China: De eerste dag in een andere wereld

Kung Ming (Chen Chung Hotel), zondag 20 juni 1999

Ondanks alle goede voornemens slaagden we er niet in om vroeg op te staan. Het was een lange nacht en ik heb heel slecht geslapen. Als er de afgelopen nacht een ding moeilijk was dan was het de luidruchtige Chinezen op de gang die de hele nacht heeft geduurd. Ik vraag me écht af wat die nachtbrakers de hele nacht hebben gedaan! We bleven ons maar omdraaien en na een dozijn pogingen om de slaap weer te vatten is het gelukkig gelukt. Het was al na de middag toen we uiteindelijk de kamer, en ons hotel verlieten voor de eerste dag in China, in Kunming welteverstaan. Op zoek naar een Chinees ontbijt.

Na een ontbijt van geroosterd brood met wat zoete stroop en een kop slappe koffie uit een snackwagen gaan we op weg naar onze eerste bestemming van deze ontdekkingsreis, het hoofdpostkantoor. We kijken onze ogen uit! Voetgangers en fietsers zover we kunnen kijken. Dit is een heel andere wereld dan Bangkok waar de luidruchtige motoren je van het trottoir rijden en de automobielen absoluut geen respect hebben voor de voetgangers. Opnieuw valt ons de relatieve stilte op. Er is hier geen lawaai maar meer een geroezemoes en geruis op de achtergrond.
De wereld om je heen ziet er bij daglicht heel anders uit dan in het donker. De horizon opent zich, verwijderd zich verder van je weg, en de enorme betonnen blokkendozen zijn onder de zon heel nadrukkelijk aan de horizon aanwezig. Opnieuw realiseren we ons dat we zeker niet op reis zijn in een ontwikkelingsland. Wellicht is China al veel verder dan Thailand? Wellicht? Het is haast wel zeker dat de economische tijger van Azië niet ligt te slapen!
Contact met de ,ontwikkelde en vrije, (Westerse) buitenwereld is voor ons nu eenmaal belangrijk. We ontdekken al snel dat we redelijk goedkoop aangetekend pakketjes naar het thuisland kunnen sturen. Belangrijk voor ons omdat Kristof dia’s maakt, en ik een enorm pakket met fotorolletjes uit Bangkok heb meegebracht, en die willen we zeker niet in China laten ontwikkelen. We hebben onze twijfels bij de Chinezen die ongetwijfeld meekijken naar wat er op onze foto’s/dia’s staat. Wij zijn absoluut geen spionnen maar weten de Chinezen dat ook? Een (onbewuste) verkeerde foto of een interpretatie van een foto kan zo maar tot een lange gevangenisstraf leiden.
De goedkope internet terminals zijn een openbaring! Snel en goedkoop, dat is toch wat een rugzakartiest wil? E-mail werkt perfect alleen het surfen over het W(orld)W(ide)W(eb) heeft zijn beperkingen. Veel westerse websites zijn niet te bereiken en zeker de westerse nieuws-websites zijn afgeschermd voor de nieuwsgierige Chinese ogen. Kris ontdekt al snel dat de website van CNN zelfs via omwegen niet te bekijken is!
De volgende bestemming is opnieuw het enorme okerkleurig gebouw, de “Yunnan Military Academy”. Nu hebben we alle tijd om rustig de tentoonstelling te bekijken van de oude foto’s gemaakt door de Franse fotograaf Auguste Francois. De CD-Rom hebben we gisteren al gekocht want alles van dat spul kost hier heel weinig en zijn de mooiste souvenirs. Het valt ons meteen op hoe rustig het is in het gebouw. Zijn er dan geen Chinezen geïnteresseerd in hun geschiedenis?
