Thailand: Bordjes en biertjes

Pattaya (Nakorn Siam Boutique Hotel) 605), dinsdag 5 mei 2026

Ik kan het maar moeilijk geloven dat het onze laatste avond in Pattaya, en Thailand, is. Voor mijn gevoel zijn we onze reis is begonnen met een korte vakantie. Twee weken, 14 dagen, hebben wij geleefd als èchte vakantiegangers.
Waarom?
Er is hier in Pattaya heel weinig te doen. Cultuur zit onder de rand van je broekriem. Na zestien jaar samen regelmatig Pattaya te hebben bezocht kan ik gerust stellen dat we het meeste echt wel hebben gezien. Daarom blijven er alleen een biertje drinken en lekker eten over. Dit verhaal gaat dan ook over de bordjes en de biertjes.

Het eten en drinken in Thailand blijft natuurlijk tegelijk spannend en overheerlijk. Te sterk gekruid en te pittige gerechten in combinatie met ijskoude biertjes, om de vlammen te blussen, maken deze bijzondere badplaats in Zuidoost-Azië tot een uitstekende bestemming voor een vakantie.
Maar het is geen bestemming voor een reiziger die op zoek is naar cultuur en het echte Thailand wil zien. Daarvoor moet je met het openbaar vervoer, of je eigen gehuurde vervoersmiddel, naar de stranden van het zuiden of naar de binnenlanden in het noorden en oosten van de Isaan.

