Portugal: Terug naar Portugal

Elvas (naast het aquaduct)

Boven mijn hoofd hoor ik zachtjes snurken, buiten is het nog donker en de koffie pruttelt in de mokkamaker. Het beeldscherm van mijn MacBook komt tot leven en toont de datum. Vrijdag de dertiende januari tweeduizend en zeventien! Vrijdag de dertiende? Ik dacht dat we die gisteren al hadden gehad!
Hoewel er na de problemen van gisteren maar weinig uit mijn hoofd op het beeldscherm komt voel ik me toch goed. De koffie smaakt me prima en zodra de kleine wakker is zal ik een ontbijt maken. NPO radio2 op de achtergrond en filosofische gedachten in mijn hoofd. De oorzaak van de problemen zijn duidelijk maar worden, zoals een doorsnee mens altijd probeert, aan de kant geschoven.
We beginnen vandaag weer met een schone lei na het ontbijt gaan we weer op pad. Terug richting Portugal, terug richting “Elvas” Presley, zoals Lyka het nog steeds noemt. In Cáceres doen we eerst een Lidl aan, veel boodschappen, vooral bier en wijn, die zijn namelijk een stuk goedkoper in Spanje. Ook de dieselolie scheelt twintig cent per liter dus wordt de tank ook nog een keer tot aan de rand gevuld.
Met een muziekje op de achtergrond en een glimlach op ons gezichten rijden we over precies dezelfde weg terug naar Portugal. Het is een leeg, verlaten, eentonig, maar ook mooi landschap met onwillekeurig verspreide grote ronde rotsblokken als een knikkerspel van de reuzen. Toch gaat het me toch snel genoeg vervelen en ga ik op zoek naar een andere route. Ik weet dat het niet mag, maar onder het rijden op de verlaten weg tussen Cáceres en Badajoz kies ik voor een onlogische route die ons sneller naar Portugal brengt. De wegen worden smaller en wij zijn nog steeds in vrede. De rust werkt ook op ons in!

Bij “Alburquerque” kijken we elkaar aan en zijn het gelijk met elkaar eens. Het kasteel op de top van een heuvel is uitnodigend, maar de problematische ritten door smalle straatjes en de overdosis kastelen die we in de afgelopen weken hebben gezien laat ons besluiten om maar verder te rijden.

Deze beslissing staat haaks op wat we besluiten wanneer we het “Ermita De Carrión” zien. Het is weer tijd voor een pauze en dan is een korte wandeling op een verlaten plaats altijd welkom om even de benen te strekken.
Twee boeren zijn bezig om een hek rond een weide te repareren. Een tiental schapen staan schaapachtig te kijken naar de werkzaamheden. Meteen begrijp ik de uitdrukking en moet voor een moment aan de vaderlandse politiek denken. Schapen die volgen.
De oudste van de twee mannen stapt op onze camper af en begint in een voor mij onbekend dialect te ratelen. Ik kan niets anders doen dan vriendelijk knikken en mijn schouders ophalen terwijl ik nog achter het stuur zit. Met een vriendelijke glimlach, er komen enkele vergeelde tanden tevoorschijn, wijst hij met knokige kromme, met dik eelt bedekte, vinger richting een vlak stuk terrein voor de trappen naar het witte gebouw. Pas wanneer hij een grote oude roestige sleutel tevoorschijn tovert begrijp ik wat hij bedoeld. Hij heeft de sleutel en kan ons binnen laten om het “Ermita De Carrión” te bezichtigen.

In het begin van deze reis had ik twijfels om zomaar overal naar binnen te stappen. Je moet tenslotte, uit beleefdheid, een bijdrage doen aan alle culturele schoonheden die je bezoekt. Dat kan ik een land als Spanje of Portugal elke dag flink in de papieren lopen.
We worden binnen in het gebouw, waar het erg donker is tot de oude man de lichtschakelaars omzet, ontvangen door een overweldigende glans van goud. In dit “Ermita De Carrión” huist de beschermheilige van het ommuurde stadje waar we net langs zijn gereden. De oude boer volgt ons als een schaduw!
Het doel van een “Ermita” (een woning van een heremiet of kluizenaar) ontgaat me nog steeds terwijl het doel van een kerk natuurlijk wel duidelijk is.

