Japan: Het economische wonder

Osaka (Cote House) 203), woensdag 12 februari 2025

Japan en Duitsland waren op 15 augustus 1945 na de, misdadige maar ook afschrikwekkende, atoombommen op Hiroshima en Nagasaki definitief verslagen. Het waren onzekere tijden op weg naar de “wederopbouw” van de verwoeste wereld na de tweede wereldoorlog op basis van de economische leer van de Verenigde Staten die het aanzien van de wereld voorgoed zou veranderen.

Een stukje geschiedenis:

Na een 15 jaar durende oorlog en de atoombombardementen op Hiroshima en Nagasaki door de Verenigde Staten, kondigde keizer Hirohito zelf de overgave van het Japanse Keizerrijk aan in een radio-uitzending op 15 augustus 1945.

Als gevolg daarvan was het land van september 1945 tot april 1952 bezet en stond het onder het gezag van de SCAP (Supreme Commander of the Allied Powers) onder leiding van de Amerikaanse generaal McArthur.
In eerste instantie werkt de SCAP aan de demilitarisering en democratisering van het land door middel van diepgaande hervormingen, zoals:

• Ontbinding van het leger en de marine in november1945.
• Zuiveringen bij de politie, de overheid en industriële groepen, van iedereen die betrokken was bij de Japanse oorlogsvoering.
• Het ontnemen van de status van staatsgodsdienst aan de Shinto-cultus.

Bovendien wordt van mei 1946 tot november 1948 het Tokio Proces (of Internationale Militaire Tribunaal voor het Verre Oosten) gehouden , naar het voorbeeld van de processen van Neurenberg. Het proces richt zich op Japanse politici en militairen die bij de oorlog betrokken waren.

In november 1946 wordt een nieuwe grondwet afgekondigd, die in mei 1947 in werking treedt. De grondwet luidt als volgt:

• De keizer is niet langer een absolute vorst, maar slechts het symbool van de eenheid van de natie.
• Het land doet afstand van oorlog en het gebruik van geweld om conflicten op te lossen (artikel 9).
• Vrouwen krijgen stemrecht.

Het begin van de Koude Oorlog in 1947 veroorzaakt echter een politieke wending: Japan wordt dan als koploper beschouwd om de opkomst van het communisme in Azië in te dammen. Verschillende hervormingen worden verlaten, zoals:

• De ontmanteling van de “Zaibatsu”, waarvan de financiële macht nu door de staat wordt beheerd. Familie monopolies werden door de Amerikanen niet meer toegestaan en vervangen door een soort van kruisbestuiving van alle private sectoren in de financiële en industriële wereld. Niemand had meer de absolute macht in deze door Amerika geforceerde marktwerking.
• De decentralisatie van de politie en verschillende aspecten van de hervormingen van de arbeidswetgeving, zoals het stakingsrecht voor ambtenaren.

Het begin van de Koreaanse Oorlog (1950 - 1952) zorgt voor economisch herstel in Japan, omdat het land een wapenfabriek voor de Verenigde Staten wordt. De hoge inflatie belemmert het land echter ook tussen 1945 en 1950, en de levensomstandigheden, die al slecht waren, verslechteren verder met de repatriëring van ongeveer 7 miljoen Japanners (zowel militairen als burgers) die in Azië waren gestationeerd.

De Gouden Eeuw van het Showa-tijdperk (jaren 50 - 70)

De jaren 1950 tot begin jaren 1970 is een periode van record economische groei , waarin Japan snel uit de armoede is gekomen en een zekere welvaart heeft bereikt. Net als de rest van de wereld gaat het herstel van Japan gepaard met een economische bloei, maar het is van zo'n omvang dat historici het een "economisch wonder" noemen.
In deze periode wordt Japan inderdaad de 3e economische macht ter wereld, na de Verenigde Staten en de USSR. Deze prestatie wordt mogelijk gemaakt door een gunstige internationale context samen met grote investeringen in nieuwe technologieën en productiefabrieken.
De militaire uitgaven worden laag gehouden dankzij de Amerikaanse troepen die in de archipel zijn gestationeerd, voornamelijk in Okinawa . Bovendien is de beroepsbevolking van het land opgeleid en gekwalificeerd, en bespaart veel, maar aarzelt niet om goederen met een hoge toegevoegde waarde te kopen: de "3 juwelen" die in de jaren 1960 in het bezit waren van 90% van de Japanse huishoudens (wasmachine, koelkast en tv). De consumptie van vlees neemt ook toe onder de algemene bevolking.

Het herstel van Japan vindt ook op internationaal niveau plaats, met de promotie van een positiever imago door de organisatie van grote populaire evenementen:

• De Olympische Zomerspelen van 1964 in Tokio, waar Anton Geesink tot verbazing van de Japanners de gouden medaille in het Judo won, die bedoeld waren als een demonstratie van de modernisering en het herstel van Japan. De ingebruikname van de “Shinkansen”, destijds de snelste trein ter wereld was een hoogstaand staaltje van moderne techniek.
• Osaka 's Universele Expo uit 1970
• Olympische Winterspelen in Sapporo, 1972.

