Filipijnen: Naar de kapper in het dorp

San Antonio (Mamsi Residence) VIP1), maandag 29 juni 2026

Over een paar dagen is Lyka jarig en dan moet ik er goed uitzien voor de vrienden en bekenden die van heinde en ver naar het kleine huisje in Sapa komen. Vandaag staat helemaal in het teken van een knipbeurt bij de kapper!
Nu we (motor)wielen hebben is er gesproken over een “modieuze” herenkapper in Pilar. Wacht even? Het is nog geen zes uur in de ochtend en ik ervaar nu al stress over de mogelijke knipbeurt van vanmiddag! Een modern kapsel van een Filipijnse kapper?
Het concert van rochellaars begint zodra de eerste familieleden uit de ijskoude slaapkamer van mamsi komen. Dit zijn van die dingen die ik nooit zal begrijpen. Waarom schrapen veel Aziaten elke ochtend hun hele luchtkanaal leeg?
Gewoon negeren en je er niet zo druk over maken. Een tweede beker koffie en wat aan een van mijn verhalen schrijven terwijl ik op de achtergrond naar Country & Western muziek luister.
Het schrijven van onze reisverhalen gaat alweer een stuk beter nu de problemen aan de Omhoeken alweer twee weken achter ons liggen. De foto’s die ik in het verhaal plaats brengen me terug naar onze fantastische tijd in Zuid-Korea. Ik heb geleerd om niet teveel verwachtingen te hebben maar Zuid-Korea heeft al mijn vorige avonturen in het bijzondere land helemaal overtroffen.
Zodra Roxy de muziek op de BOOM-Box aanzet grijp ik een halve liter drinkwater uit de koelkast en vertrek in alle stilte voor mijn ochtendwandeling. Wandelen is de beste lichaamsbeweging die je kan bedenken. De kans op blessures is ongekend klein en de voordelen voor je geestelijke gezondheid zijn ook niet te onderschatten.
Het zijn de gewoonlijke ontmoetingen met de ondertussen bekende mensen langs de weg, op fietsen, motorfietsen en in auto’s. Iedereen roept, zwaait en toetert naar de schoonzoon van Marit Reverente! Ik weet het niet helemaal zeker maar volgens mij zag ik Felice met Elma in een auto passeren. Het doet mij nog steeds pijn dat de kleine Italiaan mij niet meer mag bezoeken van zijn vrouw.
Het is rustig bij de brug over de Ogod rivier. Die rust werkt therapeutisch. Was het in mijn stormachtige leven maar altijd zo rustig? Ik besef me terdege dat ik nu in de Indian Summer van mijn leven ben aangekomen. De afgelopen maanden hebben enkele van mijn vrienden en kennissen het tijdelijke voor het eeuwige verwisseld. De meesten ook nog jonger dan ik!
Dat zet je aan het denken en ik kan alleen maar hopen dat mijn zakelijke transacties in Hollandistan snel worden afgehandeld zodat wij voor langere tijd op reis kunnen om rustig naar het einde van mijn aardse bestaan te kabbelen.
De lunch is nu zo routinematig dat ik er niet eens meer een foto van maak. Alleen speciale en uitzonderlijke maaltijden worden voor de eeuwigheid in enen en nullen vastgelegd. Het onderwerp van het gesprek aan tafel is weer de kapper.
Ik heb mijn keuze allang gemaakt. Wij gaan na het eten naar Roger. De plaatselijke scharrelaar die ook de plaatselijke kapper is. De weg naar zijn huis met de kleine Sari-Sari Store over de ruwe smalle zandweg is al een avontuur op zich.
Eenmaal bij Roger aangekomen worden we aangestaard door een verbaasd persoon die zich geen houding weet te geven en niet meer uit zijn woorden kan komen.
Het aangezicht van een blanke laat veel mensen op het platteland van de Filipijnen nog helemaal dicht slaan. Gelukkig spreekt Lyka hem in het Bicol, de lokale taal, aan en zijn gezicht klaart meteen op. Hij verdwijnt als een geest door een kralengordijn achter het huisje.
