België: Abdij Notre-Dame d'Orval

Mondercange (Luxemburg) parkeerplaats), donderdag 15 augustus 2019

Het zit niet altijd mee wanneer je met de camper op pad bent, op deze donderdagochtend lijken de weergoden niet aan onze kant te staan. Ik ben al wakker voordat het alarm van mijn iPhone om 07:00 zich laat horen. Een lichte ruis op het dak gaat soms over in een zacht getik. Het zijn geen stortbuien maar er is duidelijk een afwisseling tussen een lichte (mot)regen en stevigere buien. Nadat ik uit de alkoof ben geklommen gaat de fluitketel op het gas en de snelfilter maling in het filter bovenop de thermosfles.
Ik schuif de gordijnen aan de kant met het vrije uitzicht open en tot mijn grote verbazing kijk ik naar de Mercedes Vito van de Duitser? Om zeker te zijn dat het dezelfde Duitser is moet ik ook even aan de andere kant van de camper de gordijnen open schuiven, en ja hoor, der Fritzel heeft zich gisterenavond in het donker nog een keer verhuisd! Ik denk ook dat ik meteen zie waarom, er loopt namelijk een knalgele elektriciteit kabel van het verdeelblok aan het pad naar de Mercedes Vito camper. De drang naar elektriciteit van de camperaar is bekend bij iedereen die wel eens met een camper op pad is geweest. Warmte en elektriciteit is waar iedere camper niet genoeg van kan krijgen.
Ik giet voor de eerste keer het kokende water op de gemalen koffie en ik ben blij dat ik dat aroma weer kan ruiken. Tot nu toe is de operatie aan mijn neus meegevallen en ik heb het geluk dat mijn reuk ook beetje bij beetje weer terugkomt. Het “Algemeen Dagblad” verschijnt in digitale vorm op de iPad en ik moet met eerlijkheid zeggen dat het me heel goed bevalt om de krant op de iPad te lezen. Veel beter dan op de laptop, de navigatie op de iPad is veel natuurlijker.
Wanneer ik voor de tweede keer water het opgegoten zie ik beweging rond de Mercedes Vito. Dik aangekleed en met een zwarte regenjas aan is de Duitser druk rond de camper bezig. Persoonlijk moet ik er niet aan denken om in een opgeklapte tot slaapzaal gepromoveerde soort grote skibox zou moeten slapen. Mevrouw klimt ook de ladder af en is duidelijk vrolijker gekleed in een fuchsia regenjas. De achterklep gaat open en dan komen de stoelen en tafel tevoorschijn. Dat is een hele opoffering om op deze ochtend zo te moeten ontbijten. Ik heb geen enkele moeite met Spartaanse omstandigheden maar dit gaat voor mij richting zelfkastijding!

Lyka is lekker lang onder het warme dekbed blijven liggen en wanneer ze dan toch heeft besloten om op te staan plaats ik de taaie broodjes van gisteren in de oven. We ontbijten simpel maar vergeleken met die Duitsers is het toch wel heel erg luxe. Het is al ruim na elf uur wanneer we de camping afrollen. Didier neemt nog persoonlijk afscheid en wij gaan op pad naar het klooster waar we gisteren die heerlijke bieren van hebben geproefd.

Bij aankomst bij de “Abdij Notre-Dame d’Orval” is het voor ons wel even schrikken. De commercie heeft ook hier bijna van het spirituele gewonnen. Gelukkig kan ik er mee leven dat er geld moet worden verdient om de abdij gaande te houden maar zo’n massale toeloop neemt toch wel wat van de mystiek van de abdij weg.

Na een kleine binnenplaats en een soort van receptie passeren we de abdij winkel. Hier slaat de angst me om het hart! Mannen, en ook vrouwen, slepen massaal kratten en dozen bier, en stukken kaas naar hun op de parkeerplaats wachtende voertuigen. Nu denk ik ergens gelezen te hebben dat de productie van het heerlijke bier een plafond kent en dat er niet meer wordt verkocht dan er nodig is om de abdij in stand te houden. Dus neem ik een belangrijk besluit! Nog voordat we de abdij gaan bezoeken koop ik de kaas en het bier dat ik gepland had om te kopen. Hoofdschuddend staat Lyka naast me te kijken hoe ik de tien flessen bier en het stuk oude abdijkaas afreken. € 28,02 maar dan heb je ook wel wat, en ook nog een mooie glazen kelk als souvenir.
Wanneer we voor de tweede en derde keer de conciërge achter de receptie passeren en hem begroten met een ‘Bonjour’ kijkt hij er niet vreemd van op, hij is waarschijnlijk wel gewend dat bezoekers hun kaas en bier eerst veiligstellen!