We zijn er niet eens zeker van of het wel een museum is of gewoon een tentoonstelling in een overheidsgebouw. Dat het allemaal indrukwekkend is is in ieder geval zeker. We proberen ons nog steeds een voorstelling te maken wat ons de komende weken allemaal te wachten staat. Het grootste avontuur van mijn leven tot nu toe is in ieder geval begonnen!
Op weg naar het kunstmatig aangelegde meer? Passeren we ook nog een stukje van het oude China. De minder ontwikkelde gebouwen. De werkmieren van “de Arbeiders Partij”, het voetvolk dat het vuur van de vooruitgang aanwakkert en brandend houd. Het China waar de Partij zich voor schaamt? De woningen van de hardwerkende bevolking die elke nacht hopen zich snel te kunnen aansluiten bij de uitbreidende en oprukkende Chinese middenklasse.
Na een kop sterke koffie aan het meer lopen we net voor zonsondergang onerweg naar ons hotel tegen een openlucht restaurant in een smalle zijstraat aan. We hoeven elkaar er niet van te overtuigen dat dit beter is dan een tweede avond op rij aan de knakworsten te gaan. De roestvast stalen spatel tikt onafgebroken in de stalen wok. Het meeste voedsel is onherkenbaar maar we zien een groente die heel veel lijkt op de “Morning Glory” in Thailand en gekookte rijst is universeel in heel Azië.
Het bier is in ieder geval kouder dan gisteren en uit etiketloze flessen wordt de groente op smaak gebracht. We hebben geen andere keuze en we hebben geen reden tot klagen. Behalve het eten met stokjes, bamboe stokjes die liggen te weken in een enorme gegalvaniseerde teil.
Jeugdherinneringen! In zo’n gegalvaniseerde stalen teil, voor het plastic tijdperk, werd ik vroeger door mijn grootmoeder gewassen op een vrijdagavond! De teil stond voor de loeiende kolenkachel in de woonkamer.
Bamboe stokjes worstelen voor een stel jongens uit de Lage Landen inclusief Vlaanderen. Met elke hap rijst en groenten gaat het eten met de stokjes beter. Hier in het verre Oosten zijn ze niet bekend met “de grote droge korrel”! De gekookte rijst is kleverig genoeg om met stokjes te kunnen eten en valt in je mond uit elkaar. Wanneer onze kommen gekookte rijst en de schaal met gebakken groente leeg zijn kunnen we concluderen dat het al goed genoeg onder de knie hebben. Het eten smaakt ons in ieder geval goed en we hebben ook het gevoel dat we de bezienswaardigheid voor de dag zijn van heel veel Chinezen. De rokende en rochelende in GAKO geklede kostuums troepen om ons heen kunnen hun ogen niet van ons afhouden. We zijn een echte bezienswaardigheid en attractie voor deze gewone Chinese mensen.
Kristof is een echte film-, of beter gezegd, bioscoopfanaat. In Bangkok bezoekt hij zeker vier keer per week de de enorme air-geconditioneerde “Paragon” bioscoop bij “Siam Square”. Het aanzicht alleen van de enorme Chinese karakters en posters aan de gevel van een modern nieuw gebouw brengen hem in beroering.
‘Heb je zin in een film’, klinkt het vastberaden.
Ik heb geen keuze want samen reizen is samen compromissen sluiten, dus antwoord ik met een fluisterend: ‘Ja!’
We sluiten aan in een lange brede rij die zich gedisciplineerd aan het einde splitst in twee korte rijen voor de twee loketten van de bioscoop die open zijn. We geven onze ogen goed te kost en kijken goed om ons heen. Een groot gedeelte van de Chinese jonge vrouwen/meisjes zijn niet onaantrekkelijk. Om eerlijk te zijn vindt ik ze aantrekkelijker dan de gemiddelde Thaise vrouwen die ik tot nu toe heb ontmoet. Ook hier proberen ze de westerse mode en gebruiken te kopiëren met niet altijd een goed resultaat. De “modepolitie” zou hier overuren draaien. Er wordt heen en weer gelonkt en dat geeft ons een goed gevoel.
