Busan (So Yu Hotel) 209), vrijdag 8 mei 2026
Ik was gebleven bij het kleine museum naast de “Daegaksa Temple”. De geschiedenis van het Boeddhisme in Busan is belangrijker wegens de nabijheid van Japan. Een van de weinige landen in het verre Oosten die nooit werden gekoloniseerd maar wel handel dreven met de Westerse zeemachten. De Nederlandse nederzetting in Japan was Dejima, of Deshima. Dit was een kunstmatig eilandje in de baai van Nagasaki dat vanaf 1641 tot 1859 diende als de enige officiële Nederlandse (VOC) handelspost in Japan. Religie is altijd een van de kolommen geweest waar de samenleving, van het diep georganiseerde, Japan op gebouwd is.
Zoals lakzegels vroeger een document officieel maakte in Europa waren er in het verre oosten stempels van de verschillende heersers en diplomaten die de documenten officieel maakten.Helaas ontbreekt de uitleg over de stempels in het museum maar ik heb in 1999 zelf stenen stempels in China laten snijden. Ik heb alleen geen idee waar ze zijn gebleven of dat ik ze ooit nog zal terugvinden. Jammer genoeg heb weinig meer te stempelen.
Chinese historische documenten schrijven de ontdekking van papier toe aan de eunuch Cai Lun in het jaar 105 n.Chr. In welke mate deze ambitieuze eunuch het papier werkelijk heeft ontwikkeld is onduidelijk, maar hij was degene die als eerste de ontdekking aan keizer He van Han (regeerperiode 88-105) voorstelde. Papier is dus al heel oud maar het was erg lang ook zeldzaam.
De Japanse economie kende in het begin van de Muramachi-periode een grote groei. Net zoals andere handwerk- en landbouwproducten, werd papier op grote schaal geproduceerd zowel voor handel als voor lokale consumptie. Er werden gilden opgericht die zich onder de bescherming van een kerkelijke of aristocratische patroon plaatsten. Het gildesysteem wakkerde de groei en ontwikkeling van de papierproductie aan.
Vanaf de Edo-periode was papier na rijst de belangrijkste bron van inkomsten voor het Japanse regime. Er werd zelfs zoveel papier geproduceerd en sommige soorten werden zo goedkoop verkocht dat papier voor alle rangen en standen verkrijgbaar was. Rond 1620 werd een eerste vorm van papieren geld in gebruik genomen.
Papier is kwetsbaar dus werden de woorden van de Boeddha, de filosofen en monniken in zwarte inkt op dunne plaatjes bamboe geschreven. Kun je een verzameling van deze bamboe plaatjes een boek noemen? Ik denk het wel. Boeken in deze vorm zijn sterk, makkelijk te vervoeren en te lezen.
In een andere vitrine liggen de gebruiksvoorwerpen die de zeer gewaardeerde monnik tijdens zijn aardse leven gebruikte. het zijn de gewone alledaagse gebruiksvoorwerpen zoals een polshorloge en een bril. Het aanraken door de monnik maakt dat ze speciaal zijn geworden. Er is iets van de heiligheid door een onzichtbare kosmische straling overgegaan naar de gebruiksvoorwerpen.
Op weg naar de uitgang heb ik gelukkig nog steeds oog voor de details. Ook na de overdosis indrukken die ik net in de tempel en het kleine museum te verwerken heb gekregen. Het reliëf van de twee Koi karpers in een vijver doet ongetwijfeld Japans aan. De op het voetstuk achtergelaten beeldjes daartegen lijken voor mijn gevoel een mengeling van Chinese en Koreaanse invloeden. Maar het blijft oogverblindend mooi.De keuken van de tempel, waar ongetwijfeld nog regelmatig monniken en leerlingen verblijven, is eenvoudig te noemen. Twee enorme pannen, een voor de rijst en een voor de vegetarische soep. Hoeveel kommen zouden er hier al zijn vol geschept met een eenvoudige maaltijd?
