Filippijnen: Romantische tropen?

San Antonio (Mamsi Homestay (Front Room)

Veel mensen hebben een romantisch beeld van de tropen. Er zijn veel mensen die dromen om later in het paradijs met pensioen te gaan. Ruisende kokospalmen langs een strand met een helder blauwe zee. Exotische visgerechten opgediend in een uit bamboe en palmbladeren opgetrokken restaurant met uitzicht op een ondergaande zon die langzaam in het water verdwijnt met alleen het geluid van een brekende golfslag.
Leuk voor een week of drie!

Maar helaas is de werkelijkheid anders!

De romantische tropen met haar hoge temperaturen en haast onafgebroken relatieve vochtigheid van 100% is een zeer ongezonde plaats voor ons westerlingen! Warmte en vocht? Voor wat is dat de ideale combinatie? Juist! Fungus, schimmel, zwemmerseczeem, paddestoelen, zwammen en huiduitslag!
Ik ben hier nu vier en een halve week in de tropen en mijn lichaam begint de eerste slag, maar niet de oorlog, te verliezen. Er verschijnen de eerste sporen van champignons tussen mijn tenen en mijn huid begint, ondanks het meerdere malen per dag baden, de eerste tekenen van de schimmels te vertonen. Rond de nagelriemen van mijn vingers dringen de minuscuul kleine draadjes onder de huid binnen. De huid begint te schilferen. Geen prettig gezicht. De nagels kort en de handen droog houden is de enige remedie. Achter mijn oren heeft een arm van mijn bril ook een perfecte voedingsbodem voor de schimmels gecreëerd. Het is nog niet pijnlijk maar voelt wel geïrriteerd aan.
Schimmels zijn hier in de tropen overal! De sporen zweven door de lucht. Ze ontspruiten op je latex schuim hoofdkussen en de katoenen lakens. Eten een dode boom op achter het huis. Vechten met de fruitvliegen om de kleine zoete bananen op tafel. Krioelen in de draadjes van je katoenen handdoek die op een hoopje in de hoek van de warme kamer ligt te gisten.
Je ruikt de schimmels en vergisting ook overal. Wanneer het een paar dagen zonnig en droog is valt het nog wel mee, maar zodra de regen het benodigde vocht voor de schimmels aanlevert ruik je het verval van de organische verbindingen. Ze zijn niet te stoppen!
Ze zijn zo verwoestend dat ze zelfs het plastic van mijn brillenkoker met succes hebben aangevallen. De plastic brillenkoker is nu een zwarte kleverige opbergdoos geworden. De natuur zal altijd overwinnen, wat er ook gebeurd.
Mijn huid wordt gevoelig en de eerste uitslag, die zachtjes jeukt, afgewisseld met puistjes verschijnt op mijn op mijn ruggengraat tussen de schouders. De plaats die onafgebroken nat is van het zweet. Dat transpireren in de tropen maakt het voor ons westerlingen zo moeilijk. Aziaten hebben na tienduizenden jaren van evolutie veel minder lichaamshaar, en daarmee minder zweetklieren, dan wij westerlingen. Dat maakt hen beter geschikt voor deze omstandigheden maar ons gevoeliger voor alle problemen die met de huid te maken hebben.
Denk eens aan de klassiekers van de Nederlandse literatuur die zich in het voormalig Nederlands Indië afspelen? De ervaringen van de kolonialen in de tropen. “De stille kracht” en “Max Havelaar” vermeldden de moordende hitte, de drukkende luchtvochtigheid en de geur van verval. De randen schimmel veroorzaakt door het opspattende water aan het einde van de regentijd. En de altijd aanwezige ventilatoren aan de hoge plafonds die nooit ophouden met draaien.
In je liezen, die je zeer moeilijk droog kan houden, begint ook wat te groeien. En wat daar groeit is niet zo mooi! Het begint met een onweerstaanbare jeuk die schreeuwt om weggekrabd te worden. Toegeven aan die jeuk maakt het alleen maar erger! De kleine beschadigingen in je beschermende epidermis (de opperhuid) zijn als een openstaande deur voor deze schimmels De schimmels die zich meteen tegoed doen aan je lichaamsvloeistoffen en zich in de warme vochtige omgeving beginnen te vermenigvuldigen.
