Filipijnen: Happy Independence Day

San Antonio (Mamsi Residence) VIP1), vrijdag 12 juni 2026

De Filipijnen, in de persoon van Generaal Emilio Aguinaldo riep de vrijheid uit van de Spaanse overheersing op 12 juni 1898 na driehonderd jaar Spaanse overheersing. Er zijn nog andere data geweest mede door de Spaans-Amerikaanse oorlog.
12 juni wordt uitbundig gevierd over de hele wereld door de geëmigreerde, en in het buitenland werkzame, Filippini’s. Hoe arm de lokale bevolking ook mag zijn, ze weten als geen ander hoe ze een feest moeten vieren. Zelfs in dit kleine vissersdorp wordt het beste been voorgezet om op deze speciale dag zo goed mogelijk voor de dag te komen.
Ik stond zoals gewoonlijk om kwart over vijf naast mijn bed. De combinatie van zonlicht en honderden kraaiende hanen zorgt voor een concert dat je niet overal ter wereld kan horen. Tel daar dan de vele (waak)honden bij op en het kabaal gaat naar een bijna niet verdraagbaar volume!
Eerst koffie! Dan een korte sessie op het internet brengt mij terug naar de werkelijkheid van de slechte wereld waarin we leven. Is het propaganda of kunnen we de ondergang van de mensheid echt niet ontlopen? Volgens het nieuws lijkt het in ieder geval van niet. Nepnieuws verdringt de waarheid en de propaganda vergiftigd veel niet voor zichzelf denkende mensen
De familie Reverente die over elkaar heen in VIP2 slapen komen ook de wakkere wereld binnen gedruppeld. Het wordt mij al snel te druk op de veranda en de ongeorganiseerde chaos kan ik nog steeds moeilijk verwerken. Misschien komt het door mijn leeftijd maar ik hou steeds meer van een rust om mij heen. Ze doen maar wat en grijpen alles dat eetbaar is als hun ontbijt. Over enige interactie met de overige gasten is geen sprake.
Vanuit de verte komt het tromgeroffel langzaam dichterbij. Het is wachten op de optocht die om acht uur is vertrokken voor de kleine barangay hall, het gemeente secretariaat, en om acht over acht trekken ze aan het kleine huisje voorbij. De totale afstand van de start tot het draaipunt is minder dan driehonderd meter!
Er is een heuse drumband die wordt gevolgd door een groep majorettes. De meisjes nemen hun taak meer dan serieus en het is goed te zien dat ze vele uren hebben geoefend op de synchronisatie van het dansen.
Vijftig meter voorbij ons huisje, bij de grens van het dorp onder de welkomstboog, draait iedereen om zodat het voor ons een onafgebroken optocht lijkt. Het blijft bijzonder!De grootste verrassing is altijd dat wanneer de optocht paseert je beseft dat je niet met Aziaten te maken hebt. De Filippini's zijn, net als veel Taiwanezen aan de oostkust, niet Aziatisch maar Polynesisch van DNA. Zeker niet Spaans zoals veel westerlingen denken!
Een kleine drie kwartier nadat de optocht om de hoek is verdwenen zit ik op de veranda aan mijn ontbijt. Er zijn dagen dat ik bijna niet eet omdat ik de Filipijnse maaltijd die het gezin heeft gekookt niet kan aanzien.
Een goed ontbijt is daarom een absolute noodzaak voor mij. Alles wat in de ochtend belangrijk voor mij is staat op deze foto! Mijn koffie in de Japanse drinkbeker, een halve liter goed drinkwater, tomaten ketchup en geen banana ketchup, bruin brood, heel moeilijk te verkrijgen, twee Tender & Juicy knakworsten en twee gebakken verse eieren. Het mag dan niet het meest gezonde ontbijt zijn maar het vult me en stimuleert ook nog redelijk mijn spijsvertering!
Mamsi en ik noemen de familie schertsend “de mieren”. Wanneer ze voedsel vinden kun je er vergif op innemen dat ze het opeten! Ze vallen rond half twaalf neer rond de tafel om te lunchen. Het mag nog vroeg zijn maar mieren hebben geen tijd of horloges. Waar ik nu naar sta te kijken is ook een reden om het Filipijnse eten te mijden.
