelen zijn slechte raadgevers! En met die vooroordelen in hun achterhoofd leiden onze zogenaamde democratisch gekozen politieke leiders het volk als lemmingen naar de afgrond! Achter de moderne rattenvangers van Harmelen dansen de minderheden zoals dierenactivisten, milieuactivisten en klimaatredders. Op jacht naar de ontkenners en iedereen die niet onder hun eigen glazen gedachten stolp leeft! Omring jezelf met gelijk denkende en gelooft nog sterker in je eigen gelijk! Deze mensen worden dan uitgesloten, dat is dan weer gelijk aan discriminatie?
Wanneer je ziet hoe een bejaarde in dit verre land zichzelf moet redden begrijp je twee dingen bijzonder snel. Er zijn hier geen vluchtelingen en de stand van zaken met de rechten van dieren! Ik kan me nog goed herinneren dat een man in Zuid-Korea mij vroeg of het echt waar is dat wij in Nederland een “Partij voor de Dieren” hebben in Nederland. Hij kon het maar moeilijk geloven dat die mensen niet in een psychiatrische kliniek zaten!

Dit plaatje geeft duidelijk aan hoe de waarheid werkt.

De waarheid kan meerdere kanten hebben?

Het voorbereiden voor het boodschappen doen duurt allemaal wat langer dan je zou verwachten dus maak ik van de gelegenheid gebruik om een ochtendwandeling te maken. Het is voor mij een bekende wandeling van een kleine vijf kilometer naar de nieuwe brug genaamd “Dawintan”. Ik probeer de wandeling, mits het weer het toelaat, twee keer per dag te doen. In de vroege ochtend om gebruik te maken van de relatieve koelte van de nacht en aan het einde van de middag om mijn lichaam helemaal leeg te zweten in de zinderende middaghitte van de tropische zon. San Antonio is een bijzonder kleine gemeenschap dus iedereen kent iedereen en ook al op onze tweede dag wordt ik door iedereen die ik passeer of tegenkom uitbundig en vriendschappelijk begroet.
‘Hello Joe!’ Klinkt het vanaf elk voertuig.
Wandelen doen ze hier niet aan, of alleen wanneer ze straatarm zijn.
Wanneer ik na ruim een uur weer terug ben ligt de boodschappenlijst op tafel. Er staat werkelijk niets op dat niet nodig is. Het verschil tussen geld goed besteden en geld verspillen is voor iemand die enkele dagen per week in een lege portemonnee zit te kijken moeilijk te begrijpen. Mamsi gaat op pad en komt vijf minuten later terug met een tricycle, een brommer met een zijspan. De voertuigen zijn gebouwd op kleine mensen dus ik moet me als accordeon opvouwen om in het kleine bakje te passen. Mamsi gaat achter op de buddyseat en zo zijn we snel op weg naar Pilar. Het commerciële centrum van deze uithoek van de provincie.
Als eerste moeten we naar het Palawan wisselkantoor! Ik voel me altijd ongemakkelijk met deze, voor de lokale bevolking, astronomische bedragen zichtbaar in mijn hand. Ik wissel vijfhonderd en vijftig euro voor Filipijnse Peso en dat is waarschijnlijk voldoende om de eerste twee weken door te komen. We hebben in het begin van deze reis enkele stevige uitgaven maar daarna is het alleen maar voedsel en een koud biertje.
Ik voel, misschien onterecht, alle ogen in mijn rug priemen en iedereen met een mobiele telefoon kan een potentiële spotter zijn voor een slachtoffer van een overval. Die zijn hier op het platteland jammer genoeg niet zeldzaam. Hou wel in gedachten dat ik net meer dan drie maandsalarissen voor veel van deze mensen heb gewisseld! Misschien helpt het dat ik met de moeder van Lyka onderweg ben. Zij kent in de hoedanigheid als medewerker van de burgemeester op het gemeentehuis heel veel mensen en nog meer gezichten! Maar het is nog beter, iedereen kent Marit Reverente!