Ze zijn niet alleen! Niet erg veel later komen de eerste bacteriën op bezoek en die genieten ook van je lichaamsvloeistoffen en van de afvalstoffen die de schimmels achterlaten, en andersom. Een symbiose van verrotting en verval bedacht in de hel. Het beginstadium van doorlopen, zoals met dat in Nederland noemt, is daar. Tientallen crèmes en poeders staan in de drogisterijen in de tropen opgesteld en om eerlijk te zijn heb ik er tijdens mijn reizen maar weinig kunnen ontdekken die helpen.
Een andere pest is de altijd en overal aanwezige insecten! Ze variëren in grootte van een kinderhand tot een muggenstrontje. Ze zijn overal! In het begin zijn ze nog te ontkennen maar nooit te ontwijken, maar na een paar weken gaat je geoefend oog er op letten. Je kijkt om je heen en ze zijn overal. De kleinste zijn minuscuul kleine stipjes die op de witte rand van mijn Kobo ereader nestelen. Wanneer ik goed kijk zie ik ze als kleine stofdeeltjes bewegen. Zijn het mieren, mijten of kevers? Ik weet het niet.
Vooral de mieren weten je altijd te vinden. Elke kruimel voedsel die naast je bord of op de grond valt wordt door het georganiseerde leger van werkmieren afgevoerd naar het nest waar elke seconde van de dag tientallen van die irritante rotzakken worden geboren. Op elk willekeurig moment van de dag zitten er tientallen op je huid en ze bijten ook nog soms. En dat gefriemel jeukt. Als een schurftige straathond ga je onbewust dwangmatig krabben. Dat krabben laat kleine wondjes achter op je vochtige huid. En die kleine wondjes gaan ontsteken. Na vier en een halve week zit mijn lichaam van mijn enkels tot mijn hoofdhuid onder de kleine pijnlijke zweren. En er is geen enkele andere manier om er vanaf te komen dan veel wassen en drooghouden.
Ook de verandering in het dagelijkse menu kan ik goed merken. Ik ben vijf kilo afgevallen. Door de warmte ga je minder eten omdat je lichaam de kachel niet meer aan hoeft te houden. Je lichaam wordt op temperatuur gehouden door de hoge tropische temperaturen. De olie, knoflook, uien, kruiden en specerijen die worden gebruikt voor het bakken en koken zweet je ook voor een zeer klein gedeelte weer uit. Je ruikt na een paar weken anders, in het begin ruik je zoet en dan gaat het langzaam over naar een zurige lucht als ranzige roomboter. Die geur schijnt dan weer goed tegen de muggen te zijn.
Het is ook niet dat ik meteen naar een kroket of een frikadel verlang maar de Filippijnse keuken is niet een van de mooiste ter wereld. Als fanatiek reiziger zijn de lunch en diner bijna in elk land een hoogtepunt. Niet hier. De keuken is na vijftig jaar Amerikaanse overheersing gefundeerd op fastfood. Niet dat ik daar weer vies van ben maar de kwaliteit, omdat de prijs zo laag mogelijk moet worden gehouden, is zo laag dat het een industrie op zichzelf is geworden.
De oneindige lijn van maaltijden met rijst gaat sneller vervelen dan je denkt. De porties op je bord worden met elke maaltijd kleiner omdat de rijst je steeds meer tegen gaat staan. Nu liggen er nog maar twee volle eetlepels in mijn rijstkom waarvan ik mezelf moet dwingen de laatstee hap door te slikken. Dan ben je op het punt aanbeland dat je de hele dag met hongergevoel rond loopt. Je ontlasting is bij gebrek aan vezels, ik hoef nog maar een keer in de drie dagen, zo dun als water. Nee, de tropen zijn niet zo romantisch als ze lijken.