Op weg naar de uitgang kijk ik nog voor een laatste keer over mijn schouder. Ik heb mijn portie cultuur voor vandaag al gehad. Het is pas onze eerste dag in Busan dus ik weet zeker dat ik dit tempelterrein nog wel een paar keer zal betreden. Nu wordt Lyka’s wens vervuld en gaan we de verschillende markten in de omgeving van het Yongdusan Park afstruinen.
Ik ben niet gek op winkelen maar gemengde markten, èchte oude markten en niet van die gemaakte toeristenmarkten, afstruinen waar je van alles en nog wat tegenkomt zijn voor mij toch aantrekkelijk. Er is altijd wel die enige grappige of serieuze foto die je kan maken. De rij tasjes met een bijna echte zonnebril erop is meteen een winnaar.Lyka kijkt haar ogen uit naar de modieuze attributen die ze ook regelmatig in de Koreaanse TV-series ziet. We zijn elkaar regelmatig kwijt. Ze loopt vaak als een blind paard verder en een kraam, of winkel, in wanneer ik wat tijd nodig heb om iets te bekijken. Andersom is dat minder. Toch geld helaas hetzelfde als is bijna heel zuid-oost Azië. Mijn vrouw Lyka van ongeveer 165 cm en stijl half lang haar. Aan die beschrijving voldoet meer dan twee derde van de vrouwen op de markt!
Zodra we de mode accessoires verlaten krijgt mijn lieve vrouw haast. Ik geniet van het kookgereedschap. Gietijzer en vuurvast aardewerk die de gerechten uit de Koreaanse keuken zo speciaal maakt. De smalle overdekte galerijen beschermen het winkelend publiek ook wanneer het weer wat minder is. Het weer is goed maar het ontbreekt aan winkelend publiek. Het ontbreekt ook aan westerse toeristen! Daar wordt ik dan weer blij van. Ik heb tot nu toe nog geen moment het idee gehad dat we in een vakantiebestemming zijn. We hebben het gevoel dat we in het èchte Korea zijn.
Aan het einde van een van die galerijen vult mijn neus zich met de zoete geur van vanille. Er wordt hier een biscuitdeeg gebakken van een extreem hoge kwaliteit. Deze luchtige biscuit wordt gemaakt zonder vet of olie en is daardoor extra luchtig. Een dame snijdt met grote toewijding ongeveer vijf centimeter dikke plakken van de cakes die uit de vorm komen. Daarna wordt er een tweede snede gemaakt die vol wordt gespoten met verse slagroom.‘Moet ik nog meer zeggen?’
‘Dat was lekker! Nee, niet gewoon lekker, dat was hemels!’
Ons rondje voor vandaag is bijna compleet. De Busan Tower was steeds ons baken om niet ons richtinggevoel te verliezen op deze eerste dag. De klim naar de voet van de Busan Tower in het Yongdusan Park blijkt toch wel wat moeilijker dan we hebben verwacht. Er zijn steile trappen door een groen woud.
De klim naar de top van de heuvel is toch wat zwaarder dan gedacht. Eindeloze trappen, af en toe onderbroken door een platform waar mijn vrouw een rustpauze neemt, leiden naar de top. Eenmaal boven op de top is het een verademing. Een uitzicht op een zee van groen op de heuvels om ons heen. Wat zal het hier vijfhonderd jaar geleden mooi zijn geweest.Passagiers van grote toerbussen, waarschijnlijk gekomen met een cruiseschip, worden als schapen naar de Busan Tower geleid om de stad van grote hoogte te bekijken. Daarna worden ze meteen weer als een kudde afgevoerd naar de volgende bezienswaardigheid die op hun volgepakte programma voor vandaag staat.
Dit zijn van die: ”Kijk thuis maar op de foto’s! Dan weet je weer waar je geweest bent!” excursies.
Wij nemen alle tijd en het is ons al snel duidelijk dat het toeristenseizoen in Busan nog niet begonnen is. Alle eetkraampjes, vermomd als kleurige huisjes, zijn nog gesloten. Wanneer zou het hoogseizoen hier eigenlijke beginnen? Het is voor ons in ieder geval duidelijk dat mei een prima maand is om het zuiden van Korea te bezoeken. Het weer is goed en het is nergens druk.