Eenmaal in de LCC-Marketsavers, een kleine provinciale versie van een supermarkt maar veel groter dan een 7-11, komen er veel herinneringen op. Hoe vaak heb ik hier in het verleden al gestaan? Alles wat je hier op de planken ziet is een luxeproduct voor meer dan de helft van de bevolking van Pilar. Toch vallen ze bijna allemaal voor de marketing van de meeste dure, en vaak onzinnige, producten. Zoals de speciale melkpoeder die volgens de advertenties, en TV-reclames, hyper intelligente kinderen oplevert. Daar droomt toch elke straatarme moeder van? Een zoon of dochter die schatrijke dokter of advocaat word in het verre Manilla.
Alles wat ik hier in de winkel zie is duurder dan in Nederland! Het is moeilijk te geloven maar ook hier zijn de prijzen door de voortwoedende oorlog in de Oekraïne stevig verhoogd. Er is nog een tegenvaller! De slager in de LCC heeft het bijltje erbij neer gegooid omdat varkensvlees gewoonweg voor de meeste mensen te duur is geworden. Dat wordt dus geen speklappen, karbonades en varkenshaasjes meer op onze bordjes! Een gemiddelde tas boodschappen sleep ik naar buiten voor ongeveer vijftig euro. Nog twee kratjes bier en vier diepgevroren Bapao’s van de 7-11 erbij en de negentig euro is al gepasseerd!
Dat goedkoop leven in een derdewereldland is een foute veronderstelling in west-Europa! Gelukkig hoeft er hier geen kachel te branden, dat maakt dan weer een verschil! Een fles butaan van 11 Kg, om op te koken, kost twee a drie dagen salaris. Het was me al opgevallen dat er opvallend veel tricycles reden met enorme zakken houtskool. Vijftig miljoen mensen die weer op houtskool zijn gaan koken met een grote gevolgen voor de klimaatverandering! Zetten jullie in Nederland de centrale verwarming maar tien graden lager de komende winter om dat te compenseren! Alle beetjes helpen tenslotte!
We gaan weer met dezelfde tricycle op huis aan want de piloot van de vliegende driewieler heeft een uur op ons staan te wachten! De prijs voor het vervoer, heen en terug plus het wachten, is voor ons buitenlanders redelijk maar voor de lokale bevolking ook een stevige uitgave! Vijf en een halve euro, de prijs van een grote diepvries kip!
Eenmaal weer thuis worden de ingekochte boodschappen snel opgeruimd en we krijgen te horen wat het avondmaal is. Mamsi kookt een van mijn favoriete gerechten! Er is ook een teleurstelling! Wij zijn een Globe-simkaart vergeten! Dus nog steeds geen internet! En dan wordt ik blootgesteld aan een Filipijnse filosofie: Het is beter om een simkaart uit de stad mee te brengen want die is vijf Peso, tien eurocent, goedkoper dan bij het winkeltje in het vissersdorp, honderd meter bij de voordeur vandaan.
Ik schud mijn hoofd, trek mijn korte broek en overhemd aan om een simkaart bij “Magna-Mall” (Magna-Winkelcentrum), zoals ik het kleine winkeltje op de hoek liefkozend noem, te kopen. Maar eerst moet er nog tussen Lyka en Mamsi worden overlegd of het een SMART of GLOBE simkaart wordt. Ik dacht dat we dat al beslist hadden? In rap Bicol, de plaatselijke taal, hebben Lyka en Mamsi hun eigen argumenten. Na een paar minuten zijn ze het eens met elkaar. Het wordt een SMART-simkaart. In de Filipijnen zijn er twee grote providers die elkaars netwerk gesloten houden voor de concurrent. Zelfs bellen met het andere netwerk is moeilijk en soms kostbaar. Heel veel mensen hebben dan ook twee mobiele telefoons, voor elk netwerk een andere telefoon.
Een simkaart is snel gekocht en ik maak van de mogelijkheid gebruik om gelijk drie literflessen ijskoud San Miguel Beer te kopen! Op mijn tweede avond in San Antonio stop ik met het drinken uit een glas. Er gaat teveel koolzuur verloren tijdens het inschenken. De literfles pilsener ligt wat onwennig in de hand maar dat zal wel voorbijgaan. In het verleden was ik ook altijd snel gewend aan “de grip” om de literfles!
