Manilla (Ninoy Aquino International Airport), woensdag 3 juni 2026
Een verplaatsing, of het nu met de bus, de trein of het vliegtuig is, brengt altijd stress met zich mee. Dat begint al op de avond voor het vertrek met het onvermijdelijke gesprek over de kilo’s. Dan heb ik het natuurlijk niet over ons lichaamsgewicht en de mogelijke diëten maar over de bagage in onze koffers.
Mijn vrouw heeft altijd het idee, hoeveel souvenirs ze ook koopt, dat het gewicht van haar koffer niet toeneemt. Wanneer de verpakking zegt dat er 1000 gram in zit dan kan ik toch aannemen dat de koffer een kilo zwaarder wordt? Helaas gaat dat er bij de andere sekse moeilijk in.
Zoals gewoonlijk heb ik de afgelopen nacht weer eens slecht geslapen. Alle demonen zijn op bezoek geweest. De onbetrouwbare overheid en de slechte buren waren ook weer allemaal nadrukkelijk aanwezig. Zweten, onregelmatige hartslag en hartkloppingen als gevolg.
De wekker van zeven uur heb ik genegeerd en net voordat acht uur het waarschuwingssignaal voor het innemen van mijn medicatie moet afgaan sta ik in het felle zonlicht dat door het open raam tussen de gordijnen in de hotelkamer valt. Het is een vreemd gevoel dat we gisteren bijna de hele dag op bed in de kamer hebben doorgebracht. Ik heb op deze ochtend het gevoel dat ik in een ziekenhuis ben opgenomen. Twee dagen dezelfde muren en gordijnen, zonder enige wisseling van het uitzicht, is me vreemd.
We hebben in totaal nog zeven uur de tijd voordat we de hotelkamer verlaten en op weg gaan naar de Gimhae luchthaven van Busan. Er hangt een onnodige paniek in de lucht en we lopen als kippen zonder kop om elkaar door de kamer heen. Koffers worden in paniek gewogen en bagage verhuisd. Ik kijk het zonder enig begrip aan.
Het is voor mij persoonlijk niet zo ingewikkeld! Gewoon eerst alles in de koffers laden met uitzondering van de kleding die je draagt. Het totaal van de vier koffers, twee grote en twee kleintjes, bij elkaar optellen en dan alles zo goed mogelijk verdelen. Was het maar zo eenvoudig in het hoofd van een vrouw?
Eerst maar een beker koffie, een sandwich en een hard gekookt ei van de GS 25, als ontbijt om deze hele lange dag met voldoende energie te beginnen. We kijken tegen een reistijd van iets meer dan vierentwintig uur aan! Mijn gedachten gaan terug naar de lange reis van Bangkok naar Busan. De reis van Busan naar San Antonio duurt zeker net zo lang. Wat moet, dat moet!
Met het spreadsheet op het beeldscherm voor me maak ik een voorzichtige eerste balans op wat ons verblijf in Korea heeft gekost. De dagelijkse uitgaven, zoals eten, drinken, souvenirs en toiletartikelen komen op ongeveer € 65,- voor ons tweeën per dag. Ik durf te stellen dat dit mij honderd procent meevalt omdat we erg vaak heel lekker en goed hebben gegeten.
De hotels in Korea zijn wat duurder dan we gewend zijn in Azië. Alle dagelijkse kosten inclusief ons verblijf, exclusief vliegtickets, komen op € 105,- voor ons tweeën per dag. Gezien de kwaliteit van ons verblijf en onze volle agenda de afgelopen zevenentwintig dagen valt ook dat reuze mee. Wie wil er niet met z’n tweeën drie weken op vakantie in Zuidoost-Azië voor € 3.500,-?
Ons thuis van de afgelopen vier weken, ik ga het missen. Alle belangrijke, en minder belangrijke, zaken hebben hun eigen plekje in deze tijdelijke omgeving gekregen of gevonden. Wanneer je plezier hebt vliegt de tijd en deze vier weken in Busan, of Pusan, zijn omgevlogen. Ik ben er nog niet helemaal uit met mezelf hoe ik straks moet omgaan met ons verblijf in de Filipijnen.Natuurlijk doe ik het voor Lyka want ze heeft haar moeder drieënhalf jaar niet gezien. Voor mij is het probleem dat ik met beperkte ingrediënten een nieuw culinair universum voor mezelf moet proberen te creëren. De Filipijnse keuken is zeker niet een van de beste keukens in Azië. Hebben jullie ooit van een Filipijns restaurant gehoord?