Ik hoop niet dat ik jullie heb bang gemaakt want het is nog steeds leuk om naar de tropen op vakantie te gaan. Er permanent wonen is een heel andere zaak.

Daarom heb ik mijn oog laten vallen op Zuid-Korea om met pensioen te gaan. Een mooi land met een mooi klimaat, sneeuw in de winter en 35 graden in de zomer. Een goede keuken, veel cultuur, vriendelijke mensen en veilig. De tijd zal het leren.

Mieren verjagen op de Filippijnse manier, met petroleum en vuur

Filippijnen: Patat als ontbijt

San Antonio (Mamsi Homestay (Front Room)

Verrassingen krijg je hier in de Filippijnen genoeg! Om vijf over half zes zit ik al naar het kleine scherm van mijn iPhone te staren. Teletekst! Via een Edge verbinding omdat ik geen 3G kan vinden! Kun je dat geloven? Ik kan het toch niet laten om het laatste (Nederlandse) nieuws te lezen.
Eigenlijk is er maar weinig nieuws. Meer vluchtelingen, meer corruptie, meer fraude en minder geld voor de gewone man in de straat. Ook is de grote oceaan een enorme oppervlakte die geen nieuws genereert. Het is nog gisteren in Nederland, 22:30 uur om precies te zijn. Wij zijn al een dag verder! Dus moet ik het letterlijk en figuurlijk met het nieuws van gisteren doen.
Mijn vers gezette mok koffie smaakt prima, koffiepads van de HEMA, terwijl de laatste druppels van de regen die vannacht is gevallen van de bladeren van de boom voor het huis glijden en sporen achterlaten op he kleine led-scherm van mijn telefoon. De eerste vogels maken van het gedempte zonlicht gebruik om de vruchten uit de boom voor het huis te eten. De draaien ze met een snelle beweging met de kop behendig los waarna ze de vruchten in de lucht gooien. Het opvangen in de snavel gaat wel eens mis en daarom ligt de kleine plaats voor het huis elke ochtend bezaait met gemiste vruchten.
Het is op dit tijdstip nog vreedzaam rustig. Over een uur zijn de bouwvakkers weer volop aan het werk met de bijbehorende geluiden, inclusief de radio die we uit Nederland hebben meegebracht. Mamsi is ondertussen ook opgestaan en schuifelt wat slaperig door het huis. Ik hoor de deur van de koelkast open en dichtgaan, ik luister naar het gerinkel van glaswerk en borden in de bijkeuken. Een teken dat er aan het ontbijt wordt gewerkt.

Na drie weken op het platte land van de Filippijnen kan ik gerust zeggen dat ik al redelijk gewend ben. Maar wat er na een klein half uurtje uit de keuken komt slaat alles! Een bord vol met goudgele patat wordt op de koffietafel gezet naast een theeschoteltje waarop een hoopje ruwe suiker ligt. Als wolven werpen mijn huisgenoten zich op de patat terwijl ik me nog steeds verbaas.
‘Kom! Eet!’, roept mamsi.
Voorzichtig probeer ik een staafje patat, die ik eerst doormidden breek, terwijl Lyka even een schoteltje met wat zout en peper voor me maakt. De patat van zoete aardappelen smaakt verbazingwekkend goed. Ik hoef ook het dikke monster niet meer van het eten af te houden want die is gisteren, een dag later dan afgesproken, eindelijk naar Manila vertrokken. Dat is een mond minder om te voeden.

In de doos naast de bamboe sofa hoor ik het nieuwe leven piepen. Afgelopen zondag heeft Ming, de huiskat, drie kitten geworpen. Het hele gezin is nog steeds verbaasd over mijn verhaal van de doos en dat Ming daarin zou werpen. Even op het internet opgezocht hoe het ook weer ging.
Dit jonge leven in dit arme land is verbazend! Hoe arm de mensen hier zijn en hoe slecht de mensen het hier ook hebben hun voorliefde voor dieren en planten kent geen grenzen. Dus ook voor hun aangelopen katten en rioolterriërs die je overal tegenkomt als bewakers van het weinige dat ze bezitten! Er blijft altijd wel wat van de maaltijd over en ’s avonds kijk ik verbaasd, vanaf mijn zitplaats op het trapje voor het huis, naar wat die kat allemaal eet! Zelfs uien en knoflook laat de poes niet in haar gehalveerde kokosnootschaal liggen.

