Thailand: De binnenlanden in

Mae Sot (Nr. 4 Guesthouse), 20 januari 1999

Ik slaap ’s nachts als een os, waarschijnlijk door het Thaise vuurwater, dus daar zal het in ieder geval deze reis niet aan liggen! Vandaag gaan we met de bus op weg naar Tak. Of we daar ook werkelijk aankomen is nog een verrassing. Dat weet je namelijk nooit van tevoren! Gisteren hebben we te horen gekregen dat er een bus rond negen uur zal vertrekken voor de spectaculaire prijs van 32 baht (twee gulden).
Bryan en Simone staan al op ons te wachten met hun rugzakken tegen een muurtje. Alle verhalen over diefstal en berovingen moeten haast wel bedacht zijn. Ik heb me nog geen moment bedreigt gevoelt hoewel je natuurlijk wel altijd een beetje moet opletten. Je moet ze ook geen mogelijkheid geven om er met je rugzak vandoor te gaan. Armoede lijkt troef maar ze lijken de armoede ook zonder probleem te aanvaarden. Het boeddhisme is erg sterk onder de arme bevolking. Een vergelijking met het katholicisme probeer ik te verdringen. Ik heb namelijk weinig met het christelijke geloof.
De reis naar Mae Sot was niet echt spectaculair. We reden over het Thaise platteland en ik vorm mij met elke kilometer een beter beeld van het echte Thailand. Grote dorre donkerrode stoffige velden waarover een paar maanden waarschijnlijk de groene rijst op zal staan. De gammele Thaise bussen brachten ons via Tak, volgens Jan een echte takkestad, waar we moesten overstappen op een kleinere bus naar Mae Sot.
Simone vindt het overduidelijk heel gezellig met z’n vieren en dringt er zelfs bij Bryan op aan om in hetzelfde hotel/guesthouse als ons te slapen. Nu heeft Bryan waarschijnlijk een groter budget en houd hij van wat luxere hotels. Dus gaat gaat tot grote spijt van Simone niet door. Marieke en ik zijn nog op een budget, ikzelf zeker aan het begin van deze reis. Een paar weken, of zelfs maanden, eerder terug naar huis omdat mijn geld op is zou een groot persoonlijk drama zijn!
Tijdens de gebruikelijke zoektocht naar een geschikte kamer voor een nacht val ik van de ene verbazing in de andere. Van matrassen op de vloer die dienen als binnenveld voor een racebaan vol met kakkerlakken tot een afgeleefd Chinees hotel met meer bloed en stront aan de muur dan een gemiddeld slachthuis. Nee, op het platteland gaat de kwaliteit en de geaccepteerde standaard van de hotels/guesthouses met rappe schreden achteruit.

Toch hebben we vandaag een beetje geluk, na een zoektocht van zeker twee uur vinden we het “Nr. 4 guesthouse”. Een schitterend teak houten huis met een warme douche, en die kan ik zeker gebruiken na de doucheloze dagen in ons guest house in New Sukhothai. Het “Nr. 4 guesthouse” heeft een goedkope dorm (een grote kamer met enkele stapelbedden die veelal door mannen en vrouwen gemeenschappelijk wordt gebruikt) op de begane grond en twee privé kamers, zonder badkamer, op de eerste etage. De eigenaars òf misschien de beheerders slapen zelf in een klein bijgebouw achter het guesthouse. Hoewel de dorm helemaal leeg is wil Marieke toch een privé kamer. financieel maakt het voor mij niet zoveel uit. Voor slechts twee gulden meer hoef ik niet naar het snurken van een kamergenoot te luisteren.
Zodra mijn rugzak de teakhouten vloer van de kamer heeft geraakt ren ik de trap af naar de douche. Ik verbaas me enkele momenten over de warmwater voorziening. De kleine elektrische boiler boezemt me ook wat angst in. De elektrische installaties in Thailand zijn namelijk van een dubieuze kwaliteit en van een aardlekschakelaar hebben ze hier nog nooit gehoord. Na een half uur verschijn ik gewassen en geschoren in onze kamer. Marieke ligt op een matras en vertrouwt haar gevoelens aan haar dagboek toe. Gevoelens. Gevoelens kunnen in de weg staan van goed functioneren. Gevoelens kunnen je voor je voeten gaan lopen en je reis verpesten. Er komt namelijk, zonder enige twijfel, een moment dat je weer uit elkaar gaat. Ik heb dat in Australië al geleerd. Afscheid nemen met gevoelens doet meer pijn dan afscheid nemen zonder gevoelens!
Mae Sot blijkt een onaantrekkelijk nieuw grensstadje te zijn. Dat hebben we tijdens de zoektocht naar een kamer al gezien. Een van de weinige trekpleisters van het stadje zijn de grensovergang met Myanmar, het vroegere Birma, bij het plaatsje Myawaddy en het vertrekpunt van de jungle road naar het noorden.

