België: Het kasteel van Bouillon

Tintigny (Camping Aux Deux Eaux), woensdag 14 augustus 2019

We hebben besloten dat we vandaag weer naar een camping gaan om te douchen, en om water in te nemen. Dat houdt automatisch in dat we na het bezoek aan het “Château de Bouillon” een stukje moeten gaan rijden en deze niet onaangename, maar ook niet ideale, camperplaats gaan verlaten.
Na het ontbijt van roerei met de laatste restjes gerookte zalm maken we ons klaar voor de wandeling en de klim naar het “Château de Bouillon”. Het voelt voor mij nog steeds een beetje raar om de camper op een onbewaakte parkeerplaats achter te laten met mijn hele hebben en houden er in. Mijn vertrouwen in de mensheid is alweer een beetje hersteld maar uiteindelijk is hij nog steeds onder het vriespunt!
Het is gelukkig ook vandaag nog heerlijk weer. We weten dat er regen onderweg is en we kunnen alleen maar hopen dat die aan het einde van de middag komt, dan maakt het voor ons niet zo heel veel uit. Het is gezellig in de camper wanneer je rozig bent van de de hete douche, de regen op het dak tikt en binnen de kachel zachtjes snort.

Na een stevige klim staan we aan de ingang van het kasteel. Het is veel drukker dan ik had verwacht! Er staan twee touringcars op de parkeerplaats op top van de heuvel en er zijn zelfs enkele bestuurders van de campers naar boven gereden om zo min mogelijk hoeven te lopen!

Het uitzicht over het stadje dat zijn bestaan dankt aan het kasteel is schitterend.

Tijdens het kopen van de toegangsbewijzen worden we er op gewezen dat de roof vogelshow net is begonnen. Tussen de shows zit steeds twee uur en dan willen we eigenlijk al onderweg zijn naar onze volgende slaapplaats. Dus een beetje haast is geboden.
De show, op de grote binnenplaats van het kasteel, verloopt precies zo als ik had verwacht! Er worden enkele roofvogels voorgesteld en ze vliegen steeds heen en weer tussen verschillende helpers die ze belonen met een stukje vlees. Het is wel indrukwekkend dat de negenjarige dochter van de valkenier ook al meedoet aan de show, net als zijn vrouw.

Ik verveel me een beetje en kijk eens goed om me heen. Een eeuwenoude alarmklok trekt mijn aandacht! De klok is in 1563 in een speciale zilverlegering gegoten. Er wordt gezegd dat de klok na de laatste slag van de klepel nog langer dan zestig seconden haar alarm geluid laat doorgalmen.

Zoals bij elke dierenshow wordt er ook op deze ochtend een slachtoffer uit het publiek gekozen. En dan wordt het niet alleen interessant maar ook grappig. Een jonge dame wordt van de tribune gekozen en nadat ze heeft bevestigd niet bang voor de vogels te zijn krijgt ze een dikke leren handschoen aan. Op het moment dat de valkenier een oude pan tevoorschijn haalt die ze “voor de veiligheid” op haar hoofd moet houden weet ik dat het leuk gaat worden! Nadat ze heeft aangegeven dat ze klaar is zweeft de enorme roofvogel geluidloos naar de top van haar handschoen. Die uit traditie altijd aan de linkerhand word gedragen.

Zonder een waarschuwing hopt de grote roofvogel van de handschoen naar het pannetje op het hooft van het onvoorbereide meisje. Een luid gelach en een zacht applaus weerkaatst tussen de dikke muren van het kasteel heen en weer. De show is ook meteen ten einde!  

Hoewel de bezienswaardigheden genummerd zijn lopen de bezoekers van het kasteel kriskras door elkaar heen. In zo’n oud kasteel zijn er nu eenmaal heel veel verschillende gangen die alle ruimtes met elkaar verbinden. Dat was de ingebouwde veiligheid in het geval van een bestorming of een brand, Je moest nu eenmaal snel weg kunnen komen.
Wij lopen ook wild door het kasteel heen. Een van de oudste ruimtes in het kasteel is de “Godfried van Bouillon zaal”, geheel uit de rotsen gehouwen een kleine duizend jaar geleden. De tijd van de kruisvaarten toen Godfried van Bouillon zijn kasteel verkocht met een optie tot terugkoop. Met de opbrengst financierde hij een kruistocht, hij zou niet meer terugkeren uit het heilige land en zijn kasteel dus nooit meer zien.  