Elke maaltijd die in het huisje wordt gekookt is te ruim ingeschat. Er is nooit te kort of genoeg! Er is altijd teveel! De restjes blijven op tafel staan met een bordje of een beschermkap van een gaas om de insecten weg te houden. De restjes staan uur na uur in temperaturen van ruim boven de dertig graden Celsius op de eettafel. Meestal worden ze ook nog een keer opgewarmd.
‘Nee dank je!’
Na de lunch wordt de Karaoke Box opgestart door Roxanne terwijl ik rustig in mijn boek “Mijn Wil Geschiede” van “James Patterson” zit te lezen. Het geluid van mijn kleine JBL-GO3 verdwijnt in de alles overheersende herrie van popmuziek die ik niet herken en die ik niet waardeer. Wat dat betreft zijn de Filipijnen net als Thailand. Muziek moet hard staan, ook wanneer er niemand echt luistert.
Ik zucht diep, berg mijn spullen op in onze kamer VIP1 en trek mijn sandalen aan. het is de hoogste tijd voor mijn middagwandeling! Met een halve liter fles koud drinkwater in mijn kontzak vertrek ik richting Dawitan, de brug over de Ogod rivier.
Vol verbazing aanschouwen de familie mijn handelingen. Zij zullen mij nooit begrijpen en ik zal hun nooit begrijpen! De muziek van de Karaoke Box sterft langzaam weg met elke stap richting de betonnen brug. Vroeger liep ik hier met Apple Airpods in mijn oren, luisterend naar mijn favoriete muziek. Tegenwoordig geniet ik van de natuurlijke geluiden en de stilte om mij heen.
De tijden veranderen en ik realiseer me dat ik langzaam sluimer naar het einde van mijn aardse bestaan. Dat betekend niet dat ik mij heb onderworpen aan de tijd/plaats theorie van Albert Einstein! Dat is een bijna bewezen theorie. Ik geniet van elke milliseconde van mijn leven op deze rots in een baan om een anonieme ster.
Ik zit niet lang alleen bij de brug. Een groepje wielrenners wil hun kennis van de Engelse taal met mij testen. Het zijn jonge mensen uit een omgeving waar ze met weinig kansen zijn geboren. Het zijn zowel jongens als meisjes! De groep straalt uit dat ze iets van hun leven en iets van hun vaderland willen maken. Ondanks de enorme tegenstellingen tussen rijk en arm die normaal gesproken bepalen wat je toekomst wordt in de Filipijnen.
Met lood in mijn schoenen ga ik de wandeling terug naar San Antonio de Padua aan. Het is druk op de betonweg en alle passerende voertuigen toeteren en zwaaien naar de buitenlander met de Cowboy hoed. Ik lijk wel een bekende Nederlander! Zelf loop ik in gedachten verzonken. Ik moet deze dagen gewoon door zien te komen! Rustig blijven en mijn eigen ding doen.
Ik passeer het kleine huisje, ik ga niet eens naar binnen want wat zou ik daar moeten doen. Vanaf de weg hoor ik het geluid van de tv. Zo te horen liggen de mieren naar een actiefilm te kijken. Gelukkig is de luide muziek al verdwenen maar je weet nooit wanneer die weer terug komt!
Voordat ik bij mijn vaste stekkie ben aangekomen klinkt er in de verte muziek uit enorme luidsprekers. Ik ben de enige die verbaasd is en om mij heen kijk wat er allemaal gebeurd. Ze lijken te weten wat er gaat komen. De muziek komt langzaam dichterbij en het is de volgende optocht in het kleine dorp. Het spandoek tussen de twee dragers voorop de optocht verbaasd mij. Er staat met grote letters “Lawlaw Festival”.
Er is een heuse sardine prinses en de danseressen dragen symbolische lege vismanden met zich mee. Het einde lijkt nog niet in zicht dus laat ik de symboliek even op me inwerken. Waarom ben ik verbaasd?
De Lawlaw is van origine een zeldzame zoetwater sardine die voorkomt op Luzon, het grootste eiland van de Filipijnse archipel. In Bicol hebben ze de naam over genomen voor de Indian Oil sardine, een sardine die in november en december in enorme hoeveelheden wordt gevangen in de wateren voor de kust van San Antonio de Padua.
De vissers staan bij terugkomst op het strand letterlijk tot aan hun knieën in de gevangen sardines. De sardines gaan snel op ijs en worden afgevoerd naar de conserven fabrieken waar ze in blikjes verdwijnen voor de overal geliefde Sardines in Tomato Sauce. Het is nu juni, waarom is er vandaag een festival?
