Zuid-Korea: Naar de top op 387 meter

Busan (So Yu Hotel) 609), zondag 10 mei 2026

Toen wij vanmorgen het hotel uitstapten had ik nooit kunnen bedenken dat onze eerste zondag in Busan twee verhalen zou opleveren.
Vanaf de Bokcheonsa Temple gaat het pad naar de top van Mt. Bongnae meteen steil omhoog. We weten dat de top op 387 meter ligt maar we hebben in het verleden hogere heuvels beklommen. Er staat een lichte bries van zee en de temperatuur stijgt langzaam zonder onaangenaam te worden. Er lopen verschillende paden naar de top maar wij hebben voor dit pad gekozen omdat we de Bokcheonsa Temple niet wilde missen. En het bezoek aan de eeuwenoude tempel bleek de moeite waard.
De touwen reling langs het pad blijft tot aan de top. Het is duidelijk dat dit een belangrijk pad is om op de top te komen. Het schrijven over de beklimming van de heuvel is als het schrijven over het drogen van verf. Er gebeurt wat maar je kan er geen zinnig woord over bedenken.
We hebben er veertig minuten over gedaan om op de top te komen. Eerlijk gezegd zijn we beiden verbaasd dat het zo gemakkelijk is gegaan. Ik voel mijn benen wel maar ik kan niet zeggen dat ze slecht aanvoelen. Mijn zesenzestig jaar oude kuiten en dijen werken nog prima in deze mooie rustige omgeving!
De beloning voor onze klim naar de top van Mt. Bongnae zijn oogverblindende vergezichten over de wijd verspreide havenstad Busan. Wat ons op de top meteen opvalt is het ontbreken van jongeren. Alle mensen op het uitkijkplatform van Mt. Bongnae zijn oud of nog ouder. Lyka is zonder enige twijfel de jongste persoon op deze zondagmiddag. Waar zijn die Koreaanse jongeren dan toch?
Het is bijna half een en we beseffen dat we de lunch vandaag noodgedwongen moeten overslaan. Het lange verblijf in de Bokcheonsa Temple heeft ons tijdschema aardig in de war geschopt. Gelukkig hebben we voor noodgevallen altijd een paar koekjes als energie opkikker in de heuptas. Onze watervoorraad is pas halverwege dus dat is voldoende om weer op zeeniveau te komen.
Genietend van het voorjaarszonnetje volg ik Lyka die creatief losgaat met de koekjes voordat ze in onze magen verdwijnen. Ik ben trots op mijn vrouw dat ik ze heb kunnen motiveren om andere foto’s te maken dan alleen van zichzelf. Vaak zie ik wat over het hoofd of bewandel een andere route dan Lyka. Zo mis ik helemaal niets meer omdat ik altijd haar foto’s nog heb. Ze maakt tegenwoordig mooie foto’s, altijd een in het landschap en een in het portret formaat. Dan zijn ze altijd bruikbaar op dit blog!
Na een korte pauze gaan we weer verder, we hopen onder aan de heuvel een plaats om te lunchen te vinden. Het uitkijkplatform gaat over in een vlonderpad dat wij blijven volgen. Het vlonderpad eindigt even onverwacht als het is begonnen. We staan nu op de ruige bodem van een echte heuvel.
We volgen het pad over de heuvelrug langs de andere toppen van de heuvel en komen bij de top van de Jabong op 387m. Het pad is nu ècht wild, ongelijk en zeker niet zonder gevaren. Voor een moment speel ik met het idee om om te keren en het veilige pad terug naar beneden te nemen.
Wat zeg je? Omkeren? Nooit van mijn leven ben ik omgekeerd voor een obstakel!
Na de top van de Sonbong op 361m begint eindelijk het afdalen. Iedere bergwandelaar weet dat afdalen moeilijker is dan stijgen. Mijn benen met de gewrichten krijgen het nu zwaar te verduren. Het remmen en steeds naar beneden stappen is zwaar voor de knieën. We praten weinig met elkaar terwijl ik af en toe mijn iPhone raadpleeg of we nog wel op het goede pad lopen.
Lyka zegt: ‘De man die dit pad heeft uitgezet wil ons vermoorden!’
Ik moet er hard om lachen omdat ik de humor er van kan inzien. Ik kom armen tekort om me vast te houden aan takken terwijl we afdalen. Mijn benen voelen aan als elastiek omdat de krachten langzaam uit mijn hele lichaam stromen. Wanneer ga ik accepteren dat mijn geest nog dingen verzint die mijn lichaam niet meer aan kan?
Lyka houdt mij goed in de gaten omdat ze bang is dat ik misschien zal struikelen en vallen. Ik heb geen haast en dat straal ik uit! Stap voor stap dalen we in stilte over de ongelijke rotsen van Mt. Bongnae af richting de zeespiegel.
Vanuit het niets verschijnt er onverwacht een breed vlak wandelpad. Ik kijk mijn ogen uit! Zit de moeilijke afdaling er op? Een oudere man dan ik, we beseffen dat beiden, spreekt mij aan.