Op een bovenzaal zijn twee andere exposities door elkaar heen verweven. Het gaat enerzijds over de overlevering van in het begin van de kunst van het kalligraferen van de monniken naar het schrijven en drukken tot aan het door tegenwoordig iedereen gebruikte tekstverwerken.
De kunst van het met de hand schrijven sterft weer een langzame dood. Naast dat kalligraferen werden de handgeschreven boeken uitbundig geïllustreerd met bijbelse of andere religieuze taferelen. Ook deze kunst sterft langzaam uit en deze moet voor de komende generaties worden gered. Mooi is het in ieder geval wel.

Het is bijna een uur en we hebben genoeg gezien van het “Château de Bouillon”, het is mooi maar voor € 11,- p.p. moet je wel een echte liefhebber zijn. Onderweg naar de uitgang bespreken we onze lunch. Eerst maar rijden en dan eten.

Op “Camping Aux Deux Eaux” treffen we aan wat een camper zo leuk maakt. Een rustige camping voor € 10,- per nacht met ruime rustige plaatsen.

Tenminste, dat dachten we! Een dik uur later verschijnt er een Duitser in een Mercedes Vito die zijn camper direct in ons uitzicht zet en daarmee alle privacy wegneemt. Ik wacht nog wat maar tevergeefs. Zodra de tuinstoelen en tafel naast de camper onder ons raam worden geplaatst wordt het tijd om te verkassen.
Ze lijken niet eens verbaasd wanneer wij de camper starten en een tachtig meter verderop aan de stromende beek gaan staan. De rust is teruggekeerd en wij genieten van de laatste zonnestralen van deze mooie dag.  De bij de Aldi gekochte broodjes smaken ons goed! Dan douchen!
Lyka gaat haar huishoudelijke en persoonlijke zaken afhandelen en ik vertrek voor een paar pinten naar de kantine op de camping. Ik heb een heerlijke tijd met Didier en drie Vlamingen. We hebben de wereldproblemen niet opgelost maar we hebben er wel serieus over gesproken en gelachen.

Door het oponthoud in de kantine van de camping schiet de groente op onze borden er vanavond bij in. We houden het bij boeren kipfilet met gebakken aardappels. Het mag dan erg simpel zijn maar het smaakt ons uitstekend.

Als voorbereiding op ons bezoek van morgen heb ik nog twee flessen “Orval Abdij Bier” mee naar de camper gebracht. Het is genieten na deze mooie dag! Binnen twee uur beginnen we aan de tweede maaltijd van deze avond, alleen bestaat die nu uit andere heerlijkheden, olijven, kloosterkaas en blokjes salami. Na deze sessie wordt het belangrijk dat we snel weer gaan wandelen. De overtollige calorieën moeten we tenslotte ook weer kwijt.

België: Een lange wandeling

Bouillon (Camperplaats naast het sportveld), dinsdag 13 augustus 2019

Ook vannacht heb ik weer goed geslapen. Het kan aan mij hebben gelegen of aan de twee abdijbieren die mij prima smaakten? Na het ontbijt van Waalse rozijnenbollen is het niet ver rijden. De geplande stop bij de Lidl gaat niet door omdat de oude supermarkt gesloopt is en men druk bezig is een nieuw pand te bouwen. Gelukkig is het hier in zuid-België geen tekort aan supermarkten dus we rollen langzaam door het glooiende landschap richting Bouillon.
Net voordat we in het kleine, maar zeker niet onbelangrijke stadje Bouillon, arriveren gaan we van de weg af naar een klein winkelplein met twee supermarkten, een Action, een Zeeman en een winkel van een onbekende witgoed keten. Bij de eerste koop ik groente en fruit, en een blik champignonsoep waar we beiden, om onbekende redenen, plotseling trek in hebben. De action verkoopt me een kabel van 2,5 meter om de iPad tijdens het rijden te kunnen laden. Er moeten voldoende kabels in de camper zijn maar ik kan ze niet meer vinden! We rijden dwars door het romantische stadje naar de camperplaats die langs onze geplande wandelroute ligt.