Buiten wisselen zware buien de droge opklaringen af. De lucht is muisgrijs met witte plukken lagere bewolking, er is geen stukje blauw te zien. Voorlopig blijft het wel zo verteld mamsi uit ervaring. Het tyfoon seizoen komt er aan en dan kun je dit weer verwachten. Niet dat het veel uitmaakt want de mensen hebben hier toch niets anders te doen dan wachten op de volgende dag.
Dat gelaten wachten intrigeert me. Overal in de armste landen zie je mensen zitten wachten. Niet op de bus, niet op een geliefde die moet thuiskomen, nee, wachten, gewoon op niets wachten. Voor het huis, met een groepje oude vrouwen of mannen bij elkaar, gewoon wachten. Na drie weken begin ik dat gevoel ook te ontwikkelen. Het lijkt een natuurlijke rust te zijn. Net zoals een visser die roerloos, verzonken in zijn gedachten, uur na uur naar zijn dobber zit te staren.
Is de rest van mensheid vergiftigd? Kijk eens om je heen? Waar je ook bent, ik weet zeker dat er een heel leger mensen om je heen naar het kleine beeldscherm van hun mobiele telefoon zit te staren. Internet, een digitale drug waaraan drie kwart van de moderne maatschappij aan verslaafd is. Het ontbreken, of haast ontbreken, van een internet verbinding lijkt mijn verblijf in een vissersdorp in de Filippijnen alleen maar aangenamer te maken. In plaats van vergiftigt te worden met onnodige informatie in de vorm van niet geverifieerd nieuws of domme filmpjes op youtube lees ik boeken en kijk de klassiekers uit de film geschiedenis. Thuis in Zaltbommel heb ik 120 kanalen op de kabel en er is niets op tv dat ik zou willen zien. Dan maar naar het internet? Ik weet het nog steeds niet of het internet een zegen of een vloek is voor komende generaties.

Na drie dagen werk zijn de jongens bijna klaar met de muren. Straks beginnen ze aan het plaatsen van de deur die mamsi gisteren in Legazpi heeft gekocht. Helaas geen beige op voorraad dus is het een roze geworden. PVC tegen het rotten in de vochtige omgeving. Vanzelfsprekend laat ik ze maar hun gang gaan. Mijn advies wordt niet geloofd en zeker niet gewaardeerd.
Na een uur of drie worstelen staat het kozijn in de uitsparing en is vastgezet met een paar flinke klodders cement. Het kozijn staat niet waterpas en niet haaks. Wanneer na een uurtje uitharden de deur in het kozijn wordt gehangen staan ze te kijken alsof ze het wiel hebben uitgevonden. Hoofdschuddend zie ik ze de rubber veren, die de kier tussen de deur en het kozijn moeten afsluiten, uit het kozijn trekken.
‘For transport only!’, verzekert de stukadoor/voorman.
Zonder een woord te zeggen glimlach ik en ga terug naar mijn slaapkamer om wat te lezen.
’s Nachts luister ik naar het windspel dat de deur in de sponning laat rammelen. Het zijn  de geluiden van een land in ontwikkeling en opbouw. En dat maakt deze landen nu juist zo leuk. Wanneer ze net als Nederland zijn verworden is de lol er af!

Filippijnen: De geur van cement

San Antonio (Mamsi Homestay (Front Room)

De ochtend is hier in de tropen veruit het beste moment van de dag. ’s Nachts daalt het kwik tot 23 à 24 graden Celsius en dat is fris te noemen, de nachten koud noemen zou te ver gaan. Ergens in de stille donkere Filippijnse nacht heeft Lyka de ventilator uitgezet omdat de dunne deken die haar beschermd tegen de muggen nu niet meer beschermd tegen de frisse temperatuur van de Filippijnse nacht.
Op de bovenste trede van het trapje voor het huisje, “Mamsi Homestay”, sip ik van mijn eerste mok koffie van deze ochtend. Het is nu een gewoonte die ik al zeker een jaar in stand hou is. “Amerikaanse koffie” noem ik het. “Slappe leut” zouden jullie het in Nederland noemen. Van een koffiepad zet ik twee koppen koffie, de hoeveelheid water natuurlijk. Ik drink de koffie zwart dus hij wordt niet verder verdunt. Maar na een jaar heb ik wel eens het idee dat de HEMA mocha nu ook voor me te sterk wordt. Het is en blijft dus gewenning hoe sterk de koffie is.
Het dikke monster, die ik nu tot “de Nachtbloem” heb gedoopt, verschijnt om iets voor zevenen op een brommer met twee jongens op het toneel. Ze duikt meteen de koelkast en voorraadkast in. Zoals ik al eerder schreef, het zijn net mieren op zoek naar voedsel. Mijn aanwezigheid op de trap voor de toegang naar het huis is voldoende om de twee jongens te laten omkeren en ze verdwijnen achter de bamboe afscheiding van de buren uit het zicht.
Zijn ze zo dom dat ze denken dat ik ze niet meer kan zien? Ik hoor ze praten en zie de felgekleurde kleding door de spleten in de bamboe afrastering! Achter mijn rug slurpt het vette monster aan een kom Milo met extra suiker. Gelukkig weet ze nu dat de zak brood op de koelkast verboden terrein is. Dat brood is voor mij! Brood is namelijk zeldzaam en ik mag van geluk spreken dat ik redelijk brood kan vinden. Bijna al het brood is van dat extra gesuikerde brood. “Chinees brood” noem ik dat naar de veelal Chinese bakkers die het ook vers bakken. Na enkele happen voel ik me beroerd en misselijk worden.

