Japan: Wrijving

Osaka (Cote House) 406), zondag 18 februari 2024

Wanneer je al ruim vier maanden samen op reis bent en elke dag bij elkaar op de lip zit is het onvermijdelijk dat er wrijving ontstaat. Vandaag is zo’n dag dat de wrijving niet meer kan worden gekoeld en dat de temperatuur hoog oploopt. Het eerste signaal kreeg ik al bij het ontbijt. Er werd niet geklaagd, er werd niet afgekeurd maar haar lichaamshouding was niet positief. Vandaag is de planning dat we het “Sumiyoshi-taisha” altaar gaan bezoeken. Mijn plan krijgt de handen van Lyka niet op elkaar!
We gaan vandaag weer met de metro op stap. Het dichtstbijzijnde metrostation is het “Nagai Station” genaamd naar het enorme park, met verschillende sport accommodaties, waar het naast ligt. Het is een kort aangenaam ritje in de schone drukke metro. Aangekomen in het park ontmoeten we een menigte die we zeker niet hebben verwacht.
Er zijn vandaag in het “Nagai Park” atletiek wedstrijden waar enkele universiteiten uit Osaka en omgeving aan deelnemen. De hardloop wedstrijden zijn omlijst met blaasmuziek van de universiteitsband en natuurlijk mogen de cheerleaders ook niet ontbreken. Het is een feestelijke omgeving met slechts een grote beperking. We mogen nergens het parcours oversteken om naar het binnenterrein te gaan.
We zijn veroordeeld om langs de buitenste weg van het park te lopen en daardoor de grootst mogelijke afstand af te leggen.We passeren langs deze lange omweg het “Nagaistadion en Yodoko Sakura Stadion” Indrukwekkend en schoon, de geur van verschraalde urine ontbreekt zoals in de omgeving van de (voetbal)stadions in Nederland. Lyka vraagt of we er al zijn en ik voel me ongemakkelijk dat ik haar moet vertellen dat ik de verkeerde richting heb gekozen en dat we nu verder weg zijn van de “Sumiyoshi-taisha” dan toen we uit het metrostation stapten. Haar gezicht spreekt boekdelen!
We zijn in een buitenwijk van Osaka aanbeland waar zelfs de 7-11’s maar heel erg dun gezaaid zijn! Een korte blik op Google Maps en ik heb de richting weer te pakken. Er is een klein park met daarin de “Bandai Pond”. Een grote vijver die zorgt voor rust en harmonie in het kleine park. We drinken een klein flesje warme groene thee en genieten op een bankje van de warmte van de zon. Het is gelukkig goed weer want regen had de wrijving zeker niet afgekoeld.
Het is vanaf hier een kleine kilometer naar het belangrijke Shinto altaar. Het is een vreemde omgeving met piepkleine huisjes waarvoor veelal nog kleinere Japanse auto’s staan geparkeerd. Auto’s die in Europa niet worden verkocht. Hele kleine auto’s zou zeker een oplossing kunnen zijn voor de parkeerproblemen in de binnensteden. We zoeken naar wat te eten, al is het maar een snack. Het geluk is vandaag niet aan onze zijde. Straat na straat zonder ook maar een klein winkeltje, restaurantje of verkoopautomaat. Dit is absoluut niet het Japan dat we de afgelopen dagen hebben leren waarderen.
Door een smalle steeg bereiken we het terrein van het “Sumiyoshi-taisha” shinto altaar. Het is veel van hetzelfde dat we al eerder hebben gezien. Het eerste gebouw dat we bezoeken op het uitgestrekte terrein is het “Kisshōden “. De architectuur is intrigerend. De timmerlieden met hun primitieve zagen, beitels en hamers gebruikten geen metalen spijkers, of houten pennen, om de balken te verbinden. Het hele dak blijft in elkaar gestoken door een vernuftig gebruik van verstek zagen en zwaartekracht. Het verschil zit in de details wanneer je de verschillende tempels en altaren bezoekt.
In het “Kisshōden” kunnen we even binnen kijken en er staan veel beelden van dieren waaraan magie en kracht wordt toegeschreven. Ook hier leeft de wrijving weer op. We hebben nu allebei trek.
‘De kinderen in Afrika, die hebben honger!’, werd mij op de middelbare school geleerd door een linkse leraar toen ik zelf ook nog in het socialisme geloofde.
‘Het is toch niet mijn schuld dat we niets te eten kunnen vinden!’
Ik beloof plechtig dat we zodra we klaar zijn met het bezoek aan de “Sumiyoshi-taisha” op zoek gaan naar voedsel. Rond elk treinstation is gewoonlijk wel wat te eten te vinden.
Een laan omringt door stenen lantaarns leidt ons naar de stenen “Kita Torii”. Niet iedere Torii is in het vuurrood geverfd! De reden daarvoor weet ik niet maar ik heb ook al gouden en witte torii’s gezien op het internet.