Op de camperplaats is het nog relatief rustig maar ik heb geen twijfels dat dat vanavond snel zal veranderen. Deze camperplaats zal ongetwijfeld in alle bestanden voor gratis overnachtingsplaatsen voorkomen die over het internet zwerven. Net na twaalven zitten er al twee oude Duitsers naast een kleine VW buscamper aan witte wijn te lurken alsof hun leven ervan afhangt. Hoofdschuddend vervolg ik mijn inspectie van de camperplaats. Twee stoelen en een tafel staan netjes midden op een parkeerplaats, de eigenaren zijn ongetwijfeld met de camper het dorp in gereden en dit is hun virtuele handdoek op de virtuele strandstoelen om het zwembad op Mallorca.
Wij gaan eerst eten en dan wandelen! Frikandellen met satésaus voor mij en een grote knakworst voor Lyka, met de laatste donkere boterhammen die we van huis hebben meegebracht!

We bereiden ons voor op de eerste wandeling, nou ja, onze eerste echte wandeling. Dat impulsieve rondje op de domeinen van dat kasteel een paar dagen geleden durf ik niet mee te tellen. Vandaag staat ons ruim acht kilometer te wachten met aardig wat klimwerk. Ongemakkelijk maken we de voorbereidingen, een half uurtje later stappen onder een waterig zonnetje de weg op.
Het is heel erg rustig op deze, voor Belgische begrippen, mooie asfaltweg. Na een kilometer komen we aan bij de muur van het klooster van de “Trappist nonnen Notre-Dame de Clairefontaine”.

Aangekomen bij het klooster kan ik het niet laten om de koperen deurknoppen op de dikke eikenhouten deuren te proberen. Helaas zijn beiden deuren gesloten. Nog voordat we van het eerste opstapje af zijn hoor ik een klik en zie een van de twee deuren langzaam op een kier gaan. Lyka en ik kijken elkaar verbaasd aan. Ik stap opnieuw een trap hoger en open voorzichtig de deur. Het lijkt een scene uit een griezelfilm.
In de enorme hal staat een non in alle stilte verlegen te glimlachen. Misschien mag ze niet eens naar buiten kijken en zijn de muren van het klooster de absolute grenzen van haar belevingswereld.

Frans is de voertaal en ik probeer in alle hoeken van mijn hersenen de franse lessen van Mevr. Hennekam op te diepen. Ja, we kunnen het klooster bezoeken maar dan alleen de kerk. De dames in het klooster zijn niet gewend aan contact met mensen van de andere kant van de muur!

We gaan een trap op en aan het einde van een lange lichte gang is de toegang voor gasten naar de l’eglise van het klooster.  

Onderweg passeren we wat religieuze kunst op de muur en opengeslagen fotoboeken van andere kloosters die tot dezelfde orde van de “Cisterciënzers” behoren. Aan het einde wacht ons een enorme ruimte die enkele overeenkomsten vertoont met de basiliek die we gisteren hebben bezocht.