Mamsi kookt vanavond noedels die we de naam “Pancit Marit” hebben gegeven! Dikke gele noedels met een overdaad aan groente, garnalen en stukjes kip in een dikke ketjap saus. Dit gaat nooit vervelen! Dit mag van mij twee keer per week op tafel komen met de volgende dag restjes voor de lunch.
En dan valt plotseling de duisternis en is de tweede avond aangebroken. Het wordt hier zo snel donker dat je het gevoel hebt dat iemand een lichtschakelaar omzet. Nog maar een grote fles bier. Ik open mijn Kobo Glow en lees een verhaal van Baantjer. Heerlijk, de rust in mijn geest lijkt terug. De laatste drie maanden van 2022 zullen heel belangrijke maanden voor ons worden. Ik droom van wat er allemaal mogelijk is, maar ik ben ook een realist, ik heb het niet in mijn eigen hand. Wat de uitkomst ook wordt, wij blijven niet veel meer in Nederland!

Filippijnen: Op de plaats van bestemming

San Antonio (bij Mamsi), donderdag 6 oktober 2022

Wij zijn ruim veertig uur van deur tot deur onderweg geweest! Dat is een respectabele reistijd? Was het lastig? Ik kan dat volmondig met: ‘nee’, beantwoorden. Hoe Lyka daar over denkt veranderd met de minuut. Het was soms ongemakkelijk, of oncomfortabel maar geen enkel moment lastig. We hebben geen honger geleden, er waren altijd toiletten in de buurt en we zijn niet bestolen. Dan kan ik het een geslaagde verplaatsing noemen!

Ik pik de draad weer op bij onze aankomst in Singapore. Drie en een half uur tussen aankomst en vertrek zou voldoende moeten zijn om het probleem met de instapkaart op te lossen. Er wordt door de Singaporese overheid nergens om gevraagd aangaande de Covid-19 aan de transit passagiers. Pas wanneer je Singapore wil betreden worden er niet al te onredelijke eisen aan je bezoek gesteld. Een mondkapje wordt op prijs gesteld maar is niet verplicht.
Nadat we met de trein van terminal 3 naar Terminal 1 zijn verkast is mijn probleem bij de servicebalie van de “Star Alliance” binnen enkele minuten opgelost. Een instapkaart wordt geprint en overhandigd en het eenvoudige antwoord: ‘Ja’, op de vraag of ik ben gevaccineerd is voor de man achter de balie voldoende om: ‘Next!’, te roepen.
Nu alle problemen weer lijken opgelost geniet ik van een beker sterke koffie terwijl Lyka op zoek gaat naar een flesje parfum. De tijd dat het hier in Singapore relatief goedkoop was lijkt achter ons te liggen. Wifi is gratis, veilig en goed.
Met een bittere smaak in mijn mond lees ik over de totale afgang van Ajax in onze eigen “Johan Cruyff Arena”. We hebben het zien aankomen maar niemand wilde het zekere accepteren. Je kunt nu eenmaal niet tussen in de zomerpauze het hart van je team verkopen en nieuwe spelers optimaal klaarstomen naar het niveau van je vertrokken spelers. Tijd om uit te huilen is er niet. Snel de draad weer oppakken en de pijlen richten op het volgende kampioenschap van Nederland.
Over crisis die Nederland op dit moment teisteren wil ik niets lezen, dat is een van de redenen waarom we zijn vertrokken. Dat sla ik dus snel over!

Bij gate C16 staat ons alweer de volgende, en hopelijk de laatste, verrassing te wachten! Deze keer mag ik voor de verandering gewoon doorlopen en wordt Lyka apart gezet omdat er wat mis is met haar instapkaart. Ik zie hoe een oudere vrouw haar instapkaart door de midden scheurt en haar een nieuwe verstrekt. Ik heb moeite om alert te reageren want de vermoeidheid begint nu toch wel haar tol te eisen. Mede door mijn verbazing ben ik ook een tijdje van slag maar zodra ik mijn gedachten weer een beetje op een rijtje heb moet ik toch maar eens naar Lyka’s instapkaart kijken wat er nu weer aan de hand is.
Kon het nog vreemder dan wat we tot nu toe hebben meegemaakt? Ja dus!