‘Waar komt u vandaan?’, vraagt hij zachtjes in goed Engels.
‘Uit Nederland.’
‘Ohh, daar ben ik heel lang geleden geweest met mijn vrouw toen ze nog leefde. Keukenhof, heel veel mooie bloemen!’, lacht hij mij toe met veel emotie in zijn stem en lichaamshouding.
‘Hoe oud bent u?’
‘Ik ben zesenzestig!’, lach ik hem toe.
‘Ik ben negenenzeventig ik maak de wandeling over de Mt. Bongnae nog twee keer per week!’, zegt hij trots.
Daar wordt ik stil van! Zuid-Korea is een heel andere wereld dan waar ik vandaan kom. Dit is een van die momenten dat ik mezelf afvraag of ik hier in Busan oud zou willen worden. Ik hoef daar niet lang over na te denken. Japan en Zuid-Korea zijn heerlijke landen om oud te worden, helaas laat het visum systeem van beide landen bijna geen immigranten toe. De rest van je leven zal je elke drie maanden het land moeten verlaten zonder dat je zekerheid hebt dat je de volgende keer weer wordt toegelaten!
Er zijn gelukkig voldoende mogelijkheden in het verre-oosten om een goede oude dag te hebben. Rouleren tussen Thailand, Vietnam, Zuid-Korea, Japan, de Filipijnen en Maleisië zou geen probleem moeten zijn. Twaalf weken per bezoek met uitzondering van Thailand en Vietnam want daar ben je vandaag de dag maximaal zestig dagen welkom. Veilig, lekker weer en lekker eten trekken mij nog steeds aan.
Mijn telefoon geeft een geluidssignaal dat we van de wandelroute zijn afgeweken. Ik kijk vreemd om me heen omdat we nog steeds op het mooie vlakke pad lopen. Eerst maar even goed en wijs kijken! Het klopt en we keren direct om. Waar de fout staat aangegeven op het kaartje op mijn telefoon kijken we naar een olifantenpaadje tussen de dichte begroeiing. We kijken elkaar aan om te zien hoe de ander erover denkt. Eerst de route over het mooie vlakke pad nog maar eens inspecteren.
En inderdaad, het mooie vlakke pad leid ons weg van onze eindbestemming. Er zit niets anders op dan het olifantenpaadje te nemen. Het kan sowieso toch niet ver meer zijn tot aan voet van de heuvel.
Een stukje in de dichte begroeiing wordt het pad wat breder, slechter en steiler. Er komt ook weer een touw om je aan vast te houden tijdens de hachelijke afdaling. Ondertussen is Lyka ook vermoeid en loopt ze ook op elastieken benen. We houden elkaar goed in de gaten en nemen regelmatig een korte pauze omdat we morgen niet in een Koreaanse krant willen staan.
Eindelijk, daar is de bewoonde wereld! We zien een gouden beeld tussen het groen schitteren. Volgens mijn routekaart is dit de Youngseonsa Temple en zijn wij na een inspannende, maar mooie, wandeling terug in de bewoonde wereld.
We zijn niet zomaar terug in de bewoonde wereld, we zijn nu in de wereld van de Koreaanse drama series. Het eerste wat we zien is de blauwe O met het kroontje van het Huinnyeoul Observatorium. Lyka is blijer dan blij omdat ze dit herkenningspunt al vaak op TV heeft gezien.
We dachten dat de wandeling nu een stuk gemakkelijker zou worden maar de afdaling over de laatse trappen is nog een serieuze aanslag op onze kuiten en knieën.
Onder aan de trappen wacht ons het volgende herkenningspunt, de Huin-yeoul Coastal Tunnel is ook heel bekend van de TV. Het verbaasd mij niet echt dat er rijen Koreanen gedisciplineerd op hun beurt staan te wachten om onsterfelijke foto’s te maken van zichzelf en hun vrienden.
Na de foto’s van de buitenkant moeten er natuurlijk ook foto’s worden gemaakt van binnen naar buiten. Dat duurt een stuk langer omdat door AI (Artificial Intelligence) de jongeren NS (Natural Stupidity) hebben ontwikkeld. Hun door de SP (Smart Phone) verweekte hersenen kunnen eenvoudige natuurkundige verschijnselen als licht en schaduw niet meer verklaren en in hun foto’s verwerken. Gelukkig heb ik Adobe Lightroom Classic 15 op mijn MacBook Air en bewerk ik de foto’s in alle rust wanneer we terug op de hotelkamer zijn.
We bevinden ons in een heerlijke omgeving in heerlijk weer onder een staalblauwe hemel. De locatie is fotogeniek en het is geen verrassing waarom het Huinnyeoul Culture Village vaak als decor voor Koreaanse TV-series en films wordt gebruikt. Een eenvoudig dorp tegen een helling naast de zee is omgetoverd tot een iconische verzameling van bewoonde kunstwerken.
