Nederland: Trots op deze mijlpaal

Zaltbommel (Op de bouwplaats), maandag 10 augustus 2026

Op 20 november 2006 schreef ik mijn eerste verhaal voor een website over mijn reizen, ervaringen en belevenissen. Ik zat op een kleine hotelkamer in Singapore zonder internet. Mijn camera was een Olympus µ 720SW, het digitale tijdperk in de fotografie was voor mij al lang aangebroken. Het was meer een experiment om mij ’s avonds iets te doen te geven dan een pad naar deze bestemming.
Licht aangeschoten verschenen de eerste woorden op het beeldscherm van mijn loodzware Windows Laptop die ik overal mee naar toer sleepte. De camera’s zijn groter, zwaarder, en weer kleiner en lichter geworden. Windows heeft plaats gemaakt voor Apple OSX en dat maakte het reizen een stuk lichter en eenvoudiger.
Vandaag, een kleine twintig jaar later zijn de ruim tweeduizend pagina’s op mijn weblog meer dan een miljoen keer gelezen. Een mijlpaal waar ik enorm trots op ben! Het is de ultieme motivatie om, ondanks mijn leeftijd, verder te gaan met dit project. Ik hoop dat jullie net zoveel plezier hebben bij het lezen als ik bij het schrijven van “Travels and Troubles”.

Thailand: Wild rijden

Chiang Khan (Wilaiwan resort), zaterdag 25 december 2010

Er is nu sprake van een duidelijke botsing van ego’s tussen Jack en mijn persoon. Ik moet eerlijk toegeven dat ik het vertrouwen in het vinden van een slaapplaats gisteren aan het einde van de dag al had opgegeven. Het heen en weer geschuif van de verantwoordelijkheid en de besluiteloosheid binnen de groep vielen mij in ieder geval heel erg moeilijk. Ik hou er nu eenmaal van wanneer alles goed georganiseerd is en er snel beslissingen worden genomen. Ook wanneer achteraf blijkt dat we het beter anders hadden kunnen doen. Dan is het voor mij een leermoment!
Bij het krieken van de dag zit ik al op de veranda voor onze hut. Het is koud, niet fris, maar ècht koud in het noorden van Thailand. Probeer dat maar eens uit te leggen in het koude Europa en de hordes toeristen op de Thaise stranden! Ondanks de kleine organisatorische problemen heb ik er toch weer alle vertrouwen in dat we deze reis met de motor tot een goed einde gaan brengen. Het is nu wachten op Jack en Kevin tot we weer in het zadel kunnen klimmen.
Het was gisterenavond na het avondeten al duidelijk dat we hier geen ontbijt konden verwachten. Er zit dus niets anders voor ons op dan Thais te denken en een beker instant noedels in te kopen voor het ontbijt van morgenvroeg. Kokend water, voor onder andere de Nescafé oploskoffie, zou er wel klaarstaan. Met een instant noedels als ontbijt verlaten we weer om acht uur het resort.
De jongens hebben er ook weer zin en alleen de dichte mist en de koude ochtendlucht verhinderd dat ze er samen als een haas vandoor gaan. De rustpauzes zijn op dit moment van onze rondreis ook minder geworden.
Zodra de zon eenmaal de mist heeft opgelost rijden Lyka en ik het meeste van de tijd alleen. Ik ben er nog niet helemaal zeker van maar ik denk dat ik volgend jaar gewoon samen met Lyka in december op de motor een rondreis ga maken!
Met elke meter die onder onze wielen rolt stijgt de temperatuur. De zon is onverbiddelijk en wij kunnen niet wachten totdat de temperatuur nog aangenamer wordt. De snelheid van onze reisgenoten loopt op en steeds minder zien we hun achterlichten. Ik laat mij niet opjagen want ik heb geen haast!
Bij de Phu Soi Dao Waterfall houden Lyka en ik een korte pauze om de billen wat rust te geven en de benen te strekken. We zeggen weinig tegen elkaar maar we voelen aan dat we beiden weten dat er een “haar in de boter” zit.
Er is wat mis tussen ons en de andere twee. Na deze korte pauze zijn we de andere twee motoren kwijt geraakt. Het is geen probleem want Jack heeft het ontmoetingspunt voor het einde van de middag, bij onze geplande slaapplaats, op zijn eigen Garmin Oregon staan. Laat ze samen maar genieten van de snelheid en de bochten van de Thaise bergwegen.