Lyka is nu volgens haar instapkaart een meneer met een vreemde achternaam die tien rijen achter mij op stoel 60C komt te zitten. Ik kan mijn ogen niet geloven en ga met de honderd procent zekere foutieve instapkaart in mijn handen verhaal halen bij een oudere man achter de computer en printer waar de nieuwe instapkaarten uitrollen. Ik heb niet veel woorden nodig om de problemen uit te leggen en even later zitten we weer naast elkaar en heeft Lyka een instapkaart met haar eigen naam er op. Maar ook met de bagagelabels van de foutieve passagier! Snel terug brengen en dan is het echt opgelost.
Eenmaal aan boord nemen we een selfie omdat het dragen van een mondkapje in vliegtuigen naar de Filipijnen verplicht is. Er spoelen golven van blijdschap over ons heen omdat we alle problemen hebben opgelost en er vanaf nu nog maar weinig meer fout kan gaan.
Gelukkig voor ons wordt er in de Airbus A320 van “Philippine Airlines” een smakelijke maaltijd van Beef Rendang geserveerd waarna direct het licht in de cabine uitgaat en wij proberen om toch nog wat slaap mee te pakken. Dat lukt niet! Bijna iedereen zit met zijn mobiele telefoon of tablet te spelen wat in de cabine een lichteffect oplevert waar menig disco wereldberoemd om zou kunnen worden. In Zuidoost-Azië is het mobiele telefoon gebruik nog erger dan in de westerse wereld. Hier hebben ze altijd maar een hand vrij omdat de andere altijd gevuld is met de elektronische communicator.
Om de tien minuten kijk ik op mijn horloge die nog steeds op de Nederlandse tijd staat. De reden hiervoor is eenvoudig. Ik probeer de psychische jetlag uit te stellen en zolang als mogelijk lichamelijk in het Nederlandse tijdritme te blijven. We vertrekken ongeveer om drie uur ’s nachts, Nederlandse tijd, vanuit Manilla voor onze laatste etappe naar Legazpi. Dat zouden we zonder problemen moeten kunnen overleven. Het is tenslotte in de Nederlandse tijdzone gewoon een keer laat naar bed! We overtuigen elkaar om de dertig minuten dat we weinig vermoeidheid voelen.
Een stewardess komt langs met de Filipijnse immigratie en douane formulieren. Iedereen is ondertussen wel bekend met de TV-serie over de Australische douane die in het programma van alles en nog wat in beslag neemt wat verboden is om het land binnen te brengen. Dit soort TV-programma’s programmeren ons onderbewustzijn! De beelden boezemen de mensen angst in die zich vestigt in het onderbewustzijn. Daarom heten ze ook TV-programma’s!
Terwijl we samen het formuliertje voor de douane invullen golven er enkele krampen door mijn darmen. We hebben koffers vol met kaas, chocolade en parfum bij ons. “Voor persoonlijk gebruik” is aangevinkt en dat is natuurlijk subjectief. Elke ambtenaar van de Filipijnse douane zal dat weer anders beoordelen! Gelukkig heeft Lyka haar handtekening er onder gezet. Het in beslag nemen van kerstcadeaus een oud-landgenoot die voor kerstmis haar familie en vrienden komt bezoeken is wat anders dan een vrijgezelle buitenlandse vakantieganger met onbekende bedoelingen
Precies op tijd, ongeveer half zes in de avond Nederlandse tijd, landen we op de luchthaven “Ninoy Aquino International Airport” in Manilla. Ik heb een stille hoop dat we in Terminal 3 aankomen maar al snel is het duidelijk dat het Terminal 2 is geworden. Nog twee hindernissen te gaan denk bij mezelf: Laat niet aan Lyka zien dat ik best wel zenuwachtig ben!
Op dit tijdstip, tegen middernacht in Manilla, is het niet erg druk meer op de enorme luchthaven. Toch moeten we zigzaggend door een enorm doolhof van paaltjes en linten naar de eerste controle. En die blijkt dan weer efficiënter dan ze op Schiphol kunnen organiseren. Ik haal onze thuis uitgeprinte “One Health Pass” formulieren tevoorschijn uit het pak reisdocumenten en overhandig Lyka haar kopie. Ik zie, terwijl ik op mijn beurt wacht, hoe ze het formulier tegen het beschermende plexiglas van de balie drukt, een handscanner leest de streepjescode, een piepje als teken dat het formulier is herkend, een goedkeurend knikje van de beambte en ze kan verder lopen. Bij mij gaat het net zo snel!