Vooral de grote zaal met rondom houten banken is fascinerend. Elke zitplaats is voorbestemd aan een bepaalde non. Vrije zitplaatsen bestaan er niet omdat eenieder naar de hoogte van haar rang dichter bij God mag zitten. Vergeet niet dat de hiërarchie binnen de katholieke kerk veel lijkt op de hiërarchie van het leger. Alleen andere namen met de Paus als absolute Maarschalk in Rome.
Op weg naar de uitgang bekruipt me het bekende ongemakkelijk gevoel wanneer ik in dit soort situaties geraak. Er komen vragen in me boven die me onzeker maken. Moeten we nu een kleine donatie doen? En hoe doen we die? Wordt er van ons verwacht dat we enkele heel ouderwetse ansichtkaarten kopen? Of misschien een van die oubollige rozenkransen? Dan is het kaarsjes branden een veel gemakkelijkere oplossing! Gewoon een muntje in het offerblok, kaarsjes aansteken, je handen vouwen en een schietgebedje opzeggen.
Uiteindelijk verwacht de stille non helemaal niets van ons. Met dezelfde oprechte vriendelijkheid begeleid ze ons naar de nog steeds op een kier staande deur. Een haast onopgemerkt knikje naar ons betekend het afscheid. Een deur verder is er een kloosterwinkel waar een aankoop op prijs wordt gesteld. Even geen abdijbieren voor ons  en abdijkaas hebben we nog. In een straffe pas lopen we de deur van de winkel voorbij, we hebben tenslotte nog ruim zes kilometer te gaan.

Wandelen is ongetwijfeld de beste manier om de geest rust te geven! In stilte lopen we langs het fel paarse spoor dat op het beeldscherm van onze kleine Garmin verschijnt. We zeggen maar weinig tegen elkaar en genieten van de stilte van de heuvels, valleien en bossen om ons heen.
Dan begint de weg onvermijdelijk te klimmen. We spraken al niet veel maar nu is er de absolute stilte. De wind ruist zachtjes door de boomtoppen en in de verte roept een onbekende vogel. Het grind knarst onder onze wandelschoenen. Mijn bloeddruk loopt op en ik voel mijn halsslagaders kloppen. ‘Gelijkmatig blijven ademen en nadenken bij elke stap’, gaat er door mijn hoofd. We klimmen en klimmen totdat we eindelijk op een open plek komen op de top van het plateau waar de rivier de diepe vallei in miljoenen jaren heeft uitgeslepen.

We lopen nu ook in een gevarieerd bos, de hellingen met aangeplante dennen liggen achter ons. Nadat ik de bovenstaande foto heb gemaakt komen we tot de ontdekking dat ik mijn rode fleece tijdens de klim ben verloren! Voor een moment maakt een lichte paniek zich over mij meester. We hebben geen tegenliggers op ons pad ontmoet, dat is in ieder geval al goed. Het was ook niet druk tijdens de weg omhoog, dat is ook een meevaller! Ik vraag Lyka op de plaats te blijven terwijl ik de afdaling inzet om mijn fleece te zoeken.
Na ongeveer een kilometer zie ik mijn fleece in de verte op de struiken hangen. Iemand moet hem op de weg hebben zien liggen en hem op de struiken hebben gehangen! Ik ben erg blij dat ik mijn fleece uiteindelijk weer terug heb. En dan moet ik die klim voor de tweede keer aanvallen! Met dezelfde kracht en toewijding loop ik rustig naar boven waar Lyka nog steeds op me zit te wachten.
Ruim drie uur zijn er sinds ons vertrek verstreken wanneer we weer de camper binnenstappen. De afdaling heeft ons spieren laten gebruiken die we normaal gesproken laten rusten. Wat zullen wij slapen vannacht!
Vanaf de langsbank in de camper observeer ik de in de middag gearriveerde campers. Het klopt dat meer dan 80% van de mensen ouden van dagen zijn! Zodra het zes uur trekken de oudjes massaal naar binnen! De satellietschotels dansen om beurten als balletdansers om de satellieten te zoeken die het TV signaal naar de aarde doorgeven. Helaas voor de bezitters van deze kostbare systemen bevinden de satellieten zich achter de heuvels en zijn dus onzichtbaar. Schotels gaan omhoog en klappen weer in. Ik probeer me een voorstelling te maken wat er in die campers gebeurd en wat er allemaal wordt gezegd. Het wordt nog grappiger wanneer er een camper beeld heeft en de anderen mensen door het plastic raam naar de bewegende beelden in kleur staan te kijken. Na enkele minuten begint het satellietschotel ballet opnieuw!