Na de afdaling langs de lange trappen volgt er helaas nog een laatste beklimming naar het Huinnyeoul Culture Village. Met elke stap op de trap komen we dichter bij het dorp. De indrukken van vandaag worden me een beetje teveel. Er is zoveel te verwerken in mijn hoofd dat ik er niet zeker meer van ben dat het als een herinnering in mijn hoofd zal worden opgeslagen. Dan wordt het slechts een moment in de tijd/ruimte theorie.
De smalle straatjes brengen rust in mijn hoofd. Ze zijn uit een tijd dat bijna iedereen te voet de wereld om zich heen betrad. Je belevingswereld was niet groter dan een paar uur wandelen in alle windrichtingen. Was het een betere wereld? Ik denk van wel! Het vervagen van grenzen, en de mogelijkheid om snel ver te reizen, heeft de wereld en de samenleving ingrijpend veranderd. Een softijsje om Lyka’s trek te stillen. Ik sla het over want ik verlang naar het einde van deze mooie dag in Korea.
Vergeet nooit, wanneer er sprake is van een noord en een zuid, of een oost en en west, met een naam van een land erachter dan is het een politieke of religieuze scheiding van een volk dat hetzelfde denkt maar gevangen zitten in de illusies van hun leiders en andere samenzwerende politici.
Zo komt er een filosofisch einde aan een fantastische mooie, maar zware, wandeling. Zeven kilometer in vier uur met enkele rustpauzes geeft duidelijk aan dat het geen gemakkelijke wandeling was. Een laatste foto van de gids voor de wandeling van vandaag en we gaan op zoek naar de bushalte voor een bus die ons terug naar Nampo zal brengen.
Ik ben blij dat we de het gebruik van de stadsbussen in Busan al na een dag in de gaten hebben. Dat zal het verplaatsen met het openbaar vervoer in Busan een stuk eenvoudiger en comfortabeler maken. Onderweg naar Nampo bespreken we de mogelijkheden om wat te gaan eten.
Het is te laat voor de lunch en te vroeg voor het diner. We zijn het er snel over eens dat het een snack gaat worden. Iedereen die Korea heeft bezocht weet dat de Gimbap, die in westerse landen een Sushirol, naar de Japanse Sushi Maki word genoemd, een heerlijke gezonde snack is. Op het bankje voor de GS 25 is het goed vertoeven met een ijskoude halve liter Cass bier erbij.
Na een stevige pauze op de hotelkamer om onze benen wat rust te geven wordt het tijd om wat te gaan eten. Ik laat aan Lyka de keuze waar ze wil gaan eten. Ze hoeft niet lang na te denken want het restaurant gedeelte van het LOTTE Gwangbok winkelcentrum ligt haar nog fris in het geheugen. Mij maakt het allemaal niets uit! Ik sta open voor alle oosterse heerlijkheden die er voor mij worden neergezet!
Nadat Lyka het restaurant, ik weet op dit moment niet of ik het wel restaurant kan noemen, heeft gekozen en wij de gerechten hebben besteld, en betaald, nemen we plaats op twee lage krukken aan een luxe counter. Het bestelde eten wordt niet geserveerd. Er ligt een klein elektronisch apparaat voor ons dat begint te trillen wanneer de bestelde gerechten klaar staan om te worden opgehaald. Ik zit om me heen te kijken terwijl Lyka een speciaal drankje, in denk een soort van thee, gaat kopen bij een andere verkoper in het restaurantgedeelte.
Er klinkt plotseling een trilling als van een vibrator voor een nijlpaard. Lyka is moe en haar benen doen zeer. Ik ben pas zesenzestig dus het is mijn taak om het dienblad met ons avondeten op te halen. Bij de eerste blik op het dienblad wordt ik helemaal warm van binnen. Bestaat er een mooier rood dan het rood van perfect gebraden rundvlees? Ik kan de geur van de kruiden op het kippenvlees niet helemaal thuis brengen maar ik heb geen enkele twijfel dat het pittiger is dan de sambal in een Chinees-Indonesisch restaurant in een Brabants dorp in Nederland.
Deze avondmaaltijd smaakt hemels. Het kost ons ₩ 17.950 (€ 10,75) voor deze twee kommen rijst met vlees en kimchi. Ik heb het gevoel dat ik op dit moment in mijn leven op de juiste plaats ben beland. Wat gaan de komende weken ons brengen? Ik heb geen idee, maar aan het eten zal het zeker niet liggen.

Zuid-Korea: Eerst een tempel

Busan (So Yu Hotel) 609), zondag 10 mei 2026

Goedemorgen Busan! Om zes uur schuif ik de verduisteringsgordijnen, en het kleine raam, open. Een stralend blauwe lucht, en een frisse bries begroeten mij. Om de hoek uit het raam, op de heuvel, kan ik net de Busan Tower zien. Het wordt vandaag een fantastische dag voor onze eerste èchte wandeling in Busan. Lyka draait zich nog een keer om, haar gezicht weg van het brandende zonlicht terwijl ik mijn dag op mijn MacBook Air begin.
