India: Calcutta een smerige stad?

Kolkata (The best Inn)

Nee, nee en nog eens nee! Er hangt alleen zoveel stof van het verkeer in de lucht dat het snot uit je neus zo zwart als asfalt kleurt. Maar als dit de norm van een smerige stad moet zijn dan weet ik voor de volle honderd procent zeker dat ik in de toekomst veel plezier in India zal hebben.
We moesten wat langer wachten om onze vier extra nachten te betalen en toen er om negen uur nog geen persoon was verschenen moest ik per telefoon verzekeren dat we de vier extra nachten wilden boeken. Ik weet niet wat er met de man achter de receptie mis is maar na alle problemen met het internet en het boeken van een paar extra nachten vermoed ik dat er van alles met hem mis is.
Dus dan maar zonder te hebben betaald op weg naar de Kali tempel in Kalighat! Na twee dagen noordwaard was nu het zuiden aan de beurt. Het was niet zo heel ver van ons hotel en het was heerlijk wandelen in de frisse vroege ochtendlucht.

Des te dichter we bij de tempel kwamen des te drukker het werd. Hele bussen pelgrims stopten op de hoofdweg niet ver van de tempel. Een menigte van mannen en in kleurige sari’s gestoken vormden een optocht richting de tempel. Het liefst waren we zo achteraan gelopen! Maar voordat we echt op de tempel aan gingen wilde ik een plaatje schieten van een vier verdiepingen hoog mozaïek van Moeder Theresa op het metrostation van Khalighat.

Volgens mij is de tempel voor Hindoes want er waren voldoende plaatjes van vreemde goden. Volgens de legende is de Kali tempel gebouwd op de plaats waar tijdens een gevecht tussen Vishnu en Shiva het kadaver van Sati in 51 stukken op de aarde viel. Een mooi maar vreemd verhaal! Nog vreemder is wat we bij de tempel aantroffen.

Enorme rijen mensen die proberen voor te dringen om eerder in de tempel te zijn dan een ander. Wij hebben daar natuurlijk geen zin in en zoeken een plaatsje aan de rand van het plein rond de tempel om het schouwspel rustig te aanschouwen. Er gebeurd zoveel om je heen dat het haast onmogelijk is om het allemaal op te slaan. Één van de mooiste plaatjes is de moeder met haar dochter die een geit gaan offeren in de tempel. Geen tranen van het meisje maar een glimlach van trots en vreugde! Dat zie ik in Nederland niet zomaar gebeuren.

Het volgende doel lag net iets ten noorden van ons hotel. Heerlijk al wandelend slingeren door de brede straten van Calcutta met het eindeloos getoeter van de auto’s, taxi’s en motorfietsen. Of door de smalle straatjes en steegjes waar de geur van verstaalde urine vermengd met wierook en specerijen je neus binnendringt.

En in één van die ontelbare straatjes liepen we een werkplaats tegen het lijf waar de arbeiders beelden maken van stro en klei. Deze beelden zijn niet bedoeld om lang te bestaan maar ze zijn wel mooi. Deze beelden worden gebruikt bij religieuze festivals en moeten aan het einde vergaan. Het is het symbolische verval dat wordt geaccentueerd. Maar hier werd het ook voor et eerst minder vriendelijk! Uit één van die schuurtjes kwam een man gerend die ons op een zeer onvriendelijke toon vertelde dat we 200 Roepies (€ 4,-) voor een foto moesten betalen. Dat was natuurlijk wel even lachen maar het was ook intimiderend. Rustig terug zwaaiend en lachend liepen we langzaam verder.

Voordat we naar het “Victoria Monument” gingen was het tijd voor de lunch en met een korte omweg kwamen we weer langs het Haldiram Restaurant. Het was ons gisteren goed bevallen en dus zouden we opnieuw een poging wagen. Voor mij was het een Dohkla, een pittige sponzige cake met een koele rode zoete en een pittige groene saus. Heel bijzonder!