Niet veel later zit ik in de kappersstoel vastgezet in een betonnen voet! Roger is gearriveerd met zijn tas vol met kostbaar kappersgereedschap. Ik kan me het nog goed herinneren toen ik hier voor de eerste keer kwam. Elektriciteit was niet vanzelfsprekend en zeer onvoorspelbaar. In die tijd werk ik geknipt met een mechanische hand-tondeuse.
Roger heeft maar een coupe onder controle, dat is de “crew cut”, net als kapper Slosser vroeger onder de Waterpoort in Zaltbommel. Ik blijf rustig zitten en kan alleen maar hopen dat ik geen wondjes heb waarin een mogelijke Hepatitis zich kan nestelen.
Waarom maak ik me zorgen?
‘Het leven is maar tijdelijk en de dood is onvermijdelijk’, het Klein Orkest was er in de jaren tachtig duidelijk over!
Mijn haar is kort en recht geschoren! Ik ben weer klaar voor de komende zes weken en nu komen we aan bij het punt van de financiën. De gewoonlijke prijs voor een knipbeurt is ₱ 50 (€ 0,70), de prijs voor een kilo rijst. Roger laat voorzichtig doorschemeren dat hij van een rijke westerling, ook al is die getrouwd met een lokaal meisje uit het dorp, iets meer verwacht.
Ik geef hem een rood briefje van honderd Peso en zeg: ‘Zeventig Peso!’
Er verschijnt een brede glimlach op zijn gezicht en hij verdwijnt door het bekende kralengordijn naar de achterkant van het huisje.
Het duurt even maar zodra Roger weer terug is schud hij een handvol munten in mijn hand. Ik kijk hem verbaasd aan. Hij kijkt mij verbaasd aan!
‘Hou het wisselgeld maar, je bent gezegend door de almachtige!’
Vol ongeloof kijk hij naar zijn hand vol met munten van een en vijf Peso. Ik laat een gelukkig man achter en ben een unieke langzaam uitstervende ervaring rijker.
Na een korte snelle douche verlaat ik de drukte van de familie om mijn demonen te bestrijden en mijn gedachten weer op een rijtje te zetten. Ik schreef het al eerder in dit verhaal, wandelen brengt rust in mijn geest maar maakt mij tegenwoordig ook verdrietig.
Wat is er gebeurt met het land waarin ik ben opgegroeid en en waar mijn grootouders hard hebben gewerkt om het na de tweede wereldoorlog weer op te bouwen?
Nog maar een kleine twee weken en we moeten weer terug naar Zaltbommel om te gaan werken voor de volgende reis en grote problemen bij de hoorns te pakken. Ik ben nog geen tweehonderd meter onderweg en realiseer dat mijn problemen mijn klein zijn vergeleken met de problemen van het gezin met twee kinderen in dit kleine, bijna omgevallen, huisje langs de enige weg uit het dorp.
In mijn gedachten hoor ik mijn grootmoeder zeggen: ‘Niet klagen maar dragen.’
Aan het einde van mijn middagwandeling beginnen er dikke druppels te vallen. Ze maken zwarte vlekken op het beton van de weg. De pas versnellen heeft bijna geen zin in de tropen want wanneer het gordijn van regenwater op je afkomt ben je in enkele seconden kletsnat.
Gelukkig blijft het droog totdat ik mijn vaste plaatsje voor de ijskoude biertjes aan het einde van de middag heb ingenomen. En dan barst de bui los! De lokale bevolking vlucht, net als ik, naar het kleine groene wachthuisje tegenover de winkel waar ik mijn biertjes koop. We hebben niet veel anders te doen dan kijken naar de uiteenspattende dikke tropische regendruppels op de slechte betonnen weg.
Wanneer ik, net voor het donker, in het huisje arriveer staat er al een Filipijnse klassieker op tafel. Gebakken Corned Beef, uit Chicago, met aardappelen en uien op rijst. Ik haal mijn neus er niet voor op want ik moet nu eenmaal eten. De rugzakartiest in mij drijft naar boven en de maaltijd roept herinneringen in mij op uit een ver verleden in mooie landen.