Eenmaal aan de beurt ontstaat er een klein probleem! Een taalprobleem? Kris heeft zijn taalgids te voorschijn gehaald en besteld in het Mandarijn, de officiële taal van China, twee kaartjes voor de avondvoorstelling. We wachten even, wanneer er niets gebeurt waagt hij een tweede poging in het Kantonees, de taal die hoofdzakelijk in het zuiden van China wordt gesproken. Nog steeds gebeurt er niets en heeft de rij achter ons zich in het niets opgelost!
Ondertussen is er in de bioscoop een Chinees opgetrommeld die enkele woorden Engels spreekt. We begrijpen al snel wat het probleem is en waarom we geen kaartjes kunnen kopen om te worden toegelaten tot het avondprogramma van de bioscoop. Wat is het probleem? We mogen niet naar binnen omdat de film een Chinese soundtrack heeft en er ook geen Engelse ondertiteling is.
We kijken elkaar vol ongeloof aan. Twee volwassen mannen van de wereld die écht wel begrijpen dat ze in China zijn en de film in een andere taal is en Engelse ondertiteling zal ontbreken. Is dit de veel genoemde betutteling waar de Chinese samenleven mee wordt overstroomd?
De De taalgids van Kris heeft geen kant en klaar antwoord op dit probleem dus na veel bladeren, foutieve uitspraken, schaterlachen en elkaar verontschuldigend aankijken zijn we eindelijk op het punt aangekomen dat de medewerker van de bioscoop ons begrijpt én wij hem. Met de twee kaartjes voor de avondfilm in de hand schuifelen we met de rij mee in de richting van de zaal waar de film wordt vertoont.
We kijken onze ogen uit! Dit is nog nooit vertoont! Dit is ongetwijfeld de grootste bioscoopzaal die we ooit in ons leven hebben gezien. De achterste tien rijen bestaan uit sofa’s bevolkt door stelletjes jonge mensen die zedig rechtop zitten en elkaars handen voorzichtig vasthouden. Het is geen raketwetenschap om te weten wat daar gaat gebeuren zodra het licht in de zaal dooft!
Wij zitten op de enorm lange rijen stoelen daarvoor en zoals altijd probeert Kris uit te rekenen, Kris is een man van getallen, hoeveel mensen er in deze zaal gaan. Uiteindelijk geeft hij op omdat het in de richting van een astronomisch getal gaat. De lichten doven in de enorme filmzaal en een oorverdovend pauken getrommel kondigt de eerste beelden van de film aan.
De film gaat over krijgsheren in een ver verleden die met enorme troepenmachten elkaar bestrijden op de oneindige steppen van Noord-China. Veel gevechten met zwaarden in de schemer van de zonsopkomst en zonsondergang. Veel opwaaiend stof en oranje tinten, onherkenbare figuranten. Ik kan niet zeggen dat ik de film nog wel een keer wil zien maar de gehele ervaring in een Chinese bioscoop is er een om nooit te vergeten.
Het scherm wordt zwart en de lichten gaan plotseling weer aan. Op de sofa’s achter ons fatsoeneert de jeugd zich snel en maakt zich klaar voor een tweede sessie. Er verschijnt een dame aan de voet van het enorme witte doek met een microfoon in de hand die in perfect Mandarijn haar ongetwijfeld ingestudeerde zegje doet. Wij hebben geen idee waar het over gaat maar af en toe stijgt er een gejuich op uit de bezoekers dus wij juichen ook maar mee. Verbaasde gezichten vallen ons ten deel.
Wanneer de voordracht van de dame met de microfoon helemaal voorbij is en het tweede bedrijf van de film begint is het ons duidelijk wat er zich voor onze ogen heeft afgespeeld. Het was een loterij waarbij de bezoekers op vertoon van hun kaartje met het juiste nummer een prijs hebben gewonnen die ze na afloop van de film in de foyer kunnen ophalen.