Anderhalf uur later stoppen we bij, een op het eerste oog, een zeer interessante tempel. De Wat Si Pho Chai is anders dan ik tot nu toe in Thailand heb gezien. Het lijkt een vreemd, maar mooi, mengsel van Birmese en Laotiaanse invloeden op de architectuur. Wat deze tempel nog meer bijzonder maakt is het ontbreken van een enkele levende ziel. Laat staan andere toeristen. We zijn in een blinde vlek van Noord-Thailand beland.
Het “Star-Trek” gevoel overvalt mij en in alle stilte sluip ik als een roofdier over het tempelterrein om de perfecte foto te maken. Dat is nu het doel in mijn leven! De perfecte foto maken.
De prooi ruikt het roofdier zoals het roofdier zijn prooi ruikt. Het is hier op het tempelterrein zo stil dat je stof kan horen vallen! De twee oude monniken staan toe dat ik deze foto maak. Een eenvoudige geruisloze knik geldt als de goedkeuring. Ik voel dat als een compliment, vertrouwen en respect. Is dit een mooie manier om rustig naar het einde van je aardse leven te kabbelen?
De jongens zijn gewoon doorgereden. Ik wilde deze tempel in ieder geval niet missen en neem rustig de tijd om foto’s te maken.
Een tiental kilometer verderop staan de twee op een brug, in de schaduw, op ons te wachten. Er worden niet veel woorden gewisseld en dat voelt vreemd aan. We volgen nu de Hueang River die hier de grens vormt met Laos en die later overgaat in de machtige Mae Kong rivier.
Een vreemd herkenningspunt, dat me geheel onbekend is, leidt ons naar een grensovergang op een nieuwe, en geheel onbekende, Nam Hueang Thai-Lao Friendship Bridge tussen Laos en Thailand. En dat blijkt een geluk bij een ongeluk! Nadat we hebben uitgevonden dat we hier onze paspoorten kunnen laten stempelen hoeven we eigenlijk niet meer naar Nong Khai. Onze paspoorten moeten worden gestempeld om een nieuw visum voor dertig dagen in Thailand te bemachtigen.
Zelf race ik zonder na te denken, en zonder problemen, de brug over. Jack wordt gestopt door de grensbewakers en moet met een betaalde Trishaw, waarschijnlijk een familielid van een van de bewakers, naar de andere kant van de brug. Aan de Laotiaanse kant zien we elkaar weer.
De sterke verhalen van Jack over grensbewakers met geladen machinegeweren boezemt me geen angst in. Op de terugweg zwaai ik gewoon met een brede glimlach terug naar de Laotiaanse, of Thaise, grenswachten en rij met de snelheid van een kogel weer Thailand binnen.
Opnieuw is het gassen en te weinig stoppen voor een pauze. Ik laat me niet intimideren, wij stoppen wanneer het ons uitkomt en ik maak foto’s van de nog maagdelijke groene Thaise heuvels. Er is een geaccepteerde rust en tegelijkertijd ook een wrijving tussen de persoonlijkheden van Jack en mij. Het blijft beschaafd tussen ons totdat we in Chiang Khan aankomen.
Het is mijn persoonlijke taak om weer voor een slaapplaats te zorgen. Jack trekt meteen zijn handen terug van deze verantwoordelijkheid zodat hij nooit verantwoordelijk kan worden gesteld door Kevin.
Aan het water van de Mae Kong rivier zijn alle kamers vol dus moeten we verder het binnenland in. Natuurlijk weet ik door ervaring waar te zoeken en zo vinden we een beetje schimmelig maar voor de prijs toch redelijk resort aan de grens van de stad.
De groep valt uiteen en de andere helft van ons gaat slapen terwijl Lyka en ik de was nog even gaan doen. Dat zijn van die kleine dingen die je onderweg ook moet doen zodra de mogelijkheid zich voordoet. Je weet namelijk nooit wanneer de volgende mogelijkheid zich aanbied!
Ook de restaurants langs de rivier hebben door de kerstdrukte volle tafels en we kunnen geen tafel aan het water vinden. Dus ook hier moeten we weer terug naar de grens van stad. Het is gelukkig niet al te ver en het ziet er voor Thaise begrippen prima uit.
