In een ver verleden, dertig jaar geleden, was ik ooit marktkoopman. Op de zaterdagmiddag markt, er werd door Wijnand van de Flier streng gecontroleerd, werden we aangevoerd door Theeke Brouwer “de Kaasboer”. Voor zijn hese stem had iedereen respect, zijn gulle rollende Drielse lach was ontwapenend. Begin december, op de eerste zaterdag na Sinterklaas, begonnen alle verkopers op de markt met het complete “Fijne kerstdagen en een gelukkig, of voorspoedig, nieuwjaar!” Na ontelbare keren de klanten het beste te hebben gewenst eindigde het op de zaterdag voor de kerst altijd in “Fijne dagen!”
Hier in de Filippijnen, waar het overgrote deel van de bevolking katholiek is, is de viering van de geboorte van Jesus, Kerstmis, enorm belangrijk. Ondanks dat het bijna allemaal Christenen zijn hebben ze alleen al hier in het dorp een stuk of vijf kerken. De versplintering in de steden is nog groter! Er zijn hier meer Christelijke sektes dan waar ook in de wereld. Iedereen kan hier waarschijnlijk een kerk voor zichzelf beginnen met de familie als trouwe volgers.
Kerstavond is het begin van een paar dagen feest/bezinning/aanbidding. Ik heb me door de familie zo gek laten praten om voor negen euro een karaoke machine voor een dag te huren. Dan gaat het nù dus ècht gebeuren! Op zondagmiddag om een uur of twee verschijnt er een tricycle, die speciaal voor het vervoer van de electronica is ontworpen, met op de zijspan de karaoke machine. De leeftijd van het oude apparaat is niet te raden of visueel te bepalen, koolstof datering zou een betere èn betrouwbaardere manier zijn om de leeftijd te bepalen.
Voor de verplaatsing zijn er onderweg twee werkeloze motortaxi bestuurders ingehuurd. Met wat onhandig gehannes wordt de zware machine buiten onder het provisorisch gemaakte afdak op zijn plaats gezet. De machine moet tenslotte droog staan. Zodra alles waterpas staat gaat de stekker er in. De microfoon wordt aangesloten terwijl de computer opstart.
De verhuurder begint met het afstellen zodra er geluid uit de ingebouwde boxen blaast. In overleg met mamsi en Lyka wordt de echo geheel, zo klinkt het in ieder geval voor mij een stuk beter, uitgeschakeld. De verhuurder krijgt voor zijn bewezen diensten een bord macaroni salade, hèt traditionele kerstgerecht in de Filippijnen, en een koude fles bier. Tevreden en zonder een woord te zeggen òf pauze gaat alles naar binnen. Hij neemt afscheid met het ‘Merry Christmas’ en vertrekt met de tricycle.
De familie staat de installatie de bewonderen alsof ze niet weten wat ze er mee moeten doen. Mijn, ‘waarom gaan jullie niet zingen’, trekt het hek van de dam en binnen enkele seconden schalt het “Don’t cry for me Argentina” over de straat richting de vredige rijstvelden. In Nederland zou binnen tien minuten zeker de politie voor de deur staan maar hier is het een ongeschreven wet dat het om twaalf uur, middernacht, stil moet zijn. Uitgezonderd feestdagen?
Om half drie slenter ik met een volle tas lege literflessen richting Magda. Het is tenslotte zondag, de middag voor kerstavond, dus een koud biertje kan bij uitzondering geen kwaad. Normaal drink ik niet voor een uur of vijf maar voor een speciale situatie maak ik graag een uitzondering. Met de eerste bierflessen geopend, de karaoke machine op 10 en de oordoppen in kan het feest beginnen. Ik heb tenslotte vandaag niets anders te doen dan vanavond om half tien naar langs de lijn te luisteren. Ajax tegen Willem II, dat was vorig seizoen een topper, en een domper. Tot die tijd moet ik de marteling maar zien door te komen.
