Filippijnen: Verandering van spijs

Angeles City (Walkabout Hotel (Poolside 01)

De vijfde week begint bijna en we zijn vandaag verplaatst. Het was een vreemde verplaatsing! Door het oneindige rusten, met de mediterende invloeden, had ik niet veel zin om op pad te gaan. Ik verbaasde mezelf dat ik liever tijd in de rust van het niets wilde doorbrengen dan een nieuw hoofdstuk aan ons verblijf in de Filippijnen toe te voegen.
Eenmaal in de tricycle, in een ongelukkige houding gewrongen met pijn in de nek, kreeg ik alleen maar meer twijfels. Het had niet veel gescheeld of we waren gewoon uitgestapt en terug naar “Mamsi Homestay” gegaan. Way is er in hemelsnaam met me aan de hand? Is het reisvirus in me gestorven en ben ik weer beter? Kan ik geen nieuwe uitdagingen en/of bestemmingen bedenken òf vinden? Nee, geen van die beiden maar een klinklaar antwoord had ik ook niet op deze nijpende vraag.
De tweede etappe ging in een Jeepney waarvan het dak wel twintig centimeter hoger had mogen zijn! Opnieuw moest ik mezelf in onmogelijke bochten vouwen om niet bij elke hobbel in het Filippijnse wegdek, en dat zijn erg heel veel, mijn hoofd te stoten tegen het dak of de reling die tegen het plafond was gelast. En om het allemaal nog onaangenamer te maken waren de ogen van de chauffeur zo slecht dat hij dacht dat er nog wel een paar mensen bij konden terwijl zijn voertuig echt mutje vol was.
Ondanks deze onaangename manier van reizen kon ik toch nog glimlachen. Herinneringen zijn energie voor de geest en het inlevingsvermogen van de mens. Er kwamen heel wat leuke en hachelijke situaties in mijn hoofd voorbij. Momenten met Kris, Henk en Tettje! Wat ben ik toch een gezegend mens dat ik zoveel mooie reizen heb mogen maken en zoveel heb mogen zien. Maar wat is dan toch het probleem met de Filippijnen? Ik kan me er om de een of andere manier maar slecht vermaken of mijn draai vinden.
Terugdenkend aan de afgelopen vijf weken, ik had net zo goed thuis in Zaltbommel kunnen blijven om te te lezen en muziek te luisteren! Of zou het met de reizen te maken hebben die ik voor ons met de camper heb gepland. Van de noordkaap naar Zuid-Spanje. Zo’n oude camper is natuurlijk een leuk ding maar je moet je wel kunnen vermaken wanneer je ’s avonds terug in het woongedeelte zit na het eten. En wat ga je dan doen? Precies hetzelfde wat ik de afgelopen weken bij Mamsi heb gedaan! Lezen, een film kijken of muziek luisteren. Dan lijkt het toch een heel andere rust?
Gelukkig is de tijd wat sneller gegaan doordat ik me verdiepte in mijn diepste gedachten en gevoelens. En raad eens wat? De derde etappe van Daraga naar het vliegveld hoeft niet onder te doen voor de eerste twee etappes. Voor de derde keer moet ik me als een slangenmens in een voertuig, weer een tricycle, vouwen. Mijn nek- en rugspieren staan strak van de pijn en ik neem me voor om in ieder geval een staatslot te kopen voor de oudejaarsloterij zodat ik misschien in de toekomst wat comfortabeler kan reizen.
Achter de kleine terminal van “Legazpi Airport” toornt de machtige “Mayon” vulkaan in de hoogte. Voor een moment is de vulkaan geheel te zien maar nog voordat ik mijn camera uit de tas heb kunnen nemen verdwijnt de top in een witte wolk.Ik geef die arme chauffeur nog maar mijn laatste muntjes want die zijn in de stad veel minder nodig. Daar zijn de prijzen mooi afgerond op vijf peso en de muntjes van een peso laten ze vaak als fooi achter.
De veiligheid van de vliegtuigpassagiers is hier voor een binnenlandse vlucht een formaliteit! Je drankjes kun je gewoon mee naar binnen nemen en de laptop hoeft je handbagage niet te verlaten.Weer een bevestiging voor me dat de samenzwering die controle tegen terrorisme heet! Er is een hele nieuwe industrie geschapen die je niet kan ontlopen en gewoon moet betalen. Dat het niet werkt hebben we in Egypte kunnen zien! Corrupt bagage personeel brengt gewoon een bom aan boord of knijpt een oogje dicht.
De Airbus A319 van Cebu Pacific is een half uur te laat en dat is tijd die we mogen verliezen maar het moet niet gekker worden want dan kunnen we de aansluiting in Manila missen. Vanuit de koele geairconditioneerde vertrekhal bekijk ik het ontschepen van de passagiers en het uitladen van de vracht. In een land dat bestaat uit duizenden eilanden zijn deze vliegtuigen ook belangrijk voor het vervoer van goederen. Van alles en nog wat gaat aan boord van het vliegtuig. Er komen grote witte koeldozen voorbij met daarop in rode letters: REFRIGERATED CRABS. Voedsel voor de rijken in Manila.