Ik koop van een voorbij wandelende verkoper nog snel twee semi-lauwe flesjes cola en in de vallende duisternis beginnen de pauken zich weer te roeren. Na de eerst slok kijken Kris en ik, in het licht van de filmprojector, elkaar verbaasd aan.
‘Wat is dit?’ vraag ik aan Kris.
‘Raketbrandstof?’ antwoord hij.
‘De smaak komt niet eens in de buurt van cola!’, voeg ik toe.
Onze dorst blijkt tijdens de film groter dan onze weerzin tegen de smaak. Zodra de lichten aan gaan kijken we samen tegelijk naar het etiket op de flesjes die we zojuist hebben geleegd. Het duurt even voordat we zien dat het om “Cola-Cola” gaat en niet “Coca-Cola”. De Chinese versie van het wereldberoemde drankje. Een goede kopie van het etiket die veel toeristen op het eerste oog niet zullen zien. Voldaan gaan we terug naar ons hotel. Ik ben moe en hoop dat ik nu wel goed kan slapen. Morgen een nieuw avontuur in dit enorme land.sp;

China: Een nieuw avontuur

Kung Ming (Chen Chung Hotel), zaterdag 19 juni 1999

Ik kan niet zeggen dat ik treurig ben omdat we Thailand hebben verlaten. Na enkele weken wordt het me allemaal weer teveel en komt het recht op je af en slaat het hard in je gezicht. Het voelde als een ontsnapping uit de vriendelijke drukte van Thailand. Maar we gaan naar China, het drukst bevolkte land op deze aardkloot! Zal het een verandering zijn? Zal het voor de komende weken een verbetering zijn?
Het is nu ook weer ongewoon druk op de kleine internationale luchthaven van Bangkok. Het wordt tijd voor een uitbreiding van de luchthaven maar dat is onmogelijk. De oude luchtmachtbasis ligt ondertussen midden in de bebouwing van het steeds verder uitdijende Bangkok. Op “Don Muang International Airport” vertrekken we met de Singaporese Luchtvaartmaatschappij “Silk Air” naar Kunming, de hoofdstad en grootste stad van de zuidwestelijke provincie Yunnan in de Volksrepubliek China.
Aan boord zijn opvallend weinig Chinezen, er zitten hoofdzakelijk Thaise, Singaporese zakenmensen en een handjevol toeristen in het kleine vliegtuig. Ik ben alleen maar druk met mezelf. De drie avonden voorafgaand aan ons vertrek uit Bangkok heb ik mij ruimschoots tegoed gedaan aan grote koude flessen Chang Beer en té pittige Thaise maaltijden met té weinig rijst. Ik weet tenslotte niet wat me in China voor maaltijden staan te wachten. Mijn darmen gaan tekeer als een betonmolen en ik realiseer met dat ik tijdens de twee uur durende vlucht naar Kunming het veel te krappe toilet aan boord zal moeten vermijden. Of gewoon niet aan toegeven aan de krampen omdat de weinige toiletten in het kleine vliegtuig ook nog eens bijna altijd bezet zijn.
We hebben de vlucht overleefd en het eerste dat ons op de luchthaven in China opvalt zijn de enorme borden en vaandels die de chinezen waarschuwen voor de gevaren van het HIV-virus. Op de begeleidende foto’s staan alleen maar westerlingen afgebeeld en dat geeft mij een slecht onderbuik gevoel. Kris en ik schuifelen in de lange rij langzaam naar de balie van de immigratiedienst.
We weten dat we de juiste visa in Bangkok bij de Chinese ambassade hebben gehaald maar we arriveren op een enkele reis vanuit Bangkok. Het blijft onzeker of dat de beambte van de immigratie ons verhaal zal geloven dat we met de trein en de bus richting Hong Kong gaan om van daaruit onze reis door Zuidoost-Azië te vervolgen. Het wordt waarschijnlijk zijn persoonlijke beslissing of we China binnen mogen óf niet.