Van een pauze is sinds het opstarten van de installatie geen sprake meer. Het is meer als een zesdaagse. De vermoeide zangeressen worden vervangen door frissere. Mamsi ziet tussen twee sessies door ook nog kans om voor de kinderen eten te koken en voor mij wat eigengemaakte loempia’s te bakken. Ik kan na twee literflessen bier wel een vette hap gebruiken om me wat meer weerstand te geven tegen de twee literflessen bier die nog in de koelkast op me liggen te wachten.
Familie, vrienden en vage bekenden worden door de luide muziek aangetrokken als insecten door een felle lamp. Om negen uur zit er een half dozijn mensen naar oude televisie, waar de tekst op verschijnt, te kijken en vechten om de liedjesgids en de microfoon. De hele avond is het een komen en gaan. Het enige positieve aan dit tafereel is voor mij dat ze zelf hun drank meebrengen. Zodra ze hun meegebrachte alcoholhoudende drankjes hebben genuttigd vertrekken ze weer. Een prima systeem, iedereen drinkt van zichzelf en niemand praat over een ander dat ze “nooit wat weggeven!”, een typisch Nederlandse opmerking.
Ik zie enkele vierkante halve liter flessen lokale gin op de tafel staan. Van dit spul ga je achteruit lopen en wordt je ook nog eens blind. Het wordt gedronken met koud water. Het ruikt naar “Keuls water” en ondanks ik het nog nooit heb geproefd heb ik ook geen intentie om het te proberen. Voor de prijs van € 1,35 voor een halve liter kun je ook niet veel verwachten. Het cynische is wel dat de regering wil dat ook de mensen in de Filippijnen gezonder gaan leven, dus verhogen ze de prijs van een literfles frisdrank met € 0,25 terwijl ze de alcohol en het roken ongemoeid laten. Genot voor de armen!
Om negen uur gaat de internet op mijn iPhone 4S aan. Ik ben best wel geïnformeerd over de mogelijkheden van de communicatiemiddelen en het internet van vandaag de dag maar de mogelijkheden verbazen me steeds weer.
‘Dit is langs de lijn!’, klinkt er om iets over negen uur Filippijnse tijd uit mijn oordoppen.
Live voetbal uit Nederland via het internet over mijn mobiele telefoon! Wie had dat tien jaar geleden durven te voorspellen? Nu is het de normaalste zaak van de wereld.
Vanaf mijn kruk net buiten het hek luister in naar de verrichtingen van een zwalkend Ajax en geniet van mijn koude biertje. Ik ben ondertussen gewend aan de hysterisch krijsende spreeuwen. Het bier tast met enige zekerheid je gehoor en je beoordelingsvermogen aan.
En dan komt Ajax ook nog met een nul achter! Zoals gewoonlijk raak ik niet gelijk in paniek want er is nog tijd genoeg en gezien het spelbeeld zullen er nog genoeg kansen komen. Het bier smaakt me nog steeds goed en Lyka komt af en toe kijken of mijn fles al leeg is. Ajax scoort de gelijkmaker en ik krijg een nieuwe koude fles bier. Het laatste beetje van de literfles is altijd de moeilijkste slok. Ik begrijp niet dat hier niemand op het idee is gekomen om bierkoelers voor literflessen te maken. Zelf zou ik er meteen drie kopen!
Ajax wint uiteindelijk gemakkelijk en om iets voor twaalf zwijgt eindelijk de karaoke, mijn marteling zit er op. Ik hoop dat ze dat onding morgen al vroeg komen ophalen! Het is stil in huis. De bamboe poort zit op slot en iedereen, behalve ikzelf dan, ligt op een matras en slaapt als een roosje. Ik orden nog wat gedachten en indrukken van deze kerstavond aan de keukentafel. Zodra mijn bierfles leeg is geef ik me nog even over aan de meegebrachte fles “Metaxa zeven sterren”. De kleine shots van het Griekse vuurwater geven de indrukken van vandaag vorm zodat ik ze later in een verhaal kan gieten.