De eerste hindernis van de drie op de luchthaven van Manilla is zonder problemen genomen! Door een onnodig even lange en slingerend doolhof van paaltjes en linten worden we verder geleid totdat we bovenaan een roltrap staan die met een pijl op een blauw bord naar beneden wijst “Immigratie”. Dit is altijd spannend!
Onder aan de roltrap maak ik een grapje tegen de in het strak marineblauw geklede veiligheidsbeambte. Ik neem met flair, in een grote zwaai, de hoed van mijn hoofd en met een kop vol wit haar vraag ik hem of ik aan de eisen voldoe om achter aan de zeer korte rij van “senior citizens” aan te sluiten. Hier staan een man of vijftien te wachten en de andere rij voor buitenlanders schat ik al snel op tweehonderd personen!
Met een bulderende lach onder zijn stem antwoordt hij: ‘Of course sir, enjoy your stay in the Philippines!’
Wanneer hij direct daarna ontdekt dat ik vergezeld wordt door een Filipijnse vrouw kan ik helemaal niet meer kapot!
In minder dan vijftien minuten later staan we beiden met een gratis “Balikbayan visum”, goed voor een jaar in de Filippijnen, aan “Belt 4” te wachten voor de onzekere momenten of onze koffers op alle transit luchthavens op de juiste band en in de juiste containers terecht zijn gekomen.
‘Ik zie er een!’, roept Lyka vreugdevol.
Ik denk bij mezelf: ‘Wanneer er een is dan komt die tweede ook wel!’
Niet veel later volgde de tweede koffer en wij zijn met onze “reisgenoten” veilig in de Filipijnen aangekomen. Het niet geheel naar waarheid ingevulde briefje voor de douane begint te branden in mijn hand en ik geef het snel aan Lyka. Ook hier maakt je nationaliteit veel verschil!
Met de twee grote koffers, en Lyka’s reiskoffertje er bovenop, op de gratis bagage trolley van de luchthaven lopen we richting de borden “Customs”. Ik draag mijn rugzak op mijn als teken dat er geen zware objecten inzitten. Lyka heeft het formulier in de hand en wij gaan door het vak van “Non-Philippinos” langs de douane. De lange werkdag lijkt haar tol te hebben geëist. Er zijn nog maar drie beambten aanwezig van de douane. Twee zijn druk met elkaar in conversatie en een derde heeft het heel druk met zijn mobiele telefoon. Dat we uit Singapore zijn aankomen zal er ongetwijfeld ook mee te maken hebben dat de controle niet zo intensief is. Singapore is bijzonder streng en wat je daar kan kopen is voor meer dan negenennegentig procent legaal!
Een warme vochtige deken omhelst ons om ons.
‘Welkom in de tropen’, zeg ik hardop tegen mezelf.
Lyka kijkt me vreemd aan terwijl we worden omsingeld door een zwerm taxichauffeurs. Allemaal met ongetwijfeld de beste aanbieding. Zodra Lyka in Tagalog, het officiële Filipijns, roept dat we gebruik maken van de gratis shuttlebus naar een andere Terminal zijn ze weer net zo snel verdwenen als ze tevoorschijn zijn gekomen. We nemen plaats op de stalen bankjes waar we volgens het schema een klein uur op de shuttlebus moeten wachten. Voor ons maakt het weinig uit! Of we nu hier een uur zitten te wachten of dat we een uur langer in Terminal 3 zitten te wachten.
De eerste sporen van vermoeidheid dienen zich aan nu we stil moeten zitten en het lange wachten eindelijk is begonnen. Ik hou dit niet lang vol! Ik ga in het nachtelijke Manilla op zoek naar wat te drinken. De enige verlichting die me in de omgeving opvalt is een houten koffiekraam. Ik hoop dat ze ook blikjes frisdrank verkopen want ik heb nu wel trek in een blikje cola. Helaas verkopen ze alleen warme en koude koffies en thees in tientallen variaties. Het zal best lekker zijn maar mijn hoofd staat er niet naar.