Schitterende religieuze kunstwerken bevolken het sobere witte gebouw.

Na dit meer dan welkome bezoek gaan we weer rustig verder. Het wordt alweer laat ondanks we een uur in de tijd zijn terug gegaan! De rustige wegen spiegelen zich in de cabine van de “oude Dame”. Na de hectische dag van gisteren zijn wij ook weer geheel rustig.

Hoewel we steeds uit hebben gekeken naar een leuk plekje om te lunchen duurt het tot half twee voordat we een plekje hebben gevonden. Een mooie plaats aan een stuwmeer! De lunch van vers brood met diverse gedroogde worst en sardines in tomatensaus smaakt uitstekend.
Het was ons oorspronkelijke idee om hier, het is ècht een schitterende plaats, de nacht door te brengen. Tijdens het eten schud de camper stevig heen en weer in de harde wind. We staan geheel onbeschut en de wind heeft vrij spel over het water van het stuwmeer. Het lijkt ons ook dat de kracht van de wind langzaam toeneemt. Een korte blik op het internet bevestigd dat. De wind zal de komende dagen kouder en krachtiger worden! Een noordwester storm is op komst met zelfs kans op sneeuw. Na het eten gaan we dus weer verder, op zoek naar een plaatsje voor de nacht.

Voor de tweede keer lijkt het dat we een fantastische plek hebben gevonden. Eerst een bakkie koffie en dan een korte verkenning van de omgeving. En die verkenning valt tegen en geeft een duidelijk signaal dat dit op het eerste gezicht zo mooie plekje! Op en rond de mooie natuurlijke parkeerplaats langs deze stille landweg is het een bende. Zwerfvuil, lege blikjes van sport- en energiedrankjes liggen naast gebruikte tissue’s en dichtgeknoopte condooms. Het is me al snel duidelijk wat zich hier na zonsondergang afspeelt en daar wil ik niet bij aanwezig zijn. Lyka vindt het vreemd dat ik opnieuw wil verkassen! Een korte uitleg van wat ik buiten heb aangetroffen en ze stemt in met ons aanstaande vertrek.

Veel mogelijke overnachtingsplaatsen zijn er niet langs de weg naar “Elvas”. Er is een bouwwerk op een top van een heuvel maar daar zal de wind nog harder waaien! Dus het wordt “Elvas”. Zodra we over de heuvelrug zijn gereden en “Elvas” in de verte zien liggen valt het enorme aquaduct op.
Ver hoeven we niet te rijden. Naast het aquaduct is een enorme parkeerplaats aangelegd voor het verkeer dat bezoekers van heinde en ver naar deze oude stad brengt. Het is een schitterende rustige plaats. We nemen een plaatsje in aan de verre grens en hebben alle privacy voor zover we die zoeken.

Voor het eten maak ik nog een korte wandeling langs het aquaduct en het valt me op dat er nog steeds campers arriveren. Ik tel zeven verschillende nationaliteiten! Het is een heel mooi plekje.
De ovenfriet, bij gebrek aan de uitverkochte potato wedges, gaat niet zo goed in onze oven. Maar bij gebrek aan wat anders eten we het toch maar, wat er over is gaat meteen, nog diepgevroren, in de vuilniszak. Gelukkig zijn de steaks wel mals en zij redden de avondmaaltijd.
Het is in de camper weer net als twee dagen geleden. Pais en vree! Onbegrijpelijk dat een kort moment van onbegrip tussen twee mensen zo uit de hand kan lopen. Onze reis gaat weer verder!

Spanje: Een dag om snel te vergeten!

Cáceres (Camping Caceres)

Wanneer ik ruim drie weken later dan de bovenstaande datum dit verhaal zit te schrijven, naast de warme kachel, in Zaltbommel lijkt het wel of er al maanden voorbij zijn gegaan. We zijn al lang thuis maar ik schrijf nog steeds over onze mooie reis naar het zuiden. Ik roer in mijn herinneringen en kijk naar de foto’s. Een foto plaatst me vaak weer op de plaats en de tijd wanneer die foto werd genomen, de herinneringen komen zo weer in me boven.