Het wordt me snel duidelijk. Na de lege manden volgt er een nieuwe prinses die het beeld van de beschermheilige San Antonio in haar armen draagt. Vaandels met grote zilveren vissen erboven en rieten schalen vol symbolische sardines. De beschermheilige wordt gevraagd om een goed paringsseizoen van de sardines met als gevolg een goede vangst. Het Christendom en het Paganisme zijn hier in de Filipijnen nog steeds vermengt.
Het einde van de optocht nadert wanneer een verveelde dikke jongen, die een goede katholieke visser voorstelt, in een kleine vissersboot aan ons voorbij wordt getrokken. Hij is zichtbaar niet blij met zijn verkiezing en hoopt dat deze nachtmerrie snel voor hem voorbij is. De schitterende onverwachte optocht is ook aan ons voorbij en ik ga me voorbereiden op een rustige middag in San Antonio de Padua met een koud flesje bier en misschien nieuwe ontmoetingen met de lokale bevolking.
Het weer is goed en ik koop mijn eerste flesje San Miguel Pilsen bij de Mark Albert Store. Dat is de echte naam van de winkel die ik Magna Mall noem. Het is druk op de hoek rond de winkel en veel mensen gebruiken het Peso internet. Het lijkt dat het woord is rondgegaan in het dorp. De buitenlander is hier in Sapa voor de Fiësta! Jammer genoeg kan ik maar moeilijk communiceren met deze mensen. Alleen Charlie spreekt redelijk Engels omdat hij vroeger op de koopvaardij heeft gewerkt.
Het is druk aan de toonbank van de kleine kruidenier zodat ik een poosje moet wachten voordat ik aan de beurt ben. Ik bekijk de pure armoede en vreemde blikken van de inwoners van het vissersdorp. De vrouw voor mij koopt voor haar avondmaaltijd een klein zakje plantaardige olie, een kleine rode ui en twee eieren. Er ligt een vleug van schaamte over haar wanneer zij mij recht in de ogen kijkt. De volgende klant maakt het nog erger. Die heeft nog maar een paar peso in zijn zak en koopt een zakje crackers voor twintig cent.
Mijn flesje bier kost meer dan de twee avondmaaltijden voor de lokale bevolking bij elkaar. Toch voel ik mij niet schuldig! Dit is karma, dit is hoe de goden, welke dan ook, het leven voor je hebben uitgestippeld.
Laat ik het nog maar een keer zeggen: ‘Hoe armer de mensen zijn des te gelukkiger ze lijken!’
De enige zorg die ze hebben is om elke dag een paar maaltijden bij elkaar te schrapen. En dat is hier in het vissersdorp niet zo moeilijk! De vissers geven een deel van de bijvangst aan de minder bedeelden en er is altijd wel iemand die een pond rijst geeft.
Wat wel moeilijk is is de vraag of ik hier, zo ver weg van de ontwikkelde wereld, maanden achter elkaar zou kunnen doorbrengen. Het gebrek aan fatsoenlijke maaltijden is en blijft voor mij een torenhoge hindernis. Variatie in de maaltijden en verse groenten is het probleem. Het wordt wel elk jaar wat beter maar zoals in de omringende landen zal het voorlopig nooit worden.
Wanneer ik terug kom in het kleine huisje tref ik drie generaties Revente druk bezig met de voorbereidingen voor de Fiësta van morgen. Het zijn de ingebakken tradities en een van die tradities is het maken van een grote Buko Salade. Buko is de naam voor een jonge kokosnoot in het Tagalog. Het jonge vruchtvlees is nog erg mals en sappig, het is een delicatesse. Er wordt een gedeelte van de salade in kleine bakjes gedaan die worden ingevroren en zo een soortgelijke structuur krijgen van schepijs.
Ook vanavond zonder ik mijzelf af op de veranda met een biertje, crackers, kaas en Koreaanse Luncheon Meat. Met mijn Kobo e-reader, muziek uit mijn Macbook Air vindt ik het niet erg om zo de avond door te brengen.
Er klinkt muziek door in mijn klassieke Country & Western. Ik kan mijn oren niet geloven maar er komt nog een optocht aan! Het is opnieuw de beschermheilige van San Antonio de Padua. Dit beeld is een maatje groter dan het beeld uit de optocht voor de Lawlaw.