Vandaag gaan we op excursie om de plaats te bezoeken waar in 1970 in Osaka de wereldtentoonstelling EXPO heeft plaatsgevonden. Ook dit is een stukje unieke moderne Japanse cultuur zoals jullie in de bovenstaande geschiedenisles hebben kunnen lezen.
Deze dag van onze “Kleine excursie”, zoals we dat noemen wanneer we in Osaka blijven, begint zoals gewoonlijk met een eenvoudig ontbijt op de hotelkamer. De witte boterham met twee plakjes blaasham en een omelet, weggespoeld met onze eigen vers gezette koffie van de Lidl, smaakt zoals gewoonlijk erg goed. De rit in de overvolle, en langzaam leeglopende, metro naar het “Senrichuo Station” is ook aangenaam omdat ik een zitplaats aangeboden krijg van een jonge Japanner in een keurig pak en goed gepoetste schoenen. Respect voor een “persoon op leeftijd” bestaat hier nog!
Zoals veel metro- en treinstations in de Japanse steden is om het “Senrichuo Station” ook een winkelcentrum gebouwd. Zodra we de (altijd openstaande) poortjes van de metro zijn gepasseerd zie ik bij een opticien in de etalage het eerste beeldje van de “Toren van de Zon”, de mascotte van de EXPO ’70 in Osaka.
Japanners houden niet van half werk dus hebben ze speciaal voor de EXPO ’70 een experimentele monorail aangelegd met het “Banpaku-kinen-kōen Station”, een hele mond vol, aan de poort van het “Banpaku Park”, zoals het EXPO terrein officieel heet. Een monorail is tegenwoordig niet exclusief meer want we hebben al in verschillende Aziatische wereldsteden met dit vervoermiddel gereisd. Zou het hier allemaal zijn begonnen? Ik kan het me goed voorstellen dat de Japanners de toon hebben gezet. De rit met de monorail is een bijzondere en aangename verplaatsing.
In de stationshal worden de kinderen, en ook de volwassenen, niet vergeten. Een model van de monorail om een foto te maken en een maquette van de “Toren van de Zon” staan prominent opgesteld direct na de poortjes.
Op de galerij voor het monorail station zien we een typisch Japans tafereel. Het is 12:14 dus ik neem aan dat het nu het einde is van de ochtenddienst en dat de mannen kunnen gaan lunchen. Alle werknemers staan netjes opgesteld als een peloton van de krijgsmacht. Er staat een man voor de werkploeg met een kleine megafoon, die aan zijn koppel hangt, en hij spreekt de manschappen toe in het Japans. Het is jammer dat ik er niets van versta maar soms zeggen beelden meer dan duizend woorden.
Aan het einde van elke gesproken zin knikken de manschappen synchroon en roepen allemaal tegelijk: ‘Hai’.
Dat is een soort van bevestiging vergelijkbaar met ons ‘Ja’. Het is duidelijk wie de baas is en wie de verantwoordelijke zijn om de orders tot in de perfectie uit te voeren! Dit is de Japanse bedrijfsvoering waar fouten en ongeïnteresseerde werknemers niet worden getolereerd.
Vanaf de loopbrug naar het plein krijgen we een eerste beeld van de “Toren van de Zon”. Het verkeer kabbelt over de autosnelweg tussen het “Banpaku Park” en het “Banpaku-kinen-kōen Station”. Het eerste dat in me opkomst is dat de “Toren van de Zon” wel een likje verf kan gebruiken!
We dalen af naar de loopbrug over de autosnelweg en op dit moment krijg ik een ongemakkelijk gevoel in mijn buik. Op een groot bord rechts voor de brug staan enkele getallen die data voorstellen en die ik ondertussen kan begrijpen zonder dat ik ze kan lezen. Over de volle breedte voor de loopbrug naar het park staat een afscheiding als teken dat het “Banpaku Park” is gesloten.
Ben ik dan voor de tweede keer in de val getrapt dat de belangrijkste parken van Osaka in de winter enkele maanden gesloten zijn? Waarom wordt dat niet duidelijk vermeld op het internet? Helaas wordt mijn vraag bevestigt maar tegelijkertijd laat ik me niet door een afscheiding van ongeveer zestig centimeter hoog tegenhouden. We zijn de halve wereld rondgereisd om hier te komen en dan wil ik ook de foto’s maken die mij bevredigen. Foto’s die ons later, in de winter van mijn leven, nog zullen verwarmen wanneer we terugkijken op deze reis naar Japan.
Het is een stevige wandeling over de lange verlaten brug naar de ingang van het park. Het lijkt me een zekerheid dat er camera’s op me gericht zijn die al mijn bewegingen registeren. Hoeveel Japanse ogen zoude mij op dit moment volgen? Ik hou de iPhone in de aanslag zodat ik me altijd kan verdedigen met de smoes dat ik een foto van de “Toren van de Zon” wilde maken. Lyka blijft achter op het plein voor het begin van de voetgangersbrug, ze wil niet in de problemen komen.
Het is een surrealistisch gezicht al die lege toegangspoortjes en gesloten loketten voor de kaartverkoop. De lampjes op de verkoopautomaten knipperen nog steeds uitnodigend om klanten te lokken. Het blijkt ook veel moeilijker dan ik gedacht heb om een foto van de “Toren van de Zon” te maken. Dat is jammer, we weten bijna zeker dat we hier nooit meer zullen komen.
Ik kijk nog eens goed om me heen en terwijl ik een foto maak van het “Redhorse Osaka Wheel” zie ik in de verte Lyka naar me toe komen. Ze heeft al haar moed bij elkaar geschraapt om over de afscheiding te stappen. Ze wil op de foto met de “Toren van de Zon” omdat zij ook beseft dat we hier nooit meer zullen komen.
De klok is het middaguur gepasseerd en na het eenvoudige ontbijt van een boterham met een omelet in de kleine keuken van ons hotel is het alweer de hoogste tijd om wat te gaan eten. Er is een enorm winkelcentrum gebouwd naast het monorail station genaamd “EXPOCITY”. Het moet toch gek zijn dat we daar niets te eten kunnen vinden! De “Charlie Brown School Bus” met de stripfiguren achter de ramen moet natuurlijk op de foto! Vanaf een afstand zijn de schreeuwende reclames voor de grote Amerikaanse fastfood ketens al te zien. Daar gaat onze voorkeur dus niet naar uit. Wij zijn op zoek naar een Japanse lunch.