Nadat de koffie is gezet komt het gisteren in de supermarkt gekochte brood tevoorschijn. Het ontbreken van boter is voor ons geen probleem. De oude kaas is heerlijk en ook de Koreaanse Spam is van de verwachtte kwaliteit. Hap na hap van de boterham met oude kaas, slok na slok van de sterke hete koffie, het is een fantastisch ontbijt. Lyka geniet ook zichtbaar van het belegde supermarkt brood waar onbekende groene zaden in zitten.
Mijn dagelijkse boekhouding is als eerste aan de beurt. Velen denken dat reizen veel geld kost omdat ze het spiegelen aan de jaarlijkse kosten van drie weken aan de Spaanse Costa’s. Reizen is een heel andere discipline! Het is oneindig financieel balanceren als een koorddanser hoog boven een ravijn met het budget dat je tot je beschikking hebt. Natuurlijk heb je een serieuze begroting gemaakt voordat je begint te boeken maar de werkelijkheid is altijd anders dan je hebt begroot.
Ik heb met verschillende budgetten gewerkt in de afgelopen achtentwintig jaar.

1. Dagbudgetten werken nooit! Een kostbare verplaatsing en je zit ’s avonds achter een bordje witte rijst met een goedkoop flesje drinkwater en je slaapt in een hol op een matras dunner dan een krant.
2. Weekbudgetten geven je wat meer financiële ruimte maar aan het einde van de week kom je gegarandeerd tekort omdat je in het begin van de week te optimistisch bent geweest! Die paar extra biertjes ’s avonds in het begin van de week kom je aan het einde van de week tekort. Dan begin je, met de beste voornemens, alvast aan het budget voor de komende week. Met als gevolg dat je vijf dagen later weer platzak bent en je hele budget overhoop ligt. Twee dagen op je bed liggen in een guesthouse met je hoofd op een zuur kussen, om het budget uit te strijken, is natuurlijk niet waarvoor je op reis bent!
3. Maandbudgetten zijn nog verraderlijker dan de weekbudgetten. Je wilt niet weten hoeveel optimistische bloemenkinderen er in Bangkok rondzwerven. Bedelend om geld voor een goedkoop guesthouse tot hun vlucht eindelijk vertrekt of een enkele reis terug naar huis!

In het laptop tijdperk houd ik dagelijks een nauwkeurige boekhouding bij voor de dagelijkse uitgaven. Daaruit volgt de prognose voor de komende dagen in het land waar we ons bevinden. Budgetten worden dagelijks gecorrigeerd. Dat is de schone financiële kunst van het moderne reizen.
Daarom ontbijten we tegenwoordig af en toe op de kamer. Brood uit een supermarkt en eenvoudig beleg. Het is de eerste besparing van een bedrag dat we later op de dag ergens anders aan kunnen besteden.
Ik maak graag gebruik van AllTrails om wandelingen in de omgeving van ons hotel te zoeken. Onze eerste wandeling is op het eiland tegenover het centrum van Busan. De vijf kilometer over de heuvel zijn volgens de website gemiddeld en de wandeling zal tussen de twee en drie uur in beslag nemen. Dat laatste is voor ons niet belangrijk omdat we alle tijd hebben en we willen genieten van de bosrijke omgeving.
Google Maps is duidelijk welke buslijn we moeten nemen naar het begin van de wandeling. Buslijn 6 brengt ons dichtbij de Bokcheonsa Temple waar de wandeling begint. Terwijl we op de bus staan te wachten observeren we hoe de stadsbussen werken. Op een beeldscherm in de bushalte staat nauwkeurig aangegeven hoe lang het nog duurt voordat Bus 6 verschijnt bij de bushalte. Tijdens het wachten zien we passagiers in andere bussen stappen en een bankpasje, of hun telefoon, bij een terminal houden. Er volgt een bedankje in de vorm van een computerstem zodra de passagier is geregistreerd.
We staan voor onze eerste hindernis. Wat is dat voor een pasje? Wordt er betaald met Apple Pay of VISA? Of misschien toch maar contant betalen in het openbaar vervoer? Ik hoef niet lang op de antwoorden te wachten! Een Koreaanse man die ook op de bus staat te wachten bespeurd mijn verwarring en laat mij een pasje zien.
’T-Money Card!’, zegt hij bijna fluisterend.
Hij wijst naar het kleine kruidenierswinkeltje achter ons en zegt: ‘Buy in CU-Store!’
‘Kamsahamnida!’, Dankjewel in het Koreaans en Lyka en ik gaan naar het winkeltje.
De kassier begrijpt onmiddellijk waar we voor komen, ik neem aan dat hij tientallen pasjes per dag verkoopt aan onwetende toeristen, en haalt een bundel kaartjes van onder de toonbank tevoorschijn. Hij begint met de kaartjes die allemaal een andere afbeelding hebben. Dan zijn er ook de eenvoudige kaartjes met het logo van T-Money en CU, de winkel waar we binnen staan.