Deze keer krijg ik de indruk dat het meer religieuzer is. Er wordt gezongen en kaarsjes meegedragen door de toegewijde gelovigen. Het gezin is stil als kerkmuizen wanneer het beeld op de praalwagen passeert. Dat zegt genoeg.
De ontwapenende glimlach van de kleine onvermoeibare Darcy maakt mijn dag altijd weer beter dan ze al was. Er is ondertussen een plastic zak met een Filipijnse delicatesse genaamd Suman bezorgt.
Er is nu zoveel eten in huis dat ik maar moeilijk kan geloven dat het ook allemaal wordt opgegeten. Er wordt morgen ook nog een heel varken bezorgt! Of er moeten morgen tientallen gasten komen. Het zijn mijn zaken niet, mijn dag zit er alweer op. Wanneer deze dag de aanloop naar de grote Fiësta was dan staat mij morgen nog heel wat te wachten! Nu nog wat lezen en mijn dag zit er ook op!
‘Happy Independence Day!’, morgen is het Fiësta!

Filipijnen: Wanneer je beseft dat je naar het einde toe wankelt

San Antonio (Mamsi Residence) VIP1), woensdag 10 juni 2026

 
Al veertig jaar verzamel ik video’s van de beste films en tv-series voor later, wanneer ik meer tijd heb. Afgelopen week kwam ik tot de conclusie dat die tijd wegstroomt als het water van de rivier de Waal langs mijn geboorteplaats Zaltbommel.
In de jaren tachtig had ik meer dan vierhonderd VHS-video banden vol met de beste en klassieke films en tv-series! Wie had ooit veertig jaar geleden kunnen bedenken dat we nu Netflix hebben en zoveel films en series op verzoek over het internet kunnen bekijken als we willen?
Verzamelen is een oerinstinct van mens, en dier,dat moeilijk kan worden onderdrukt! Zet een persoon in een leeg huis en niet veel later staat het vol met nutteloze zaken die in de toekomst misschien van pas zouden kunnen komen. “Altijd makkelijk”, heet dat in de volksmond.
We zijn nu een week in de Filipijnen en mijn belevingswereld is al totaal afgeremd. Het leven gaat langzaam aan je voorbij en de tijd vliegt! Een uur wachten op een luchthaven lijkt nu eenmaal langer dan een spannende aflevering van je favoriete tv-serie!
Er zit een Sandisk SSD in mijn kleine koffer gevuld met films en tv-series die ik later nog een keer wilde kijken. Dat later blijkt al heel lang geleden te zijn begonnen. De afgelopen maanden heb ik weer enkele vrienden en kennissen uitgezwaaid voor hun laatste reis. De meesten waren jonger dan ik!
Het einde van het aardse leven beangstigd me niet. Dat is de invloed van de jarenlange blootstelling aan Oosterse filosofieën en religies. Wat me wel beangstigd is dat ik de tijd die mij nog gegund is op deze aardkloot verspil. Verloren tijd kun je nooit meer terugvinden!
De kleine dingen van de dag zijn nu belangrijker geworden dan dat ze ooit waren. Bij voorbeeld een paar koude biertjes aan het einde van de middag op een betonnen balk langs de weg met de lokale bevolking. Een kind dat passeert is trots op zijn nieuwe slippers. Ze zijn wel twee maten te groot want dan gaan ze langer mee. Er is hier geen verspilling wegens de schrijnende armoede. Er wordt hier nog boerenverstand gebruikt!
Denkend aan Holland, met een koude San Miguel Pilsen in mijn hand, zie ik nu een mooi land vol met linkse wereldverbeteraars die dromen van een perfecte samenleving vol kleurloze modelburgers. Die burgers mogen niet té Nederlands zijn, of worden. Multicultureel is de toekomst! Toch moeten 15- inmiddels 18- miljoen mensen niet ’het keurslijf in’, om een bekend Nederlands lied te citeren.
Nederland als maakbaar land is Holland op zijn smalst. Met elke oproep om verworven vrijheden of voorzieningen te annuleren voel ik mij minder thuis in Nederland en meer thuis in deze voorspelbare zorgeloze omgeving. Het thuisgevoel is net zo min maakbaar als de tijdsgeest. Maar het huis afbreken helpt niet om je hier meer thuis te voelen. Helaas staan ze in Azië niet met open armen te wachten op nieuwe culturen en nieuwe inwoners. Een illegaal is hier illegaal en die moet worden verplaatst naar een land buiten de landsgrenzen.