Een groot bord voor de loopbrug naar het reuzenrad adverteert met een ritprijs van 500 yen (€ 3,-) per persoon. Na de tekst twee keer gecontroleerd te hebben besluiten we om voor het eten nog maar het ritje in het reuzenrad te maken. De volledige omwenteling duurt ongeveer vijfentwintig minuten.
Aan de kassa op de tweede verdieping is het meteen paniek wanneer er twee buitenlandse toeristen verschijnen. Ik leg netjes een biljet van 1.000 yen in het bakje en steek twee vingers op. Het meisje kijkt mij verbaasd aan zonder een enkel geluid te maken. Het is me meteen duidelijk dat ze geen woord Engels spreekt. We zijn in Osaka en niet in Amsterdam waar iedereen, tot ongenoegen van de Nederlanders, tegenwoordig Engels spreekt!
Ze doet wat met haar handen op een toetsenbord dat aan mijn zicht is onttrokken en er verschijnt op een ouderwetse groen lampen display “3.000”.
We kijken elkaar enkele momenten diep in de ogen totdat we van elkaar begrijpen dat we elkaar begrijpen.
Ik schud nee met mijn hoofd en maak met mijn wijsvinger een gebaar naar beneden. Ze knikt.
Ik open mijn hand en met mijn handpalm geopend beweeg ik mijn open hand, met de drie vingers, een duim en een pink gestrekt, naar haar toe en weer van haar af. Ze knikt.
Ik steek mijn wijsvinger op en even later wijs ik naar mijn borst. Dan gaat mijn hand weer helemaal open en ik beweeg die met open handpalm met gestrekte vingers weer naar haar toe. Ze knikt opnieuw.
Ondertussen is er een nog jongere collega komen kijken wat er aan de hand is. De twee overleggen in het Japans hoe deze taalbarrière kan worden genomen. Met behulp van de vertaal app op haar telefoon komen we te weten dat het 500 yen tarief alleen geld op bepaalde tijdstippen en alleen geld voor studenten die hun studentenkaart kunnen laten zien. Voor alle andere volwassenen is de prijs voor een ritje 1.500 yen.
Dat bedrag is ons wat te gortig want we weten zeker dat we voor die ritprijs binnen in het winkelcentrum heerlijk kunnen eten. En dat heerlijke eten gaat nu eenmaal voor! Lyka wil nog even op de foto met “Colonel Sanders” van de KFC voordat we het winkelcentrum betreden.
Een ongeschreven wet in Azië is dat je altijd naar een zelfbediening “restaurant park” (foodcourt) op de bovenste verdieping moet zoeken. Het pad naar de zelfbediening restaurants loopt natuurlijk langs zoveel mogelijk winkels om de potentiële klanten in verleiding te brengen om zoveel mogelijk te kopen. Bij mij persoonlijk werkt dat idee niet maar Lyka blijft regelmatig even staan bij een kleding- of schoenenwinkel. Kleding en schoenen zijn namelijk modieus en spotgoedkoop in Japan!
Ook in het zelfbediening “restaurant park” is er een taalbarrière omdat geen enkele Japanner buiten de toeristengebieden een andere taal dan het Japans machtig is. De Chinese toeristen kunnen de Japanse tekens wel lezen en enigszins begrijpen omdat een van de in Japan gebruikte schriften van de Chinese tekens is afgeleid. Bekijk het een beetje hoe Nederlanders Duits lezen. Er rest ons niets anders dan een plaatje op een van de beeldschermen aan te wijzen als teken wat we willen bestellen.
Na het eten, het was een bijzondere ervaring, ontcijfer ik de Japanse tekens op de kassabon en komen we te weten wat we hebben gegeten.
Het linkse (wegwerp)bordje “Gezouten Ramen met groenten pannenkoek” was mijn keuze en Lyka had de gewone “Gezouten Ramen” besteld. Het smaakte inderdaad heel anders dan de ramen die we normaal eten in de soep of droge vorm. Deze ramen is ook een stuk dikker dan we gewend zijn. Het smaakte er in ieder geval niet minder om. Toch zijn we het er samen snel over eens dat deze “Gezouten Ramen” geen blijvertje is.
De toekomst glijd langzaam in het verleden en het heden geeft alweer bijna half drie aan. Met nog ruim een uur te reizen is het tijd om richting ons hotel te gaan. Een laatste foto en een afscheid van de iconische “Toren van de Zon”. We vinden het nog steeds jammer dat we het park niet hebben kunnen bezoeken maar we zijn ook blij dat het toch nog een leuke dag is geweest.
Nog even snel naar het toilet voordat we aan de (trein)reis beginnen. Ver kom is echter niet! Voordat ik het toilet kan betreden worden mijn ogen vastgepind op een schilderij op de glazen privacywand voor de ingang naar de toiletten.
De puurste vorm van een kunstuiting is het oproepen van nieuwsgierigheid en je blik vasthouden in de vorm van: ‘Waar sta ik nu naar te kijken?’
Een roze vlek op een grijze achtergrond. De roze strepen rond de vlek geven het gevoel van een weerspiegeling op een glanzend vloeibaar grijs vlak. Een staartje met een anus eronder en twee oren. Een varken dat in het water staat en omkijkt?
De hele treinreis, inclusief de overstap die we bijna over het hoofd hadden gezien maar waar we aan werden herinnerd door een oplettende oudere Japanse vrouw, spookt het beeld van het schilderij in mijn hoofd. Wat kan beeldende kunst toch mooi zijn!
Door problemen in Nederland is onze financiële situatie er niet rooskleuriger op geworden. We zitten niet geheel zonder geld maar we moeten wel goed op ons budget gaan letten. Daarom hebben we besloten om elke dag een maaltijd in een restaurant te nuttigen en de andere komt uit de supermarkt. We eten gewoon op de kamer.
Wanneer ik zo terugkijk op onze avondmaaltijd die ik zelf heb opgewarmd kom ik tot de conclusie dat we samen gezond en lekker hebben gegeten voor ongeveer acht euro!
Morgen is het weer een rustdag dus kan mijn lieve vrouw heerlijk uitslapen.