Sumiyoshi-taisha (住吉大社), ook bekend als Sumiyoshi Grand Shrine, is een Shinto altaar in Sumiyoshi-ku, Osaka, prefectuur Osaka, Japan. Het is het belangrijkste heiligdom van alle Sumiyoshi-heiligdommen. Het geeft zijn naam aan een stijl van heiligdom architectuur die bekend staat als Sumiyoshi-zukuri.

Het heiligdom wordt door de lokale bevolking Sumiyoshi-san of Sumiyossan genoemd en is beroemd om de grote menigten die op nieuwjaarsdag naar het heiligdom komen voor hatsumōde.

Het heiligdom werd het voorwerp van keizerlijk beschermheerschap tijdens de vroege Heian-periode. In 965 beval keizer Murakami dat keizerlijke boodschappers werden gestuurd om belangrijke gebeurtenissen te melden aan de bewaker kami van Japan. Deze heihaku werden aanvankelijk gepresenteerd aan 16 heiligdommen, waaronder Sumiyoshi.

Sumiyoshi werd aangewezen als het belangrijkste Shinto-heiligdom (ichinomiya) voor de voormalige provincie Settsu. Van 1871 tot 1946 werd Sumiyoshi taisha officieel aangewezen als een van de Kanpei-taisha (官幣大社), wat betekent dat het in de eerste rang van door de overheid gesteunde heiligdommen stond.

“Sumiyoshi-taisha” is vooral bekend om de rode brug over het kanaal. Eigenlijk is het een stenen vijver speciaal aangelegd zodat de brug over water is gebouwd. Een symbolische oversteek naar de overkant.
We volgende de stroom bezoekers en passeren een oude boom waar iedereen met het hoofd naar buigt als teken van respect. Een buiging die de Japanners dagelijks tientallen keer maken. Je moet de brug een keer ritueel zijn gepasseerd om de goede krachten in je te laten nestelen. De natuur die je omringt zal voor je zorgen in alles wat je doet!
Een meisje in een mooie zijden kimono kan ik niet voorbij laten lopen zonder dat ik een foto heb gemaakt. Het is al half drie geweest en ik begin me nu ook wel een beetje slapjes te voelen. Mijn diabetes speelt op nu mijn bloedsuiker erg laag word. Gelukkig weet Lyka toch nog een geforceerde glimlach op haar gezicht te toveren. Ze wil eerst helemaal niet met het meisje op de foto. Het duurt even voordat ik haar heb overgehaald. Het resultaat is in ieder geval onvergetelijk.
In de wetenschap dat we nog niet alles hier hebben gezien vertrekken we met enige haast. We laten het “Sumiyoshi Park” maar voor wat het is. We hebben genoeg gezien voor vandaag en nemen de trein terug naar Namba. We gaan met spoed op weg naar het “Sumiyoshitaisha Station” waar we natuurlijk een 7-11 aantreffen. Warme gestoomde broodjes met varkensvlees, Bapao, een 7-11 sandwich met de wereldberoemde eiersalade en een flesje warme groene thee vinden hun weg naar onze magen. Met elke hap wordt de glimlach op Lyka’s gezicht breder en neemt de wrijving af.
Nog voordat we zijn uitgestapt zie ik de speciale “Rapid:t Airport Express” aan het verste perron staan. De “Rapi:t” is een beperkte expresdienst tussen Kansai Airport Station en Namba Station. De naam wordt uitgesproken als "rapido" en betekent gewoon "snel". Deze trein stopt niet bij zoveel haltes als de Airport Express, dus hij is wat sneller. Ook zijn alle zitplaatsen gereserveerd, zodat het niet druk wordt in de trein. Vooral kinderen, en Manga fanatiekelingen, vinden de trein opwindend omdat er een Japanse superheld is bedacht naar aanleiding van deze trein. Dat maakt de toeslag van iets meer dan drie euro meer dan de moeite waard.
Na de moeilijke dag van vandaag is luiheid troef. Op de terugweg kopen we, overheerlijke, magnetron maaltijden in de Life supermarkt. We hebben geen zin om vanavond de kamer nog te verlaten om in een restaurant te gaan eten. Een koud Asahi biertje erbij en mijn dag kan niet meer kapot. Eind goed, al goed.