Terwijl ik terug loop naar de halte van de shuttlebus zie ik door de groene bladeren van een metershoge haag een rode gloed van de verlichting van een hamburger restaurant. Ook maar proberen! Ik heb geluk. Aan de achterkant van het lege restaurant is een nachtwinkeltje waarin twee meisjes, die de zaak ’s nachts draaiende moeten houden, op krukjes zitten te slapen. Ik moet twee keer roepen voordat er een wakker wordt!
’Een blikje Coke Zero en een blikje Mountain Dew, een soort 7-Up, graag?’
’92 Peso alstublieft?’
Ik betaal met een briefje van 100 peso en geniet van de koelte van de blikjes in mijn handen. Op weg naar Lyka begint de realiteit in te zinken. Het voelt of ik in een roes op schuimrubber loop. Ik besef op dat moment dat ik toch meer vermoeid ben dan ik mezelf wil doen geloven. Het kan aan een lage bloedsuikerspiegel liggen maar het kan ook overschatting zijn van mijn eigen kunnen. De jaren gaan tellen! Ik pep mezelf op want dit is het moment dat er van alles verkeerd kan gaan en mensen met slechte bedoelingen kunnen toeslaan. Zij zijn getraind om vermoeide reizigers uit de massa te pikken om daarna zonder enig medeleven toe te slaan!
We genieten van de koele drankjes en ik realiseer me nu pas dat ik net € 1,75 voor twee ijskoude blikjes frisdrank heb betaald. Dat zijn heel andere prijzen dan op de meeste luchthavens die we hebben bezocht! Dus bus arriveert in minder dan een half uur omdat op dit uur rond de luchthaven het passagier aanbod laag is en het verkeer in deze wereldstad nihil is. Ik wordt geholpen door een medewerker van de shuttlebus om de twee koffers van 23 kilo per stuk in de shuttlebus te zetten. Het is blijkbaar voor een buitenstaander ook goed zichtbaar aan mijn houding dat er iets niet goed is met mijn linkerschouder.
Daar is dan eindelijk Terminal 3 van de “Ninoy Aquino International Airport”! We zijn heel erg blij dat we zo ver zijn gekomen en nu staan we voor de laatste twee hindernissen. Als eerste moeten we onze koffers zien kwijt te raken. Bij de zuil willen de geprinte labels voor onze koffers maar niet tevoorschijn komen dus moeten we aansluiten bij de langere rij voor de “Bagage Drop-off”. En daar is het onvoorstelbaar druk. Wie ooit in de Filipijnen een binnenlandse vlucht heeft gemaakt weet wat ik bedoel.
Er moeten enorme pakken bagage mee in de buik van het monster en al die pakken bagage zijn, zonder een uitzondering, te zwaar. Wat dan weer tot lange discussies leid over het bijbetalen en het gewicht van die pakken bagage. Af en toe wordt er ook een koffer geweigerd die dan door de eigenaar, wanneer hij geen zin heeft om voor het extra gewicht bij te betalen, op gewicht moet worden gebracht. Elk uur puilen de vuilnisbakken uit met weggegooide bagage.
Onze twee koffers worden zonder probleem geaccepteerd. Ik heb 52 kilo “pre-flight” gekocht en ze wegen samen 47 kilo. Dat is voor de dame achter de counter in orde. Ze print voor de zekerheid nog een keer onze instapkaarten. Ik voel de ogen van de mensen achter ons in mijn rug prikken. Er zal heel veel gevoel van onrechtvaardigheid zijn ontstaan.
Nu alles achter de rug is en er weinig hindernissen meer op ons pad kunnen komen beginnen we aan het lange wachten tot het vertrek van onze laatste vlucht naar Legazpi.
Waar anders dan met een lekker vers bakkie koffie, redelijk internet en comfortabele stoelen. Het is nog wel een wacht van ongeveer acht uur voordat we aan boord kunnen. Ik maak gebruik van de tijd om mijn gedachten en herinneringen in enen en nullen om te zetten. Het gaat me beter af dan ik me had kunnen wensen. Ook het verwerken van de foto’s met de nieuwe “Lightroom Classic” gaat redelijk. Alleen de nieuwe opzet van Blogger geeft me nog steeds problemen. Het neemt de commando’s van “Pages” niet meer over en daardoor moet ik heel veel aanpassen in verschillende vensters.