Vanavond staat de Champions League kraker tussen AJAX en PAOK op het programma dus heb ik gekozen voor een eenvoudige maaltijd, ook met een oog op de voorraad die we eerst moeten afbouwen. “Neoguri”, Koreaanse noedels met (veel) garnalen! Het smaakt ons goed en de extra pittige versie die ik voor mezelf heb gekozen laat een brandend gevoel achter in mijn mond!
De wedstrijd kijk ik op onze kleine 22” TV via een kabeltje dat het 4G signaal uit mijn iPhone 6 krijgt. Een enkele keer wordt het beeld wat slechter maar er is geen enkel moment een probleem. Met een glimlach op mijn gezicht denk ik nog even aan het satellietschotel ballet. Met een koud biertje binnen handbereik zie ik AJAX moeizaam winnen van die grote sterke voetballers. Alleen het resultaat telt en over een paar maanden zal niemand zich deze wedstrijd meer herinneren, welterusten.

België: Klassieke muziek in de basiliek

Saint-Hubert (Camperplaats naast het kerkhof), maandag 12 augustus 2019

Zoals zo vaak wisselen goede nachten en slechte nachten zich af. De afgelopen nacht heb ik prima geslapen, zo goed zelfs dat ik besluit om een uurtje slaap in te halen en pas om acht uur verlaat ik ons bed boven de cabine van de oude Ford Rimor. De eerste gedachte die bij me opkomt of is het de mogelijke schijnveiligheid van het verblijf op de camping die me minder alert maakt en die me uit mijn slaap houdt? We zien wel, zodra de vermoeidheid een belangrijke rol gaat vervullen komt de slaap vanzelf!

Twee dikke volkoren boterhammen met een gebakken ei, op ontbijtspek en een plak oude kaas. Een ontbijt voor winnaars met genoeg calorieën om zonder trek de lunch te halen.
Het boekje van WOMO over België is tevoorschijn gehaald omdat we helemaal geen haast hebben en ook omdat we het liefst gewoon wel zien waar we terecht komen.

De eerste halte is een schitterende parkeerplaats in het bos waar je officieel 24 uur aaneengesloten mag staan. Gratis, de voorzieningen zijn gewoonweg smerig omdat er voldoende mensen met een camper onderweg zijn die van nature viespeuken zijn en op geen enkele manier rekening houden met de mensen die nog na hun komen.
Ik loop wat rond en Lyka maakt de camper vanbinnen schoon. Er is een wandeling vanaf de parkeerplaats maar die heb ik nergens op het internet kunnen vinden. Wild en onbevangen het bos inlopen en op zoek naar bordjes een uitgezet pad volgen heeft niet mijn voorkeur over de kleine Garmin. Ook de ontvangst van het telefoonsignaal is dermate slecht dat zelfs de radio met moeite, via EDGE, de geluiden van NPO2 radio laat horen. Dat wordt dan vroeg naar bed! Nee dus, acht kilometer verderop is een klein stadje met een camperplaats. Laten we dat maar eens proberen!

Over de drie speciale aangelegde camperplaatsen hebben we niets te klagen. Er staan zelfs picknicktafels op het grasveldje naast de parkeerplaatsen. Helaas geeft de weersverwachting plaatselijk een bui als voorspelling dus lunchen we maar in de camper. Stokbrood met oude kaas en tomaat, paté en de laatste slokken koffie uit de thermosfles.

We hebben nog tijd genoeg tot de duisternis valt dus beslissen we om het stadje in te lopen om de “Basiliek van Sint-Hubertus” te bezoeken.

Over een voor het verkeer afgesloten weg lopen in alle rust richting het centrum. Op weg naar de basiliek zien we aan de gebouwen dat dit stadje in het verleden een abdij moet zijn geweest. Ook zou de bisschop van Luik hier regelmatig hebben vertoefd. Een oude stadspoort en bijgebouwen voor de monniken van de van de Benedictijnen.