We gaan nu echt naar binnen en voor € 12,- kunnen we samen de ruïnes van de eeuwenoude abdij bezoeken. Als eerste komen we bij een beeldentuin die naast de kruidentuin en de apotheek is aangelegd. Het zijn moderne beelden van Maria met het kindje Jezus en Maria die Jezus in haar armen neemt nadat hij van het kruis is gehaald. Mooi is subjectief maar ik vind de beelden zeker op hun plaats.

Bij het laatste beeld frons ik mijn wenkbrauwen. De lendendoek suggereert dat de ene man Jezus zou moeten zijn, het ontbreken van hoofdhaar op beide beelden maakt het een haast erotische omhelzing tussen twee kale anonieme mannen. Op zich niets mis mee maar het feit dat het beeld van de twee elkaar strelende anonieme mannen in een katholieke beeldentuin bij een klooster staat geeft het een bijzondere lading. We weten tenslotte allemaal hoe de katholieke kerk anno 2019 tegenover homoseksualiteit staat? Of wordt de volgende paus wellicht een vrouw?

Het moderne klooster is voor de bezoekers niet toegankelijk dus zijn er enkele andere exposities in bijgebouwen ingericht. De eerste spreekt mij bijzonder aan want die gaat over het bierbrouwen en het kaas maken!

Dan lopen we de ruïne binnen.      

Vanaf hier is het moeilijk te beschrijven wat je ziet. Het is natuurlijk allemaal heel indrukwekkend wanneer je bedenkt dat er in 1070 begonnen is met de bouw van een simpele kerk die door de eeuwen heen door de orde van de “Cisterciënzers” steeds is uitgebouwd en verbouwd!

Na de indrukwekkende ruïnes worden we via een gewelf naar de crypte onder de kerk geleid.      

In crypte is een unieke collectie opgesteld van alles wat met de abdij in het verleden te maken heeft gehad. Gebruiksvoorwerpen maar ook op de erven van de abdij geproduceerde voorwerpen en religieuze kunst. De Jezus, gesneden uit ivoor op de relikwieën kast en de met wol geborduurde mijter zijn parels! Al met al zeer indrukwekkend.
(ik heb niet alles foto’s kunnen plaatsen, klik op een van de foto’s om in het Flickr account te komen om alle foto’s te kunnen zien)

Op weg naar de uitgang werpen we nog snel een laatste blik op de geheimzinnige ontoegankelijke moderne abdij en binnen in de oude apotheek. Kruiden zijn nu eenmaal de oorsprong van onze medicinale wetenschap!

En zo verlaten we de “Abdij Notre-Dame d’Orval” met een heel warm gevoel van binnen. Ik kan het niet alten om ook een stukje moderne religieuze kunst te laten zien. Zoals ik al eerder vermeldde, het is een kwestie van persoonlijke smaak.
We hebben niet zo ver te rijden maar het belangrijkste is dat we nu snel in Luxemburg geraken. De tank is zo goed als leeg en met een prijsverschil van € 0,33 per liter diesel tussen België en Luxemburg loopt dat aardig in de papieren wanneer je tank zestig liter kan bevatten! Een Europa? Laat me niet lachen, dat gaan wij nooit meer zien! Het cement verliest 20 jaar na invoering van de euro steeds meer kracht om de landen bij elkaar te houden.

Uiteindelijk belanden we op een parkeerplaats naast een gemeenschapshuis, ergens in Luxemburg. Het is er rustig, ’s nachts verlicht en er staan prullenbakken. Ideaal voor een avond slapen.
Ik ben zo moe dat ik vergeet om een foto van ons “plaatsje voor de nacht” te maken! Het Thaise gerecht voor deze avond smaakt uitstekend en na het eten wordt het tijd om wat voetbal op TV te kijken. Morgen doen we in ieder geval rustig aan want we hebben alweer heel veel gezien in deze eerste week. Welterusten.