Japan: Lichtjes in Osaka

Osaka (Cote House) 203), zondag 2 februari 2025

Gelukkig zit de weerman in Japan er ook wel eens naast! De straat voor het hotel is nog nat wanneer ik het kokende water in de vroegte van deze ochtend op de gemalen koffie giet. De hemel is nog grijs met hier en daar al een stukje blauw als voorteken dat het een mooie dag gaat worden. De geur van vers gezette koffie verspreid zich door de kleine keuken op de eerste verdieping van ons hotel.
Gebakken eieren op brood met een plakje blaasham en voor mij een extra plakje kaas, die van geen kanten smaakt maar die ik ook niet wil weggooien, staan als ontbijt op klaptafel in onze kamer. Het is nog steeds een wennen aan de rustige dagen dagen die we afwisselen met een excursiedag. Het is weekend dus het zal vandaag wel erg druk zijn in en rond het “Dotonbori” gebied aan het kanaal.
De klok is elf uur nog maar net gepasseerd wanneer ik afscheid neem van Lyka en aan mijn dagelijkse wandeling begin. Op deze ochtend verbaas ik mezelf weer. Bijna alle wandelingen die ik maak gaan met de klok mee. Deze keer maak ik een rondje tegen de klok in. Je zou denken dat dat niets uitmaakt maar het is een enorm verschil in de beelden die je van de omgeving opneemt. Ik heb het al eerder gezegd: ‘Ontdekken is niet naar nieuwe bestemmingen gaan maar met nieuwe ogen kijken naar dezelfde bestemmingen!’
De glazen piramide van de “Namba Walk” zal bij iedereen beelden oproepen van het “Louvre” in Parijs. Ik weet niet welke glazen piramide de oudste is maar het lijkt me niet dat het idee is gestolen of gekopieerd. Hoewel de Japanners daar in een ver verleden bekend om waren. Op een reistijden bord bij een bushalte zie ik enkele aankondigingen met het logo van IKEA. Het iconische geel/blauw van de Scandinavische meubelgigant is al van afstand goed te zien! Met de “Google Translate” app op mijn iPhone vertaal ik de Japanse tekens naar een beter begrijpbaar Engels.

De IKEA Bus rijdt elk half uur met een pendelbus tussen IKEA Tsuruhama en Namba. Een enkele reis kost 210 yen voor volwassenen, iedere passagier ontvangt een winkelbon van 500 yen die u kunt gebruiken voor aankopen van 2.000 yen of meer.