We kiezen voor de eenvoudige Kaartjes en halen het kaartje zelfs niet uit het cellofaam. Na de eerste ₩ 5.000 (€ 2,85) voor de twee kaartjes moeten we ook reisgeld op het kaartje laden. Ik haal mijn bundel Koreaanse Won uit mijn broekzak en bekijk de bankbiljetten. Ik heb geen idee hoeveel een busrit kost. Hoeveel zal ik op het kaartje zetten?
‘₩ 10.000 is OK!’, zegt de kassier die het allemaal te lang vindt duren en kijkt naar de rij klanten die zich achter ons heeft gevormd.
Ik geef hem een biljet van ₩ 10.000 (€ 5,70). Hij legt een van de kaartjes op een kleine vierkante kaartlezer en even later krijg ik een kassabon dat er ₩ 10.000 op de T-Money kaart staat. We herhalen alles nog een keer met het andere kaartje en even later staan we samen met de kaartjes in de hand weer op bus 6 te wachten.
En daar is bus nummer 6! We geven wat andere passagiers voorrang zodat we goed kunnen zien wat er van ons wordt verwacht wanneer we in een stadsbus stappen in Busan. Lyka gaat als eerste aan boord en het gaat verbazend gemakkelijk. Al tijdens het Koreaanse bedankje door de computerstem verschijnt het saldo, na afschrijving van de ritprijs, op de terminal. ₩ 8.450 in dit geval.
Zodra we plaats hebben genomen beginnen mijn hersenen te werken om onze bewegingen te analyseren. ₩ 1.550 (€ 0,89), dat is niet veel! Is dat een starttarief, wordt er bij het verlaten van de bus de rest van de ritprijs afgeschreven?
Een klein halfuurtje later zijn al mijn vragen beantwoord. De ₩ 1.550 (€ 0,89) is een vaste prijs voor een busrit. Hoe lang je in de bus zit maakt niets uit. Eenvoudig gezegd is ₩ 10.000 voldoende voor drie retourtjes, of zes enkele reizen, met de stadsbus in Busan.
We zijn weg van de binnenstad en de buurt waar we zijn uitgestapt is nog rustiger dan de buurt die we hebben verlaten. Het is meteen stevig klimmen en ik moet een paar keer op mijn communicator kijken of we wel in de juiste richting lopen. Ook op dit eiland, verbonden met het vasteland door middel van drie bruggen, is de omgeving schoon, vriendelijk en veilig. Een muurschildering maakt ons blij en Lyka gaat meteen op de foto. De rust en het ontbreken van (zwerf)afval valt meteen op wanneer je uit Nederland komt.
Mag ik dit een stevige klim noemen? We zijn nog niet aan de wandeling begonnen en we voelen ons bergbeklimmers. Zouden er hier auto’s naar boven rijden? Ik kan het mij moeilijk voorstellen maar het zou mij niet verbazen.
De Schildpadstele, een monument gedragen door een stenen schildpad, op het schild van een schildpad is indrukwekkend. Het is pas onze tweede Boeddhistische tempel in Busan. Het is allemaal zeker indrukwekkend.
Halverwege de klim zien we dat de verschillende paviljoens tegen de berghelling zijn gebouwd. Een grote dodenhoek spiegel in een haarspeldbocht toont aan dat hier dus voertuigen de steile hellingen oprijden. Een onvermijdbaar zelfportret met de tempel op de achtergrond.
De Vier Hemelse Koningen (Sa-cheonwang), vaak gevonden bij de ingangen van Koreaanse boeddhistische tempels, begroeten ons in het poortgebouw dat de toegang is naar de tempel. De Vier Hemelse Koningen staan ook voor de vier windrichtingen. Ze bewaken de tempel en houden slechte geesten en demonen buiten de poort.
Onderhoud voor veel van deze onvervangbare religieuze monumenten wordt uit genereuze giften bekostigd. Hoeveel dakpannen met onze namen erop liggen er niet op Boeddhistische tempels verspreid over Azië?
Aan het kleine binnenplein staan slechts vier gebouwen die samen het tempelcomplex zijn. De poort zijn we al gepasseerd. Lyka zoekt haar eigen weg en ik bezoek de kleine kapel. Dit is puur, dit is religieuze kunst op haar mooist.
Ook het uitzicht op het moderne Busan vanaf een veranda is oogverblindend. Er is nog zoveel te zien en zoveel te doen in Busan. Ik heb geen enkele twijfel dat wij het hier goed naar ons zin zullen hebben. Het is pas onze derde dag en we zijn nu al helemaal verliefd op deze moderne havenstad.