Het is geen gerecht dat je ooit in een restaurant kan bestellen maar honger maakt rauwe bonen nu eenmaal zoet. Nog wat lezen en dan slapen, voor negen uur zijn mijn ogen al gesloten!

Japan: Met de snelheid van een wervelwind

Osaka (Cote House) 406), vrijdag 23 februari 2024

We hebben al een fantastisch mooie dag achter ons en de grootste verrassing voor Lyka moet nog komen. We zijn nu op weg naar het JR-station van Kyoto en voordat we daar aankomen hebben we nog een heel bijzondere bezienswaardigheid te bezoeken. Het loopt al tegen vier uur en het wordt nu toch wel wat frisser. Ik heb ook al trek maar we moeten eerst nog mijn programma voor vandaag afwerken.
Onze laatste culturele ontmoeting is met de Higashi Hongan-ji. Het oostelijk Klooster van de “Oorspronkelijke Gelofte” is een van de twee belangrijkste afdelingen van Jōdo Shinshū in Japan en daarbuiten.
Als eerste staan voor de Chokushimon, de Chrysanten Poort die werd gebruikt door het personeel en de boodschappers uit alle hoeken van Japan. Het is een eeuwenoud indrukwekkend houten bouwwerk.
Was het eerste houten bouwwerk al imposant dan wordt het teniet gedaan door het volgende bouwwerk. De Sanmon van Higashi Hongan-ji, de hoofdpoort van het klooster is van een onbeschrijfbare schoonheid en een groot heiligdom binnen de Japanse cultuur.
De poort geeft toegang tot het enorme binnenterrein van het Higashi Hongan-ji klooster. Higashi Hongan-ji werd in 1602 gesticht door de shōgun Tokugawa Ieyasu toen hij de sekte in tweeën splitste (Nishi Honganji was de andere) om haar macht te verminderen. De tempel werd voor het eerst op zijn huidige locatie gebouwd in 1658. Ik laat de data op mij inwerken en vraag me af waar in Nederland ik monumentale bouwwerken van deze culturele waarde en data kan vinden.
In het midden staat de Goei-dō, waar een beeld van Shinran is gehuisvest. Een houten bouwwerk dat de adem uit je longen zuigt. De hal is een van de grootste houten constructies ter wereld, met een lengte van 76 meter, een breedte van 58 meter en een hoogte van 38 meter. De huidige hal werd gebouwd in 1895!
Ik wordt een beetje verdrietig omdat ik het kloostercomplex met haar mooie houten gebouwen tijdens dit bezoek niet helemaal kan bezichtigen en onderzoeken. We moeten proberen om nog een dag te vinden om hier terug te komen. Ik weet in mijn achterhoofd dat het moeilijk zal worden omdat het einde van ons mooie verblijf in Japan met rasse schreden dichterbij komt.
Mijn nieuwsgierigheid drijft mij naar binnen in het hoofdgebouw. Lyka heeft geen zin om haar sportschoenen uit te trekken dus betreed ik de indrukwekkende gebedshal van de Higashi Hongan-ji alleen. De kolommen die de zware houten constructie dragen zijn gemaakt uit een enkele stam van een ongetwijfeld speciale den die alleen in Japan voorkomt. Het is de eenvoud in het kwartdraad die de schoonheid van die bouwwerk draagt.
Ongelikte toeristen maken foto’s van de lokale bevolking die in gesprek zijn met de hogere geesten. Zelf maak ik ook die foto’s maar met een hart vol met respect omdat mijn gevoel tegenwoordig ook sterk naar die filosofie neigt. In mij groeit een mix van het Boeddhisme, Hindoeïsme en nu ook het Taoïsme, Zen en het Shintoïsme.
De op de Tatame matten geknielde Japanners houden zich aan strenge regels van respect en waardering. Voor een moment wordt ik een van hen en betuig mijn respect aan de Boeddha achter de met rijstpapier beplakte deuren.