Een eenvoudige avondmaaltijd van rijst met gefrituurde okra en longanisa is voldoende om je maag te vullen en je hersenen van brandstof te voorzien. Je hersenen, daar gebeurt het allemaal!
De verkeerde empathie heeft het grootste gedeelte van de westerse wereld in sneeuwvlokjes veranderd. Alles, en ook echt alles is heden ten dage zielig! Een kind doet de afwas! Papa zorgt voor het eten op het aanrecht. Mama kookt de maaltijd voor het gezin. De kinderen doen de afwas. Een traditioneel gevoel van trots en plichtsbesef in de kinderharten. Hier staat een ouder die later haar kinderen met liefde en plichtsbesef zal opvoeden, geen zielig kind!
De verveelde huisvrouwen en huismannen in de volgevreten westerse wereld hebben het allemaal gezien op het internet of op TV. Ze hebben de sterkste meningen over zaken en plaatsen waar ze nog nooit zijn geweest of hebben geroken. Dat ruiken klinkt vreemd maar er bestaat een heuse koppeling tussen geur en ervaren. Je kan je geen absoluut geen voorstelling van een stad als Manilla maken wanneer de geur van een drukkende warme zomermiddag in Manilla hebt geïnhaleerd.
In dit huisje dat ik dagelijks passeer tijdens mijn ochtend- of middagwandeling woont een Filipijns gezin met drie jonge kinderen. Laat dit even op u inwerken voordat de algemene empathie u weer overvalt. Het zijn Christenen en de man des huizes slaat geen enkele mogelijkheid om te werken af. Een triest contrast met de gelukzoekers die zich massaal melden in Europa! De man des huizes zou de tweede dag op het continent van melk en honing meteen aan de slag gaan en stoppen met werken wanneer hij daartoe zou worden gedwongen!
Aan het einde van de dag in deze eenvoudige armoedige wereld kijk ik op mijn MacBook Air een stukje film of een aflevering van een van mijn favoriete TV-series in de wetenschap dat ik hoogstwaarschijnlijk niet de tijd krijg om ze nog een keer te kijken.
Ik wankel langzaam naar het einde van mijn tijdelijke aardse bestaan op weg naar de eeuwigheid. Wanneer het einde van het amusement daar is druk ik op “Wissen”! Dat is het einde van de digitale bestanden op de gegevensdrager en ik ben een stapje dichter bij mijn einde gekomen.

Filipijnen: Oh moeder, wat is het heet

San Antonio (Mamsi Residence) VIP1), dinsdag 9 juni 2026

De vijfde dag in het vissersdorp op het platteland van de Filipijnen begint zoals gewoonlijk rond half zes wanneer de hanen en honden het tijd vinden om de bevolking te wekken. In het kleine huisje wordt vandaag de rust verjaagd en maakt plaats voor een drukte omdat het komende zaterdag 13 juni de hele dag “Fiësta 2026” is het geboortedorp van mijn vrouw.
De eerste kinderen, en kleinkinderen, van Mamsi zijn vanochtend al gearriveerd. Na aankomst zijn ze meteen in bed gekropen om bij te komen van de nachtelijke busreis die twaalf uur heeft geduurd. Bijna het hele gezin komt bij elkaar voor de officieuze feestdag in het dorp “San Antonio de Padua”.
Voor mij persoonlijk zal er erg veel veranderen want ik ben de enige blanke in het huisje en dan hoef je daar als Filippini geen rekening mee te houden. Het is maar voor een weekje dus het is op het eerste gezicht wel voor me te doen.
Gelukkig is bruinbrood een normale verschijning in de lokale supermarkt geworden. Er is een grote Filipijnse middenklasse aan het ontstaan die gezond wil leven en ook hun kinderen gezond willen laten opgroeien. In de Filipijnen is het ook een harde waarheid dat mensen met een goed gevulde portemonnee beter eten dan de mensen onder aan de financiële ladder. Met een dagsalaris rond de acht euro ben je blij wanneer er wat op tafel komt ’s avonds.