Japan: Een gouden vogel van een bankbiljet

Osaka (Cote House) 406), zaterdag 17 februari 2024

De rivier is een natuurlijke grens die de stad Uji letterlijk en figuurlijk doormidden snijd. Voor mij is het ook de grens tussen de twee verhalen over deze mooie 17 februari in Japan. Tussen de beide oevers ligt een eiland, het is me niet duidelijk of dit eiland kunstmatig of natuurlijk is. Zoals de grens tussen veel zaken in Japan moeilijk is te onderscheiden.
Het eiland in de rivier is een verademing, een oase van rust zonder rondslingerend afval en graffiti op de monumenten en publieke kunstwerken. Waarom kan het niet overal ter wereld zo schoon op straat als in Japan zijn? Het is ook een uitgelezen moment om te genieten van het laatste broodje dat we uit de Life Supermarkt hebben meegebracht en een klein flesje warme groene thee uit een verkoopautomaat. De winterzon schijnt uitbundig en de koelte aan het einde van de winter bevalt me prima. Na een kwartiertje gaan we de volgende brug over naar de andere oever van de Uji rivier.

Het eerste waar we op de andere oever tegenaan lopen is een ijskoopman die natuurlijk het Matcha ijs verkoopt. Zoals in de trein belooft koop ik voor Lyka een Matcha ijsje dat ze met veel smaak opeet. Ik vindt het ijs zelf ook erg lekker omdat de licht bittere theesmaak niet wordt gecamoufleerd met grote scheppen suiker. Japans eten en drinken is erg gezond en met liefde bereid.
De zeer fijn gemalen groene Japanse thee is overal in het straatbeeld aanwezig. Bijna alle winkels die passeren verkopen etenswaren en/of dranken waar de matcha thee een belangrijk ingrediënt van is. Het grootste raadsel van deze dag uit bestaat voor mij ook nog steeds. Groeit hier in Uji ook Matcha thee of worden de gedroogde blaadjes hier alleen maar verwerkt. Tot nu heb ik nog geen antwoord kunnen vinden maar dat ondermijnt geenszins de geweldige ervaring in dit beroemde stadje van de groene thee.
Dan is het tijd voor een van de andere belangrijke redenen waarom we naar Uji zijn gereisd. De “Byodo-in” is een van de oudste en belangrijkste Boeddhistische tempels van Japan.

De tempel Byodo-in is oorspronkelijk gebouwd in 998 tijdens de Heianperiode. Het gebouw was toen een villa voor Fujiwara no Michinaga, een van de machtigste leden van de Fujiwarafamilie. De villa werd in 1052 door Fujiwara no Yorimichi omgebouwd tot tempel. Het bekendste gebouw van de tempel is de fenikshal (鳳凰堂 hōō-dō) of de Amitabhahal. Deze is gebouwd in 1053. Het is het enige originele gebouw dat vandaag de dag nog overeind staat. De overige tempelgebouwen sneuvelden tijdens een burgeroorlog in 1336.