Ik Ik zweef over de tatami matten van natuurlijke vezels en wordt niet opgemerkt door de mensen om mij heen. Het is bijna vier uur en twee in zwart geklede monniken schuiven de met rijstpapier beklede deuren dicht. Het gaat geruisloos! Zoals het lawaai van een slak op de vlucht voor een roofdier.
Vanaf de veranda ontdek ik een bronzen beeld met een dak erboven. Het is helaas al vier uur geweest en we moeten nu echt naar het station om de trein terug naar Osaka te nemen!
Het bronzen beeld is een zogenaamde Drakenfontein. Uit zijn bek spuit schoon grondwater dat gebruikt wordt om de handen van de gelovigen te reinigen. Het is het afscheid van ons korte bezoek aan het Higashi Hongan-ji klooster.
Op een stenen brug over een smalle gracht neem ik een foto van Lyka met het oude en het moderne Japan in een foto. De gebouwen van het Higashi Hongan-ji klooster en de Nidec Kyoto Tower in de verte.
Achter de Nidec Kyoto Tower ligt ons laatste doel in Kyoto voor vandaag. We gaan nu op weg naar een verrassing voor Lyka die ik de hele dag voor haar heb moeten verbergen.
De Nidec Kyoto Tower een onderdeel van een gebouw waarin ook een hotel is gevestigd. Het is een van die dingen die mij niet echt trekken. Betalen om de hoogte in te gaan om naar de stad onder je te kijken is niet echt bijzonder. Wel wanneer het bouwwerk zelf een bijzonder bouwwerk is. Taipei 101 is daar een schoolvoorbeeld voorbeeld van.
Voor de toegang van het JR-Kyoto Station dwalen mijn gedachten af naar 2009. Toen stond ik hier met mijn goede vriend Tettje van Malsen. Ik herinner mij de Pachinko speelhal en het sushi restaurant met de lopende band aan de achterkant van het station. Helaas kunnen we daar niet gaan eten omdat ons budget het niet toelaat.
De problemen met de Bastiaanse/Heijnen van nummer 13 worden met de dag groter. Een appartement kopen en gedwongen lid zijn van een VvE, vergeet het maar! Het is een onuitputtelijke bron van ellende.
Ik geniet voor een moment van mijn herinneringen en ik ben dankbaar dat ik al zoveel heb mogen ervaren en zoveel heb mogen zien in Azië. Het treinstation is een architectonisch kunstwerk dat ondenkbaar is in de snel veranderende westerse wereld. Dan wordt ik een beetje bedroefd omdat de wereld waarin ik ben opgegroeid niet meer bestaat omdat ze is overwoekerd door invasieve exoten.
Ik volg Lyka gedwee omdat ze tegenwoordig vaak het initiatief neemt en daarmee mij veel werk uit handen neemt. We moeten rechtdoor omdat Lyka denkt dat we met Japan Rail richting Osaka gaan. Ze is meer dan verbaasd wanneer ik linksaf sla. Ze kijkt mij aan vol ongeloof. Het duurt niet lang totdat het kwartje is gevallen!
Het kopen van kaartjes voor de Shinkansen is moeilijker dan ik had verwacht. Er zijn heel veel verschillende keuzes voor de manier waarop je in de Shinkansen reist. Er zijn ook verschillende klasse, daarnaast kun je kiezen voor een gereserveerde zitplaats of zelf een onbezette stoel vinden in de 25 meter lange wagons voor de niet gereserveerde stoelen. Al die keuzes hebben verschillende prijzen. Ik moet dus goed opletten voordat ik mijn Wise kaart in de automaat steek om af te rekenen!
De gedachte aan de Shinkansen brengt me naar de trein die ik als kind zag in een boek of magazine. Een trein die sneller kon dan alle treinen die in Europa en Amerika reden! De Shinkansen Series 0 is voor elke spoorfanaat de ultieme geboorte van de hoge snelheidstrein. Het is de wilde schoonheid van de eenvoud!
Net als vijftien jaar geleden is het bijna geruisloos binnenrijden van een Shinkansen N700-serie een onvergetelijke ervaring. De hoge snelheidstrein is het toppunt van techniek in het kwadraat. Net als vroeger de Japanse mini elektronica van Sony en de huidige horloges van Seiko en Casio.