België: Het kasteel van Bouillon

Tintigny (Camping Aux Deux Eaux), woensdag 14 augustus 2019

We hebben besloten dat we vandaag weer naar een camping gaan om te douchen, en om water in te nemen. Dat houdt automatisch in dat we na het bezoek aan het “Château de Bouillon” een stukje moeten gaan rijden en deze niet onaangename, maar ook niet ideale, camperplaats gaan verlaten.
Na het ontbijt van roerei met de laatste restjes gerookte zalm maken we ons klaar voor de wandeling en de klim naar het “Château de Bouillon”. Het voelt voor mij nog steeds een beetje raar om de camper op een onbewaakte parkeerplaats achter te laten met mijn hele hebben en houden er in. Mijn vertrouwen in de mensheid is alweer een beetje hersteld maar uiteindelijk is hij nog steeds onder het vriespunt!
Het is gelukkig ook vandaag nog heerlijk weer. We weten dat er regen onderweg is en we kunnen alleen maar hopen dat die aan het einde van de middag komt, dan maakt het voor ons niet zo heel veel uit. Het is gezellig in de camper wanneer je rozig bent van de de hete douche, de regen op het dak tikt en binnen de kachel zachtjes snort.

Na een stevige klim staan we aan de ingang van het kasteel. Het is veel drukker dan ik had verwacht! Er staan twee touringcars op de parkeerplaats op top van de heuvel en er zijn zelfs enkele bestuurders van de campers naar boven gereden om zo min mogelijk hoeven te lopen!

Het uitzicht over het stadje dat zijn bestaan dankt aan het kasteel is schitterend.

Tijdens het kopen van de toegangsbewijzen worden we er op gewezen dat de roof vogelshow net is begonnen. Tussen de shows zit steeds twee uur en dan willen we eigenlijk al onderweg zijn naar onze volgende slaapplaats. Dus een beetje haast is geboden.
De show, op de grote binnenplaats van het kasteel, verloopt precies zo als ik had verwacht! Er worden enkele roofvogels voorgesteld en ze vliegen steeds heen en weer tussen verschillende helpers die ze belonen met een stukje vlees. Het is wel indrukwekkend dat de negenjarige dochter van de valkenier ook al meedoet aan de show, net als zijn vrouw.

Ik verveel me een beetje en kijk eens goed om me heen. Een eeuwenoude alarmklok trekt mijn aandacht! De klok is in 1563 in een speciale zilverlegering gegoten. Er wordt gezegd dat de klok na de laatste slag van de klepel nog langer dan zestig seconden haar alarm geluid laat doorgalmen.

Zoals bij elke dierenshow wordt er ook op deze ochtend een slachtoffer uit het publiek gekozen. En dan wordt het niet alleen interessant maar ook grappig. Een jonge dame wordt van de tribune gekozen en nadat ze heeft bevestigd niet bang voor de vogels te zijn krijgt ze een dikke leren handschoen aan. Op het moment dat de valkenier een oude pan tevoorschijn haalt die ze “voor de veiligheid” op haar hoofd moet houden weet ik dat het leuk gaat worden! Nadat ze heeft aangegeven dat ze klaar is zweeft de enorme roofvogel geluidloos naar de top van haar handschoen. Die uit traditie altijd aan de linkerhand word gedragen.

Zonder een waarschuwing hopt de grote roofvogel van de handschoen naar het pannetje op het hooft van het onvoorbereide meisje. Een luid gelach en een zacht applaus weerkaatst tussen de dikke muren van het kasteel heen en weer. De show is ook meteen ten einde!  

Hoewel de bezienswaardigheden genummerd zijn lopen de bezoekers van het kasteel kriskras door elkaar heen. In zo’n oud kasteel zijn er nu eenmaal heel veel verschillende gangen die alle ruimtes met elkaar verbinden. Dat was de ingebouwde veiligheid in het geval van een bestorming of een brand, Je moest nu eenmaal snel weg kunnen komen.
Wij lopen ook wild door het kasteel heen. Een van de oudste ruimtes in het kasteel is de “Godfried van Bouillon zaal”, geheel uit de rotsen gehouwen een kleine duizend jaar geleden. De tijd van de kruisvaarten toen Godfried van Bouillon zijn kasteel verkocht met een optie tot terugkoop. Met de opbrengst financierde hij een kruistocht, hij zou niet meer terugkeren uit het heilige land en zijn kasteel dus nooit meer zien.  