Het is me nog veel te vroeg om de rest van de dag op de kamer te blijven liggen dus besluiten we om de brug over de Moei rivier te gaan bezoeken. Zodra we te voet de hoofdweg met nummer 12 bereiken duurt het niet lang voordat er een Songthaew naast ons stopt. Even later zijn we met een handjevol mensen op weg naar de brug. Dertig cent voor een ritje van ruim vijf kilometer!
Nu kan een brug best wel interessant zijn maar deze brug is hoogstwaarschijnlijk geen architectonisch hoogstandje. Rond, en onder de brug die de beide landen verbind is aan de Thaise kant een markt waar veel goederen uit Myanmar worden verhandeld.
De smokkelaars en kopers komen van heinde en ver om hun waar te slijten en om een voordeeltje the halen. De smokkelaars waden afgeladen met goedkope Chinese goederen gewoon door de rivier naar de overkant onder het toezicht van de soldaten. Ze zullen wel met thee geld (tea money) betaald worden om een oogje dicht te knijpen. Dat “tea money” is trouwens volgens de Thaise bevolking geen omkoping of een vorm van corruptie! Je moet het meer zien als een directe belasting om het inkomen van de slecht betaalde ambtenaren op te vijzelen.

Op de markt ligt er niets van mijn gading, mijn rugzak is al zwaar genoeg! Het lokale voedsel vind ik wel interessant. Hoewel ze hier heel arm zijn en er niet veel culinaire bijzonderheden worden verhandeld. Veel mensen hebben zelf een stukje land en een vijver waar ze groenten in verbouwen en vis kweken.
En de brug natuurlijk. De brug is gefinancierd met geld uit het westen, het oorspronkelijke idee is geboren in de jaren vijftig om een autoweg van Istanboel naar Singapore aan te leggen. Een nobel streven als je bedenkt dat de landen langs deze route zowel links als rechts rijden. In Myanmar wordt er rechts gereden en in Thailand links. Ik ben benieuwd hoe ze dit hebben opgelost.
Het antwoord is even simpel als doeltreffend. Een groot bord op het midden van de brug maakte de verkeersdeelnemer duidelijk dat hij van rijhelft moet veranderen. Eigenlijk is er gewoon een kruising op het midden van de brug. Het werkt perfect want in de tijd die ik op de brug was heb ik namelijk geen enkel verkeer gezien.
Het verhaal achter het van weghelft verwisselen midden op deze brug is dat de Thaise en Birmese regeringen het niet met elkaar eens konden worden op welk grondgebied de voertuigen van weghelft moeten wisselen. (Volgens de Lonely Planet) In Thailand rijden ze links en in Myanmar rechts. Wat in principe ook weer vreemd is want Birma is een Britse kolonie geweest. Dus kwam er een oplossing is de vorm van midden op de brug, precies op de grens tussen de twee landen boven het midden van de rivier wisselen de voertuigen van weghelft. Gelukkig rijden ze hier zo voorzichtig dat het geen tot zeer weinig ongelukken oplevert.
Op de terugweg worden we overvallen door de duisternis. Langs de hoofdwegen wemelt het van de kleine restaurantjes die vaak ook maar een hele kleine menukaart hebben. In het overvolle restaurant dat we betreden is er alleen een menukaart in het Thais beschikbaar. Dat maakt het een stuk moeilijker om wat te bestellen! Gelukkig is er man aanwezig die ons in gebrekkig Engels aanspreekt en voor ons wil bestellen. Ik heb die woorden meteen, zoals ik ze hoorde, opgeschreven in mijn notitieboekje zodat ik waarschijnlijk nu zelf eten kan bestellen in de binnenlanden van Thailand.
Na de overheerlijke gebakken rijst, Thaise nasi goreng, gaan we als afsluiting van deze vermoeiende dag nog een biertje drinken in de “Crocodile Tears Bar”, enkele deuren verder van ons guesthouse. Een levendige Thaise band speelt populaire lokale deuntjes en de medebezoekers van de bar dansen er vrolijk op los. In de wetenschap dat we morgen weer vroeg op moeten blijven we toch hangen. Rond twaalf uur speelt de band “Happy Birthday” voor mij. Ik ben nu dus jarig en omringd door velen vreemden en Marieke die zingen en hun glazen heffen op een lang en gezond leven. Negenendertig jaar alweer, de tijd vliegt als je plezier hebt!
We blijven maar één nacht in Mae Sot want opnieuw is er haast geboden. Marieke moet namelijk voor een bepaalde datum in Laos zijn. Morgen trekken we weer verder. Opnieuw vroeg op, en ik vraag me in een mist van Thaise whisky af of dit niet een beetje teveel van het goede is, ik ben tenslotte ook een beetje op vakantie.