Met deze kennis in het achterhoofd zullen we voor ons vertrek naar Thailand zeker de “IKEA Tsuruhama” met een bezoekje vereren!
Zeer weinig straten in Japan hebben (bij)namen! Ik loop langs een gebouw genaamd “2 Chome-17-3 Nishishinsaibashi, Chuo Ward, Osaka, 542-0086” Het adres is een samenstelling van de wijk, het blok, het gebouwnummer, het appartement, het buurtschap, en de stad. Het mag ingewikkeld klinken maar het laat geen ruimte voor vergissingen. In Japan houden ze nu eenmaal van punctueel en duidelijk zijn!
Zou het voor Nederland ook een goed idee zijn om alleen de postcode en huisnummer te gaan gebruiken als adres? Dan hebben die WOKE-zeurpieten en de wappies ook hun zin! Geen “Nootmuskaatweg” meer omdat dat koloniale onderdrukking uitstraalt! Probeer je eens voor te stellen hoeveel geld dat zou besparen bij de overheid?
Tijdens mijn wandeling naar het noorden richting “Umeda” passeer ik een handvol metro ingangen naar de ondergrondse metro stations. Iedereen in de stad gebruikt de metro of de fiets. Zelf ben ik een rare eend in de bijt omdat ik met plezier hele afstanden wandel door Osaka. Helaas zijn de (elektrische) fietsen op de trottoirs een plaag, en een probleem, aan het worden omdat ze geen enkele rekening houden van de verkeersrichting op straat, dat ze links moeten rijden, en de voetgangers.
Er is een grote metamorfose van de inrichting van de publieke ruime in Osaka gaande om alle tweewielers van het trottoir naar de rijbaan te verplaatsen. Of dat gaat lukken gaan we in de toekomst wel zien.
Er rijden opvallend weinig auto’s op straat in Osaka. Waar de gemotoriseerde voertuigen in onze randstedelijke gehuchten voor enorme parkeer- en milieuproblemen zorgen zijn deze problemen in Japan geheel onbekend. Doen de Japanners iets verkeerd of zouden de overdag slapende ambtenaren in onze het Stadsgebouwen een dagje op het internet ideeën moeten opdoen hoe het in andere landen is geregeld?
In een etalage onder een wolkenkrabber zie ik een elektrisch voertuig waar zelfs ik wel interesse voor zou kunnen ontwikkelen. Een leuke sportieve elektrische tweezitter voor in en om de stad. Het is een “Garaiya”, een automerk dat je ongetwijfeld nooit in de Europese Unie zal tegenkomen. Die Europese Unie heeft haar eigen regels die niemand anders in de ontwikkelde wereld begrijpt! De kaart naast de auto is verwarrend en onbegrijpelijk. Laat maar, in de EU weten ze alles beter!
Een stuk verder blijf ik wachten voor een rood verkeerslicht om over te steken en bekijk vol bewondering de moderne architectuur in Osaka. Let ook op de verkeersdruk midden in deze miljoenenstad? Er rijden veel grappige kleine autootjes rond in Japan. Dat zijn zogenaamde “Kei-auto’s”. Die kleine autootjes zouden veel problemen in Europa kunnen oplossen. Die elektrische sportauto voldoet hoogstwaarschijnlijk ook aan de eisen voor een “Kei-auto”!

De “Kei-auto” is de kleinste categorie van Japanse snelweg-legale motorvoertuigen. De term kei is een verkorting van kei-jidōsha, wat in het Engels vertaald wordt als “licht voertuig”.

Door zijn beperkte afmetingen en motorspecificaties genieten eigenaren van lagere belasting- en verzekeringstarieven, wat leidt tot lagere totale eigendomskosten. In de meeste landelijke gebieden zijn ze ook vrijgesteld van de algemene Japanse shako shōmeisho vereiste voor het bezitten van een parkeerplaats om überhaupt legaal een motorvoertuig te kunnen kopen. Aangezien parkeren op straat in Japan over het algemeen beperkt is.

Japanse autofabrikanten maken ook microvans en kei-trucks binnen deze wettelijke categorie. Kei-auto's zijn favoriet bij zowel de oudere als jongere demografie, inclusief jongeren en jonge gezinnen, vanwege hun betaalbaarheid en gebruiksgemak.

De kei- categorie werd in 1949 door de Japanse overheid gecreëerd om zowel het autobezit als de groei van de Japanse auto-industrie te stimuleren. De regelgeving werd tot 1998 meerdere keren herzien. Sinds oktober 1998 specificeert de wet consequent een maximale voertuiglengte van 3,40 meter, een breedte van 1,48 meter, een hoogte onder 2,0 meter en cilinderinhoud onder 660 cc. Een "gentleman's agreement" tussen Japanse autofabrikanten en de wetgevers stelde ook een maximaal vermogen van 63 pk (47 kW) vast.

Kei-auto's zijn sinds de jaren zestig erg succesvol in Japan. Ze vertegenwoordigden meer dan een derde van de binnenlandse verkoop van nieuwe auto's in het begrotingsjaar 2016, nadat ze in 2013 waren gedaald van een recordmarktaandeel van 40 procent. Om hun marktdominantie te verminderen, verhoogde Japan de belastingen op deze categorie in 2014 met 50%. In 2023 was de wegenbelasting bijvoorbeeld € 60,- per jaar voor een Kei-auto!