Dus wat hebben wij in die twee weken allemaal gegeten, gedronken en gezien?
Bij de Chinees Phak Bung Loi Fha op de hoek van Soi Chaiyapoon en 3rd Road was het zonder enige uitzondering altijd een winnaar. De gerechten zijn uitstekend, heerlijk van smaak en de menukaart is uitgebreid. Je zit er ook gezellig en de grote ijskoude flessen bier zijn klantvriendelijk geprijsd.
Er is natuurlijk ook elke dag de lunch waar we graag voor op pad gaan. Anders komt Lyka maar heel weinig buiten. Een echte klassieker is de foodcourt in de BigC aan de Pattaya Klang (Central Road). Wij zijn grote liefhebbers van de buffetvorm van de traditionele Thaise gerechten. De beschikbare Thaise gerechten wisselen dagelijks en voor ฿ 55 heb je een mooi bordje rijst met drie verschillende vlees- of groentegerechten.
Soms kopen we boven op de eerste verdieping in de supermarkt bereid vis, vlees of een omelet. Die prijzen liggen ook op een niveau dat je samen met een koud flesje (500ml) Coke Zero voor minder dan ฿ 200 (€ 5,25) met z’n tweeën heerlijk zit te eten.
Noem het vloeken in een kerk maar een westers hapje op zijn tijd is in Thailand ook niet te versmaden. Een tosti ham/kaas en de helft van een dubbele pork burger van de 7-Eleven, Lyka en ik delen vaak een gerecht, al dan niet aangevuld met een hardgekookt ei is natuurlijk een prima ontbijt en een goede start van de dag.
Een footlong sub met tonijnsalade en veel groenten van SubWay voor ons tweeën, ieder een halve, die ik afhaal na mijn ochtendwandeling, is natuurlijk ook niet te versmaden. De mythe dat fastfood slecht en ongezond is wordt hier uit het water geschoten.
Op zondag hebben we al zo lang als ik mij kan herinneren en waar we ons ook bevinden in Thailand de traditionele pizza avond. Wat zijn we toch voorspelbaar! De “Chicken Trio” en “Super Deluxe” van de Pizza Company zijn de winnaars die we altijd bestellen. De tweede pizza is gewoonlijk gratis. Ze worden bezorgd in het hotel en dat maakt het erg gemakkelijk. Het is ruim voldoende voor ons tweeën en de volgende ochtend zijn de restanten een heerlijk ontbijt.
De vier grote flessen Leo Beer in de koelkast op de kamer maken het avondeten compleet. Misschien nog wat auto- of motorrace, voetbal of wielrennen kijken en het is een perfecte rustige zondagavond in een ver land ver weg van Hollandistan. Voor een moment voel ik mezelf een vluchteling voor de ongewenste vluchtelingen in het land waar ik ben geboren.
Eigenlijk heb ik in Centraal Pattaya maar twee Billabongs, een Aboriginal woord voor waterpunt en een Australisch woord voor een Pub of Bar, in Pattaya. Nikom Court en Katesiree, beter bekend als de “Cheap Charlie” bars van Centraal Pattaya. Het kan niemand van de regelmatige bezoekers ook maar iets schelen dat ze zo worden genoemd zolang ze voor ฿ 70 (€ 1,85) een grote ijskoude fles bier kunnen drinken.
Helaas heeft de vrouw van de “The Captains Bar” besloten om het restaurant in het laagseizoen alleen te openen voor het ontbijt. Dat is jammer. In de “The Captains Bar” in Soi Honey Inn kun je zowel goed westers als Thaise gerechten eten. De kipfilet met geroosterde aardappels uit de oven en warme groenten is een absolute winnaar voor ฿ 189 (€ 5,00).
Wanneer de eerste optie is afgevallen gaan Lyka en ik ook graag een gebakken visje eten bij “Kiss Food and Drink” tegenover de parkeerplaats van Mike’s Shopping Mall. Met friet natuurlijk! Het is voor ฿ 585 (€ 15,45) wel duurder dan gewoonlijk maar het is zeker de prijs waard.
Elke ochtend wandel ik minstens tien kilometer. Het stuk langs het strand van Central Pattaya is het meest aangenaam door het brede voetpad langs de boulevard. Helaas is Thailand geen land dat (nog niet) is ingericht voor voetgangers.
De lange ochtendwandeling is de therapie om mijn gedachten te ordenen, te reinigen en tot rust te brengen. Helaas met een miniem resultaat. Tijdens de wandeling, en de korte rustpauze’s, komen mijn gedachten soms tot rust. Maar nooit voor lang!
Af en toe neem ik tijdens de rustpauze contact met Lyka op om een keer ergens anders te gaan lunchen. Tijdens ons laatste bezoek aan Pattaya konden we heerlijk een Koreaanse Bibimbap eten in het luxe winkelcentrum “Central Pattaya Beach”. Dat eetkraampje blijkt verdwenen dus zoeken we naar een alternatief.
Dat alternatief is een grote teleurstelling. Niet alleen lijken de bordjes speciaal op de toerist toegespitst maar de kwaliteit is ook lager dan we in Thailand gewend zijn. Lyka's gebakken rijst lijkt belegd met de restjes uit de koelkast. Mijn bami bestaat voor het grootste gedeelte uit gesneden groente, het lijkt dat het vlees en de noedels al op waren. Tel daar een hogere prijs dan gewoonlijk bij op en het resultaat is een teleurstelling. Deze overvolle foodcourt, alleen maar toeristen, is voor ons voorlopig van de lijst geschrapt.