Eenmaal binnen in de basiliek branden we de traditionele kaarsjes voor onze overleden ouders. Het is voor ons ook een beetje een verkapte donatie om deze mooie gebouwen in stand te kunnen houden. Lyka vindt dit belangrijk en door de jaren heen ben ik er ook in mee gegaan. Terwijl Lyka staat te bidden kijk ik in het rond. Hoewel ik weinig op heb met het Christendom kan ik wel genieten van de religieuze kunstschatten die er gelukkig nog staan. Ik voorspel een nieuwe beeldenstorm door het nieuwe geloof uit het oosten. We hebben zelf de poorten open gezet!  

De basiliek is in verval! De sfeervolle gordijnen die in de hoogte hangen blijken zeer fijne netten te zijn die de bezoekers moeten beschermen tegen vallende stukken steen uit het plafond. Een ogenschijnlijk marmeren beeld blijkt aan de achterzijde uit verschillende stukken (eiken)hout te zijn opgebouwd. Ook in de katholieke kerk is niet alles wat het lijkt te zijn.

Pracht en praal zijn we gewend maar het gebruik van het fijnste marmer, hoogstwaarschijnlijk uit Italië, laat zien dat er kosten nog moeite is gespaard en het hier toch wel om een zeer bijzonder godshuis gaat. Het houtsnijwerk achter de zetels voor de vergadering van de kardinalen is op zich al een zeer bijzonder kunstwerk.

Het praalgraf van St. Hubertus, een geschenk van Leopold I van België, de eerste koning van België, is een stukje beeldhouwwerk dat ons doet denken aan de bezochte heilige plaatsen in Spanje en Portugal. Of de resten van de heilige hier ook werkelijk liggen is ons niet helemaal duidelijk.  

In de crypte onder de basiliek, zonder twijfel het oudste gedeelte, worden we aangenaam verrast. Meer dan 1200 jaar geleden stonden er vrome mensen hier in het steen te hakken. In latere tijden werd het de laatste rustplaats voor heiligen en vorsten. De grafstenen zijn, net als alle verwijzingen in het Frans, slecht of niet te begrijpen. De grote grafsteen heeft iets weg van een heilige en een ridder, of beiden? Ik weet het niet, maar mooi is het wel.  

Tijdens ons bezoek hebben we ook genoten van de live klassieke muziek. Ik heb geen idee waar we naar luisterden maar de muziek van het Quartet maakte ons bezoek wel speciaal. Natuurlijk heb ik eerst gevraagd of ik een foto mocht maken want met de privacy wetgeving van tegenwoordig zit je zo in de problemen. Onder het toeziend oog van enkele heilige kardinaals spelen ze weer rustig verder.
Met slechts 24 kilometer verplaatsing is het dan toch weer een bijzondere dag geworden. De website die ik normaal gebruik voor mijn wandelingen voldoet dus niet meer in deze regio. Ik hoef niet lang te zoeken voordat ik een nieuwe website het gevonden over wandelingen in Frankrijk die ook een stevig aantal wandelingen in de grensstreek heeft. Maar bij de eerste test gaat het meteen mis. Het gpx bestand wordt niet door “Garmin Basecamp” herkent! Dat kan natuurlijk toeval zijn en bij de controle van het tweede bestand maak ik een zucht van opluchting, deze is raak. De gevonden wandeling is voor morgen of overmorgen, dat zal van het weer afhangen. De plaats die ik op het oog heb zal misschien goed zijn voor twee overnachtingen.

Een eenvoudige maaltijd van bami met saté sluit de mooie dag voor ons af. Onderweg met de camper ben je dankbaar wat je voor je neus krijgt. Eenvoudig wordt niet gezien als armoedig zoals thuis aan tafel. Een gevulde maag en een zachtjes snorrende kachel zijn voldoende om ons een gelukzalig gevoel te geven. Nog even wat TV kijken en dan naar bed en op weg naar morgen. Een nieuwe dag, een nieuw avontuur en geen idee wat ons nu weer te wachten staat!