De twee bouwvakkers die de klus hebben aangenomen verschijnen, het zijn twee jongens uit de groep die ook de vloer hebben gestort. De prijzen voor een dag arbeid zijn al afgesproken en mamsi verteld me dat de twee samen 550 peso per dag kosten. Elf euro voor twee man die samen tien uur werken! (Zouden deze twee met hun gezin naar Nederland willen komen en hun bamboehutten en alle waardeloze rotzooi die ze bezitten achterlaten?)

Het zwarte zand, of beter gezegd een mix van vulkanische as en gesteente, moet eerst worden gezeefd. De Twee mannen bezetten ieder een kant van de zeef die de opperman ondertussen heeft vol geschept. De taken zijn duidelijk verdeeld! De stukadoor heeft de kennis, het gereedschap en dus de leiding. Hij krijgt ook het beste betaald. De andere man is allang blij dat hij vandaag niet de zware manden en dozen met sardines hoeft te sjouwen. Af en toe een doormidden gezaagde jerrycan vol met specie naar binnen sjouwen is een betere klus. En dat voor € 4,- per dag!
Er wordt hier in de Filippijnen werkelijk niets dat nog bruikbaar is weggegooid en nog voordat de cement aan het gezeefde zand wordt toegevoegd duiken de twee op een hoop hout en bamboe dat mamsi aan de zijkant van het huis heeft opgestapeld. In een druk overleg trekken ze planken en bamboe latten uit de stapel. Vol verbazing bekijk ik de handelingen en op dat moment heb ik nog geen enkel idee over het doel dat ze met dat hout en bamboe voor ogen hebben.

Een blik met recht geslagen verroeste spijkers, “Expandet bevestigingsmaterialen” worden nog niet geleverd in de Filippijnen, komt tevoorschijn en binnen een kwartier is er een steiger in elkaar gespijkerd die de ARBO in Nederland nachtmerries zou bezorgen. Het is misschien niet de mooiste maar hij doet net zo goed zijn werk als een dure aluminium steiger in Nederland! Ik kijk naar de stukadoor en schat hem ten hoogste zestig kilo, dat betekend dat de steiger mij niet zou kunnen dragen!

De steiger wordt op zijn plaats gezet. Buiten hoor ik de versleten schep over het beton van de straat door het cementmengsel gaan en voor mijn ogen wordt de muur natgemaakt. Met dank aan Jan van Engelen en Kick de Graaf kan er na bijna vier jaar een begin worden gemaakt om de muren in de woonkamer af te werken. Mamsi staat trots als een pauw naar me te lachen. Dit jaar zal het een hele andere kerstmis zijn.

Mijn spijsvertering roept en ik moet mijn observatie onderbreken, ik verdwijn achter het douchegordijn die de afscheiding tussen de woonkamer en badkamer is. Na bijna drie weken in het dorp met het aangepaste dieet is mijn spijsvertering nog wel regelmatig alleen zeer vertraagd. Het vezel arme dieet lijkt zelfs de laxerende werking van zwarte koffie en literflessen San Miguel bier te neutraliseren. Een keer in de drie dagen komt er wat waterig afval uit mijn darmen. Aan de maaltijden ligt het zeker niet want ik geniet nog steeds van de simpele en sobere maaltijden die mamsi ons ’s middags en ’s avonds voorzet. Ik heb wel het idee dat de kilo’s er af vliegen! Voor een moment denk ik aan de frituurpan onder het afdakje in Nederland en de heerlijkheden die we daar enkele weken geleden in bakten.