Bij het volgende tafereel moet ik meteen aan de tunnels onder de terroristenstaat Gaza denken. Vergeet nooit dat de leden van Hamas bereid zijn om voor hun geloof, jouw geloof en jouw herkomst te sterven! De toekomst van de mensheid hangt af van de kracht, en de uitkomst van de Jihad.
Tijdens het bezoek aan de toegang van de toren ontdekken we in de hal een kleine cafetaria waar de foto’s aan de counter er meer dan appetijtelijk uitzien. De toren houden we voorlopig voor gezien. Kwart over een! Eerst eten. Onze keuze valt op de Tteokbokki met Chicken Tenders, lange strengen gefrituurde kipfilet. Medium pittig is de veiligste opening voor het eten dat je in Korea kan bestellen.Op een verlaten terras, in alle rust en in de zon, knabbelen we van onze lunch. De textuur en smaak van de rijstcakejes zijn nog precies zoals ik ze me herinner van ons vorige bezoek. De Chicken Tenders zijn sappig en zeer smakelijk. Voor ₩ 14.000 (€ 7,95) is het een prima lunch inclusief een flesje drinkwater. Het is ruim voldoende voor ons samen.
Onze eerste èchte dag in Busan kabbelt langzaam naar haar einde. We hebben samen een goed gevoel over deze onbekende bestemming. We hebben nog niets kunnen ontdekken waar we niet tevreden over zijn. Maar er komt straks nog een zware test. Onze avondmaaltijd wordt een Koreaanse klassieker, daar zijn we het al lang over eens. Terugkijkend kunnen we vaststellen dat Busan leuk, schoon en veilig is. Laten we hopen dat dat zo blijft.
Voor het Mita Zen Center zit een granieten Boeddha rustig te mediteren. Zen is een vorm van boeddhisme die sterk de nadruk legt op dhyana en introspectie. Hiermee wordt inzicht verkregen in de eigen ware aard, om zo de weg te openen naar een bevrijde manier van leven.De Boeddha wordt aanbeden, maar er zijn nieuwe digitale goden op de telefoon en andere beeldschermen opgestaan. Een voetafdruk van de Koreaanse zangeres/actrice Jung Eun-ji is een voorbeeld van het nieuwe Korea dat de wereld verovert. Van K-Pop tot K-Drama wordt overal bekeken. Ik blijf een melancholieke oude gek maar deze nieuwe golf van globalisering kan ik wel waarderen.
We gaan samen terug naar het hotel waar ik mijn bierkoeler ophaal om het Cass biertje tijdens mijn gebruikelijke middagsessie koel te houden. Zodra de deuren van de lift zich openen merkt Lyka dit mooie plaatje op.“Hi, Busan”, inderdaad: ‘Hallo Busan!’
Ik heb gisteren mijn plekje al gevonden en ook vandaag is het er goed vertoeven. Ik moet alleen nog een toilet zien te vinden. Met een koud biertje bij de hand observeer, en bestudeer, ik het dagelijkse leven van de miljoenenstad Busan. Het trottoir achter mij is zo goed als leeg. De rijbanen voor mij zijn matig gevuld met hoofdzakelijk Koreaanse personenauto's. De blauwe stadsbussen van het openbaar vervoer zitten vol.
Onbewust maak ik een vergelijking met het land dat voor de oorspronkelijke bewoners het afgelopen decennium veel van haar glans heeft verloren. Ook wij behoren tot de groeiende groep inwoners die ontevreden zijn over hun leefomgeving en hun heil ergens anders willen gaan zoeken.
Tijdens de bezetting door het Groot-Duitse Rijk.
• De troepenaantallen door de jaren heen:
• 1940: Ongeveer 50.000 soldaten tijdens de beginfase van de bezetting.
• 1943: Het bezettingsleger groeide tot circa 125.000 man. Nederland werd door de bezetter ook gebruikt als rustplaats voor troepen.