De reden hiervoor is eenvoudiger dan verwacht. De Arabische en Indiase handelaren die de kust vanaf de Perzische golf afvoeren kwamen niet verder dan de Indonesische archipel. Ook de Hollandse handelaren vonden alles wat ze nodig hadden op de specerijeneilanden.
De Specerijeneilanden, historisch bekend als de Molukken (Indonesië), een eilandengroep in het oosten van Indonesië, gelegen tussen Celebes en Nieuw-Guinea, waren eeuwenlang de enige plek ter wereld waar kostbare specerijen groeiden. Ze waren het epicentrum van de wereldwijde specerijenhandel, wat leidde tot bloedige koloniale oorlogen en monopolievorming door Europeanen.
Een groot deel van plaatselijke bevolking werd in 1621 bij de bezetting van de eilanden onder Jan Pieterszoon Coen door de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) uitgemoord. Ze werd vervangen door slaven uit Madagaskar en Indiërs.
Rond 600 Bandanezen migreerden reeds voor de komst van Coen naar Oost-Seram en de Kei-eilanden, waar tot op heden nog nazaten van hen wonen. De Hollanders beschermden hun positie op Banda tegen concurrenten door het bouwen van versterkingen. Fort Belgica op Banda Neira, een van de forten die er door de VOC werden gebouwd, is het grootste Europese fort in Indonesië.
Mijn schoonfamilie in San Antonio een uitgesproken voorkeur voor de voor hun bekende gerechten. Specerijen worden slechts met mondjesmaat gebruikt. In de laatste twee eeuwen zijn er veel invloeden uit de Chinese keuken aan de Filipijnse keuken toegevoegd.
Een van de nationale gerechten, Adobo, zou een Chinese stoofschotel met varkensvlees kunnen zijn. Het gerecht doet mij altijd denken aan een wat zurige en minder kruidige versie van de Indonesische Babi Kecap. Ik eet wel eens mee met mijn schoonfamilie maar niet elke maaltijd.
Het ritueel van het inpakken en wegen van onze bagage heb ik hierboven al uitgebreid besproken. Om tien voor twee zijn we klaar en de airconditioning houd de temperatuur in de hotelkamer nog steeds op een stabiele zevenentwintig graden. Nu wordt het tijd om naar de vierentwintig graden te schakelen en op te laden voor de rit met de metro naar de Gimhae Luchthaven.We nemen uitgebreid afscheid van de baliemedewerker van het So Yu Hotel. Hij vindt het jammer dat we vertrekken en hij verteld ons nog maar een keer dat het niet vaak gebeurt dat gasten langer dan een week in het hotel blijven logeren. We voelen ons gewaardeerd en beloven zeker nog een keer terug te komen naar Busan. De veerboot van Japan naar Busan lijkt ons beiden een bijzondere ervaring. Wie weet, het ligt in de handen van de Boeddha.
Lyka trekt de twee kleine koffertjes richting de metro en ik sleur een kleine vijftig kilo in de twee grote koffers achter mij aan. Het is buiten warmer dan ik had verwacht en ik zweet meer dan ik had gehoopt. Roltrappen zijn voor mij geen optie, je wil niet met twee koffers van vijfentwintig kilo per stuk van de roltrap af rollen.
Met de lift zakken we langzaam onder de grond en komen in een nieuwe wereld terecht. Ik heb ₩ 4.200 op beide T-Money kaartjes gelaten en dat moet ruim voldoen zijn voor de ₩ 7.200 die we samen moeten betalen voor de metro en de trein naar de Gimhae luchthaven van Busan.
Lyka attendeert mij erop dat we beter de ingang van het metro treinstel kunnen nemen die is ingericht voor een rolstoel. Dat is een heel goed idee! Dan hebben we ook nog het geluk dat wij al op de juiste plaats op het perron staan waar de deuren verschijnen voor de toegang van een rolstoel.
Wij zijn niet de enige met die gedachte. Koreanen zijn minder gedisciplineerd en beleefd dan Japanners. Ellebogenwerk wordt in Korea nog wel gebruikt hoewel het wel menig wenkbrauw doet optrekken bij passagiers. Een man van een jaar of vijftig gaat precies staan op de plaats die gereserveerd is voor een rolstoel. Het is ook duidelijk aangegeven op de vloer van de trein.