Het duurt een lange tijd, te lange tijd, voordat we eindelijk aan boord kunnen. Maar het wachten is nog niet voorbij. Wegens de enorme drukte op het “Ninoy Aquino International Airport” in Manila, net als op alle luchthavens in Azië, nog even wachten voordat we de goedkeuring hebben om te vertrekken. M.a.w. we mogen volgens het verhaal van de piloot vertrekken zodra we weten dat we kunnen landen. Om zoveel mogelijk brandstof te besparen en problemen in de lucht te voorkomen. Ruim een uur later dan volgens het schema arriveren we in Manila. Die vijf en zestig minuten zijn ten koste gegaan van onze twee en een half uur die we volgens de planning hadden.
De eerste taxi tout die ons aanvalt, het dichtst bij de deuren van de terminal, vraagt slechts 1.300 peso voor het ritje. Ik voel irritatie in me opborrelen, mijn bloeddruk stijgt en een stoot adrenaline schiet door mijn lichaam. Rustig blijven! Rustig blijven! Zij moeten ook werk hebben! Ik overzie de taxi situatie en wordt na 20 meter opnieuw aangeklampt. De prijs is al gedaald naar slechts 1.000 peso. Gewoon doorlopen en met elke stap geld uitsparen! Zo komen we langs 850 peso en 530 peso en sluiten aan in de rij voor de gewone gele taxi die waarschijnlijk slechts 300 peso zal kosten.
Terwijl we in de lange rij op onze beurt staan te wachten kijk ik op mijn horloge, gekocht in Singapore in 2007, en realiseer me dat de vertraging al met al is opgelopen tot iets meer dan een uur. Tijd om op die goedkope taxi te wachten hebben we eigenlijk niet. Over mijn schouder kijk ik naar de korte 530 peso taxi rij en besluit om maar wat meer te betalen om onze bus naar Angeles City zeker niet te missen.
Vanuit de taxi zie ik Manila aan ons voorbij glijden. Manila, een stad van uitersten! Torenhoge appartementenflats worden afgewisseld met houten, schots en scheef in elkaar getimmerde met stalen golfplaten afgedekte, krotten. Dan was Calcutta nog een mooie stad! Het verkeer is, net als in alle andere grote steden in de derde wereld, moordend. Hier heerst vier en twintig uur per dag spitsuur. We staan meer stil dan we rijden en de tijd tikt langzaam weg. Er is geen andere keuze! De bussen en andere taxi’s staan ook stil. Het enige wat we kunnen doen is afwachten en ons berusten in ons lot of we die bus halen of niet.
Op Roxas Boulevard begint het plotseling op te schieten en een kwartier voordat de bus vertrekt stappen we uit voor “The Swagman”. Hier is ook het een en ander veranderd! Het hotel is vorig jaar verkocht en het hotel en de bus zijn nu gescheiden. Die scheiding maakt het maken van een reservering veel moeilijker. Niemand achter de receptie heeft van ons gehoord en nadat de lijst met reserveringen twee keer is nagekeken betaal ik de 1.200 peso voor ons samen. Het is ons in ieder geval gelukt.
De bus zelf blijkt nu ook van een heel andere kwaliteit te zijn dan toen de Swagman het zelf nog regelde! Een oude bus voor vijftig personen staat aan het einde van het park voor de kerk op ons te wachten. Ik zoek een plekje voorin de bus terwijl Lyka wat te drinken voor onderweg koopt. Er komen nog drie andere passagiers en ik verbaas me over die lijst met reserveringen. Als er slechts drie passagiers zijn waarom doen ze dan zo moeilijk over die lijst met reserveringen? Ik schud nog wat met mijn hoofd van ongeloof terwijl het zwarte rook spuwende monster met veel kabaal in beweging komt.
Het duurt anderhalf uur, ja ècht, anderhalf uur, voordat we Manila uit zijn en tol kunnen betalen voor de snelweg. Wat we onderweg vanuit de bus hebben gezien is al een verhaal op zich! Ik geloof echt niet dat ik hier ooit zal kunnen wonen! Op de snelweg wiegt de oude bus mijn eega in slaap en ik kijk over het platte land van de Filippijnen. De schade achtergelaten door een van twaalf tyfoons die de Filippijnen jaarlijks teisteren is nog goed zichtbaar. Die schade in combinatie met de corruptie en respect voor die slechteriken maakt dat het waarschijnlijk nooit goed zal komen met dit land. De armen moeten zo arm mogelijk blijven en de rijken alleen maar rijker worden.
Ruim twee en een half uur later stappen we het “Walkabout Hotel” binnen waar gelukkig geen problemen zijn. Beter nog, we hoeven morgen niet in alle vroegte van kamer te wisselen! Een nieuw hoofdstuk aan ons verblijf in de Filippijnen is begonnen. En hoe kunnen we dat beter vieren dan met een paar koude biertjes en een heerlijke maaltijd?