Op een bovenzaal zijn twee andere exposities door elkaar heen verweven. Het gaat enerzijds over de overlevering van in het begin van de kunst van het kalligraferen van de monniken naar het schrijven en drukken tot aan het door tegenwoordig iedereen gebruikte tekstverwerken.
De kunst van het met de hand schrijven sterft weer een langzame dood. Naast dat kalligraferen werden de handgeschreven boeken uitbundig geïllustreerd met bijbelse of andere religieuze taferelen. Ook deze kunst sterft langzaam uit en deze moet voor de komende generaties worden gered. Mooi is het in ieder geval wel.

Het is bijna een uur en we hebben genoeg gezien van het “Château de Bouillon”, het is mooi maar voor € 11,- p.p. moet je wel een echte liefhebber zijn. Onderweg naar de uitgang bespreken we onze lunch. Eerst maar rijden en dan eten.

Op “Camping Aux Deux Eaux” treffen we aan wat een camper zo leuk maakt. Een rustige camping voor € 10,- per nacht met ruime rustige plaatsen.

Tenminste, dat dachten we! Een dik uur later verschijnt er een Duitser in een Mercedes Vito die zijn camper direct in ons uitzicht zet en daarmee alle privacy wegneemt. Ik wacht nog wat maar tevergeefs. Zodra de tuinstoelen en tafel naast de camper onder ons raam worden geplaatst wordt het tijd om te verkassen.
Ze lijken niet eens verbaasd wanneer wij de camper starten en een tachtig meter verderop aan de stromende beek gaan staan. De rust is teruggekeerd en wij genieten van de laatste zonnestralen van deze mooie dag.  De bij de Aldi gekochte broodjes smaken ons goed! Dan douchen!
Lyka gaat haar huishoudelijke en persoonlijke zaken afhandelen en ik vertrek voor een paar pinten naar de kantine op de camping. Ik heb een heerlijke tijd met Didier en drie Vlamingen. We hebben de wereldproblemen niet opgelost maar we hebben er wel serieus over gesproken en gelachen.

Door het oponthoud in de kantine van de camping schiet de groente op onze borden er vanavond bij in. We houden het bij boeren kipfilet met gebakken aardappels. Het mag dan erg simpel zijn maar het smaakt ons uitstekend.

Als voorbereiding op ons bezoek van morgen heb ik nog twee flessen “Orval Abdij Bier” mee naar de camper gebracht. Het is genieten na deze mooie dag! Binnen twee uur beginnen we aan de tweede maaltijd van deze avond, alleen bestaat die nu uit andere heerlijkheden, olijven, kloosterkaas en blokjes salami. Na deze sessie wordt het belangrijk dat we snel weer gaan wandelen. De overtollige calorieën moeten we tenslotte ook weer kwijt.

België: Een lange wandeling

Bouillon (Camperplaats naast het sportveld), dinsdag 13 augustus 2019

Ook vannacht heb ik weer goed geslapen. Het kan aan mij hebben gelegen of aan de twee abdijbieren die mij prima smaakten? Na het ontbijt van Waalse rozijnenbollen is het niet ver rijden. De geplande stop bij de Lidl gaat niet door omdat de oude supermarkt gesloopt is en men druk bezig is een nieuw pand te bouwen. Gelukkig is het hier in zuid-België geen tekort aan supermarkten dus we rollen langzaam door het glooiende landschap richting Bouillon.
Net voordat we in het kleine, maar zeker niet onbelangrijke stadje Bouillon, arriveren gaan we van de weg af naar een klein winkelplein met twee supermarkten, een Action, een Zeeman en een winkel van een onbekende witgoed keten. Bij de eerste koop ik groente en fruit, en een blik champignonsoep waar we beiden, om onbekende redenen, plotseling trek in hebben. De action verkoopt me een kabel van 2,5 meter om de iPad tijdens het rijden te kunnen laden. Er moeten voldoende kabels in de camper zijn maar ik kan ze niet meer vinden! We rijden dwars door het romantische stadje naar de camperplaats die langs onze geplande wandelroute ligt.