Na een paar uur en nog een beker koffie beginnen we te knikkebollen en de verveling en vermoeidheid slaan toe. We eten nog wat en ik maak om de twintig minuten een wandeling door de terminal om wakker te blijven.
Wat ben ik blij wanneer ik na al dat wachten dit beeld uit het raampje van het vliegtuig zie. Nog vijfenveertig minuten in de lucht en we zijn in Legazpi.
Daar zijn we dan! Na een hobbelende vlucht met opvallend veel turbulentie. We worden begroet door de rokende vulkaan. De “Mayon” rommelt als altijd en vandaag is gevaarniveau verhoogd tot 3!
‘Hallo Mamsi!’

Na bijna drie lange jaren kan Lyka haar moeder eindelijk weer in haar armen sluiten. En dan begint de laatste en het moeilijkste deel van onze heenreis. Ik moet voorin het busje naast de chauffeur gaan zitten. Veiligheidsgordels ontbreken in de gecharterde taxibus! Door de rijkunsten van de gemiddelde Filipijnse chauffeur moet ik me met drie armen vast zien te houden. En dan val ik ook nog steeds bijna in slaap! Af en toe krijg ik een stoot adrenaline door mijn lichaam wanneer ik plotseling het wit van de ogen van de chauffeur van een tegemoet komende vrachtwagen kan zien!
Ik herken kenmerkende gebouwen langs de slingerende provinciale weg maar ik zie ook dat de vooruitgang hier in de provincie niet heeft stilgestaan. Er wordt veel gebouwd in een nieuwe, meer moderne, bouwstijl. De gebouwen lijken vanaf de buitenkant ook meer bestand tegen de tyfoons die hier met grote regelmaat passeren.
Eenmaal op de slingerende weg naar Pilar voel ik me een stuk veiliger omdat de snelheid door de slingerende weg een stuk omlaag is gegaan. Zelden komen we boven de zestig kilometer per uur.
Het vissersdorp waar Lyka is geboren is niet veel veranderd. Dit is de hoofdstraat van San Antonio op een drukke donderdagmiddag! De koffers gaan meteen naar binnen en wij duiken direct in de koffer. Na een uur of vier slaap worden we gewekt door Mamsi omdat het eten op tafel staat.
Ik voel me meteen weer thuis en in mijn hoofd is het een stuk rustiger geworden. Ik kan alleen maar hopen dat het voorlopig ook zo rustig blijft. De verandering van omgeving doet me goed. Ook ligt het tempo van het leven op het platteland van de Filipijnen een stuk lager. In Nederland hebben ze nu een crisis maar hier hebben de meeste mensen het altijd slecht. Hier is het elke dag crisis, jaar in jaar uit! Armoede is troef en de strijd om ’s avonds eten, grote volle borden rijst, op tafel te krijgen is de belangrijkste bezigheid voor iedereen die je tegenkomt. Een te vroeg gevallen kokosnoot langs de weg vinden is als een hoofdprijs in een loterij.
En zo komt onze eerste dag in SAPA langzaam aan haar einde. Ik dop de sperziebonen op de veranda en mamsi kookt heerlijke “Chicken Adobo”. Ik begin aan mijn eerste leesboek, “De Cock en de blijde Bacchus”, niet te zwaar en niet te dik. Mijn ogen blijven dichtvallen en na een heerlijk biertje, mijn eerste fles “Red Horse”, zoeken we rond half tien ons bedje op. We zullen zeker nog wel enkele dagen nodig hebben om de vermoeidheid kwijt te raken. Gelukkig hebben we tijd genoeg!

Ik kijk nog eens goed om me heen en stel mezelf de vraag: ‘Zou je hier willen/kunnen wonen?’

Er is een groot verschil tussen kunnen of willen! Ik kan hier zeker wel enige tijd doorbrengen, maar hier voor langere tijd wonen is een andere discipline.
Welterusten.