Hawaiian Pork Chops! Wat heb ik hier de afgelopen vijf weken naar uitgekeken! Lekker eten, een beetje zwemmen, een biertje drinken. Het voelt allemaal ze heerlijk na een beetje afzien!

Terwijl buiten het nachtleven begint zoeken wij het bed op. Van alleen zitten en onderweg zijn wordt je behoorlijk moe. Nog een biertje en welterusten

Filippijnen: Rust

San Antonio (Mamsi Homestay (Front Room)

Bijna vijf weken heb ik doorgebracht in het kleine geboortedorp van Lyka. Hoewel ik er eerst tegenop keek is het me toch meegevallen. De eerste weken waren nieuw en we hadden het een en ander te doen. Of beter, van het een kwam het ander. Nadat alle werkzaamheden waren uitgevoerd werd het ook snel weer gewoon. Een harde vloer in de woonkamer voelt als normaal terwijl het hier niet is!
Toen kwam de verwachte rust. De zon is de wekker. Hanen beginnen de kraaien en bij het eerste zonlicht vallen de zachte stralen in onze slaapkamer. Door het ontbreken van ramen en gordijnen is er niets dat ze buiten kan houden. Kwart voor zes zit ik met mijn eerste kop koffie op het trapje voor het huis. Kwart voor zes? Dat zou me in Nederland niet lukken. Teletekst, een tweede kop koffie en dan begint het wachten.
Ontbijt, lunch en diner zijn de enige ijkpunten in de elastieke uittrekbare tijd van het platteland in de tropen. Mijn Kobo ereader is zijn gewicht in goud waard. Twaalf boeken zijn gelezen en vele albums uit de “Top 100 albums van de jaren ’60” zijn geluisterd. Buiten gebeurt er niets, uren niets. Binnen draait de ventilator om enige verkoeling te verschaffen. Lezen en luisteren gaan goed samen. Deze twee wissel ik af met het kijken van een aflevering van “The Shield” of “The X files”.
Verder niets. Ik sluit mijn ogen en denk na, over niets, er is niets. En na enkele weken begint dat denken aan niets aangenaam te worden. Het voelt als mediteren. Is dit het vakantiegevoel dat miljoenen mensen hebben wanneer ze als zombies zij aan zij op de hete zandstranden in de zon liggen?
Op een van deze ochtenden stopt om kwart voor negen de levering van de elektriciteit. Alle ogen in huis zijn gericht op de verkoelende ventilator die langzaam tot stilstand komt. Wachten, nog even wachten, en wanneer het duidelijk wordt dat de ventilator niet meer tot leven komt neemt de rust weer over.
Mijn laptop blijft “Harvest” van Neil Young spelen. De opgeslagen energie in mijn batterij voedt nu het enige geluid dat de stilte in het dorp doorbreekt. De mensen om me heen zoeken een plaatsje op om te gaan slapen. Met het stoppen van de elektriciteit stopt ook het leven, slapen kun je ook zonder elektriciteit. Een eenzame brommer in de verte doorbreekt de deken van stilte.
Een uur later is het nog doodstil in het dorp en in huis ligt iedereen behalve ik te slapen. Totdat mijn oogleden ook te zwaar worden om nog een pagina verder te lezen. Ik plaats een hoofdkussen op mijn borst en sluit mijn ogen. Even weg uit deze rust. Ik luister naar het tikken van de regen op het stalen dak. Hier is de aarde ook gestopt met draaien.
De ventilator begint een verkoelende wind te blazen en in het huis tegenover ons slaat Frank Sinatra weer aan. Ik kan het gedreun van de bas in mijn buik voelen. Een blik op mijn horloge verteld me dat de elektriciteit vier en een half uur afwezig is geweest. Dat kan hier gewoon. Dat zou in Nederland ondenkbaar zijn omdat iedereen haast heeft. Haast om oud te worden en zeker niets te missen.
De afgelopen week heb ik haast de hele dag in mijn zijden onderbroek doorgebracht. Ik heb het hofje van het huis niet verlaten. Met muziek, boeken en klassieke films kom ik de dag wel door. De simpele dagelijkse maaltijden zijn vermindert tot het hoogst nodige. De vers gevangen sardines zijn nu gratis en komen haast elke dag op tafel. Decadente kilo’s lichaamsvet zijn verdwenen. Drie potjes Olvarit babyvoeding zouden nu ruim voldoende voor me zijn. De enige luxe die ik me nog veroorloof zijn de drie flesjes bier per dag. Die verruimen de geest voor het slapen gaan.