• 1944-1945: Naarmate de geallieerden oprukten, vluchtten veel Duitse troepen terug of werden ze gestationeerd in de 'Vesting Holland'. Hierdoor schommelde het aantal rond de 100.000 tot 120.000 manschappen vlak voor de capitulatie.
Naast de Wehrmacht: Er waren ook nog duizenden Duitse politieagenten, functionarissen, en administratief personeel gestationeerd, evenals organisatieleden van de Organisation Todt (die hielpen bij de aanleg van de Atlantikwall).
Over de aantallen nieuwe Medelanders die jaarlijks in Ter Apel arriveren wordt er door alle betrokken instanties en de overheden geheimzinnig gedaan gedaan! Het gaat niet over een bezetting, het lijkt meer op een invasie! Aantallen zijn van jaarlijks, via maandelijks, nu naar wekelijks gegaan. Dan worden ze nog onderverdeeld in groepen waardoor het vluchtelingenprobleem boekhoudkundig wordt geminimaliseerd tot enkele per dag.
Laat de overheid in de toekomst alleen nog aangeven hoeveel ambtenaren er in de asielketen werkzaam zijn? Dan zal het voor veel meer mensen duidelijk zijn dat ze op een zinkend schip zitten.
Terug naar Busan? De stadsbussen komen in vier smaken: Diesel, LNG (vloerbaar aardgas), Elektrisch (Batterij) en Elektrisch (Brandstofcel met Waterstof). Wat opvalt is dat alle bussen, zonder ook maar een uitzondering, die in Busan rondrijden in Korea zijn gebouwd. De Koreanen houden de ontwikkeling en het bouwen binnen hun landsgrenzen om werk en innovatie in eigen hand te houden. Daar kunnen ze aan het einde van de Rijn nog heel wat van leren!
Samgyeopsal restaurants zijn ongetwijfeld de meest voorkomende restaurants in Korea. Je hoeft nooit lang te zoeken, alleen een keuze maken is voldoende. De menukaarten zijn overal hetzelfde en het koude bier en Soju stroomt in overvloed.Wij hebben vandaag op goed geluk voor het Chamsut Saenggalbi Restaurant gekozen. Eerst komt de mand met het gloeiende houtskoolvuur op tafel.
Het varkensvlees kost gemiddeld ₩ 10.000 (€ 5,65) per 100 gram. De minimale afname bij de eerste bestelling is 300 gram. Dat is de startprijs voor het vuur, de banchan en de verse groenten. De koolhydraten in de vorm van rijst of instant noedels, ja, in een goed restaurant serveren ze instant noedels, zijn extra voor kleine prijsjes omdat de Koreanen voor het varkensvlees komen.De serveerster knipt met een huisschaar de dikke speklappen in handelbare reepjes. De paddenstoel wordt gesneden en een handvol tenen knoflook grilt op de hete plaat.
De eerste 300 gram speklappen zijn in een record snelheid in slabladeren gerold en in onze monden verdwenen. We kijken elkaar aan en zien hetzelfde idee in onze ogen. Nog maar 300 gram? Nee, da’s teveel! Doe maar 200 gram! Dat doen we! Maar nu wel de speklappen in een veel dunnere versie. De Sla en banchan worden aangevuld en ik bestel nog maar een fles ijskoud Cass bier.
Het klinkt vreemd! Het vlees komt van hetzelfde stuk van het varken, het vuur is hetzelfde en toch smaken dun gesneden speklappen heel anders! Misschien zelfs nog lekkerder dan de eerste ronde.Voor ₩ 62.000 (€ 35,25) hebben we vorstelijk zitten tafelen. Voldaan en vermoeid gaan we ons bedje opzoeken. Morgen de eerste lange wandeling.
Maar niet voordat ik beneden de slager met complimenten overlaad en bedank voor het heerlijke vlees. Hij is zichtbaar verbaasd. Volgens mij denkt hij: Ik doe gewoon mijn werk.Op weg naar het So Yu hotel toornt de verlichtte Busan Tower hoog boven ons uit. Tot morgen!