Het eten in het Duang Heng Restaurant is goed maar het smaakte me niet zoals voorheen. Het meest vreemde van vandaag is echter dat we van drie dagen achterstand, door de kapotte motoren, nu plotseling op drie dagen voorsprong, door het racen en het stempelen van onze paspoorten, staan. Ik probeer onder het eten in de stilte met onze reisgenoten nog wat te bedenken om de komende zes dagen te vullen.
Morgen weer een dag in het zadel en ik vraag mij af wanneer de confrontatie tussen Jack en mij zal gaan plaatsvinden.

Filipijnen: Fiësta

San Antonio (Mamsi Residence) VIP1), zaterdag 13 juni 2026

Vanochtend is de dag aangebroken waarom Lyka en ik in San Antonio de Padua zijn. Het is vandaag Fiësta, zeg maar dè feestdag van het dorp zonder een braderie. Ik heb het idee dat niemand weet waarom het vandaag Fiësta is. De datum staat gewoon en veranderd elk jaar mee zodat het op een zaterdag valt?
Ik ben nog niet eens halverwege mijn eerste beker vers gezette koffie wanneer Eric, de broer van Lyka, mij komt vertellen dat we samen op de motor naar Donsol gaan om in de natte markt garnalen en krab te gaan kopen. Tegenstribbelen heeft geen zin want ik respecteer dat bijna het hele gezin hier samen is gekomen om deze belangrijke dag samen te vieren. Vragen stellen is op dit belangrijke moment in de tijd niet zo slim!
De motor is een hele vooruitgang tijdens het verblijf op het platte land van de Filipijnen. De motor geeft mij een ongekende vrijheid in dit zeer beperkte land. De wind door mijn witte haren, een valhelm is verplicht maar er wordt niet gehandhaafd. € 1,10 voor een liter benzine tanken is op zichzelf al een feest.
Terwijl Eric in grote haast de natte markt bestormt blijf ik buiten bij de motor. Het is maar een eenvoudige Honda 125cc die zich al heel lang bewezen heeft in de Filipijnen. Elke monteur kent de Honda van haver tot gort en onderdelen zijn overal eenvoudig te verkrijgen. Het is de aankoop van het jaar!
Met twee druipende plastic tassen vol met zeevruchten klimt Eric weer achterop de motor. Er wordt weinig gesproken tussen ons. Het was eigenlijk altijd al een vreemde koele relatie tussen ons. Het zal wel over geld gaan! De blanken zijn altijd rijk en moeten hun weelde delen met de gekleurde minder bedeelden op de aarde. Links wint ook terrein op de Filipijnen.
Iedereen in het kleine huisje is druk met het voorbereiden van het buffet voor vandaag. Er zijn veel vrienden en kennissen uitgenodigd om wat te komen eten. In een land waar de honger nog niet is uitgeroeid wordt een uitgebreide maaltijd gezien als een teken van weelde.
Lyka probeert een Suman Moron. Het is de Filipijnse versie van de in Azië wijd verbreide lekkernij gemaakt van kleefrijst en kokosmelk. Deze versie is een samensmelting van de Filipijnse Suman en de Moron. Het is het gebruik van cacao van Filipijnse bodem die het gerecht authentiek maakt. Het geroosterde varken van het spit is gearriveerd en het beestje is toch wel een stuk groter dan ik heb verwacht.
Wanneer we weer in het huisje zijn aangekomen neem ik mijn plaatsje aan de klaptafel in op de veranda. Iedereen die mij passeert heeft een bewegende mond als teken dat er al flink wordt geproefd van het buffet. Hoe mooi het er ook allemaal uit mag zien voor deze roomblanke westerse man zit er weinig tot niets van zijn gading bij.
Lyka is zichtbaar blij met het Fiësta buffet en alle heerlijkheden die er klaar staan om door de gasten te worden genuttigd. Zelf hou ik het bij een bruine boterham met Luncheon meat en mayonaise. De mayonaise is in de plaats van de boter gekomen, net als in Groot-Brittannië gebruikelijk is. Boter is schreeuwend duur in de Filipijnen, de boter is keihard uit de koelkast en zuur binnen een paar dagen in de tropische hitte. Mayonaise is een goede vervanger om toch wat extra vet binnen te krijgen om de stoelgang eenvoudiger te maken.