De entree voor dit heilige gebied met haar tientallen gebouwen en museum is ongeveer € 3,70 voor een volwassene. Wat kost het rijksmuseum ook alweer? O ja, € 23,50! In Japan gaan ze anders met hun cultuur en geschiedenis om! Daar is het voor iedereen toegankelijk en gepensioneerden en schoolkinderen mogen heel vaak gratis naar binnen. Het ontbreken van hekken en bewaking zegt genoeg over de eerlijkheid van de Japanners.
Als eerste bezoeken we de bijgebouwen en ook hier heerst die serene (innerlijke) rust die in Japan zo vanzelfsprekend is. Ik mijmer weg in mijn gedachten en droom dat we volgend jaar weer in Japan zijn. Het is hier gewoonweg in een woord: ‘fantastisch’.
Het belangrijkste gebouw van het tempelcomplex is “de Feniks Hal”. In een gepaste stilte schuifelt de stroom bezoekers tegen de klok in rond het paviljoen. Er is een mogelijkheid om ook het interieur van de hal te bezoeken maar dat is een extra entreebewijs en een lange wachttijd. Dat eerste is nog wel te doen maar dat wachten zie ik toch als een vermijdbaar tijdverlies.
We bekijken het paviljoen van alle kanten voordat we het Byodo-in Museum bezoeken. In de klimaat gecontroleerde omgeving bekijken we ook in stilte de originele eeuwenoude schatten uit de Feniks Hal. In en om de de hal zijn er kopieën geplaatst zodat de eeuwenoude originelen geen verdere schade oplopen.
Bij de ingang van het museum staat een duidelijk bord dat fotograferen verboden is. De Japanners, onderdanig vanuit hun cultuur en filosofie, houden zich daar dan ook strikt aan. Het gehoorzamen werkt aanstekelijk voor een van nature opstandige Westerling als mijn persoon. Het kost me geen enkele moeite om mijn iPhone 13 Pro Max in mijn borstzak te houden. Gehoorzamen is aanstekelijk in deze oosterse cultuur.
We vervolgen het rondje om de Feniks Hal midden in de vijver en komen bij een vreemd tafereel. Eer staan Japanners selfies te maken van de Feniks Hal met een bankbiljet in de hand. Ik zoek in mijn broekzak naar het bundeltje bankbiljetten maar ik kan op de bankbiljetten niets bijzonders ontdekken.
Onopvallend schuif ik wat dichterbij en zie dat het biljetten zijn van 10.000 yen, ongeveer zestig euro, die ze omhooghouden. Maar wat is daar dan zo bijzonder aan?
Het zijn de twee vergulde vogels op het dak van de Fenikshal! Het gebouw is zo belangrijk voor de Japanse cultuur en samenleving dat het zijn weg heeft gevonden naar een afbeelding op het bankbiljet van 10.000 yen.