Het wordt nog vreemder wanneer ik de man er op wijs dat er achter mij nog een zitplaats vrij is en of ik misschien de twee grote koffers op de plaats mag zetten waar hij staat. Het is niet mogelijk om verbaal te communiceren dus alles gaat in gebarentaal. Er is geen enkele reactie. Ik kijk in zijn ogen, het licht is aan maar er is niemand thuis. Op zijn marmeren gezicht vertrekt er geen spier en er is geen enkele emotie zichtbaar.
De trein trekt met een schok op en de twee zware koffers komen in beweging. Ik moet alle zeilen bijzetten om de rollende bakken bagage onder controle te krijgen. Een halve minuut later staan de koffers weer naast me en ik denk na over een oude wet uit de mechanica. Bij het optrekken schuift een gewicht in in het voertuig naar achteren. Bij het remmen schuift een gewicht in het voertuig naar voren.
Mijn wraak zal zoet zijn! Ik positioneer de twee koffers op een plaats zodat de trein haar werk kan doen. Nu is het wachten tot de trein remt. Dat kan nooit lang duren omdat de metrostations niet meer dan twee kilometer uit elkaar liggen. Met een schok zet de machinist aan tot het tijdig tot stilstand brengen van de trein. De twee koffers komen in beweging en speel als een begenadigd acteur dat ik de koffers wil stoppen. De man komt klem te zitten tussen de wand en de twee koffers. Ik kijk hem verontschuldigend aan met een voorzichtige cynische glimlach.
De twee oude dames op de stoelen achter mij die het hele bedrijf van mijn toneelspel hebben gevolgd moeten hard lachen. De man voelt dat hij wordt uitgelachen. Zijn eer lijkt gekrengd en hij vertrekt in alle stilte naar een andere wagon. Ik zet de koffers op de plaats die nu vrij is gekomen en lach de twee dames vriendelijk toe. Een steekt met een brede glimlach een duim op als teken dat ik dat netjes heb opgelost.
Overstappen is niet gemakkelijk maar wanneer je er de tijd voor neemt valt het allemaal wel mee. Er is wel wat Engels op de richtingsborden, en de stickers op de vloer, van het metrostation maar het grootste gedeelte is toch nog in het Koreaans. In zo’n geval moet je slim zijn en wachten tot je een Koreaan ziet met een grote koffer die ongetwijfeld ook op weg is naar de luchthaven.
En zo geschied het ook. We volgen op korte afstand een Koreaanse vrouw met een koffer die net als onze verpakt is in een beschermhoes. Zelf volg ik de vrouw en op een kleine afstand volgt Lyka mij. We gaan op het station Seomyeon overstappen van de rode naar de groene lijn. Dat is geen hogere wiskunde! Alles loopt op de rolletjes van de koffers en nadat we opnieuw, en deze keer zonder problemen, onze koffers op de gereserveerde rolstoelplaats hebben gezet. Nu is het wachten tot we op station Sasang overstappen op de paarse lijn naar de Gimhae luchthaven van Busan.
Op de luchthaven gaan we door de open poortjes en we zijn beiden erg verbaasd. De hele rit met de metro en de trein heeft geen ₩ 7.200 gekost voor ons samen maar slechts de helft, ₩ 3.600! Dat kan maar een ding betekenen. Voor losse kaartjes betaal je het dubbele. Dus ons advies aan iedereen die in Korea arriveert, zoek zo snel als mogelijk een kleine winkel en koop voor iedereen zijn eigen T-Money kaart! Die kaart kun je overal in Korea voor het openbaar vervoer, soms ook in de taxi, en de kleine winkeltjes gebruiken.
We zijn ruim op tijd en dat is geen probleem. Onze vlucht naar Manilla vertrekt over vier en een half uur. Ik heb het al genoeg geschreven maar het blijft een de beste adviezen die ik een reiziger kan geven: ‘Het is veiliger om op de luchthaven te wachten dan op je hotelkamer!’ Je hebt dan alles zelf in hand!
We zoeken voor Lyka een zitplaats met een oog op onze volledige bagage zodat ik even op onderzoek uit kan. Binnen tien minuten ben ik weer terug en ik ben bekend met de situatie en weet ook waar we moeten inchecken voor onze vlucht naar Manilla.