Maar als je reist moet je lijden, dat is een wijsheid als een grijze trottoirtegel.

Thailand, nog meer tempels

New Sukhothai (Friend House), 19 januari 1999

Vandaag komen alweer vroeg uit de veren om zoveel mogelijk gebruik te kunnen maken van het daglicht en de koelte van de ochtend. Dus is het al om 05.45 appèl voor de bungalow. Even in de douche kijken. Dit is voor vandaag alweer voldoende! Ik sla wat licht oranje kraanwater op mijn gezicht. Snel aankleden en daarna richting het busstation. Marieke staat ook al klaar bij de poort van Friend House. De bus zal vertrekken tegenover de avondmarkt waar we gisteren ons avondmaal hebben genuttigd. Misschien zit er zelfs nog wel een ontbijtje voor ons in.
We staan er versteld van dat de bussen precies op tijd vertrekken. Daar gaat ons ontbijt dus. Het hulpje van de chauffeur hangt uit de deur van de bus en schreeuwt de plaatsnamen van zijn bestemmingen als een eindeloos islamitisch gebed uit. De bus zit gezien het tijdstip van de dag al redelijk vol met een bonte mengeling van passagiers. Wij zijn de enige westerlingen. Het hulpje verkoopt ons de kaartjes en begrijpt meteen waar we heen willen. Ik veronderstel dat alle blanken die hier instappen allemaal naar Si Satchanalai willen. De chauffeur luistert nauwlettend naar de akoestische signalen van zijn hulpje die af en toe zelfs op het dak moet klimmen om een grote tas of een grote zak met groenten vast te sjorren. Hij belooft ons een seintje geven wanneer we eruit moeten. Ruim een uur later kregen we het sein en stapten uit langs de weg.
Veel mensen zijn erg stil ’s ochtends, dit in tegenstelling tot mijn persoon. Maar ik heb wel geleerd dat ik beter mijn mond kan houden totdat ik zeker weet dat iedereen wakker is. De busreis verloopt dus in grote stilte mijnerzijds. Alleen het gevaarlijk grommen van de dieselmotor vulde de bus.
Ik geniet ook vandaag weer van het uitzicht dat me wordt geboden. Dit Thailand is een heel andere wereld dan dat ik ooit heb gezien. Fascinerend, indrukwekkend, ongelofelijk, een vreemde wereld vol met vreemde mensen en vreemde gewoonten. Buiten is het al erg druk en de bewoners van het platteland lopen als mieren door elkaar om bij de marktkramen die langs de weg staan hun inkopen voor vandaag te doen. Mede omdat de bus haast bij elke palmboom stopt krijg ik een goed beeld van het leven buiten de steden van Thailand. Ze zijn hier in ieder geval niet gewend om veel te lopen want iedereen stapt of recht voor de deur uit òf recht voor de deur in.
De bus komt sissend in een wolk van stof tot stilstand en de hulp van de chauffeur gebaart ons dat we er zijn. Daar staan we dan midden in Thailand. Ik heb geen idee waar we zijn of waar we naar toe moeten. Er is ook geen levende ziel in de buurt die ons op weg kan kan helpen.
Een verkeersbord in het Thais en Engels wijst ons de weg. We volgden een pad dat niet veel belopen wordt, het gras stond er enkelhoog, naar de ingang van het park. Onderweg passeren we een paar eettentjes en weten zeker dat we hier straks onze lunch zullen gebruiken. Door het missen van het ontbijt besluiten we direct om hier maar wat te eten. Het ontbijt voor vandaag bestaat uit lauwe witte rijst met een gebakken ei. Een mens moet eten, niet waar?