De beambte met de veel te grote pet is meer dan vriendelijk en het enige ongemakkelijke moment dat we ervaren is wanneer hij vraagt wanneer we de laatste keer een HIV-test hebben ondergaan. Kris en ik kijken elkaar vol ongeloof en ook een beetje beangstigend aan.
‘Never’, hakkel ik.
‘I have no reason for a test!’, vervolgd Kris zelfverzekerd.
De beambte denkt toch niet dat twee samen reizende mannen automatisch homoseksueel zijn? Er komen twee formulieren tevoorschijn die in het Chinees én in het Engels zijn. Het is een verklaring dat we niet besmet zijn met het HIV-virus en dat we ook niet verwachtten dat te gaan verspreiden. Nadat we de formulieren naar waarheid hebben ingevuld en ondertekend kijk ik over mijn schouder naar de lange rij wachtenden achter ons. Het kwartje valt meteen! Hier in China heb je respect voor de ambtenaren van de overheid!
De grote rode stempel komt met een oorverdovende klap neer op het formulier en in onze paspoorten. We zijn geaccepteerd en kunnen het enorme land binnen, het avontuur is nu echt begonnen! De eerste taak die we hebben nu we de immigratie hebben gepasseerd is het wisselen van ons harde Amerikaanse Dollars.
Ook de wisselkantoren staan hoogstwaarschijnlijk onder de controle van de grote broeder in Beijing. We hoeven ons dus geen zorgen te maken dat we een slechte koers krijgen want waarschijnlijk is die in China overal door de overheid opgelegd en daardoor ook overal hetzelfde. Het communisme heeft ook haar voordelen over een vrije markt!
Met een bundel vreemde bankbiljetten zoeken we onze weg naar de uitgang van de aankomsthal. Hier wacht ons een zeer aangename verrassing! Het is hier stil. Opvallend stil! Geen opdringerige taxi- en Tuk-Tuk-chauffeurs. Ook ontbreekt het verkeerslawaai met als resultaat een zeer aangename stilte in een stad van meer dan drie en een half miljoen inwoners.
Kris heeft zijn huiswerk al gedaan en bus 52 naar de stad stopt bijna voor het hotel dat hij heeft uitgezocht in de “Lonely Planet”, de bijbel voor de moderne reiziger. Het is een hotel dat een vergunning heeft om buitenlanders onderdak te mogen bieden. Niet elk hotel mag dat om de naam van China als opkomende tweede wereldland niet te verstoren en door het slijk te halen. De kwaliteit van de geboden service moet voldoen aan de westerse standaard en wordt zeker streng gecontroleerd.
Het hotel is oké voor USD 11,- per nacht voor twee personen. Nadat we een stapel papieren aan de balie hebben ingevuld en onze rugzakken in de kamer hebben achtergelaten gaan we, ondanks onze vermoeidheid, meteen op stap. We zijn tijdens de rit van de luchthaven naar het hotel erg onder de indruk geraakt van wat we allemaal in de eerste minuten hebben gezien.
We grijpen een gratis EXPO-toeristenkaart van Kunming van de receptiebalie en stappen een nieuwe wereld binnen. Nee, dit China is absoluut geen ontwikkelingsland! Hoogbouw met glazen bekleding, neon verlichting en moderne winkels met een mooi en breed assortiment. Wanneer we uit nieuwsgierigheid een supermarkt betreden moeten we samen hard lachen om de kilo’s boodschappen die we uit Bangkok hebben meegesleept. In deze supermarkt is gewoon alles te koop!