Na het meningsverschil van gisterenavond heb ik niet zo goed geslapen. Buiten was het ook nog onrustig op deze ogenschijnlijk rustige overnachtingsplaats. In het veld naast ons, onder de olijfbomen, grazen schapen waarvan enkele bellen om de nek hebben. En die bellen speelden de hele nacht als een vals carillon. Een volle maan hangt onheilspellend boven het Portugese platteland.
In stilte bekijk ik de foto’s van gisteren en schrijf korte passages in de verhalen van enkele dagen geleden. Na al die dagen, weken, maanden onderweg, komt de slijtage. Je weet uit ervaring dat die komt en elke ochtend moet je jezelf weer opladen om met hetzelfde enthousiasme de nieuwe wereld tegemoet te treden. Ook bij Lyka zijn de donkere wolken opgetrokken en met een opgewekt humeur beginnen we aan het ontbijt. Het is opmerkelijk hoe gemakkelijk het leven onderweg weer wordt. Vandaag gaan we weer verder landinwaarts en ons doel voor vandaag is Elvas. Een oude vestingstad met een UNESCO status.

Maar voordat we richting Elvas gaan moeten we eerst een stukje de andere kant op om een achttienhonderd jaar oude Romeinse brug te bekijken. De brug ligt in een rustig vergeten dal ver van de bekende wegen. Het is een van de best bewaard gebleven Romeinse bruggen in deze omgeving. Het dorpje dat op weg naar de brug ligt kan maar met moeite worden doorkruist. Smalle straatjes en uitstekende balkons maken het een avontuurlijke tocht. Ik ben doodsbang om met de alkoof een balkon te raken en we hebben ècht vier ogen nodig om ons veilig door het dorp te loodsen. Gelukkig is het verkeer hier op het platteland niet zo druk.

De brug wordt nog steeds gebruikt! Hoewel het maximale gewicht nu op 5 ton (5000 Kg) is gesteld. Mijn gedachten dwalen af en ik vraag me af of de “Martinus Nijhoff Brug” voor de bewoners van Zaltbommel “de Bommelse Brug” in het jaar 3800 ook nog dagelijks door voortuigen zal worden overgestoken. Lyka blijft achter in de camper want ze heeft de Romeinse bruggen nu wel gehad.
‘Allemaal hetzelfde!’, mompelt ze, en misschien heeft ze ook wel een beetje gelijk.
Voor mij, als oude romanticus, zijn ze nog steeds bijzonder. De Romeinen, het volk dat Europa verenigde en beschaving bracht. Wegen aanlegde en bruggen bouwde. Volkeren onderwierp en tegelijk verenigde. Ik heb een zwak voor die Romeinen!
En dan gaan we op weg naar Elvas!

Hoe het kwam, òf wat de aanleiding was weet ik niet maar als een vonk in een vat met gas in de juiste mengverhouding met zuurstof ontploft de sfeer in de cabine van de camper. Ik ben meteen verdoofd en verward. In de stilte na de uitbarsting van emoties besluit ik impulsief en eenzijdig om richting huis te gaan. Het zit er op! Het was een mooie reis en laten we dat dan in onze herinneringen ook zo houden? De smaak van de kauwgom is verdwenen en laten we de smakeloze gom dan maar uitspuwen.
De radiozenders komen en gaan, iedere stad heeft in Portugal zijn eigen FM radiostation. Ook zo’n antiek monument, FM-radio! We moeten van onze bestuurders allemaal aan de DAB+, een haperende slecht functionerende uitzendstandaard die de radio misschien wel voorgoed zal vermoorden.
We rijden en rijden door het droge dorre Spaanse landschap, alleen onderbroken door het volgooien van de brandstoftank en een bliksembezoek aan een Spaanse Lidl. We passeren enkele schitterende, veelal op heuveltoppen gelegen, kastelen en burchten die ik graag had willen bezoeken. Maar de sfeer is weg en de stilte, met een voelbaar spanningsveld, ligt als een donkere deken over ons heen.
Met topsnelheden tot 85 Km/u gaat het natuurlijk niet zo heel snel en voordat ik het weet is het al voorbij drie uur en vindt ik het tijd om een camping voor een douche en de nacht op te zoeken. Zonder overleg! De stilte overheerst nog steeds in ons kleine verblijf op wielen. Het is als de stress bij ratten die leven in een overbevolkt terrarium. We bijten van ons af en proberen zoveel mogelijk eigen ruimte op te eisen doormiddel van agressie.