Het “Dang Dum” Restaurant aan Pattaya Klang (Central Road) is al heel lang een favoriet van ons. Op weg naar het “Dang Dum” restaurant passeren we elke keer een tafeltje waar de speklappen voor de Thaise gerechten voor vanavond in de brandende zon liggen te drogen. Bijna alle toeristen die hier passeren halen hun neus ervoor op omdat het uitgestalde vlees voor hun niet aan de hygiëne standaard voldoet.
Het verkeer raast er langs en er slaat fijnstof neer. Daar kun je dood aan gaan. Maar is dood gaan na een prettig leven wel erg? Tijd is een vriend en een vijand tegelijkertijd dus maak je geen zorgen over de dood!
Dan praat ik natuurlijk over de hygiëne standaard in Europa. Maar is die wel zo goed?
Hoelang zou die kip al dood zijn?, dat vraag ik mij af wanneer ik naar de kipfilet in het plastic bakje in de Lidl supermarkt kijk.
Wat is de wettelijke termijn voor het afsterven van varkensvlees in Nederland?
Na al die jaren in Thailand te hebben rondgezworven vertrouw ik blindelings het voedsel, zelfs langs de straten van de grote steden. Het eten en de ingrediënten zijn verser dan in Nederland.
De “Massaman” kerrie van “Dang Dum” is zonder enige twijfel de lekkerste “Massaman” die ik ooit in Thailand heb gegeten. We gaan hier dan ook elke week een keer de geurige kruidige zachte gele kerrie met een kleine gestoofde kippenpoot eten. Het vlees is zo mals dat het van de botten valt. Je trekt de ader er met een soepele handbeweging in een keer uit. De geblancheerde groeten en het mengsel van stukjes Thaise augurk en chilipeper in een aangezoete azijn maken de maaltijd compleet. Een tafel vol voor ฿ 210 (€ 5,55) inclusief een flesje drinkwater.
Soms passeer ik de Cheap Charlie bars aan het einde van de middag en loop meteen door naar Soi LK Metro omdat ik een afspraak heb met een goede bekende of een vriend. Het is overal tot zeven uur Happy Hour. Bij het “Billabong Hotel” zitten we op de hoek van het terras. Een frisse bries geeft wat verkoeling en de flesjes bier kosten slechts ฿ 50 (€ 1,35). Dan kun je nog eens even lekker onderuit zakken!
Ik drink graag met andere nationaliteiten dan de zuinige Nederlanders. Dat rondje aan tafel geven is alleen bekend waar de Schelde, de Maas en de Rijn in de Noordzee stromen.
In onze belevingswereld besteld iedereen zijn eigen biertjes, of andere drankjes, en betaald ook alleen wat hijzelf en eventueel zijn partner heeft opgedronken. Er valt nooit een onvertogen woord en de Henkies van Pattaya kunnen ook niet achter iemand zijn rug slecht over die persoon praten. Er zijn alleen maar winnaars wanneer je Nederlanders in het buitenland mijd.
Thailand is een groeimarkt voor restaurantketens uit de beter ontwikkelende Aziatische landen. Zo eten we graag af en toe noedels bij Hachiban Ramen. Lyka neemt een natte versie en ik heb altijd liever een droge versie. De restaurants hebben vaak aanbiedingen waar wij dankbaar gebruik van maken. Deze twee kommen noedels met een ongezoete matcha frisdrank is een winnaar voor ฿ 189 (€ 4,98).
Ook “Santa Fé Steak”, van oorsprong een Thaise restaurantketen is een winnaar. Deze restaurants hebben altijd mooie aanbiedingen die je moeilijk voorbij kunt lopen. Het is voor mij een raadsel hoe de marketing afdeling van deze restaurantketen tot haar aanbiedingen komt. De varkenskarbonade en de kipkarbonade voor ฿ 279 (€ 7,40) inclusief twee drankjes is natuurlijk een koopje dat de gemiddelde toerist moeilijk kan laten passeren.
De laatste vier bordjes uit de foodcourt van BigC die alle vier rond de ฿ 60 (€ 1,60) kosten. Dan wordt je helemaal warm vanbinnen. In neem aan dat er lezers zijn die zich nog afvragen wat ze in resorts in Islamitische dictaturen op het strand te zoeken hebben. Of praktiseren ze ook selectieve verontwaardiging en hebben ze onbewust al toegegeven dat de Islam ze in de nabije toekomst zal onderdrukken?
Deze laatste twee bordjes zijn een week uit elkaar besteld bij de “Hungry Gorilla“ aan het einde van de “Central Shopping Arcade Housing” tegenover de parkeerplaats van “Mike’s Shopping Mall”. Hoewel het restaurant nog niet zo heel lang bestaat wordt de scepter er gezwaaid door de zoon van een Nederlander die zijn sporen al lang en breed in de horeca van Pattaya heeft verdient. Hij weet als geen ander dat continuïteit van de gerechten die je serveert gewaarborgd moet zijn.
Het heeft ons in beide gevallen prima gesmaakt en tijdens ons volgende bezoek gaan we hier zeker weer een Cordon Blue eten voor ฿ 169 (€ 4,45) per persoon.