Nog voor half twaalf ’s ochtends verschijnen de eerste uitgenodigde gasten van het gezin Reverente. Ik ken niemand van de gasten, ik spreek hun taal niet en ik zou ook niet weten waar ik met deze mensen over zou moeten praten. Mamsi houdt het buffet nauwlettend in de gaten. Iedereen mag eten wat hij wil maar wel met mate. Er moet tenslotte nog wat overblijven voor de volgende gasten!
Ik voel me bekeken want ik ben natuurlijk een vreemde eend in de bijt. De blanke, goed gebruinde westerling met het witte haar, is een verschijning die de inwoners van het dorp en de omgeving niet vaak zien. Elke beweging die ik maak wordt goed in de gaten gehouden.
Lyka is blijer dan blij met de aanwezigheid van haar klasgenoten van twintig jaar geleden. Om eerlijk te zijn ben ik ook heel blij om mijn vrouw zo gelukkig te zien. Ik ben hier op het platteland niet altijd het zonnetje in huis. De andere manier van leven en het totaal andere sociale gebeuren zakt mij soms in de schoenen.
Dit is zo’n moment! Ik trek mijn sandalen aan en ik ga wandelen naar de brug, naar “Dawitan”. Ik neem afscheid van de schoonfamilie en de gasten. Met een koud flesje drinkwater in de kontzak van mijn LIDL werk-bermuda stap ik de brandende zon in. Wandelen is een van die filosofische bezigheden die ik tijdens een reis vaak heb.
Een van de eerste zaken waar ik tijdens de wandeling aan denk is het buffet waar ik geen hap van heb gegeten. Het ligt aan mij! Ècht! Ik weet het! Nu ik op een respectabele leeftijd ben aangekomen let ik extra op wat ik voor voedsel naar binnen werk. Ik vermijd elk risico met het eten indien mogelijk.
Over de Blauwe Zwemkrab kan ik kort zijn. Ik heb daar helemaal niets mee. Ik heb ze rauw gegeten in Thailand en gekookt in de Filipijnen. Het is voor mij smakeloos en overtrokken. Garnalen zijn voor mij hetzelfde laken en pak! De kleine diep roze Noordzeegarnalen zijn een delicatesse maar alles groter dan mijn pink is niet aan mij besteed.
Ik slenter rustig verder en begroet passerende motorrijders en tricycles, en hun passagiers, die mij ondertussen herkennen. Ik omarm deze eenvoudige mensen. Ze zijn niet rijk en ze moeten elke dag een gevecht leveren om te kunnen overleven. Toch zijn ze in mijn ogen niet arm. Het leven is hier veel eenvoudiger dan in de westerse wereld en geluk is altijd dichterbij dan je denkt.
Dat gevoel overvalt mij vaak dat ze hier op het platteland van de Filipijnen gelukkiger zijn dan de belasting slaven in de westerse landen. In de westerse landen werk je eerst tot de middagpauze voor de belasting en daarna voor jezelf. In de Filipijnen werk je alleen voor jezelf!
De samenleving in de tweede wereld lost haar problemen met elkaar op. In het westen betaal je veel belasting voor ambtenaren die proberen jouw problemen op te lossen. Mocht dat niet lukken dan is je geld weg en moet je nog een keer belasting betalen voor een mogelijke tweede poging om de problemen op te lossen. De Filipijnse oplossing is veel efficiënter, goedkoper, en bouwt ook een groep gelijkgezinden die voor elkaar, en schouder aan schouder naast elkaar, staat.
Een klein anderhalf uur later kom ik weer thuis bij Mamsi. Het huis is bijna leeg en gezin is erg blij. Hun gasten waren onder de indruk, en hebben genoten, van het geserveerde buffet. Ik verbaas me over de hoeveelheid voedsel die nog op tafel staat in een temperatuur die in Nederland door het KNMI “CODE PAARS” genoemd zou worden.
Om zeker te zijn haal ik mijn Ali-Express thermometer uit mijn schoudertas en om eerlijk te zijn ben ik geschokt door de temperatuur die ik meet. Overal in de woonkamer is het rond de 38 graden Celsius terwijl het buiten rond de 31 graden Celsius is. Dit is een probleem waar ik mijn grijze hersenmassa maar eens op los moet gaan laten!