Ongetwijfeld zal niet iedereen hetzelfde gevoel hebben bij het zien van de religieuze architectuur in Azië. Er is toch echt verschil in de architectuur van de tempels tussen de verschillende landen waar het Boeddhisme bloeit. De dunne dennenbomen zijn nog goed te herkennen in het dak van het gebouw. Een houten gebouw dat zonder metalen delen in elkaar is gezet en er na al die eeuwen nog staat.
Ik heb niet zo’n goed gevoel bij de nieuwe AI die overal de kop opsteekt maar tijdens het verwerken van de foto’s geeft de nieuwe informatie technologie mij wel antwoorden op de vragen die mijn foto’s oproepen.
De grote foto is een zittende gouden Boeddha, geflankeerd door twee staande Bodhisattva's of discipelen. De kleine foto zijn houten beelden van de Tienerkoningen (Siwang), vaak gevonden in de Myeongbujeon (Oordeelszaal) van Koreaanse boeddhistische tempels. De beelden zijn fijn beschilderd en stellen de rechters van de onderwereld voor.
Dit had ik in een nog niet zo ver verleden zelf nooit kunnen ontdekken op het internet!
Kolommen gemaakt uit een enkele boomstam! De Bukhang-brug, een van de drie bruggen die het eiland met het vasteland verbind. Als laatste de grote klok van de tempel. Het wordt de hoogste tijd om verder te gaan.
De ontdekking van de Bokcheonsa Temple is een bijzonder mooie start van deze dag. De oorspronkelijke wandeling moet nog beginnen en deze dag is al onvergetelijk.
Wat het bezoek aan de Bokcheonsa Temple bijzonder maakt is het ontbreken van de hordes toeristen. Veel landen in Azië, en de rest van de wereld zoeken wanhopig naar een manier om de toeristenstromen in te binden zonder de opbrengsten voor de economie te schaden. Veel landen grijpen naar het scherpe gereedschap van dure toeristenvisa’s en hogere toeristenbelastingen op overnachtingen zonder de lokale toeristen te schaden. Deze politiek is moeilijker uit te voeren dan het lijkt! Een twee prijzensysteem is het beste voorbeeld van discriminatie.
Bram en Freek zongen het al vijftig jaar geleden: ‘De arme is de lul en de rijke speelt de held, met geld!’
En denk nu niet dat de (nieuwe) rijken de meest beschaafde en beleefde individuen zijn van onze samenleving. Vroeger dronk ik in Thailand bier met een Britse manager van een vijf sterren hotel. Zijn verhalen over geld en macht lieten mijn oren klapperen. Uiteindelijk heeft hij ontslag genomen en is vertrokken. Hij kon het niet meer aan om van boven en door de opdringerige klanten te worden geschopt.
We gaan op zoek naar het begin van het pad dat ons naar het observatiedek van de Bongnae Mountain brengt. Dat wordt het volgende verhaal over deze mooie zondag.

Zuid-Korea: Verhuizen

Busan (So Yu Hotel) 609), zaterdag 9 mei 2026

Deze eerste zaterdag in Busan ligt ergens tussen een rustdag en een verhuisdag. We hadden er natuurlijk vanochtend op uit kunnen trekken maar dan hadden we al ingepakt moeten zijn en voor twaalf uur beneden weer aan de receptie moeten staan. Dat was me te gehaast en te gortig. Dus we nemen op deze ochtend rustig de tijd om in te pakken en te genieten van de GS 25 Sandwiches en een gekookt ei. De koffers inpakken, nog een extra beker hete koffie, country muziek op de achtergrond en foto’s verwerken. Dan is het vijf voor twaalf en we gaan met het hele circus naar de eerste verdieping, zo noemen ze de begane grond, naar het Amerikaanse voorbeeld, in Zuid-Korea.
Laten we ook eens geluk hebben! We kunnen meteen weer de lift in naar de zesde verdieping nemen waar we precies dezelfde kamer hebben alleen vier verdiepingen hoger. De badkamer daartegen is nog luxueuzer dan die van kamer 209.
Nadat we ons geïnstalleerd hebben in onze nieuwe kamer, waar we hopelijk drieëntwintig nachten zullen slapen, gaan we lanterfanten door de smalle winkelstraten in de omgeving van ons hotel. We hebben het een en ander te onderzoeken.
Weinigen zullen bekend zijn met de “Koreaanse Oorlog” die tussen 1950 en 1953 woedde. Een strijd van een bevrijd volk, ondersteund door Amerika, tegen het oprukkende communisme, gesteund door Rusland en China. We weten vijfenzeventig jaar later in de westerse wereld hoe goed het communisme binnen de “Democratische Volksrepubliek Korea” werkt. Wanneer ik in hart en nieren een PRO-socialist was zou ik direct mijn Nederlandse paspoort verscheuren en naar dit socialistische paradijs emigreren.
Het vreemde is echter dat de onderhandelingen tussen Noord- en Zuid-Korea dan wel tot een staakt-het-vuren hebben geleid, maar een vrede tussen Noord-Korea en Zuid-Korea is er nooit gesloten, zodat beide landen officieel nog steeds in staat van oorlog verkeren.