Zou hier voor de Nederlandse (r)overheid een milieuvoordeel zijn te behalen wanneer de Nederlandse “Kei-auto” in het Limburgse Born onder licentie van een Japanse autofabrikant zou kunnen worden gebouwd? Belasting verlagen in Nederland, vergeet het maar, dat gaat in ons kikkerlandje nooit gebeuren! Ze zijn dagelijks te druk met het zoeken naar nieuwe belastingen om (financiële) problemen op te lossen.
Aan de overkant van deze smalle straat begint het “Oude Osaka”. Smalle straatjes gevuld met kleine woningen/appartementen, winkeltjes en restaurantjes. Een restaurant van twaalf vierkante meter is in deze wijk geen uitzondering! En toch wordt er elke dag een inkomen bij elkaar gescharreld. In Japan werken ze niet tot het middaguur voor de belastingdienst!
Misschien zijn jullie bekend met de Netflix serie “Midnight Diner”. Mocht je in de gelegenheid zijn om de serie te bekijken dan zou ik dat zeker doen. Het echte Japan ontvouwd zich voor je ogen op het beeldscherm!
Lege biervaten die op een richel voor een restaurant wachten om te worden omgewisseld voor volle biervaten vertellen hun eigen verhaal. Twee metalen biervaten van 10 liter van twee verschillende brouwerijen in het raam voor een klein restaurant! Bedenk er maar wat bij? Het zal in ieder geval een stevige omzet zijn vanavond.
Na een eenvoudige lunch van een Zwaardvis en kip met rijst uit de supermarkt brengen we de middag op de kamer door. Een heel rustige middag waarin ik de verrassing voor Lyka van vanavond langzaam moet brengen. Alles gaat zoals ik heb gehoopt.
Het eerste dat ik moet doen is Lyka zo ver als mogelijk richting de verrassing te brengen voor het avondeten. Een Japanse kerrie met een varkens schnitzel van CoCo Ichiban is altijd lekker en Lyka stemt meteen in en vindt het een prima idee. Op deze avond kiest Lyka voor de op de linkse foto “Handmate” varkens schnitzel terwijl ik de oude bekende gewone varkens schnitzel neem. De handmate zie er op het eerste oog ook beter uit en smaakt verrassend ook beter dan de standaard schnitzel. Ik weet in ieder geval wat ik de volgende keer kies. Voor zeventien euro hebben we samen heerlijk zitten eten.
Het is ’s avonds wat fris maar zeker niet koud in Osaka. Lyka is enthousiast wanneer ze in de verte de verlichting van “Dotonburi” ziet. Mijn plan loopt op rolletjes en wanneer ik haar vraag of ze misschien nog even naar “Don Quijote”, een reusachtige drogisterij, wil glinsteren haar ogen. Die drogisterij verkoopt alles voor lichamelijke verzorging wat een vrouw gelukkig maakt.
De afwisselende architectuur van moderne en klassieke gebouwen verbaasd me nog tijdens elke wandeling door het centrum van Osaka. Het is gezellig druk op straat vanavond. We komen niet vaak buiten wanneer het donker is omdat ik geen avondmens (meer) ben.
Voor het avondeten een paar biertjes en aan mijn foto’s en verhalen werken. Na het eten wat tv kijken op mijn MacBook en de de dag is om. Ik ga graag vroeg naar bed en sta ook elke dag van de week vroeg op.
Verbaasd lopen we door het Namba station. Zodra we aan de achterkant van het station weer in de openlucht komen vallen onze monden open van verbazing. Het is nog mooier dan ik me bij daglicht heb voorgesteld.
Overal gloeien kleine lichtjes en Lyka is gelukkiger dan ooit! We zijn aangekomen bij “Namba Parks” waar de verlichting ’s avonds een toeristische attractie op zichzelf is.
De verlichting geeft je de indruk dat je bij een waterval van blauw licht staat. Het park is op de daken van van een negen verdiepingen winkelcentrum. De daken zijn zo gebouwd dat het terrassen zijn die met elkaar zijn verbonden door trappen. Architectonische schoonheid in het kwadraat.
De lichtjes wisselen regelmatig van kleur en dat maakt elke foto weer anders. Het is geen wonder dat honderden mensen elkaar staan te verdringen voor de perfecte foto van hun vrienden of partners.
We dalen weer af over de trappen waarover we naar de negende verdieping zijn geklommen. Een laatste foto bij de verlichte bomen en heesters. We zijn meer dan gelukkig aan het einde van deze gewone dag in Osaka. Japan is een bijzonder land waar ik zeker zou kunnen wonen. Lyka niet, ze neigt steeds meer naar de Filipijnen en een terugkeer naar haar thuisland. De Filipijnen is ook geen slecht land op zich maar de twintig tyfoon’s die jaarlijks voorbij komen zijn voor mij weer een grote ‘NEE’ in hoofdletters.
Hoe vaak we dit traditionele Japanse restaurant zijn gepasseerd is niet te tellen. Het is de eerste keer in de duisternis en dat maakt de laatste foto van vandaag dan toch weer extra bijzonder!
Een selfie in kamer 203 van “Cote House” die bijna twee maanden ons thuis is. Een kleine kamer, maar voldoende voor wat we dagelijks doen. Het gedeelde toilet en douche is voor ons ook geen enkel probleem. We zitten niet de hele dag in de badkamer! Kijk eens goed rond? Wij zijn op reis, niet met vakantie, het ontbreekt ons aan niets en we hebben bijna alles bij ons dat we dagelijks gebruiken.
Het is vandaag zondag en de klassieker AJAX - Feyenoord staat op het programma! Dat is een van de grootste veranderingen sinds ik op reis ben gegaan. Internet heeft de wereld verkleind en reisboeken zoals de “Lonely Planet” overbodig gemaakt. Maar live naar Nederlands voetbal kijken op je MacBook in een hotelkamer in Osaka, Japan, blijft toch wel heel erg bijzonder en een klein wonder op zich! 