Op de camperplaats is het nog relatief rustig maar ik heb geen twijfels dat dat vanavond snel zal veranderen. Deze camperplaats zal ongetwijfeld in alle bestanden voor gratis overnachtingsplaatsen voorkomen die over het internet zwerven. Net na twaalven zitten er al twee oude Duitsers naast een kleine VW buscamper aan witte wijn te lurken alsof hun leven ervan afhangt. Hoofdschuddend vervolg ik mijn inspectie van de camperplaats. Twee stoelen en een tafel staan netjes midden op een parkeerplaats, de eigenaren zijn ongetwijfeld met de camper het dorp in gereden en dit is hun virtuele handdoek op de virtuele strandstoelen om het zwembad op Mallorca.
Wij gaan eerst eten en dan wandelen! Frikandellen met satésaus voor mij en een grote knakworst voor Lyka, met de laatste donkere boterhammen die we van huis hebben meegebracht!

We bereiden ons voor op de eerste wandeling, nou ja, onze eerste echte wandeling. Dat impulsieve rondje op de domeinen van dat kasteel een paar dagen geleden durf ik niet mee te tellen. Vandaag staat ons ruim acht kilometer te wachten met aardig wat klimwerk. Ongemakkelijk maken we de voorbereidingen, een half uurtje later stappen onder een waterig zonnetje de weg op.
Het is heel erg rustig op deze, voor Belgische begrippen, mooie asfaltweg. Na een kilometer komen we aan bij de muur van het klooster van de “Trappist nonnen Notre-Dame de Clairefontaine”.

Aangekomen bij het klooster kan ik het niet laten om de koperen deurknoppen op de dikke eikenhouten deuren te proberen. Helaas zijn beiden deuren gesloten. Nog voordat we van het eerste opstapje af zijn hoor ik een klik en zie een van de twee deuren langzaam op een kier gaan. Lyka en ik kijken elkaar verbaasd aan. Ik stap opnieuw een trap hoger en open voorzichtig de deur. Het lijkt een scene uit een griezelfilm.
In de enorme hal staat een non in alle stilte verlegen te glimlachen. Misschien mag ze niet eens naar buiten kijken en zijn de muren van het klooster de absolute grenzen van haar belevingswereld.

Frans is de voertaal en ik probeer in alle hoeken van mijn hersenen de franse lessen van Mevr. Hennekam op te diepen. Ja, we kunnen het klooster bezoeken maar dan alleen de kerk. De dames in het klooster zijn niet gewend aan contact met mensen van de andere kant van de muur!

We gaan een trap op en aan het einde van een lange lichte gang is de toegang voor gasten naar de l’eglise van het klooster.  

Onderweg passeren we wat religieuze kunst op de muur en opengeslagen fotoboeken van andere kloosters die tot dezelfde orde van de “Cisterciënzers” behoren. Aan het einde wacht ons een enorme ruimte die enkele overeenkomsten vertoont met de basiliek die we gisteren hebben bezocht.

Vooral de grote zaal met rondom houten banken is fascinerend. Elke zitplaats is voorbestemd aan een bepaalde non. Vrije zitplaatsen bestaan er niet omdat eenieder naar de hoogte van haar rang dichter bij God mag zitten. Vergeet niet dat de hiërarchie binnen de katholieke kerk veel lijkt op de hiërarchie van het leger. Alleen andere namen met de Paus als absolute Maarschalk in Rome.
Op weg naar de uitgang bekruipt me het bekende ongemakkelijk gevoel wanneer ik in dit soort situaties geraak. Er komen vragen in me boven die me onzeker maken. Moeten we nu een kleine donatie doen? En hoe doen we die? Wordt er van ons verwacht dat we enkele heel ouderwetse ansichtkaarten kopen? Of misschien een van die oubollige rozenkransen? Dan is het kaarsjes branden een veel gemakkelijkere oplossing! Gewoon een muntje in het offerblok, kaarsjes aansteken, je handen vouwen en een schietgebedje opzeggen.
Uiteindelijk verwacht de stille non helemaal niets van ons. Met dezelfde oprechte vriendelijkheid begeleid ze ons naar de nog steeds op een kier staande deur. Een haast onopgemerkt knikje naar ons betekend het afscheid. Een deur verder is er een kloosterwinkel waar een aankoop op prijs wordt gesteld. Even geen abdijbieren voor ons  en abdijkaas hebben we nog. In een straffe pas lopen we de deur van de winkel voorbij, we hebben tenslotte nog ruim zes kilometer te gaan.