Na het verlate ontbijt huren we aan de poorten van het park twee fietsen en vertrekken met de onafscheidelijke fles goedkoop drinkwater in de rugzak het park in. Dat water in flessen is iets waar ik zeker nog aan moet wennen. Thuis drink ik nooit water en dat is zeker een probleem hier. Je zweet heel veel dus moet je zeker ook veel vocht, en niet te vergeten zout, aanvullen. Koude cola en andere frisdranken zijn sowieso uit den boze. Te zoet en te duur om de hele dag naar binnen te gieten. Dus blijft drinkwater, in de dure merk of de goedkopere versie, over.
Een groter contrast had er niet kunnen bestaan tussen de twee parken, de rust in dit park is overweldigend. Ik heb het gevoel dat we alleen op de wereld zijn. Toch zijn alle bekende toeristische attracties hier ook aanwezig, er zijn hier alleen geen toeristen. Olifanten staan rustig in de schaduw van een grote boom te wachten op toeristen die een ritje op hun rug willen maken. Toeristen die waarschijnlijk niet zullen komen. We splitsten ons na een paar kilometer trappen op de pedalen in tweeën want vandaag hebben we de behoefte om alleen zijn. Ik geniet met volle teugen van het alleen en eenzaam door dit grote stille park te dwalen.

Nadat we elkaar per ongeluk weer hebben gevonden bij een tempel die op een heuvel is gebouwd eten we wat van de meegebrachte snack. Gebakken rijst met een ei! Dat was eigenlijk het enige dat op de menukaart stond dat daadwerkelijk ook op voorraad was samen met de lauwe witte rijst. Tijdens de eenzame toch is mijn gevoel dat er bijna nooit iemand hier komt alleen maar versterkt.
Tijdens de vijf minuten wachttijd op de volgende bus om weer terug naar New Sukhothai te gaan komen we het Braziliaanse stel weer tegen. Zij hebben het park ook bezocht. Tijdens het wachten gaat ons gesprek weer verder vanaf het punt waar we gisteren gestopt waren. We vertellen enthousiast over de reis per pickup-truck van Mae Sot naar Mae Sariang. Jan had ons in Bangkok met veel enthousiasme ingelicht over deze “mooier dan Star Trek” reis.
Ze zijn onder de indruk van ons verhaal en besluiten om samen met ons die reis te gaan maken. Ze hebben wel een ruim plan over de route die ze willen reizen maar openstaan voor nieuwe onbekende bestemmingen hoort ook bij het in vrijheid rondreizen met een rugzak. Het lijkt mij niet helemaal koek en ei tussen die twee? Ik heb zelfs het gevoel dat ze een beetje met me flirt om hem te pesten.
Zij vraagt om mijn Lonely Planet om een stukje te lezen en in de haast om de bus te halen is Bryan in de veronderstelling dat het hun Lonely Planet reisgids was. Hij had namelijk ook in de Lonely Planet zitten lezen en de reisgids naast haar neergelegd. Twintig kilometer verderop komen ze dus tot de ontdekking dat zij mijn boek in haar handen had gehad en ze nu hun Lonely Planet kwijt zijn en zo'n boek kost toch al gauw een gulden of vijftig.
Natuurlijk trek ik hier meteen ook een les uit: "Stop alles meteen terug in je rugzak of je broekzak, zo kan je ook niets vergeten in de haast!”
De busreis terug naar New Sukhothai is een ook een belangrijke les voor mij. Retour, hoezo retour. In Thailand kennen we alleen de enkele reis! Opnieuw betalen was het enige dat ons restte.
De buschauffeurs zijn hier zelfstandige ondernemers die de route van enkele keren tot eenmaal per dag afleggen. Dezelfde bus terug te pakken krijgen is bijna onmogelijk.
Al met al was het een zeer geslaagde dag en we zijn uiteindelijk erg blij dat we deze dag voor deze bestemming hebben gekozen. Na aankomst in Nieuw Sukhothai eten we snel wat op de avondmarkt en legen we een fles Thaise whisky voor de bungalow voordat we dronken naar bed gaan. Ik ben helemaal kapot na die drie dagen reizen en bezichtigen. Er komt zoveel op je af dat je moe wordt van het verwerken van je indrukken.
Marieke heeft tussen het openen van de fles Thaise whisky en het naar bed gaan besloten om toch maar met verder te trekken. Het zijn mijn “waterman dingen” geweest die haar van streek hadden gemaakt. Ze heeft het nu onder controle. Morgen reizen we naar Mae Sot vanwaar de jungletocht een dag later zal vertrekken.