We passeren een enorm okergeel gebouw, het blijkt de Yunnan Military Academy te zijn. De Yunnan Military Academy is opgericht in 1909 en opgeheven in 1935 tijdens de 2e Chinese-Japanse oorlog, dus van ver voor de revolutie onder Mao. We zijn onder de indruk van deze mooie en plaatselijk ook zeer schone stad. Waarschijnlijk heeft ze wel een facelift gekregen wegens de komst van de EXPO-tentoonstelling die we de komende dagen ook nog gaan bezoeken.
Binnen een uur hebben we de eerste VCD’s gekocht. Video-CD’s met de beste beelden en toespraken van de grote leider “Mao Zedong”. Én de eerste Star Wars film inclusief Chinese ondertiteling. De magen beginnen te knagen en in een ondergrondse winkelgalerij schuimen we de winkels af naar herkenbare snacks. We moeten tenslotte wat eten. We komen terecht bij een snackwagen waar enorme knakworsten worden gegrild. Dikker dan een duim en zeker een voet, dertig centimeter, lang! We kiezen allebei een enorme worst die na het grillen ruim met gemalen chilipepers worden bestrooid. Sauzen zoals wij ze kennen zijn hier helaas nog onbekend. De worsten smaken ons goed, het vult de hongerige magen maar we realiseren ons dat we de komende weken niet op deze worsten alleen kunnen overleven.
Op de terugweg naar ons hotel valt het ons meteen op dat er opvallend weinig (kleine) restaurants in onze omgeving zijn. In de Lonely Planet zijn wel restaurants vermeld maar die zijn zo enorm groot dat we er in zouden verdwalen. Twee honderd tafels met elk meer dan vier stoelen lijkt de norm in Kunming. Uit eten gaan lijkt alleen voor speciale en belangrijke gebeurtenissen. Ondanks onze kleine taalgidsen en de belangrijkste Chinese woorden in de Lonely Planet zijn we onzeker over de taal-barrière die er kan zijn in deze enorme restaurants. Ook zijn ze enorm ver weg zodat we in het donker, en met het openbaar vervoer, op zoek moeten. Willen we dat wel?
Tijdens de middagrust, het wachten en diep nadenken op de redelijk comfortabele hotelkamer komen we tot de conclusie dat ook hier in China ’s avonds misschien wel open lucht restaurants worden opgebouwd op de brede voetpaden langs de straat.
Helaas kunnen we tijdens onze eerste rondgang ’s avonds niets van onze gading vinden dus gaan we weer op zoek naar een knakworst verkoper. De volgende snackwagen heeft een breder assortiment maar ook onherkenbare snacks. Het moet maar! De maag is de baas vanavond en zonder een woord te zeggen wijs ik een grote dikke knakworst aan gevolgd door twee snacks gekleed in een jasje van deeg. Knetterend en spetterend verdwijnen ze in een enorme wok gevuld met kokendhete olie. Deze keer wordt er ook wat fijn gesneden knoflook over gestrooid. Ze smaken ons goed.
Een kleurrijke fontein accentueert de vooruitgang en de moderne stad. De eerste indrukken van China zijn in ieder geval goed en we hebben geen enkele twijfel meer dat wij het hier ook enorm naar onze zin zullen hebben.
En stukje verderop zitten Chinezen op kleine plastic krukjes aan lage houten tafeltjes te roken en bier te drinken. Dat laatste, daar heb ik ook wel zin in. Het blijkt een misstap te zijn! Het bier is bijna lauw, de glaasjes zijn erg klein en de smaak is te verwaarlozen na de sterke smaak van het Thaise Chang Bier. Ik zal in China wel minder bier gaan drinken en zo ook enkele kilootjes om mijn middel verliezen.
De reisdag was een dag met vele verrassingen en doodop zoek ik mijn bedje op. We zijn blij dat we deze stap hebben gezet, dat we voor deze bestemming hebben gekozen en we voelen ons nu al een beetje thuis in dit enorme land. Welterusten!

Cambodja, Wordt vervolgd!

Er zijn nog meer verhalen over deze reis, ze worden in de toekomst gepubliceerd.