Op een ander perron staat een Shinkansen N700-serie te wachten op haar vertrek. Ik gebruik de vrouwelijke vorm omdat de schoonheid alleen kan worden vergeleken met een vrouwenlichaam. Strak en rond in een oogverblindende combinatie.
Onze niet gereserveerde zitplaatsen hebben een groot voordeel ten opzichte van de gereserveerde zitplaatsen. Wij zijn niet aan een specifieke trein verbonden met haar vertrektijd! Zolang we maar vandaag met de trein reizen. De Shinkansen N700-serie treinen blijven aankomen en vertrekken. Elke zes minuten vertrekt er een Shinkansen N700-serie naar Osaka en een naar Tokio vanuit Kyoto!
‘Nog een, dan gaan we!’, lacht Lyka me toe.
Het niet gereserveerde treinstel is zo goed als leeg! Dat kan ook niet anders wanneer er tien tot twaalf treinen in een uur vertrekken naar je bestemming. Waarom zou je de ruim 500 kilometer gaan vliegen?
Japan is ook niet bekend met korting, reispassen of andere vormen van besparing op de ritprijs. Het gaat strikt op treinsoort, Nozomi, Hikari of Kodama. Daarna met een gereserveerde zitplaats of een niet gereserveerde zitplaats, de prijs staat vast en is voor iedere passagier hetzelfde!
Voor ¥ 1.450 (€ 9,35) per persoon is het een bijzondere afsluiting van deze lange mooie dag in Kyoto. Ik moet nog even naar het toilet. Kijk eens goed? Denk nu aan het laatste toilet dat je in Nederland in de trein of op een station hebt bezocht?
We glijden met de snelheid van een wervelwind, 228 Km/u, over de stalen rails door het Japanse landschap. De veertig kilometer tussen Kyoto en Osaka zijn binnen veertien minuten afgelegd. Het is een bijzondere ervaring!
Nu nog een half uurtje in de metro en we zijn terug in Cote House.
Ons budget voor vandaag is ruimschoots uitgegeven. We lopen ook tegen de grenzen aan van ons totale budget dus kiezen we voor een eenvoudige avondmaaltijd. Er is voldoende keuze in de Life Supermarkt. Vandaag wordt het diepvries! In de kleine gemeenschappelijke keuken van het Cote House bak ik eerst gyoza gevuld met varkensvlees, natuurlijk drink er een koud biertje bij.
De diepvries Fugetsu yakisoba aangevuld met verse groenten is een succes. Voor nog geen zes euro hebben we heerlijk zitten eten. We zijn het er samen snel over eens, we gaan het een paar dagen rustig aan doen.

Nederland: Trots op deze mijlpaal

Zaltbommel (Op de bouwplaats), maandag 10 augustus 2026

Op 20 november 2006 schreef ik mijn eerste verhaal voor een website over mijn reizen, ervaringen en belevenissen. Ik zat op een kleine hotelkamer in Singapore zonder internet. Mijn camera was een Olympus µ 720SW, het digitale tijdperk in de fotografie was voor mij al lang aangebroken. Het was meer een experiment om mij ’s avonds iets te doen te geven dan een pad naar deze bestemming.
Licht aangeschoten verschenen de eerste woorden op het beeldscherm van mijn loodzware Windows Laptop die ik overal mee naar toer sleepte. De camera’s zijn groter, zwaarder, en weer kleiner en lichter geworden. Windows heeft plaats gemaakt voor Apple OSX en dat maakte het reizen een stuk lichter en eenvoudiger.
Vandaag, een kleine twintig jaar later zijn de ruim tweeduizend pagina’s op mijn weblog meer dan een miljoen keer gelezen. Een mijlpaal waar ik enorm trots op ben! Het is de ultieme motivatie om, ondanks mijn leeftijd, verder te gaan met dit project. Ik hoop dat jullie net zoveel plezier hebben bij het lezen als ik bij het schrijven van “Travels and Troubles”.