Het Victoria Momument is het toppunt van de Britse grootheidswaanzin! Met de Taj Mahal in het westen moet dit wel het tegengewicht zijn in het oosten. Het enorme wit marmeren gebouw is omgeven door een park met vier vijvers, aan elke hoek één. De 150 Rs. Entree, tegen 10 Rs. voor een Indiase ingezetene, kan voor deze streken een beetje hoog worden genoemd maar ik had het zeker niet willen missen. Helaas mag er binnen niet worden gefotografeerd dus moet ik jullie de plaatjes onthouden. Ik weet ook niet waarom er binnen niet mag worden gefotografeerd maar ik vermoed dat het met de Communistische terroristen te maken heeft die het noord-oosten van India nog steeds onveilig maken.

Het was ondertussen alweer tijd om op het hotel aan te gaan. Mijn rechtervoet speelde weer op en mijn linken knie begon pijn te doen. Ik heb te weinig gelopen de afgelopen tijd en misschien speelt het ouder worden ook wel mee. De “St. Pauls Cathedral” lag op de terugweg dus konden we die niet overslaan. Een mooi gebouw met een groot bord aan de ingang.

“Verboden te fotograferen zonder toestemming van de dominee”

Ik was nu echt teleurgesteld en ik ging vragen of het mogelijk was dat ik wel foto’s mocht maken. Helaas was het antwoord, ‘Nee!’
Omdat de dominee’s, ja het zijn er twee, met andere zaken bezig waren en dus niet aanwezig waren. Ik werd wel netjes door een vrouw te woord gestaan maar desondanks dat bleef de camera uit. Mijn advies is dan ook om deze kerk maar links te lagen liggen omdat er voldoende mooie kerken zijn in Calcutta met meer geschiedenis en bijzondere graven en monumenten.

Na een rustpauze, een uurtje of twee schrijven en de foto’s bekijken, keken we alweer uit naar het avondeten. Vandaag was het “Blue Sky Café” aan de beurt. We proberen in zoveel mogelijk nieuwe restaurants te eten en het straatvoedsel te vermijden. Jack had de vis tikka en ik ging voor de Gobi Aloo (aardappel en bloemkool) met een kip kerrie. Rijst bevalt me minder en ik eet liever een Naan brood bij het gerecht. Het was in ieder geval heerlijk!

Er is ‘s avonds niet veel te doen. Dus het Fair Lawn Hotel is de plaats om een biertje of twee te drinken. Kingsfisher Strong is hét biertje in India, iets sterker dan een gewone pils en geen kater.

Dag drie was dus ook weer een succes. En nu voor 14 Rs. met de taxi terug naar het hotel, 40 Rs. (€ 0,80) inclusief de fooi!

India: “Vrede begint met een glimlach” deel 3

Calcutta (The best Inn), woensdag 12 januari 2011

Nog in het restaurant spreken we af om op de terugweg naar het hotel nog even het “Indian museum Kolkata” te bezoeken. We hebben het gisterenavond ontdekt en het enorme gebouw schreeuwt om door ons ontdekt te worden. Mijn rechtervoet speelt weer op na de lange wandeling deze ochtend maar gelukkig staan we al snel voor het “Indian museum Kolkata”.  

Het is een enorm koloniaal gebouw en zoals verwacht komt de koelte ons tegemoet. Aan de kassa, zodra we het entreegeld hebben betaald, worden we geconfronteerd met een toch wel erg vreemde regel!
Ik wordt gesommeerd mijn camera inclusief schoudertas bij de balie achter te laten. De man lacht als een boer met kiespijn en zijn hoofd rolt rond op zijn romp als een kermisattractie. Verontschuldigend heft hij zijn armen tot op borsthoogte met open handpalmen naar het plafond. Als een heilige die zijn volgelingen verlichting belooft. Jack en ik kijken elkaar aan en kunnen niet geloven wat er zich aan de andere kant van de balie afspeelt.

Telefoons met camera geen probleem!
Pocket camera geen probleem!
Spiegelreflex camera groot probleem!