Maar niet alleen op het bankbiljet! Onderzoek wees uit dat het ook de beeltenis is op het onbeduidende koperen muntje van 10 yen.
Een laatste blik over mijn schouder en een laatste foto van de indrukwekkende Feniks Hal. Wat is het toch mooi wanneer een volk trots is op hun cultuur en elke besmetting van buitenaf resoluut afwijst! Ik zou hier kunnen leven.
We zijn nog geen vijf minuten verwijderd van het Byodo-in tempelcomplex en de volgende verrassing staat ons alweer te wachten. Een groep Japanners komt op ons af en een vriendelijke dame vraagt in goed Engels of we toeristen zijn. Ik heb het al eerder vermeld dat westerlingen op veel plaatsen in Japan erg zeldzaam zijn.
Ik beantwoord ontkennend en vertel haar dat we reizigers zijn. Toeristen maken georganiseerde rondreizen en daar houden wij niet zo van. Wij houden ervan een land, haar bewoners en cultuur zelf te ontdekken. Mijn antwoord tovert een brede glimlach op haar mond en ik zie in haar ogen een glinstering van plezier.
‘Wilt u meewerken aan een interview voor ons TV-station? Wij maken een programma over buitenlandse bezoekers van Japanse bezienswaardigheden.’
Ik heb er geen bezwaar tegen en het is voor mij is een verschijning op TV ook een nieuwe ervaring. Ik moet wel eerst een verklaring ondertekenen zodat alles ook juridisch waterdicht is.
In een ruim kwartier beantwoord ik een handvol vragen over Uji en Japan in het algemeen. De vrouw, die de vragen stelt, de cameraman en geluidsman staan te gniffelen bij elk antwoord dat ik geef. Mijn antwoorden en acteerwerk vallen in de smaak van het filmteam. Nadat ze mij uitgebreid hebben bedankt gaan we weer verder. Richting het treinstation omdat onze mooie dag in Uji er bijna op zit.
De straat blijft omzoomt met winkels vol met Matcha producten. Voordat we voor de laatste keer de rivier oversteken richting het JR treinstation blijven we nog even staan bij het standbeeld van “Murasaki Shikibu”

Murasaki Shikibu (Japans: 紫 式部) (circa 973 – circa 1014 of 1025) was een Japans schrijfster, dichteres en hofdame aan het keizerlijk hof tijdens de Heian-periode. Ze is vooral bekend geworden als vermoedelijke auteur van Genji Monogatari ('Het verhaal van prins Genji'), dat ze in het Japans schreef tussen circa 1000 en 1008. Dit is een van de vroegste en meest beroemde romans uit de geschiedenis.
Haar werkelijke naam is onbekend, hoewel sommige geleerden veronderstellen dat haar voornaam Takako was (van Fujiwara Takako). Volgens haar dagboek kreeg ze aan het hof de bijnaam "Murasaki" ("paars"), naar een personage in Genji Monogatari. "Shikibu" verwijst naar de positie die haar vader bekleedde in het departement voor ceremonies: shikibu-shō.

In Japan is alles schoon en zonder graffiti. Hoe dat komt? Daar kan ik alleen maar naar gissen want de Japanse samenleving is nog steeds ondoordringbaar gesloten.
In de trein terug naar Osaka laat ik alle indrukken van vandaag in mijn gedachten nog een keer de revue passeren. Wat was het een heerlijk uitstapje vandaag met ook nog eens mooi weer om de hele dag buiten door te brengen.
We proberen te overleggen wat we morgen gaan doen. Lyka is niet onder de indruk en wil graag een rustdag op de kamer doorbrengen. Laat dat nu precies het tegenovergestelde zijn van wat ik graag wil gaan doen. Ik wil blijven bewegen en ontdekken.
Ik koop bij de 7-11 nog drie blikken bier en het mag duidelijk zijn dat ik er niet helemaal bij was met mijn gedachten. Op de kamer trek ik het blik open en tot mijn grote verbazing komt bijna de hele bovenkant van de deksel los. Met grote ogen staar ik naar de schuimende witte bierkraag in het halve liter blik. De drinkervaring is hetzelfde als drinken uit een glas, rare jongens die Japanners!
We staan er financieel weer een klein beetje beter voor en daarom besluiten we om een keer wat uitgebreider te gaan eten. Tijdens de vele wandeling in de omgeving van ons hotel heb ik “PIZZERIA 8” ontdekt op loopafstand. Het is een gezellig en knus restaurant dat wel wat duurder is dan de meeste Japanse restaurants maar verandering van spijs doet eten. We gaan voor de pizza met eendenborst en de wat meer klassieke pizza peperoni.
Het smaakt ons geweldig en de ijskoude pul bier spoelt alles goed weg. Helaas krijgen we het niet helemaal op en na een vriendelijk verzoek worden de restjes van de pizza in aluminiumfolie verpakt. Dat is morgenvroeg in ieder geval mijn ontbijt. We zijn er nog steeds niet uit wat we morgen gaan doen maar dat kan heel snel veranderen.