We hebben rust en Lyka kan genieten van een chocolademelk met slagroom. Daar heeft ze lang naar uitgekeken. Ze is opgewonden dat ze morgen eindelijk weer haar moeder in haar armen kan houden. Ik denk na over onze avonturen, belevenissen en ervaringen van de afgelopen vier weken in Korea. Het is een heerlijk land om te verblijven en te bereizen. We komen hier zeker weer terug!Zuid-Korea heeft een belasting over de toegevoegde waarde (btw) die bekend staat als bugase. Het standaardtarief is 10%, dat wordt toegepast op de meeste goederen en diensten. In tegenstelling tot veel landen heeft Korea een vast tarief zonder verlaagde niveaus, hoewel sommige specifieke items (zoals onbewerkte landbouwproducten en medische diensten) volledig zijn vrijgesteld.
Ik kom tot de eenvoudige conclusie: De hoogte van de btw geeft aan wat de kwaliteit is van de regering van een land. Het verhogen van de btw is de eenvoudigste manier voor de overheid om hun geldhonger te stillen!
Dan zijn de bewoners van Hamasstan en de Verenigde Europese Emiraten veel slechter af. Klagen heeft geen enkele zin dus is het beste voor ons is om in de toekomst zo weinig mogelijk tijd door te brengen tussen de Middellandse Zee, de Atlantische Oceaan en de Oostzee.
We vliegen vandaag met Philippine Airlines, niet voor de eerste keer, maar keer is er iets vreemds na het boeken gebeurd. Ik weet 100% zeker dat ik tickets heb gekocht van Busan naar Manilla met drieëntwintig kilo bagage per persoon. Ergens tussen het boeken en het vliegen is de hoeveelheid bagage teruggebracht naar twintig kilo per persoon. Het is geen paniekmoment maar ik heb wel voor € 86,37 extra aan bagage gewicht moeten inkopen. Ik had er liever koud bier van gedronken.
Het inchecken gaat goed omdat we net onder het maximum gewicht van vijfentwintig kilo zitten. We worden gecontroleerd of we in het bezit zijn van geldige tickets om de Filipijnen weer binnen de gestelde visa termijn te verlaten. Geen probleem, die hebben we. We krijgen sowieso een visum voor een jaar omdat Lyka Filipijnse is van geboorte en ik haar wettige echtgenoot.
Dan gebeurt er wat vreemds en onverwachts. Iets dat ik nog maar weinig heb meegemaakt. Lyka en ik moeten samen met twee Filipijnse mannen apart gaan staan aan een andere incheckbalie.
Waarom?
Er komt een jonge medewerken met een colbert met het logo van Philippine Airlines op zijn borstzak die ons verteld dat we moeten wachten tot onze ingecheckte bagage is gecontroleerd en goedgekeurd.
We zijn alle vier verbaasd en bekijken elkaar aandachtig om te zien of er misschien overeenkomsten zijn waarom we apart worden gezet. Seconden en minuten verstrijken en na ruim een kwartier voor Jan met de korte achternaam hebben staan te wachten stap ik op dezelfde medewerker af die gebukt achter de balie zit. Hij schrikt van mijn verschijning en probeert snel zijn smartphone weg te moffelen waarmee hij zat te spelen.
‘Hoe lang moeten we nog wachten?’, vraag ik met een licht geïrriteerde stem. Zijn blik verraadt schaamte en angst.
‘Ehh, u staat nog te wachten?’, vraagt hij onderuitgezakt zonder dat hij zichzelf een houding kan geven.
‘Nee!’, zeg ik wat luider omdat ik zijn bloed ruik.
‘We staan nog met z’n vieren te wachten!’, terwijl ik met mijn vinger naar Lyka en onze twee medereizigers wijs.
Kan een Koreaan verkleuren door schaamte? Ik heb sowieso nooit de gele huidskleur in Aziaten kunnen ontdekken maar het lijkt er nu wel op dat zijn gezicht rood aanloopt.
Hij loopt door zijn mogelijkheden en zegt zachtjes: ‘Na vijf minuten wachten is alles goed en kunt u naar de immigratie.’
Zijn trouwe hondenogen maken me week en ik geef hem nog een laatste advies. Ik wijs naar zijn Samsung Galaxy S26 en zeg: ‘Beter niet tijdens het werk, na het werk is een beter idee!’
Hij knikt als een schuldige misdadiger in de rechtbank en steekt zijn duim naar mij op. Ik lach hem toe en wens hem een fijne avond.