Met een kleine omweg belanden we op “Camping Cáceres” in Cáceres. De camping is met € 23,00 tot nu toe de duurste camping van deze reis maar daar krijg je wel wat voor terug! Terwijl Lyka in stilte haar spullen bij elkaar zoekt om te gaan douchen laat ik de tv naar de beschikbare kanalen zoeken. Tot mijn grote, een tevens aangename, verbazing kom ik op het Nederlandstalige kanaal van BVN uit. En ook een hele rits van engelstalige BBC kanalen kunnen me wel bekoren.
‘Waar zijn de douches?’, verbreekt ze de stilte.
Zonder een woord te zeggen wijs ik naar het kleine gebouw naast de camper. Lyka kijkt me verbaast aan, alsof ik een flauwe grap maak. Nee, serieus, dat is ònze douche en wc! Op deze camping heeft elke staanplaats een privé badkamer! Met een spoor van een glimlach verlaat ze de camper.
Acht foto’s voor vandaag! Daar ben ik dus ook zo klaar mee. Met een muziekje op de achtergrond probeer ik wat te schrijven maar ook dat is moeilijker dan ik had gehoopt. Ik zit emotioneel op slot en begrijp er eigenlijk geen bal van wat er vandaag is gebeurd. Dus dat schrijven laat ik ook maar voor wat het is. Ik trek een blikje bier open, ik weet dat alcohol niets oplost maar het maakt de stilte wel dragelijker, en ga rustig op de bank liggen. Mijn gedachten proberen zich te ordenen als data in een computer. Er komt uit de chaos maar een conclusie: “We zijn op weg naar huis!”
Lyka betreed zingend en neuriënd, met de natte handdoek als een tulband op haar hoofd, de camper. Ik ben verbaasd, het douchewater heeft het slechte humeur van haar afgespoeld? Voorzichtig probeer ik haar te benaderen, ik weet dat een overhaastte òf onverwachte benadering tot een catastrofe kan leiden.
‘Wat eten we vanavond?’, vraagt ze opgewekt.
Mijn klomp is gebroken! Ik ben verbaasd en blij!
‘Ehhh, dat weet ik nog niet!’
Ze kijkt me verbaasd aan met een blik van: Je weet toch altijd een goede maaltijd op tafel te toveren!
In het gesprek dat volgt wordt de lucht geklaard en we moeten hard lachen om de misverstanden en communicatie stoornissen die hebben geleid tot ons gedrag van vandaag. Naar huis? Ben je nu helemaal gek geworden? Wat moeten we met dit weer in januari in Nederland doen? Nee, we gaar morgen terug naar Portugal en vervolgen onze ontdekkingsreis van het Iberisch schiereiland!

Ik ben geestelijk afgepeigerd en Lyka besluit om me maar eens wat werk uit handen te nemen. Ze maakt vanavond een Filippijnse specialiteit! Omelet met haring in tomatensaus op witte rijst. Het mag dan een beetje karig lijken, en de verse groente ontbreekt, maar voor mij is het een heerlijke afwisseling. Ik sip van mijn ijskoude biertje en geniet van de simpele Filippijnse arbeidersmaaltijd.
We kijken samen een film en besluiten de strijdbijl te begraven. Morgen gaan we terug, morgen gaan we naar “Elvas Presley” zoals Lyka het schertsend noemt. Dit is een dag om snel te vergeten!

Portugal: Slimme jongens die Romeinen

Núcleo Museológico de S. Cucufate (op de parkeerplaats)