Mijn ogen speuren onopvallend de posters op de muur achter de man af of ik misschien ergens in plaatjes kan ontdekken dat camera's in het museum verboden zijn. Tevergeefs, niets, nada en nu?
Ik probeer rustig en op een zachte toon de man uit te leggen dat ik absoluut niet van plan ben om mijn dure camera met een nog duurder objectief bij hem in bewaring te geven. Zijn hoofd begint nog sneller rond te draaien alsof het nog maar met een moer aan zijn romp vast zit!
Jack haalt zijn pocket camera erbij om te laten zien dat iedereen zomaar een camera mee naar binnen kan nemen. De man is resoluut en ook Jack moet nu zijn camera in bewaring geven. Er mogen absoluut geen foto’s worden gemaakt in het museum omdat ze bang zijn dat dieven en inbrekers delen van de collectie willen stelen.
Ook begrijpelijk maar wij zijn rugzaktoeristen die helemaal niets met de internationale handel in gestolen kunst van doen hebben! Ik weeg mijn mogelijkheden, en geloof het of niet, ik heb toch wel enig begrip voor zijn argumenten. We krijgen ons entreegeld niet meer terug en uiteindelijk beslissen we om het bezoek maar af te blazen en terug naar ons hotel te gaan. Er staan uiteindelijk alleen maar verliezers aan beide zijden van de balie!
In een poging van een charme offensief leg ik mijn travelsandtroubles.com visitekaartje op de balie. De besnorde man pikt het geïnteresseerd op en tijdens het lezen staat ook nog eens zijn hoofd voor een moment stil. Zodra hij zijn ogen weer op ons richt begint ook zijn hoofd weer te rollen.
‘Zijn de foto’s voor een publicatie?’, vraagt hij.
Blij dat ik beet heb leg ik hem uit dat ik een weblog over reizen publiceer en dat de website zeer goed bezocht word door bezoekers van over de hele wereld.
‘Dan moet u een vergunning aanvragen bij het Ministerie in New Delhi’, zegt hij resoluut!
Ik begrijp dat ik verder dan ooit van mijn doel ben afgedreven en Jack word ongeduldig.
‘Maar mijn weblog is gratis en adviseert mensen over wat de moeite waard is om te bezoeken in verre vreemde landen’, slijm ik.
‘Hoeveel bezoekers van Sudderstreet kunt u elke dag begroeten?’
Hij denkt na over mijn vraag en stottert, ‘niet zo veel.’
‘Wanneer het mij via mijn weblog zou lukken om een kwart van de backpackers van Sudderstreet naar dit museum te leiden zou u daar dan blij mee zijn?’
Hij denkt opnieuw na en op zijn gezicht verschijnt een brede glimlach en zijn hoofd begint weer sneller te rollen. Toch lijkt hij nog niet helemaal over de streep te zijn getrokken. Ik trek nog een visitekaartje tevoorschijn en vraag hem of hij zijn meerdere of de manager naar de balie wil laten komen. Hij denkt diep na en het lijkt dat hij met het idee van mijn weblog aan de haal wil gaan. Wanneer zijn meerdere erbij wordt gehaald gaat die zeker met de eer strijken. Laat hij zich die kans ontnemen?
Hij neemt een statige houding aan en spreekt me vaderlijk toe, ‘maar neem niet teveel foto’s?’
Jack en ik kijken elkaar vreemd aan en bedanken hem zeer uitgebreid voor zijn begrip en medewerking. Het strikt en principieel werken zal nog wel een overblijfsel van de administratieve orde van het Britse keizerrijk zijn! 

We draaien ons om en laten ons omsluiten door de collectie in het enorme witte gebouw.  

Nu is collectie niet één van de meest interessante die ik ooit gezien heb maar de entourage, het stokoude koloniale gebouw en de horden Indiërs maken het tot een leuke belevenis. De relatieve koelte maakt ons verblijf wel aangenaam. De Indiërs zijn erg op zichzelf en een kort gesprek aanknopen is erg moeilijk. Ik krijg soms het gevoel dat we hier niet erg welkom zijn.  