Ik denk na over de toekomst. Wat wil ik verder met mijn leven? Maar een ding is zeker, ik geniet van mijn rust in dit verre arme land.

Filippijnen: Romantische tropen?

San Antonio (Mamsi Homestay (Front Room)

Veel mensen hebben een romantisch beeld van de tropen. Er zijn veel mensen die dromen om later in het paradijs met pensioen te gaan. Ruisende kokospalmen langs een strand met een helder blauwe zee. Exotische visgerechten opgediend in een uit bamboe en palmbladeren opgetrokken restaurant met uitzicht op een ondergaande zon die langzaam in het water verdwijnt met alleen het geluid van een brekende golfslag.
Leuk voor een week of drie!

Maar helaas is de werkelijkheid anders!

De romantische tropen met haar hoge temperaturen en haast onafgebroken relatieve vochtigheid van 100% is een zeer ongezonde plaats voor ons westerlingen! Warmte en vocht? Voor wat is dat de ideale combinatie? Juist! Fungus, schimmel, zwemmerseczeem, paddestoelen, zwammen en huiduitslag!
Ik ben hier nu vier en een halve week in de tropen en mijn lichaam begint de eerste slag, maar niet de oorlog, te verliezen. Er verschijnen de eerste sporen van champignons tussen mijn tenen en mijn huid begint, ondanks het meerdere malen per dag baden, de eerste tekenen van de schimmels te vertonen. Rond de nagelriemen van mijn vingers dringen de minuscuul kleine draadjes onder de huid binnen. De huid begint te schilferen. Geen prettig gezicht. De nagels kort en de handen droog houden is de enige remedie. Achter mijn oren heeft een arm van mijn bril ook een perfecte voedingsbodem voor de schimmels gecreëerd. Het is nog niet pijnlijk maar voelt wel geïrriteerd aan.
Schimmels zijn hier in de tropen overal! De sporen zweven door de lucht. Ze ontspruiten op je latex schuim hoofdkussen en de katoenen lakens. Eten een dode boom op achter het huis. Vechten met de fruitvliegen om de kleine zoete bananen op tafel. Krioelen in de draadjes van je katoenen handdoek die op een hoopje in de hoek van de warme kamer ligt te gisten.
Je ruikt de schimmels en vergisting ook overal. Wanneer het een paar dagen zonnig en droog is valt het nog wel mee, maar zodra de regen het benodigde vocht voor de schimmels aanlevert ruik je het verval van de organische verbindingen. Ze zijn niet te stoppen!
Ze zijn zo verwoestend dat ze zelfs het plastic van mijn brillenkoker met succes hebben aangevallen. De plastic brillenkoker is nu een zwarte kleverige opbergdoos geworden. De natuur zal altijd overwinnen, wat er ook gebeurd.
Mijn huid wordt gevoelig en de eerste uitslag, die zachtjes jeukt, afgewisseld met puistjes verschijnt op mijn op mijn ruggengraat tussen de schouders. De plaats die onafgebroken nat is van het zweet. Dat transpireren in de tropen maakt het voor ons westerlingen zo moeilijk. Aziaten hebben na tienduizenden jaren van evolutie veel minder lichaamshaar, en daarmee minder zweetklieren, dan wij westerlingen. Dat maakt hen beter geschikt voor deze omstandigheden maar ons gevoeliger voor alle problemen die met de huid te maken hebben.
Denk eens aan de klassiekers van de Nederlandse literatuur die zich in het voormalig Nederlands Indië afspelen? De ervaringen van de kolonialen in de tropen. “De stille kracht” en “Max Havelaar” vermeldden de moordende hitte, de drukkende luchtvochtigheid en de geur van verval. De randen schimmel veroorzaakt door het opspattende water aan het einde van de regentijd. En de altijd aanwezige ventilatoren aan de hoge plafonds die nooit ophouden met draaien.