Er broeit iets in de camper. De tijd tussen de momenten dat we elkaar in de haren willen vliegen word steeds korter en vandaag is zo’n dag dat Lyka met haar op haar tanden de trap af komt. De iPad en Samsung Tab komen meteen tevoorschijn en de spelletjes beginnen. De grote stilte is aangebroken. Hèt moment voor mij om maar eens boodschappen te gaan doen bij de Aldi supermarkt die we gisteren hebben gezien.
Zonder een woord te wisselen kleed ik me aan en vertrek met de HEMA rookworst boodschappentas naar de winkel. Een boodschappenlijstje is vandaag niet nodig, improviseren en overleven is vandaag de kunst. Wanneer ik een klein uurtje later weer terug in de camper kom zit ze met de iPad in haar handen met haar hoofd te schudden alsof ze Parkinson heeft. Mijn boosheid en teleurstelling is tijdens de wandeling en het boodschappen doen van me afgegleden. Laat ook maar, ieder zijn ding.
Lang heb ik niet de tijd om de boodschappen op te ruimen want mevrouw moet, tussen de spelletjes door, worden gevoerd. Het verse brood voor het ontbijt komt op tafel en in stilte eten we wat van de heerlijkheden die Portugal te bieden heeft. Lang duurt het niet want nog voordat ik klaar ben begint een volgende sessie van het weldadig verdelgen van fantasiefiguren op het internet. Het wordt, ondanks mijn beste voornemens, me al snel teveel! Ik grijp mijn camera en ga nog maar een stukje in de frisse buitenlucht wandelen. Er zijn wat leuke authentieke dingen die ik misschien kan fotograferen voordat ze voor de eeuwigheid verloren zijn gegaan.

De gemeenschappelijke wasruimte uit 1868 in haar wit en azuurblauw is een plaatje. Hier kwamen al honderd en vijftig jaar geleden de vrouwen uit het dorp bij elkaar om gezamenlijk de was te doen en de laatste roddels uit te wisselen. Ik zie het al voor me! Kinderen rennen rond de rokken en de grauwe katoenen kledingstukken kletsen op het nieuwe graniet. Geen elektriciteit dus alleen het daglicht als tijd om de huiselijke verplichtingen te vervullen. Het daglicht werd in die tijd nog optimaal gebruikt!
Wanneer ik voor de tweede keer bij de camper terugkeer is de stemming al een stuk beter. Misschien wordt ik tussen de spelletjes door wel gemist? We maken alles gereed om te vertrekken naar “Ferreira Do Alentejo” waar een speciale kapel is die je niet mag missen wanneer je hier in de buurt bent. De route voor vandaag gaat verder heb binnenland in. We hebben voor nu genoeg van de kust. Het is er heel erg mooi maar er zijn ook opvallend veel campers. Vanaf gisteren zijn ze zeldzaam geworden en dat bevalt me prima. Hoe ouder ik wordt des te meer stel ik de eenzaamheid op prijs. Grote drukten wil ik het liefst vermijden en een direct gevolg is dat we maar weinig steden bezoeken. Dat komt misschien wel een volgende keer.

De kapel is op zijn minst opmerkelijk, maar wat nog opmerkelijker is zijn de mensen in het binnenland. De lokale bevolking, de klederdracht, de gezichten, de grote gouden Creolen, de gouden tanden en donkere gezichten. Als ik niet beter wist dan zou ik denken dat ik tussen zigeuners in de Balkan terecht was gekomen. Het is indrukwekkend maar tegelijk ook intimiderend. Etnisch profileren geeft me een gevoel dat ik elk moment aangevallen of beroofd kan worden! Vanzelfsprekend is dat flauwekul want die mensen zijn net zo verbaasd om mij te zien als ik hun. Zo zie je maar dat etnisch profileren een gevaarlijk wapen kan zijn.
Snel terug naar de camper en weer op pad. We gaan verder het binnenland in op weg naar een stuwdam met een mooie picknickplaats en misschien wel een plaats om te overnachten. Het blijkt een schitterende plaats en de lunch smaakt uitstekend. Voor een moment heb ik zelfs de hoop dat de tablets onder de tafel blijven maar nee. Voordat we kunnen vertrekken dienen er eerst nog enkele vijanden te worden vermoord en bevriende stammen te worden geholpen in een oorlog tegen andere spelverslaafden over de hele wereld. Het ergste is dat de spelers ook nog met elkaar kunnen communiceren en zo smeden ze een hechte band tussen de spelers. Ik laat het maar voor wat het is en wacht buiten in warme winterzon totdat we eindelijk kunnen vertrekken.
“Pisões Roman Villa” is de volgende halte. Overblijfselen van een oude Romeinse villa met enkele van de mooiste behouden mozaïekvloeren in Portugal. Ik hoop dat ik Lyka’s interesse opnieuw kan wekken zodat we eindelijk van die rotspelletjes af zijn. In alle stress mis ik de afslag naar de villa en in het reisboekje lees ik dat er een paar kilometer verderop ook een alternatieve weg is. Zonder een woord te spreken verlaat ik de asfaltweg en rij de bewegwijzerde zandweg op. De weg had beter kunnen maar ik heb ze de afgelopen tijd ook wel slechter gehad.
Totdat we voor een strook modderwater van een meter of twee breed komen te staan die onpeilbaar diep is. Er zijn maar weinig donkere wielsporen zichtbaar zodat ik weet dat er maar weinig voertuigen de doorsteek wagen. Er zit dus niets anders op dan te draaien op de smalle zandweg. Dat blijkt dan ook nog eens moeilijker dan ik had gedacht. De rekensom van de draaicirkel van de camper en de breedte van de zandweg is erg ingewikkeld en maar moeilijk op te lossen. De uitlaat neemt een hap aarde uit de dijk langs de weg en ik ben allang blij dat er niets is afgebroken. Mijn zin om de villa te bezoeken is over! Terugrijden is voor vandaag geen optie dus gaan we maar verder naar de volgende Romeinse overblijfselen die bewaard zijn gebleven.