Hoewel ik niet geheel tevreden ben over sommige delen van het stukwerk besluit ik om mijn mond te houden. Alsof mamsi mijn gedachten kan lezen komt ze naast me staan en verklaard waarom de muren zo ruw blijven. Er moet namelijk nog een laag overeen van heel fijn zand vermengd met veel cement. Ik zie het al voor me en begrijp nu ook waarom de voorgevel zo glad is.
Mamsi maakt tevens van het moment gebruik om me warm te maken voor een deur in plaats van het douchegordijn tussen de woonkamer en de badkamer te plaatsen. Eerlijk gezegd wordt ik er wel een beetje moe van want ze blijven onafgebroken vragen terwijl ze je met van die hondenogen aankijken. Aan de andere kant kan ik ze ook geen ongelijk geven, het is nu eenmaal niet eerlijk verdeeld in de wereld, dus informeer ik voorzichtig naar de schatting van de kosten.
Dat het geen impulsieve ingeving is, maar een actie met voorbedachte rade, is duidelijk wanneer ze een briefje tevoorschijn haalt met daarop een duidelijke en gespecificeerde begroting in het engels. Het geheel, inclusief de arbeid, zal niet meer dan 2.000 peso, zeg maar € 40,-, kosten. Ik doe alsof ik diep nadenk en frons mijn voorhoofd alsof ik een moeilijke berekening maak. Met een gezicht als een kind dat nog even moet wachten om het grootste Sinterklaas cadeau onder de schoorsteen open te maken staat ze naast me te wachten. Ze is zichtbaar opgelucht wanneer ik het plan goedkeur. Ik vertel er wel duidelijk bij dat dit voorlopig het laatste is omdat ook mijn geld niet oneindig is.

Ik moet gelijk denken aan een overleden vriend van mij in Pattaya, Colin. Hij was al diep in de zeventig en had een Thaise weduwe die goed voor hem zorgde. Dat was het probleem niet! Het probleem was dat ze uit een klein dorp uit het verre noorden van de Isaan, vroeger Laos, kwam. Een dorp zonder winkel of bank, een dorp zonder stromend water of telefoon.
Voor dit simpel denkende, maar zeer zeker goedhartig, mens was de komst van een ATM machine in het dorp, die haar voorstellingsvermogen ver te boven ging, een openbaring. Zij kon het niet bevatten dat je er een klein stukje langwerpig plastic instak, een viercijferige code intoetste, met als gevolg dat er geld tevoorschijn kwam. En wat voor geld? Zo maar een halfjaar salaris voor iemand die 24/7 op de rijstvelden ploetert! Gratis en voor niets! En twee weken later kon je dat weer doen!
Lange avonden heeft Colin geprobeerd haar uit te leggen dat er aan de andere kant van de machine, in Engeland, er geld in moest worden gestopt in de vorm van zijn pensioen. Tevergeefs, ze kwam niet verder dan de gedachte dat er een eindeloze stroom bankbiljetten uit die gekleurde machines kwam. Uiteindelijk heeft Colin het simpel opgelost. Op een ochtend ging hij met haar, na een dag en nacht gezeur aan te hebben gehoord, naar de ATM en toetste een verkeerde PIN-code in. Verbaasd stond ze naar de machine te kijken toen er geen geld tevoorschijn kwam.
De blik in haar ogen vertelde boekdelen en Colin begreep dat hij om haar te overtuigen het nog een keer moest proberen. Hij herhaalde zijn truc en tevreden gingen ze samen terug naar het huisje tussen de rijstvelden. ’s Avonds tijdens het avondeten vertelde ze Colin dat ze begreep dat er geen geld meer uit de machine kwam. Het papier was op en ze zou het goed in de gaten houden wanneer er weer een nieuwe rol papier in de machine zou worden gezet. Ze had het van een vriendin gehoord die het met haar eigen ogen had gezien!

En dat is gelijk de strekking van het verhaal. Je kan ze niet leren om met geld om te gaan omdat ze uit een andere cultuur komen en een totaal andere instelling hebben.
”Vandaag is belangrijk, morgen zien we wel weer!”, is de instelling waar ze mee opstaan en mee naar bed gaan.
Dus komende zondag zal ik in het huishoudbudget moeten snijden. Wanneer uitleggen niet werkt is een kleine leugen voor hun eigen bestwil toegestaan. En we komen die week toch wel door, we komen ècht niet om van de honger!