Ik kan het beste denken, en lezen, in onze kamer bij een temperatuur van 27 graden Celsius. Ik trek mijzelf op het bed terug in “Mijn wil geschiede” van James Patterson. Een fantastische thriller die je maar moeilijk naast je neer kan leggen. In mijn achterhoofd speelt de hoge middagtemperatuur in het kleine huisje. Wat kan ik daar aan doen?
Om half vijf ga ik richting de afsluiting van mijn dag in San Antonio de Padua. Ik weet dat het gezin voor een tweede keer het buffet gaat aanvallen en dat ik vanavond op mijzelf ben aangewezen. Dat is jammer! Maar het is niet anders. Vanaf mijn vaste stekkie op een stoeprand langs de dorpsstraat zie ik het dorpsleven aan mij voorbij trekken. IJskoude San Miguel Pilsen voor ₱ 50 (€ 0,71) maken het einde van deze vreemde dag goed.
Mijn gedachten dwalen af naar het varken op de keukentafel in het warme huisje. Gaan ze daar nog van eten? Het varken is onderhands in het dorp gekocht en niet gekeurd. Misschien is dat geen probleem maar parasitaire wormen zijn niet vreemd in varkens. Was het varken wel door en door gaar? Kan ik de man die het varken heeft gegrild wel vertrouwen? Eerst nog maar een tweede flesje bier halen!
Het jonge weesmeisje heeft mijn hart gestolen. Ze heeft alles tegen zich in deze harde wereld in de Filipijnen maar haar tante heeft haar goed opgevangen. Ze moet werken! Maar iedereen, jong en oud, moet zijn steentje bijdragen in deze samenleving. Ik vergeet het servetje en dat brengt herinneringen bij mij boven. Die metaalsmaak bij de eerste slok uit je flesje San Miguel Pilsen wanneer je vergeet de hals van de fles waar de dop heeft gezeten schoon te maken. Welkom in Zuidoost-Azië!
Uit het bamboehutje, de foto links hierboven, kruipt een hoopje mens. Het is Amboy, hij is een slachtoffer van het polio virus toen hij jong was. Het is hartverwarmend hoe iedereen, en ook ècht iedereen, uit het dorp deze hulpeloze mens elke dag helpt. Hoe weinig het ook is aan het einde van de dag gaat hij nooit met een lege maag naar zijn bed. Ik wil best wat bijdragen maar een gevoel van schaamte overheerst. Geef ik hem teveel, of misschien te weinig? Zal het zijn beeld over de roomblanke oude man vertroebelen?
Nog maar een koude rakker! Het weesmeisje verzekerd mij dat ze er nog vijf voor me koud heeft staan. Wat een heerlijke frisse ontwapende glimlach heeft het kind. Ik denk dat ik haar ook nog wat toe steek voordat ik vertrek. En daar zit nu juist het dilemma, ik wil haar bedanken voor haar goede zorg en haar vriendelijkheid maar ik wil niet de rijke roomwitte westerling uithangen. Niet alles is met geld te koop!
Voor mij staan twee mannen die ouder lijken dan ik maar zeker jonger zijn. Ze leggen voorzichtig, maar met enige zekerheid, de peso bij elkaar voor een sigaret. Ze delen samen een sigaret aan het einde van de dag. Om de beurt een trekje tot de sigaret te dicht bij het filter is gekomen. Ik sta verbaasd naar het tafereel te kijken want ik weet ook nog dat in Nederland sigaretten per stuk werden verkocht.
De twee oude mannen staan te genieten van de tabak terwijl ik nog maar een volgend flesje bier bestel. Een flesje bier kost vijf sigaretten! Mijn flesje ijskoude San Miguel Pilsen vertegenwoordigd een fortuin voor deze twee oude versleten mensen!
De zon daalt langzaam achter de kokospalmen en rond zes uur, net voordat de duisternis valt is het tijd om terug te gaan naar mijn schoonfamilie. Het was een vreemde maar heerlijke dag in de Filipijnen. Straks wat Fita crackers met Hollandse oude kaas eten en mijn dag is ook ten einde!