Op deze plaats in Busan stond ooit het “Provisional Capital Memorial Hall”. Hier zetelde de President van Zuid-Korea tijdens de oorlog en de bezetting van Seoul door de communisten. “Generaal McArthur” gooide, tegen zijn orders van hogerhand in, roet in het eten en bracht de Noordelijke troepen in verlegenheid. Zijn “landing bij Incheon” was een meesterzet die de Noord-Koreanen en de Chinezen nooit hadden zien aankomen.Deze historische plaats heeft nog steeds een belangrijk nationalistisch gevoel in de harten van de Koreanen.
Ik heb de kaart van de omgeving van ons hotel goed bestudeert en het eerste waar we op af moeten is de wasserette. We doen al sinds tijden wekelijks zelf onze was. Ik heb er twee in de omgeving gevonden en bij de eerste is het meteen raak. We bestuderen de wasmachines en wasdrogers en komen al snel tot de conclusie dat een volle tas wasgoed draaien voor ₩ 8.500 (€ 4,85) een schot in de roos is. Afstrepen dus!
Het volgende wat op de lijst staat is brood zoeken. Brood? Ja, brood! De kant en klaar sandwiches van de GS 25 zijn lekker en gezond maar ze gaan wel snel vervelen en ik moet er natuurlijk elke ochtend vroeg voor op pad. We hebben oude kaas meegebracht uit Nederland en de Koreaanse Spam is ook heerlijk. Gewoon zelf zelf een sneetje brood maken met kaas, of Koreaanse Spam, al dan niet aangevuld met een hard gekookt ei is natuurlijk ook heel erg lekker en gezond.
Zowel de GS 25 als de 7/11 zijn niet bekend met een gesneden (half) brood. In de eerste winkel halen ze hun schouders op en bij de 7/11 krijgen we wat meer hulp. De jongen achter de kassa adviseert ons om een stukje verder eens bij de “Paris Baguette” te gaan kijken. Een begin van de oplossing?
Niet veel verder passeren we een kleine bakkerij waar het uitgestalde brood er heerlijk uitziet. Aan de prijzen te zien moet het wel een luxe bakkerij zijn. Ondanks de prijzen gaan we toch even binnen kijken. Gewoon gesneden brood is niet verkrijgbaar, alleen de luxe broodjes zoals Ciabatta en roomboter Croissants. Daar gaan we onszelf zeker een keer mee verwennen!
Zodra we aanstalten maken om de bakkerij te verlaten stopt de bakker ons door tussen de toegang en ons in te gaan staan. We kijken elkaar verbaasd aan. Hij gebaard ons met zijn armen zwaaiend om stil te blijven staan en verdwijnt achter de toonbank. Hij diept een doorzichtige plastic zak op en plaatst een Ciabatta in de zak.
Hij overhandigt de zak aan een verbouwereerde Lyka en zegt: ‘Free!’, met een brede glimlach op zijn gezicht.
Wij bedanken hem uitgebreid en verlaten de bakkerij. Een paar honderd meter verder staan we voor de Paris Baguette. Het mag dan wel een bakkerijketen zijn maar de kost wordt verdient met koffie/thee aangevuld met een van de heerlijk uitziende gebakjes en koekjes. Brood is maar een heel klein gedeelte van het assortiment en voor een vers stokbrood zal je hier ook vroeg voor de deur moeten staan.
Met een omtrekkende beweging komen we op de markt uit waar gebruikte kleding wordt verkocht. Een oude kleine vrouw met een dienblad op haar hoofd balanceert de bestelde lunch naar een klant.
Het valt mij op dat dit geen vodden, weggegooide, kleding is maar tegen het nieuw aanschurkende kleding! Lyka is in haar element en voelt de stof van elke broek, rok, shirt en jasje. De mensen om mij heen op deze markt lijken niet arm. Soms hebben ze ook een plastic tasje met kleding bij zich die de verkoopster dan uitgebreid inspecteert en besnuffeld.
Een keer zie ik geld, ₩ 15.000 (€ 9,25) van hand tot hand gaan en kledingstukken van eigenaar verwisselen. Het doet mij nog het meest aan een kledingbibliotheek denken! Elke week voor een paar tientjes een nieuwe garderobe voor het weekend. Is verspilling echt een Westerse misdaad tegen het milieu?
Aan de “Gwangbok-ro” een luxe winkelstraat wil Lyka op de foto met “Jung-kook een van de Koreaanse iconen van K-pop. Het is een reclame voor Calvin Klein.
‘Ik reis niet helemaal naar Zuid-Korea om een hamburger te eten!’, ik hoor het me nog zeggen.
Maar dit is anders! Nu begin ik ook nog als een ambtenaar te denken! De hamburger van “No Brand Burger” met de Koreaanse bulgogi saus is natuurlijk afgeleid van de grote hamburgerketens die je overal in de wereld tegenkomt. Nu ik dit op het beeldscherm van mijn MacBook Air zet schiet mij te binnen dat ik nog geen enkel filiaal van een van de grote hamburgerketens heb gezien in Busan.