Thailand: De tempels van Sukhothai

New Sukhothai (Friend House), 18 januari 1999

Ook deze ochtend sta ik weer erg vroeg op en ik weet nu al dat deze reis zeker geen vakantie word zoals ik die uit het verleden ken. We vertrekken al om acht uur op oude gammele fietsen, met de opkomende zon in de rug, richting de oude stad. “Oud Sukhothai” of “Sukhothai” in het kort is een toeristenattractie van de eerste orde.
Onze magen zijn bij gebrek aan wat beters gevuld met een banana-pancake overgoten met twee flinke scheppen bruine suiker en weggespoeld met een flinke mok Nescafé. De smaak van de oploskoffie begint te wennen, hoewel ik nog steeds de voorkeur geef aan een vers gezet bakkie!
Elke tourbus in Thailand gevuld met Europese toeristen maakt hier een stop, er heerst op de parkeerplaats van het historisch park dus een drukte van jewelste. Voor mijn gevoel is het zelfs drukker dan in de wereldstad Bangkok! Omdat we beiden graag goede foto’s maken komt het regelmatig voor dat we tientallen minuten moeten wachten om een foto zonder toeristen op de tempels te kunnen maken.

Sukhothai is ook een oude hoofdstad en zelfs ouder dan Ayuthaya. Sukhothai is uit een tijd dat er nog geen Thailand, of Siam, in deze vorm bestond. Er waren meerdere koninkrijken die elkaar onafgebroken bevochten. De geschiedenis op dit schiereiland is een bloederige afgewisseld met lange periodes van culturele bloei. Daar ga ik later deze reis nog veel van zien!
Het park lijkt op het eerste gezicht op een Disney Boeddha land. Een stuk of twintig oude tempels in een enorm park van ongeveer 15 vierkante kilometer. Nadat we ons langs de lange rijen toeristen hebben gewerkt bemachtigen we eindelijk onze toegangsbewijzen. Wij zijn maar met z’n tweeën en daardoor een stuk minder belangrijk dan de passagiers van de tourbussen die met z’n dertigen of veertigen verschijnen! Misschien helpen de fooien/smeergelden die hier “Tea money” worden genoemd en in alle lagen van de samenleving heel normaal zijn en ook openlijk worden geaccepteerd. Corruptie bestaat hier gelukkig niet!

Opgewekt fietsen we na een kilometer of tien het park in. Onze snelheid op de fiets blijkt vroeg in de ochtend een voordeel. De wandelaars aangevoerd door de tourbussen lopen niet zo heel ver van de ingang en bezoeken alleen de dichtstbijzijnde tempels. Wij fietsen gewoon wat verder waar we de tempels helemaal voor ons zelf hebben.