Op de begane grond treffen we een enorme collectie stenen beelden aan die veelal een religieuze betekenis hebben. Een miljard mensen met twee inspirerende filosofieën. Het Hindoeïsme en het Boeddhisme.
Maar ook erotische afbeeldingen komen voorbij, we zijn tenslotte in het land van de “Kamasutra”. Het erotische boek werd samengesteld door Vatsyayana, vermoedelijk in de tweede eeuw n.C. Het behandelt tot in bijzonderheden op didactische wijze vele onderwerpen op het gebied van de erotiek. Het boek was een handleiding voor (pas)getrouwde stellen om elkaar te ontdekken en plezier te verschaffen in een tijd dat gearrangeerde huwelijken de romantiek ernstig konden verstoren. Het leert de man om de vrouw die hij getrouwd is te behagen en zo haar liefde te winnen. 

En plotseling staan we op de binnenplaats. Een schitterend voorbeeld van een tuin met Britse koloniale architectuur. Een discipline waar ik heel veel van hou en die ik uren met mijn ogen kan ontdekken. Wanneer ik mijn ogen sluit hoor ik de conservatie Britse ambtenaren praten. Dit is ongetwijfeld een administratief centrum geweest voor de “Britse Oost-Indische Compagnie”, de organisatie die handel tot in de puntjes controleerde en zorgde dat het Britse koningshuis niets tekort kwam. 

Ook in de tuin zijn er zoveel details dat je onmogelijk alles kan zien en in je opnemen.  

Eenmaal binnen beklimmen we een trappenhuis en staan we plotseling oog in oog met een Indiër die ongegeneerd zijn blaas staat te legen op de stenen trap. Een plas donkergele vloeistof zoekt het laagste punt van de natuurstenen trede op waarna het op de onderliggende trede weer hetzelfde doet. De man in kwestie verblikt of verbloost niet en verdwijnt weer in het enorme gebouw. De geur in het trappenhuis verraad dat dit niet de eerste keer is dat het gebeurt. Het lijkt de normaalste zaak in de Indiase wereld te zijn.   

Na wat oninteressante galerijen komen we bij kleurrijke maskers. Het ontbreken van de uitleg waar we naar staan te kijken maakt het niet minder mooi! Er zijn beduidend minder maskers van mannen dan vrouwen. Waarom? Ik heb geen idee.      

Wij lopen weer verder en zien opnieuw veel religieus beeldhouwwerk. Ook op de galerij van de begane grond staat veel beeldhouwwerk. Ik kan moeilijk ontkennen dat het op een moment allemaal tot een beetje teveel van hetzelfde is verworden. 

Op de galerij in de schaduw bevinden zich meer Indiërs dan binnen en Jack wijst er nadrukkelijk op dat wij de enige westerlingen zijn die we in het museum hebben gezien. Waarom? Het is best een interessant museum. 

Ik loop nog een keer de twee trappen op een foto te maken van de binnenplaats vanaf de eerste verdieping. Wat is dit toch een schitterend koloniaal gebouw. Maar helaas is dit India en het achterstallig onderhoud begint overal haar tol te eisen. 

Ik weet het niet zeker maar de laatste foto in het “Indian museum Kolkata” is die van een beeld van een vrouw met een scepter in haar hand. Koningin Victoria, Victoria Keizerin van India? Dat moet haast wel. Het Victoriaans tijdperk heeft India gevormd tot wat het nu nog steeds is. Een goed geoliede machine van bestuur onder de Engelse taal. Het latijn van het verre oosten. 