Mijn ontbijt mag dan niet gezond zijn maar ik krijg dit bezoek gelukkig wel regelmatig wat binnen. En daar ben ik al heel erg blij mee! Twee bruine boterhammen met een dikke plak gebakken, uit Korea meegebrachte, spam en een gebakken ei, een dikke klodder echte mayonaise er op en mijn start van de dag kan al niet meer kapot. Die mayonaise is echt bijzonder! Het is niet goedkoop maar van een uitstekende kwaliteit. Daarom gebruik ik het ook om, in plaats van boter of mierzoete margarine, op mijn boterham te smeren.
De gewoonlijke ochtendwandeling van de kleine vijf kilometer is geen probleem. De meeste bewoners van het dorp begroeten mij alweer omdat ze mij herkennen van enkele jaren geleden. Er ontbreken opvallend veel lastige (waak)honden langs de weg. Dat maakt mijn wandeling zeker een stuk aangenamer. Hoewel het nog redelijk vroeg in de ochtend is moet ik eerlijk zeggen dat het lang geleden is dat ik het zo warm als vandaag vond.
De weersverwachting van Apple voor de komende tien dagen liegt er niet om. Alle dagen een minimale kans van 35%, tot maximaal 90%, op regen. Dat is dan natuurlijk een stevige regenbui en geen langdurige druilige regen. Daar is het nu, ondanks de klimaathysterie, het verkeerde seizoen voor. Een bui kan geen kwaad want zonder regen heb je geen tropisch regenwoud.
Ik heb vandaag de lunch overgeslagen want de warmte maakt nu eenmaal dat ik meer drink met als gevolg dat ik ook minder eet. Vanaf de veranda hoor ik het gerommel van de donder langzaam dichterbij komen. Er is geen bliksem aan de hemel te zien. Zodra Pluvius de kranen opendraait komt er een muur van regenwater op je af. Code donkerpaars is Nederland! In de Filipijnen is het een stevige regenbui net als iedere andere dag.
Met een redelijke internet aansluiting overleef ik de regenbui zonder problemen! Mijn herinneringen aan Korea zijn nog net zo zoet als vorige week. Wanneer wij aan het einde van het jaar twee appartementen hebben verkocht komt Korea, en waarschijnlijk ook Japan, op de lijst voor de winterreis van 2027.
In deze rustige omgeving kan ik, in de permanente luchtstroom van een oude ventilator, mijn herinneringen en gedachten prima in woorden omzetten. Wel met een knipoog en wat zorgen. Ik lijk problemen met de hersenen/hand coördinatie te hebben ontwikkeld!
Mijn hersenen produceren woorden die mijn vingers op het toetsenbord moeten aantikken. Regelmatig verwissel ik twee letters, sla ik een woord over of begin ik goed aan het woord maar het einde is van het volgende woord in mijn gedachten. Het voelt meer dan gewone typefouten. Moet ik mij zorgen gaan maken?
Is er neurologisch wat met mij mis of is het gewoon de opkomende stress dat ik weer terug moet naar een plaats waar ik liever helemaal niet meer wil zijn? Ik zal blij zijn wanneer ik januari 2027 eindelijk mijn AOW ga ontvangen! Dan komt er hopelijk wat meer ruimte om Zaltbommel te verlaten.
Vroeger dan gewoonlijk ga ik voor mijn middagwandeling op pad. Ik heb de behoefte om alleen te zijn.Het wordt mij te druk om mij heen nu iedereen is ontwaakt en door het huisje rent. Het is verbazingwekkend hoe snel het betonnen wegdek opdroogt! Waar gaat al dat regenwater toch naar toe?
Het antwoord op die vraag krijg ik al snel. Na de regenbui schiet de luchtvochtigheidsgraad omhoog. De temperatuur mag hetzelfde zijn gebleven maar de temperatuur beleving, wat ze bij de KNMI de gevoelstemperatuur noemen, is wel heel anders. Binnen twintig minuten is mijn katoenen shirt zo nat van het zweet alsof ik zelf net door een regenbui heb gelopen.
‘Oh moeder, wat is het heet!’
Voor een moment dwalen mijn gedachten naar de soldaten die tussen 1814 en 1950 vanuit het koude kikkerlandje Nederland naar de Kolonie “Nederlands-Indië” werden verscheept om de Nederlandse kolonie-economie te bewaken. Het “Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger” moet voor velen boerenzonen en arme productiemedewerkers een ontsnapping of een avontuur zijn geweest.