Wandelen is ongetwijfeld de beste manier om de geest rust te geven! In stilte lopen we langs het fel paarse spoor dat op het beeldscherm van onze kleine Garmin verschijnt. We zeggen maar weinig tegen elkaar en genieten van de stilte van de heuvels, valleien en bossen om ons heen.
Dan begint de weg onvermijdelijk te klimmen. We spraken al niet veel maar nu is er de absolute stilte. De wind ruist zachtjes door de boomtoppen en in de verte roept een onbekende vogel. Het grind knarst onder onze wandelschoenen. Mijn bloeddruk loopt op en ik voel mijn halsslagaders kloppen. ‘Gelijkmatig blijven ademen en nadenken bij elke stap’, gaat er door mijn hoofd. We klimmen en klimmen totdat we eindelijk op een open plek komen op de top van het plateau waar de rivier de diepe vallei in miljoenen jaren heeft uitgeslepen.

We lopen nu ook in een gevarieerd bos, de hellingen met aangeplante dennen liggen achter ons. Nadat ik de bovenstaande foto heb gemaakt komen we tot de ontdekking dat ik mijn rode fleece tijdens de klim ben verloren! Voor een moment maakt een lichte paniek zich over mij meester. We hebben geen tegenliggers op ons pad ontmoet, dat is in ieder geval al goed. Het was ook niet druk tijdens de weg omhoog, dat is ook een meevaller! Ik vraag Lyka op de plaats te blijven terwijl ik de afdaling inzet om mijn fleece te zoeken.
Na ongeveer een kilometer zie ik mijn fleece in de verte op de struiken hangen. Iemand moet hem op de weg hebben zien liggen en hem op de struiken hebben gehangen! Ik ben erg blij dat ik mijn fleece uiteindelijk weer terug heb. En dan moet ik die klim voor de tweede keer aanvallen! Met dezelfde kracht en toewijding loop ik rustig naar boven waar Lyka nog steeds op me zit te wachten.
Ruim drie uur zijn er sinds ons vertrek verstreken wanneer we weer de camper binnenstappen. De afdaling heeft ons spieren laten gebruiken die we normaal gesproken laten rusten. Wat zullen wij slapen vannacht!
Vanaf de langsbank in de camper observeer ik de in de middag gearriveerde campers. Het klopt dat meer dan 80% van de mensen ouden van dagen zijn! Zodra het zes uur trekken de oudjes massaal naar binnen! De satellietschotels dansen om beurten als balletdansers om de satellieten te zoeken die het TV signaal naar de aarde doorgeven. Helaas voor de bezitters van deze kostbare systemen bevinden de satellieten zich achter de heuvels en zijn dus onzichtbaar. Schotels gaan omhoog en klappen weer in. Ik probeer me een voorstelling te maken wat er in die campers gebeurd en wat er allemaal wordt gezegd. Het wordt nog grappiger wanneer er een camper beeld heeft en de anderen mensen door het plastic raam naar de bewegende beelden in kleur staan te kijken. Na enkele minuten begint het satellietschotel ballet opnieuw!

Vanavond staat de Champions League kraker tussen AJAX en PAOK op het programma dus heb ik gekozen voor een eenvoudige maaltijd, ook met een oog op de voorraad die we eerst moeten afbouwen. “Neoguri”, Koreaanse noedels met (veel) garnalen! Het smaakt ons goed en de extra pittige versie die ik voor mezelf heb gekozen laat een brandend gevoel achter in mijn mond!
De wedstrijd kijk ik op onze kleine 22” TV via een kabeltje dat het 4G signaal uit mijn iPhone 6 krijgt. Een enkele keer wordt het beeld wat slechter maar er is geen enkel moment een probleem. Met een glimlach op mijn gezicht denk ik nog even aan het satellietschotel ballet. Met een koud biertje binnen handbereik zie ik AJAX moeizaam winnen van die grote sterke voetballers. Alleen het resultaat telt en over een paar maanden zal niemand zich deze wedstrijd meer herinneren, welterusten.