Voor ₩ 4.500 (€ 2,57) krijg je de menu-set zoals in de bovenstaande foto’s. Is dat een goede prijs voor een snelle hap? De omvang van de porties zijn niet enorm maar het is voldoende om je trek te stillen. De smaak valt ergens tussen redelijk en goed en we weten nu al dat we hier zeker nog een driedubbele burger met kaas gaan eten.
Ondertussen is onze speurtocht naar gesneden brood nog steeds niet ten einde. Voor ons doemt het enorme Lotte warenhuis weer op en het zou toch gek moeten zijn zouden we hier geen supermarkt kunnen vinden!
Tegen het warenhuis aan ligt de Lotte Mart, de eigen winkel van Lotte, en in de kelder zijn twee verdiepingen van de Lotte supermarkt. Het is wel even zoeken, alle teksten zijn in het Koreaans en de Engelse taal lijkt hier niet te bestaan.
We schuifelen door de gangpaden van de supermarkt op zoek naar iets dat we herkennen. Ik krijg een klein kartonnen bekertje onder mijn neus gestoken en de opstijgende geur heb ik lang niet geroken. Het is een geur die ik ook nooit zal vergeten. Het is de zoete weeïge geur van de gestoofde zijderups larven. Vol verbazing kijk ik naar de blikjes op de plank naast me. Dat smerige spul wordt zelfs in blik verkocht! Ieder zijn smaak.
Dan valt alles op zijn plaats in deze supermarkt! Er is gesneden brood, erg dikke plakken bruin brood zelfs, en ook de Koreaanse spam is snel gevonden. Wij komen de komende weken niet om van de honger ’s morgens.
Met een tas vol ontbijt, en snacks, keren we huiswaarts naar het So Yu Hotel. We breien een rustig einde aan deze eerste zaterdag in Busan. Terwijl Lyka op het internet speurt wat we de komende weken allemaal nog kunnen doen ontspan ik me met de foto’s verwerken en het schrijven van verhalen.
Totdat de demonen zich weer in mijn hoofd roeren. Er vormen zich geen zinnen meer in mijn hoofd. Ik moet meteen ophouden. Ik wil mijn gedachten niet meer opschrijven omdat die mensen zullen kwetsen en mijzelf alleen maar slechter laten voelen. Het is al half zes, tijd voor een koud biertje in de zonnige, maar frisse, buitenlucht van Busan.
Ik heb een GS 25 gevonden aan een brede drukke straat met een bankje voor de deur. Een halve liter fles bier is goedkoper dan een halve liter blik, dus worden het flessen Cass bier voor ₩ 2.500.
Bussen komen en gaan. Diesel, elektrisch en met een “brandstofcel” door elkaar heen als in een groot openlucht laboratorium. Het is te begrijpen dat de alleswetende hoogopgeleide randstedelijke ambtenaren hier nooit gaan kijken wat er allemaal mogelijk is op het gebied van mobiliteit. Wacht even? Ze lopen hier in Korea natuurlijk hopeloos achter!
Mijn demonen lossen langzaam op in het 4,5% bier en de opvallend frisse zeelucht. Hemelsblauw is het voorspelde weer voor de komende dagen. Bier, Blauw en Bezinnen is het juiste medicijn tegen de demonen in mijn hoofd.
Na drie flessen Cass bier is het de hoogste tijd om Lyka op te halen en te gaan eten. Het is zaterdag dus laten we maar met wat geld smijten. We gaan voor de tweede keer naar het “Yeongbingwan Restaurant” omdat de twee vrouwen vriendelijk zijn en het eten de eerste keer overheerlijk.
De vrouwen zijn zichtbaar blij om ons opnieuw te kunnen begroeten. Ook deze keer krijgen we een extraatje van het huis. “Abalone”, Zeeoren in het Nederlands. Het zijn zeedieren die familie zijn van de slak. Wij eten alles en ook de Abalone, die we kennen uit Singapore, gaat met veel smaak naar binnen.
Lyka kijkt graag naar Koreaanse dramaseries op TV en dat werpt gelukkig ook haar vruchten af. Ze verbaasd mij keer op keer met Koreaanse woorden waarvan ik heb bestaan nog niet eens wist. Ook op de TV komen er regelmatig gerechten voorbij die ik wel ken maar nooit zou herkennen. Vanavond heeft ze gekozen voor de “Galbi-jjim (갈비찜) for braised short ribs”. Een heerlijk gerecht van gestoofde ribben van het rund met flinke hompen vlees er aan.
Lyka maakt diavoorstellingen van haar belevenissen op Facebook. Zelf gebruik ik het medium wat minder omdat het gekaapt is door idealisten met verkeerde ideeën. Het aankondigen van een nieuwe publicatie gaat nog steeds goed. Voor hoelang nog?