“Núcleo Museológico de S. Cucufate (op de parkeerplaats)” is een hele mond vol maar wel de moeite waard. Het zijn de overblijfselen van een enorme Romeinse boerderij die na het vertrek van de Romeinen verschillende verbouwingen hebben ondergaan en enkele keren hun bestemming hebben gewijzigd.
Er zitten twee verveelde twintigers achter de kassa met elkaar te praten. Ik weet haast zeker dat we vandaag de eerste bezoekers zijn. Het toerisme in het winterseizoen staat op een heel laag pitje en waarschijnlijk zijn het ook nog eens banen geschapen met subsidiegeld van de Europese Unie.
Ze weten me over te halen om de ruïnes nog vanmiddag te bezoeken. We hebben tenslotte nog voldoende daglicht over! Ze hebben gelijk, we bezoeken nu nog de ruïnes en gaan morgen weer verder.
Mijn vrouw zit alweer in “cyberspace” en jaagt op fantasievijanden terwijl ik terug in de tijd wil gaan om te zien hoe de Romeinen achttienhonderd jaar geleden dit deel van Portugal bewerkten en bewoonden.
‘Effe wachten!’, totdat ze klaar is met spelen, is aangekleed en opgemaakt.

Ik betaal slechts zes euro kunnen we naar binnen, we krijgen geen toegangsbewijs en dat trek een wenkbrauw bij me omhoog, de ruïnes zijn indrukwekkend. Wat me altijd het meeste van de Romeinen intrigeert zijn de baden. De Romeinen hadden in elke respectabele villa een serie van koude en warme baden. Inclusief aquaducten om vers water aan te voeren en rioleringen om het gebruikte water weer af te voeren. Zelfs loden waterleiding werd tweeduizend jaar geleden al gebruikt!

Een gedeelte van de verlaten boerderij is later door de Christenen gebruikt als kapel. Nadat de islamitische Moren dit gedeelte van Europa in bezit namen. Mooie oude fresco’s zijn de stille getuigen van deze periode. We kunnen alleen maar blij zijn dat de moslims uit die tijd niet zo vernielzuchtig waren als de moderne jihadisten.

Bij terugkomst in de camper is het al kwart over vijf en we staan niet eens op zo’n slechte plaats. Zonder Lyka te raadplegen beslis ik om de nacht maar hier te blijven. De zon gaat onder en de enkele verdwaalde lantaarnpalen langs de weg gaan aan. Voor mijn gevoel staan we goed hier vannacht.

Toch eindigt deze avond in mineur! Mijn experiment met de romige noedels met garnalen en mosselen valt niet goed uit en, terwijl niet eens zo slecht is, het Lyka in zijn geheel haar niet bevalt vervallen wij in een eindeloze haast kosmische stilte. Het zaad dat vanochtend werd gezaaid is vanavond gekiemd. Mijn bloed kookt maar ik blijf rustig en kijk een film. Het zijn de kleine problemen die een relatie spannend maken.