De immigratie in Korea is, zoals gewoonlijk, zeer efficiënt. Binnen een kwartier zitten we bij de gate vanwaar onze vlucht om 21:00 zal vertrekken. Er zit een jonge Filipijnse vrouw op de stoelen die zijn gereserveerd voor de senioren, hulpbehoevenden en de zwangeren. Ik vraag haar beschaafd of ze plaats wil maken voor iemand die kwalificeert voor die groep. Ze kijkt mij minachtend aan en schuift een plaats op. Haar Louis Vuitton tas blijft op een van de gereserveerde stoelen staan. Ze is op een confrontatie uit die ze niet zal krijgen.
Lyka zit aan de andere kant van haar dus gaat onze conversatie veel luider dan gewoonlijk. Zodra ik zie dat ons gesprek de Louis Vuitton tas irriteert ga ik nog harder praten. Mijn gesprek in het Nederlands gaat nu over onzinnige onderwerpen zoals het wettelijke minimum gewicht voor een gehaktbal.
Ze zet geïrriteerd het geluid van haar mobiele telefoon harder. Nu hoor ik dat een van die onzinnige drie op een rij spelletjes voor hoog opgeleiden op haar telefoon zit te spelen. Ze blijft demonstratief zitten en geeft geen krimp. Een typisch voorbeeld van “Kijk mij eens!’ Een omhoog gevallen meisje uit een arm gezin op het platteland van de Filipijnen.
We moeten aan boord van de enige vlucht vanuit Busan naar Manilla. Dan kun je er vergif op innemen dat deze vlucht lang van tevoren elke dag is uitverkocht. Natuurlijk gebruik ik mijn bejaarde charmes om met voorrang aan boord van het vliegtuig te kunnen gaan.
Een medewerkster van Philippine Airlines wenkt mij zodra we in de rij moeten gaan staan om aan boord te gaan. Ik roep Lyka in het Engels dat we naast de rij voor de businessclass kunnen gaan staan. De Louis Vuitton tas staat ook op en volgt ons. Ik ben benieuwd wat er nu gaat gebeuren!
Eerst gaat er een Koreaanse man in een rolstoel aan boord, vergezeld door vijf begeleiders. Dan mogen de businessclass passagiers aan boord. Daarna mogen Lyka en ik tussen de businessclass passagiers aan boord. Ik hoor dat achter mij de Louis Vuitton tas wordt gestopt door de vriendelijke medewerkster van Philippine Airlines. Ze wordt gesommeerd om achteraan te sluiting in de rij voor de economyclass.
De Louis Vuitton tas protesteert in een niet mis te verstane toon. De Koreaanse medewerkster van Philippine Airlines veranderd ook haar toon en verteld de Louis Vuitton tas in niet mis te verstane woorden dat ze niet wordt toegelaten aan boord van het vliegtuig en dat ze achter in de nu veel langere rij voor de economyclass moet aansluiten. Er rest de Louis Vuitton tas niets anders dan in te binden en achter in de lange rij aan te sluiten.
Ik heb dit allemaal meegekregen zonder om te kijken, alleen op mijn gehoor en mijn gevoel. Een schunnig dure tas van een Frans modehuis geeft je geen privileges om eerder aan boord van een vliegtuig te gaan! Die extravagant dure tas wekt in een realistische wereld geen respect maar afkeer op.
Zeker twintig minuten later passeert de Louis Vuitton tas ons en als blikken konden doden had ik dit verhaal niet meer kunnen schrijven.
Mijn buurman is een Filipijnse zeeman die na negen maanden weer naar huis gaat. Hij heeft ruim twee maanden verlof en kijkt er naar uit om zijn kinderen en zijn vrouw weer te kunnen omarmen. Zien is tegenwoordig gemakkelijk omdat hij ze wekelijks met een video oproep kan zien. Snel internet midden op de oceaan is geen uitzondering meer. Wie had dat twintig jaar geleden kunnen indenken?
De maaltijd wordt geserveerd en die valt mij eerlijk gezegd wat tegen. Wat gestoofde witte kool met gestoofde blokjes kip in een met tapioca gebonden saus zonder enige smaak. Het kleine bakje kimchi is nog het beste van deze maaltijd aan boord van vlucht PR463.Ik maak nog een grapje met mijn buurman over de scheldnaam voor deze vlucht naar Manilla. De “Chocolate Express”! Omdat alle zeelui enorme hoeveelheden chocolade mee naar huis nemen. Dat is een ongeschreven Filipijnse regel.
Een hazenslaapje en het licht gaat aan in de cabine. We gaan landen en wij zijn op de helft. Het is net voor middernacht en we hebben nog een lange nacht voor ons voordat onze aansluitende vlucht vertrekt.