Over taal gesproken. Er is mij verteld dat op de bankbiljetten in vijftien verschillende officiële talen staat wat de waarde van het biljet is. Veel mensen begrijpen bijvoorbeeld de Romeinse 5 niet. Ze staan onder elkaar links op dit bankbiljet.
Het is al na vieren wanneer we vermoeid onze hotelkamer binnenstappen. Voor het eerst neem ik de kamer goed in mij op. Het is niet veel bijzonders en de extra kleine ramen geven me het gevoel dat we in een bunker slapen. Het internet werkt niet en ik moet dus op zoek naar de drie musketiers.
Het duurt niet lang en de wifi geeft een signaal. Maar ook komen de onderhandelingen over de hoogte van de fooi meteen weer op gang. Ik kan me niet aan de gedachten onttrekken dat ze de wifi bewust uitzetten om die op verzoek weer aan te zetten als een service voor de gasten van het twee kamer hotel.
Minder vriendelijk dan vanmorgen werk ik ze snel de kamer uit waarbij ik gegroet word door onze buren. Een jong stel met twee kinderen die aan hun accent te horen uit Canada komen. Canucks, een koosnaam voor Canadezen, zijn over het algemeen heel aardig en beschaafd en ik heb het idee dat we ze misschien nog wel ergens zullen tegenkomen.
Jack doet een dutje en ik verplaats een kleine tweehonderd foto’s van mijn Nikon D700 naar mijn MacBook. Dat is veel! Bij een gemiddelde van twee foto’s per minuut ben ik zo maar anderhalf uur bezig. En dan ook nog mijn indrukken vastleggen? Uren werk! Dus ik begin aan de hand van de foto’s mijn indrukken te catalogiseren zodat ik later een verhaal kan schrijven. Ik verwerk een tiental foto’s en schrijf een summier verslag over deze dag tot nu toe. Het hele verhaal komt later wel!
Rond zes uur verlaten we onze kamer en worden we op de gang opgewacht door de drie musketiers die direct beginnen over, u begrijpt het al, de fooi voor de geleverde service. Ik kan het even niet meer hebben en Jack trekt me aan mijn arm terug en begint te onderhandelen. Nadat ze hebben gemeld dat onze buren al een ruime fooi hebben gegeven heb ik er echt genoeg van. In het Thais maak ik Jack duidelijk dat ik helemaal niets zal geven totdat we hier de laatste nacht hebben geslapen. Jack begint hard te lachen en de monden van de drie musketiers staan wagenwijd open van de verbazing dat wij een taal spreken die zij niet kunnen verstaan. Normaal is het andersom, dan kunnen de gasten de drie musketiers niet verstaan. Met een vriendelijke ‘tot ziens’ laten we ze in totale verbazing en verwarring achter!  

Ook vandaag kunnen we moeilijk een restaurant vinden. Ik vind het vreemd, zouden ze in India veelal thuis koken? En zo komen we voor de tweede avond op rij uit bij het “Haldiram Restaurant”. Ik ga voor de noedels met twee samosa’s gevolgd door een gedeeld mierzoet dessert. Het gebruik van boter, misschien in de vorm van ghee, is goed te proeven. Het geeft wat extra smaak dat me aan Nederland doet denken. 

Na een gezellige avond in het “Fair Lawn Hotel” stappen we om kwart over tien naar buiten om vervoer terug naar het hotel te vinden. De sjacheraars staan met bosjes te wachten om niets vermoedende toeristen naar klaarstaande taxi’s te begeleiden. Als beloning ontvangen ze dan een fooi van de taxichauffeur die de fooi natuurlijk doorberekend aan de niets vermoedende toeristen. Wij hebben geen aandacht voor ze waardoor ze zich nog meer aanstellen om een fooi van de taxichauffeurs te bemachtigen. Enkele snorders staan onopvallend opgesteld om Indiërs en onwetende toeristen uit te knijpen. Jack en ik moeten hard lachen wanneer we onderhandelen over de prijs om met een oude bakfiets tot vlakbij het hotel te worden vervoerd. Het grappigste is dat we bij elk verkeerslicht de bakfiets moeten aanduwen tot een snelheid dat de trapper/bestuurder de snelheid kan behouden. Van alle alle kanten komen toeterende gele taxi’s op ons af. Uiteindelijk betalen we net zoveel als bij een gele taxi. Maar deze rit door de avond in Calcutta is onvergetelijk.  

Het is buiten erg fris en overal zitten groepjes mensen bij elkaar om zich te warmen aan kleine vuurtjes in grote conservenblikken. Een moderne auto en een antieke riksja maken een mooi plaatje in het zachte licht van de straatlantaarns. 

Een dakloze ligt te slapen met een klein bankbiljet naast zijn voet. Zullen de goden in de wind er vat op krijgen? Het leven is niet eerlijk, maar hier in India zijn ze meer gewend aan het dragen dan aan het klagen.
Het was een enerverende dag en we zijn geestelijk en lichamelijk helemaal op! 

Het is heel moeilijk om te beschrijven wat je allemaal op een dag ziet. Ik hoop dat deze foto’s je een goede indruk hebben geven van een stad als Calcutta.