Japan: Een park op het dak

Osaka (Cote House) 203), zaterdag 1 februari 2025

Het was gisteren geen beste dag. Een lichte regen bij het opstaan, enkele opklaringen waar ik gebruik van maakte om boodschappen te doen. Helaas moest ik mijn gebruikelijke wandeling van een kilometer of zeven door de straten van Osaka aan me voorbij laten gaan.
Ook op deze zaterdagochtend, de eerste dag van februari, valt er water uit de lucht. Ze noemen het hier een lichte regen maar het is voldoende water om drijfnat van te worden. Gelukkig hebben we altijd voldoende voedsel in de koelkast/vriezer, en op de kamer, om een ontbijt in elkaar te draaien en de rest van de ochtend blijf je maar zitten op de hotelkamer.
Het zijn lange dagen met muziek, foto’s en veel herinneringen van de reizen uit het verleden. Maar ook met andere zaken waar ik nooit, en dat is geen excuus, aan toe ben gekomen. Ik heb in dit regenweekend acht jaar van opgehoopte e-mails opgeruimd! En opgeruimd staat nu eenmaal netjes.
Na twee weken gaat het figuurglas, waar ik elke dag vanachter het kleine bureau tegenaan zit te kijken, me irriteren. Het ontbreken van een vrij uitzicht over de verlaten straat gaat me tegenstaan. Het geeft onbewust een zeurend, onaangenaam en ongemakkelijk gevoel in mijn hoofd. Het ontbreken van een afleiding werkt me tegen.
Het hebben van een kamer met natuurlijk daglicht is altijd nog beter dan een kamer zonder ramen! In het verleden hebben we wel eens in die goedkope kamers zonder ramen geslapen. Desondanks dat ik beter slaap in een totaal verduisterde hotelkamer ben ik daar snel van afgestapt omdat het mijn dagelijkse ritme ernstig verstoort en ik er depressief van wordt. Om het half uur loop ik een stukje naar de keuken om te kijken of het buiten alweer droog is.
Gelukkig hebben we enkele maaltijden in de diepvries liggen zodat ik niet door de regen op pad moet om boodschappen te doen. In Nederland eten we maar zelden maaltijden uit de diepvries. Alleen de Tagliatelle in roomsaus van de Lidl komt wel eens op tafel. Ik laat de moten zalm dan langzaam garen in de eenpansmaaltijd.
In Japan zijn diepvries maaltijden van een buitengewone categorie. Spaghetti, ramen, soba en een heel spectrum aan snacks zijn van een hoogstaande kwaliteit. Vandaag staan de spaghetti carbonara en de spaghetti met verschillende paddenstoelen aangevuld met brood en een salade op het menu. Een gemakkelijke, heerlijke en gezonde maaltijd.
Na de lunch heeft de straffe wind de straat al bijna droog geblazen wanneer ik aan mijn middagwandeling begin. Zonder een voorbedacht plan begin ik aan de onverwachte middagwandeling om mijn hoofd leeg te maken. Ik zou op dit moment in de tijd een zorgeloos bestaan moeten leiden maar helaas zijn er grote problemen ontstaan in Nederland. Het gaat niet zoals het zou moeten gaan en ik heb zelf helaas geen enkele invloed meer bij het oplossen van het probleem. De oplossing ligt in de handen van een ander persoon die absoluut niet wil meewerken. Het lijkt er nu zelfs op dat het probleem voorgoed onoplosbaar is geworden en nog meer problemen zal opleveren in de toekomst.
Vandaag zie ik weer een diepblauwe bus met een grote gele IKEA reclame op de zijkant door het verkeer van Osaka manoeuvreren. Wat zou dat voor een bus zijn? Zou dat een bus zijn die alleen naar de plaatselijke IKEA vestiging rijdt? Daar moet ik me maar eens in gaan verdiepen! Ik sla linksaf, dan weer een keer rechtsaf, ik loop wat rechtdoor en zonder plan dwaal ik door Osaka, in mijn hoofd zoekend naar een oplossing voor de problemen in Nederland.
Tijdens mijn zoektochten, op het internet, naar interessante bezienswaardigheden in de nabije omgeving van ons hotel ben ik bij een park op het dak van een winkelcentrum genaamd “Namba Parks” midden in het toeristengebied van Osaka terecht gekomen. Laten we dat op deze middag maar eens gaan bezoeken. Via het “Nankai Namba Station” kom ik via de eerste verdieping op de galerij die toegang geeft tot de trappen van “Namba Parks”. Deze galerijen boven het straatniveau zijn de nieuwe veilige wandelgebieden voor de voetgangers in veel grote steden in Azië. We kennen ze uit Hong Kong, Bangkok en Japan.
Het is drukker in de tuinen dan ik heb verwacht. Ik heb enkele bezoekers met “Adobe Lightroom” uit de foto’s verwijderd zodat ze de aandacht niet kunnen afleiden van de tuinen. Met elke serie trappen klim ik een verdieping hoger van het winkelcentrum. Vanzelfsprekend is er op elke verdieping een toegang naar het winkelcentrum en restaurants zijn goed vertegenwoordigd naast de terrassen in het groen. Het zijn in totaal negen verdiepingen waar op de bovenste verdieping een landschapstuin is ingericht!
Op de negende verdieping vraag ik me af hoeveel treden ik tijdens de weg omhoog heb genomen. Vijfhonderd, duizend, misschien dat ik dat ergens kan vinden. Een ding is zeker, Japan is een land van trappen en persoonsliften. Het doet me goed om te zien dat de liften alleen door mensen worden gebruikt die een mobiliteitsprobleem hebben. Dikke Japanners zijn uiterst zeldzaam in het straatbeeld. Er is zelfs een amfitheater voor liveshows, evenals ruimte voor kleine persoonlijke moestuintjes. Het is een vreemde omgeving met overal perken om je heen met tropische planten. Het moet ook monnikenwerk zijn om dit allemaal goed bij te houden wanneer alles in bloei staat.