Zodra ik op deze eerste kerstdag mijn ogen heb geopend gaat de stekker weer in het stopcontact. “Dancing Queen”, van ABBA, opent deze kerstdag, totdat de karaoke machine word opgehaald. De eerste literflessen “Red Horse”, een sterk Filippijns bier, staan al geopend op tafel. Geloof het of niet maar de meesten zaten al om zeven uur vanochtend in de kerk, voor hun is het dus al bijna middag.
Het spookt nog een beetje in mijn hoofd en ik zou zweren dat ik Grieks hoor fluisteren. Na de eerste koffie zeeg ik me neer op het harde bed. Eerst nog even wat liggen. Een muzikaal kralensnoer van bekende deuntjes schalt door de open slaapkamer, aangevuld met gezang dat door de gevangen van Guantamo Bay als foltering zou worden aangemerkt. Het ìs dat ik in de wetenschap verkeer dat de karaoke machine om twee uur word opgehaald. Dat maakt het allemaal wat dragelijker! Ik denk dat ze allemaal vroeg op bed zullen liggen.
Na een tweede koffie wijdt ik me aan dit stukje, dus voor iedereen: ‘Fijne dagen!’
Update:
Pas om vijf wordt de muziekinstallatie ontmanteld en op de tricycle geladen. Ik ben een van de weinigen in huis die niet teleurgesteld is. Ik ben zelfs blij! Na twaalf liter Red Horse zijn de zangeressen, en hun parasiterende vrienden, zo blauw als een tientje! De schade valt nog mee, dertig euro voor een avond en een dag feest! Ik ben blij dat ze de alcohol slecht kunnen verdragen, zoals alle Aziaten, ze schijnen gebrek te hebben aan een enzym dat alcohol afbreekt en wij westerlingen in overvloed produceren.
Na enkele minuten slaat de vonk over in het met alcohol gevulde vat. Een vechtpartij met Aziatische proporties breekt los. Het is een van die vechtpartijen om niets waar Thailand en de Filippijnen bekend om staan en vaak doden en gewonden vallen. Deze dronken lafaards deinzen er niet voor terug om onverwacht een mes te trekken of een revolver tevoorschijn te halen. Teveel alcohol laat het vuur nog hoger oplaaien!
Wanneer ik de dronken gasten met gepaste kracht buiten de poort heb gewerkt keert een gedeelte van het gezin zich tegen mij. Het is tenslotte allemaal mijn schuld! De kinderen beginnen door de verheven stemmen allemaal te huilen en willen naar huis. Het volume van de dronken stemmen gaat verder omhoog en door het geschreeuw gaan de kinderen nog harder huilen. Nu wordt het ook allemaal teveel voor mijn schoonzuster, die geen druppel alcohol heeft gedronken, de tranen vloeien over haar wangen en zij wil ook naar huis. Zij is de enige in het gezelschap die werkt en zij heeft een vermogen uitgegeven om hier op kerstdag met haar familie te zijn. Haar teleurstelling moet erg groot zijn, ik heb met haar te doen.
Lyka is te dronken om nog aan te spreken. Ze zit ineengekrompen te brabbelen, dat is RHS, het “Red Horse Syndroom”! Sterk spul dat Red Horse, maar het is niet voor iedereen wegens de trappen na van het rode paard. Het is en blijft allemaal mijn schuld, daar valt niet aan te tornen. Langzaam keert de rust weer terug en de een naar de andere loopt weg, een symbolische ontsnapping. Het duurt tot tien uur voordat iedereen op bed ligt en de rust is wedergekeerd. Ik ben moe, ik heb honger en al de spanningen hebben mijn suikerspiegel ook geen goed gedaan. Twee gebakken eieren, een droge snee zoet wittebrood en een halve knakworst waren mijn kerstdiner.
Ik heb vierhonderd euro uitgegeven voor een onvergetelijke kerst, daar ben ik in ieder geval in geslaagd, zij het in een negatieve zin. “It is more fun in the Philippines!”