Ik hoop mijn demonen in Thailand achter te laten maar mijn gevoel zegt dat ze mee op reis gaan naar Korea. Er is twijfel in mij tussen vechten of gewoon wachten. Ik weet het niet meer. Maar een ding weet ik wel. Ik wil niet meer terug naar Hollandistan.

Zuid-Korea: Op verkenning uit

Busan (So Yu Hotel) 209), vrijdag 8 mei 2026

Ik heb de afgelopen nacht prima geslapen en ook Lyka is van de lange reis bekomen. Die lange reis zie ik niet als een ongemak maar meer als een noodzakelijk kwaad. Reizen naar verre bestemmingen hebben nu eenmaal andere voorbereidingen nodig, en nemen meer tijd in beslag, dan drie weken naar een all-in resort in Egypte of Turkije.
Gisteren heb ik al gezien dat er voldoende kleine convenience stores, gemakswinkels of nachtwinkels in het Nederlands, zijn waar de belangrijkste eerste levensbehoeften worden verkocht. Terwijl de koffie pruttelt ga ik naar de GS25 om de hoek voor onze eerste sandwiches die als ontbijt dienen. ₩ 3.300 (€ 1,90) voor een dubbele ruim met ham belegde boterham is geen aanslag op je budget. De vers gezette koffie geurt heerlijk en de hotelkamer is meer dan comfortabel. Morgen gaan we verhuizen maar ik kan me niet voorstellen dat de nieuwe kamer slechter zal zijn als 209.
Het maximale budget voor de hotelkamer heb ik deze reis verhoogd. De inflatie, mede aangewakkerd door de hoge olieprijs, stijgt overal. De kamer kost ruim € 40,- per nacht en dan zijn 27 nachten een flinke hap uit ons budget. We gaan het de komende weken allemaal zien. Deze boekhouder houdt tot de laatste cent bij waar we ons met hard werken verdiende spaargeld aan uitgeven.
Mijn gedachten dwalen weer naar een plaats in een ver ooit fantastisch land. Het onrecht dat ons wordt aangedaan door mensen die het slecht met ons voorhebben. Slechte jaloerse mensen die ons op onkosten willen jagen zodat we van armoede thuis moeten blijven.
We zijn ontsnapt aan de terreur van geluidsoverlast. Onze bovenburen lopen als nijlpaarden door het huis. Hun bouwwoede, en het gebrek aan kennis, hebben onze benedenwoning tot een hel gemaakt. We zijn twee weken geleden ontsnapt maar we krijgen de twaalf maanden zware overlast maar moeilijk uit ons systeem gespoeld.
Lyka staat te popelen om naar Gwangbok LOTTE Mall te gaan omdat daar vandaag een nieuwe winkel van UNIQLO wordt geopend. Bij aankomst in het enorme winkelcentrum zien we meteen dat we niet de enige zijn die de nieuwste aanwinst willen bezoeken.
Er staan letterlijk honderden mensen in de rij om de winkel te bezoeken. Voor elke klant die de winkel verlaat wordt er een nieuwe klant toegelaten. Ik ben in ieder geval niet van plan om een uur in de rij te staan om een kledingwinkel te bezoeken. Lyka is teleurgesteld maar ze weet dat we de komende drie weken nog voldoende tijd hebben om de nieuwe winkel te gaan bezoeken.
Het weer is vandaag uitstekend en ik krijg hetzelfde gevoel als gisteren dat Busan een heel vriendelijke stad is. Wat me opnieuw opvalt is het compleet ontbreken van een menigte in de (winkel)straten van Busan. Natuurlijk kan ik diep nadenken waarom er hoofdzakelijk een verdwaalde toerist op de been is. Laat ik maar niet gaan polariseren over de werkeloze uitkering bestendige jongeren in Zandvoort en Scheveningen.
Gisteren heb ik het rondje om de heuvel al gemaakt en de omgeving komt mij al bekend voor. Lyka daartegen kijkt haar ogen uit in de Gwangbok-ro Fashion Street.
De straten zijn versiert met bronzen beelden en andere kunstwerken. Dat geeft ook een vriendelijk en aangenaam straatbeeld. Wat wel opvalt is dat de Koreanen vervuilender zijn dan de Japanners. Overal staan grote halfvolle bekers met resten (fris)drank en gesmolten ijs. Het ontbreken van publieke vuilnisbakken zal ongetwijfeld een reden hebben.
Hoewel er overal in de stad Christelijke kerken nadrukkelijk aanwezig zijn is Korea maar voor minder dan de helft gelovig. Het Christendom is onder de gelovigen de grootste stroming. Toch staan we voor een pagode die is opgericht als gedenkteken voor de verjaardag van de Boeddha. Vooral hier in het zuidelijkste puntje van het Koreaanse schiereiland is het Boeddhisme nog het belangrijkst. We slaan rechts af een straat in die gewijd is aan de bloeiende filmindustrie van de stad.
Kijk eens naar die blauwe lucht en die rust op straat? Het is bijna twaalf uur, waar is iedereen?
Dat Korea tegenwoordig een modern land is zie je terug in de export van auto’s en elektronica. Ook de architectuur is een nieuwe weg ingeslagen. De BNK Busan Bank Art Cinema, in de Film Memorial Street is een bioscoop voor de moderne alternatieve film met een bank op de begane grond. Er is hier twee vliegen in een klap geslagen.
Een paar deuren verder staan we voor de poort van de Daegaksa Temple. Hoeveel gebedshuizen heb ik in de laatste zevenentwintig jaar in Azië en Europa bezocht? Van India tot Japan en van de Himalaya in China tot Indonesië zijn het er met grote zekerheid meer dan twee honderd geweest.
Iedere kerk, moskee of tempel is bijzonder op zijn eigen manier. Is een gebedshuis taalkundig mannelijk? Ik neem aan van wel want de religies, filosofieën en sektes worden voor bijna 100% geleid door mensen met een X-chromosomen en een Y-chromosoom. Dat is genoeg voor die gender discussie die in de verloren wereld woedt! Mocht je het niet met mij eens zijn vraag dan aan je Islamitische buurman hoe hij over een man met een baard in een strakke witte korte jurk denkt?
De schuifdeuren van de tempel zijn dicht en op de achtergrond hoor ik het zingen van mantra’s, waarschijnlijk uit luidsprekers. Ondanks de normale tijd, het si rond het middaguur, is het op het tempelterrein nog stiller dan in de winkelstraten van Busan.
Langzaam, en in een gepaste stilte, verken ik het tempelterrein met haar gebouwen. Kan ik iets nieuws of afwijkend ontdekken? De brandende zon werpt harde schaduwen op het grind om ons heen. De gebouwen mogen alleen zonder schoenen worden betreden. Een regel uit lang vervlogen tijden toen verharde straten nog niet bestonden en getemde dieren vrij door de straten dwaalden.
Net zoals een bankdirecteur, nadat hij zijn $ 2.000,- Gucci schoenen en zijn $ 180,- Hugo Boss sokken heeft uitgetrokken, zijn voeten wast voordat hij de gebedsruimte van de moskee betreed.
Lyka draagt sportschoenen en witte sokken dus ik weet meteen dat ik de gebouwen op het tempelterrein alleen zal betreden. De serene stilte, alleen doorbroken door het zacht zoemen van een ventilator, maakt het betreden van de gebedshal nog meer bijzonder. Aan de lange zijde, tegenover de schuifdeuren, zitten de, en een liggende, Boeddhabeelden. Zes in blinkend goud en twee in maagdelijk wit.
Waarom zijn er acht verschillende hoofdposities van de Boeddha?
In Thailand hebben ze bijvoorbeeld een houding per dag van de week toegedeeld aan de posities. Ze hielden er natuurlijk een over en zo heeft de woensdag een positie voor de ochtend en een andere voor de middag.
De meer voor de hand liggen de reden is het verband met het Achtvoudige Pad.