Het zal hier in de zomer ongetwijfeld goed vertoeven zijn met je hapje en je drankje binnen handbereik. Gelukkig is het in Japan geaccepteerd om van een blikje bier in het openbaar te genieten. Overlast is in Japan zo goed als onbekend en alle Japanners nemen hun afval gedisciplineerd, in een speciaal meegebracht plastic tasje, mee naar huis. Daarom is de openbare ruimte in het land van de reizende zon erg schoon! Zwerfafval zit tussen de oren, het gebrek aan opvoeding en de cultuur waarin je bent opgegroeid. Het duurt heel erg lang om volwassen exotische dieren uit de jungle en de woestijn zindelijk te maken.
Ik heb een foto van “633 Highland” geleend om een goed overzicht van de tuinen te kunnen laten zien. Er staan hoge bomen en die hebben heel wat diepte van de grond en een natuurlijke afwatering nodig om gezond te kunnen blijven. Hier zit heel wat denkwerk in dit buitengewoon mooie stukje architectuur. Ik heb goed op de architectuur en de details gelet. Ik weet het zeker dat we samen hier een keer gaan kijken wanneer de avond is gevallen. Met een list zal ik Lyka verleiden om met me mee te gaan naar “Namba Parks”.
Ik neem natuurlijk de trappen ook weer naar beneden en passeer enkele oudere fitte Japanners. De trappen liggen in een lus over de balkongalerijen van het winkelcentrum. Zo ontstaat er een natuurlijke stroom van klimmende en dalende bezoekers die elkaar niet in de weg lopen. Ik herken enkele klimmers die me vriendelijk een knikje toewerpen wanneer we elkaar passeren en zij mij ook herkennen. Deze mensen zijn aan het bewegen en lopen de trappen in de natuurlijke groene omgeving op en neer. Traplopen is een erg goede training om gezond te blijven! Er staan zelfs traploopmachines in sportscholen over de hele wereld! Dus waarom zou je het niet gratis doen in een mooie omgeving in de gezonde buitenlucht?
Op het plein voor het “Nankai Namba Station” wemelt het van de toeristen die het goedkope Japan ook hebben ontdekt. Ze komen van over de hele wereld. Ik heb zelfs met veel Zuid-Amerikanen gesproken, voor hun is het een hele reis! Het zijn ondertussen zoveel toeristen geworden dat Japan nu regels gaat invoeren om het toerisme te beteugelen. Toerisme is leuk omdat het geld oplevert maar wanneer je eigen identiteit eronder gaat lijden dan moet je ingrijpen. Je wilt tenslotte geen multi-culti mengelmoes worden zoals veel van die eenheidsworst wereldsteden in Europa en de Verenigde Staten die zijn overstroomt met toeristen die hun stempel zijn gaan drukken op de identiteit van het gastland!
Een wilde wandeling door de, overdag, autovrije straatjes en steegjes van Namba geeft je altijd weer een zicht op dit bijzondere land en gezellige stad Osaka. Muurschildering op een zijgevel van een restaurant. De verfraaiing van de leefomgeving staat hoog in het vaandel. Het woon- en leefgenot is erg belangrijk in de publieke ruimte. Er bestaat ook sporadisch vandalisme in de vorm van de uit de Amerikaanse getto's over gewaaide “graffiti” maar die irritante “kunstvorm van de minderbedeelden” wordt door de overheid snel verwijderd en de buurt weer schoon gemaakt.
De straat in Osaka is niet smetteloos schoon maar het ziet er beter uit dan de meeste binnensteden van de hoofdsteden in Europa. Vergelijk het eens met Amsterdam? De grijze, en de twee crème kleurige boxen, rechtsonder in de foto, zijn de huishoudelijke afvalboxen van Namba. Dat ziet er toch wel wat beter uit dan de grijze kliko’s in Nederland? Zij worden dagelijks, je leest het goed, dagelijks geleegd, door vuilnisophalers van boven de zestig jaar! Het grootste probleem van de overheden is dat ze alles opnieuw zelf weer willen uitvinden in plaats van een succesvol idee van een andere overheid over te nemen!
Het weer voorspeld niet veel goeds voor vanavond dus ga ik op de terugweg naar het hotel in de Life supermarkt boodschappen doen voor onze avondmaaltijd in het hotel.
De rijst met kip, Yakisoba met varkensvlees en de salade met een sesam dressing uit de supermarkt smaken ons uitstekend. Wij zijn niet op vakantie maar wij zijn op reis. Dus wat doen wij ’s avonds na het eten? Eerst de afwas en dan genieten we van een stukje TV kijken en andere zaken die we in Nederland ook doen. Ik ben druk met de TV-serie “Justified” en geniet daar van met een koud Japans biertje binnen handbereik.
De weersvoorspelling voor morgen is wat beter dan die van vandaag maar nog steeds niet optimaal. Gelukkig hebben we voldoende tijd in Japan om af en toe ook een dagje over te slaan. We zijn deze keer in Japan om de Japanse samenleving wat dieper te ontdekken. Ontdekken is niet naar nieuwe bestemmingen gaan maar met nieuwe ogen kijken naar dezelfde bestemmingen!