Wat me na de tempels van Bangkok en de tempels van Ayuthaya opvalt is dat deze weer een hele stijl op zichzelf zijn. Vanavond moet ik in plaats van teveel alcohol maar eens een overdosis kennis over de verschillende stijlen van tempels en Boeddha’s tot me nemen. Kennis is macht en kennis maakt je indrukken ook intenser en interessanter.

Dan is daar ook het onvermijdelijke moment waarop het eten langs de weg maar gewoon moet. Ik kijk hier al vanaf de eerste in Thailand dag tegen op. De keuringsdienst van waren heeft het niet voor niets zo druk in Nederland. Het restaurantje dat we binnen de muren van het park hebben gevonden is niet meer dan een compositie van ruwe houten palen en balken afgedekt met verroeste gegalvaniseerde golfplaten.
Aan de achterkant is een klein kamertje gemaakt waarin de mensen slapen. s’ Nachts en ook overdag! Slapen is de nationale hobby in Thailand. Geen enkele Thai zal een geschikt moment voorbij laten gaan om een dutje te doen. De keuken en het keukengereedschap zien er beide gezond uit en ook de manier waarop de diverse ingrediënten behandeld worden tonen grote zorg en liefde voor het voedsel. Het eten smaakt voortreffelijk en ik bestel zelfs een tweede gerecht. Je moet natuurlijk nog leren welke gerechten je smaak bevredigen en nog belangrijker, welke gerechten je tong en verhemelte niet verbranden. Het pittige eten in Thailand is namelijk zeer berucht!

Na een dagje rondfietsen, fiets gehuurd voor iets meer dan één gulden, besluiten we om de zonsondergang achter de vijver te fotograferen. Wij zijn niet de enige die op dit idee zijn gekomen. Terwijl we zitten te wachten tot de gouden bal onder de horizon verdwijnt voegt zich een ander stel bij ons. Na een eerste gesprek komen we te weten dat ze uit Brazilië komen en dat hij, Bryan, een fotograaf is en zij, Simone, een net afgestudeerde jurist. Ze dragen een uitgebreid assortiment camera’s en lenzen bij zich. Het zijn dus de professionals. Zij geeft de lenzen aan waar hij om vraagt en neemt de oude aan om ze snel terug te stoppen in de grote leren tassen. Daar zit ik dus met mijn compact camera, dit is het eerste moment dat ik spijt heb dat ik niet mijn spiegelreflex heb meegenomen. Marieke heeft hem verdomme wel meegebracht.

Ons gesprek ontwikkeld zich in de inmiddels vertrouwde patronen. De vraag: Hoelang ben jij al op reis?, zal ik nog ontelbare keren horen. Ik heb ondertussen ontdekt dat de vragen in 99% van alle oriënterende oppervlakkige gesprekken gelijk zijn. Een soort van interesse voor het bekende. Het vooral oppervlakkig blijven in je gesprek maar tegelijk toch proberen wat diepte te vinden. Ik kom hier later zeker nog wel eens op terug. Op het juiste moment klikken onze camera’s in koor. Ik wil graag wat nieuws proberen wanneer ik per ongeluk ontdek dat met mijn zonnebril op de zonsondergang mooier is. Ik gebruik de lens van mijn zonnebril als kleurenfilter.

(Bij thuiskomst bleek dit een gouden idee. Op het moment van schrijven kon ik dat nooit weten want mijn film moest nog worden ontwikkeld en afgedrukt in Nederland.)
Zodra de zon is onder gegaan nemen we afscheid van onze nieuwe vrienden en gaan weer richting “Friend house”. We hebben gedurende ons korte samenzijn vandaag gemerkt dat we toch wel vaak dezelfde ideeën hebben.
We hebben goede gesprekken samen en die avond verteld Marieke me dat ze misschien toch wel een tijdje samen met me wil reizen. Ze zal daar later over beslissen. Ze vertrouwt op haar gevoel. Gelukkig komen we de avond zonder grote problemen door en ik heb me voorgenomen om niet meer te kussen. Hoe moeilijk dit ook zou zijn.
Ik heb voor het avondeten gelezen dat het minder bekende Si Satchanalai zeker zo mooi zou zijn als Sukhothai. In de roes van de Mekong besluiten om op onze laatste dag samen naar dit park te gaan voor een waardig afscheid.