Het cijfer acht is in het boeddhisme een heilig getal. Het verwijst direct naar het Edele Achtvoudige Pad, dat de weg naar verlichting vormt in acht stappen:

1. Juist inzicht (begrip)
2. Juiste intentie (gedachten)
3. Juist spreken
4. Juist handelen
5. Juist levensonderhoud
6. Juiste inspanning
7. Juiste aandacht (mindfulness)
8. Juiste concentratie

Tussen al deze religieuze kunst zoek ik een weg om de zoveelste tempel door andere ogen te zien. Ik schuifel op mijn blote voeten over de rieten matten op de vloer. Alles wordt bekeken vanuit verschillende hoeken om net die ene betere of speciale foto te kunnen maken. Dat ene beeld dat ik nog niet in mijn collectie heb!
Lyka vermaakt zich buiten wel. Binnen hangen wenslantaarns aan het plafond en ik bekijk de nog lege planken van een gouden kast die ongetwijfeld in de toekomst voller zullen worden.
Hoe vaak heb ik niet in Thailand uit de monden van de cultuurbarbaren gehoord: ‘Eh tempels? Als je er één hebt gezien dan heb je ze allemaal gezien!’
Dit is de plaats waar tijdens het zingen van de mantra’s de monniken plaatsnemen. Het monotoon slaan op de trom bepaald het ritme waarin er wordt gezongen. De aanbidders volgen volgens een vast patroon de handelingen van een monnik die het gebed leid.
De Boeddhabeelden in deze Koreaanse tempel zijn fantastische voorbeelden van religieuze kunst. Noem mij een religie die alle vormen van kunst heeft afgezworen? Honderdduizenden religieuze gebouwen zonder enige kunst. Dan mis je toch iets in je spirituele emotionele religieuze aardse bestaan!
Op weg naar de zijuitgang passeer ik een maagdelijk wit beeld van de liggende Boeddha. De rustende Boeddha is een van de belangrijkste houdingen.

Het is de Parinirvana: De liggende Boeddha symboliseert het moment van overgang naar het nirvana (de uiteindelijke bevrijding na de dood). Het is een houding van ultieme vrede en loslaten.

De liggende Boeddha’s zijn altijd mijn grootste passie geweest. Het is de ultieme kunstvorm waar het lichaam van de liggende mannelijke prins vaak vrouwelijke proporties krijgt. Probeer je eens voor te stellen dat Jezus van Nazareth hangend aan het kruis wordt uitgebeeld als een vrouw?
Tijdens het verwerken van de foto’s zie ik dat Lyka zich prima heeft vermaakt tijdens mijn verblijf in de “Main Hall”. Een laatste foto van een jonge vrouw die zich tot de Boeddha richt voor advies, voorspoed of misschien gezondheid voor familieleden.
Tijdens het aantrekken van mijn sandalen zie ik dat er tegenover mij een klein museum is ingericht. Dat museum ga ik natuurlijk ook even bezichtigen.

Dat is het begin van deel twee van deze eerste dag in Busan.