De schok van de smaragdgroene omgeving, de kleine gekleurde sierlijke vrouwen, het vreemde eten maar vooral die van de hoge vochtigheidsgraad en de temperatuur moet enorm zijn geweest.
Op de terugweg naar het huisje passeer ik een ananasplant, een wilde ananasplant, langs de weg! Door niemand gepland en door niemand opgeëist. Te jong om te eten maar te betoverend om er geen foto van te maken.
Ik heb het al vaker gezegd: ‘De vulkanische grond in de Filipijnen is zo vruchtbaar dat wanneer je ’s avonds een bezemsteel in de grond steekt dan heeft hij de volgende dag bladeren!’
Het is eigenlijk nog een beetje vroeg maar ik loop toch maar meteen door naar het kleine winkeltje van Magna. Maar niet zonder eerst mijn bierkoeler op te halen. Het eerste flesje, een dikbuikje dat de Australiërs een Stubby noemen, San Miguel bier, dat niets te maken heeft met het Spaanse biermerk, smaakt uitstekend. Een nieuwe omgeving en andere mensen om me heen. Een samenleving die rust uistraalt waar een slak nog duizelig van zou worden. Alles wordt in het werk gesteld om niet te zweten!
Lyka heeft vanmiddag in de kerk de beschermheilige van het dorp bezocht. Ongetwijfeld heeft ze hem het een en ander gevraagd voor haar familie en haar toekomst.

Vorige week zijn we met een zwaar hart uit Busan vertrokken. Lyka’s oudere zus is na een operatie niet meer uit haar verdoving ontwaakt en in een coma gegleden. In een staatsziekenhuis welteverstaan. Dat betekend geen Intensive Care! Dat betekend: Zet het bed maar op de gang, misschien ontwaakt ze wel.
Jullie kunnen begrijpen dat dit een extra zware verplaatsing voor ons was. Onze gedachten waren altijd op een andere plaats dan waar ons lichaam zich bevond. Geen geld betekend geen IC, eerst betalen en dan een bed in een privé-ziekenhuis. Het leven is hard buiten Nederland. Gelukkig hebben we het bericht gekregen dat ze weer reageert op prikkels van buitenaf en het lijkt dat ze haar zus en haar dochter, die haar in het staatsziekenhuis verzorgen, en wassen, herkend.
Ik heb ook een paar woorden met mijn eigen heiligen gewisseld en ik kan alleen maar hopen dat er een beetje goddelijke hulp komt. Ze is te jong om het tijdelijke voor het eeuwige te verwisselen.

De groep is wat gegroeid en daarmee is er iets meer chaos ontstaan. Verschillende groepen koken samen en plaatsen de gerechten op tafel wanneer ze gaar en klaar zijn. Anderen gaan zitten en vallen als hongerige wolven aan. Het gevoel van “ieder voor zich en god voor ons allen” is alom aanwezig.
En dit is nog maar het begin, er moet nog een groep komen! Wanneer iedereen er is zijn we met negen in een klein huisje met een douche en toilet die de helft van de tijd niet werken omdat er geen waterdruk is.
Ik heb geen behoefte om aan te sluiten bij mijn schoonfamilie. Ik spreek hun taal niet, de gerechten zijn voor mijn gevoel amateuristisch en ondermaats. Grote borden vol met rijst, aangevuld met vlees, vis of schaaldieren. Verder niets, groente is niet populair in de Filipijnen.
Na de gebruikelijke vier flesjes bier val ik rond zeven uur, als een vreemde eend in de bijt, binnen. De familie tafelt nog steeds en maakt meer lawaai dan een groep schoolkinderen op schoolreis. Ik probeer mezelf wat extra hoop te geven door hardop te denken dat het maar voor een week is. Ik lach vriendelijk om mij heen en denk er het mijne van.
Mijn avondmaaltijd is een fusion van Koreaanse Nongshim Shin Ramyun instant noedels en een poging van Thaise Pad Krapow. Het ontbreken van groenten lijkt grotendeels opgelost door de betaalbare zakken diepvries groenten in de LCC supermarkt in Pilar. Het blijft behelpen maar de smaak is uiteindelijk niet slecht te noemen. Nog een biertje, de oordoppen in en vroeg naar bed. Morgen is er weer een nieuwe dag.