In je liezen, die je zeer moeilijk droog kan houden, begint ook wat te groeien. En wat daar groeit is niet zo mooi! Het begint met een onweerstaanbare jeuk die schreeuwt om weggekrabd te worden. Toegeven aan die jeuk maakt het alleen maar erger! De kleine beschadigingen in je beschermende epidermis (de opperhuid) zijn als een openstaande deur voor deze schimmels De schimmels die zich meteen tegoed doen aan je lichaamsvloeistoffen en zich in de warme vochtige omgeving beginnen te vermenigvuldigen.
Ze zijn niet alleen! Niet erg veel later komen de eerste bacteriën op bezoek en die genieten ook van je lichaamsvloeistoffen en van de afvalstoffen die de schimmels achterlaten, en andersom. Een symbiose van verrotting en verval bedacht in de hel. Het beginstadium van doorlopen, zoals met dat in Nederland noemt, is daar. Tientallen crèmes en poeders staan in de drogisterijen in de tropen opgesteld en om eerlijk te zijn heb ik er tijdens mijn reizen maar weinig kunnen ontdekken die helpen.
Een andere pest is de altijd en overal aanwezige insecten! Ze variëren in grootte van een kinderhand tot een muggenstrontje. Ze zijn overal! In het begin zijn ze nog te ontkennen maar nooit te ontwijken, maar na een paar weken gaat je geoefend oog er op letten. Je kijkt om je heen en ze zijn overal. De kleinste zijn minuscuul kleine stipjes die op de witte rand van mijn Kobo ereader nestelen. Wanneer ik goed kijk zie ik ze als kleine stofdeeltjes bewegen. Zijn het mieren, mijten of kevers? Ik weet het niet.
Vooral de mieren weten je altijd te vinden. Elke kruimel voedsel die naast je bord of op de grond valt wordt door het georganiseerde leger van werkmieren afgevoerd naar het nest waar elke seconde van de dag tientallen van die irritante rotzakken worden geboren. Op elk willekeurig moment van de dag zitten er tientallen op je huid en ze bijten ook nog soms. En dat gefriemel jeukt. Als een schurftige straathond ga je onbewust dwangmatig krabben. Dat krabben laat kleine wondjes achter op je vochtige huid. En die kleine wondjes gaan ontsteken. Na vier en een halve week zit mijn lichaam van mijn enkels tot mijn hoofdhuid onder de kleine pijnlijke zweren. En er is geen enkele andere manier om er vanaf te komen dan veel wassen en drooghouden.
Ook de verandering in het dagelijkse menu kan ik goed merken. Ik ben vijf kilo afgevallen. Door de warmte ga je minder eten omdat je lichaam de kachel niet meer aan hoeft te houden. Je lichaam wordt op temperatuur gehouden door de hoge tropische temperaturen. De olie, knoflook, uien, kruiden en specerijen die worden gebruikt voor het bakken en koken zweet je ook voor een zeer klein gedeelte weer uit. Je ruikt na een paar weken anders, in het begin ruik je zoet en dan gaat het langzaam over naar een zurige lucht als ranzige roomboter. Die geur schijnt dan weer goed tegen de muggen te zijn.
Het is ook niet dat ik meteen naar een kroket of een frikadel verlang maar de Filippijnse keuken is niet een van de mooiste ter wereld. Als fanatiek reiziger zijn de lunch en diner bijna in elk land een hoogtepunt. Niet hier. De keuken is na vijftig jaar Amerikaanse overheersing gefundeerd op fastfood. Niet dat ik daar weer vies van ben maar de kwaliteit, omdat de prijs zo laag mogelijk moet worden gehouden, is zo laag dat het een industrie op zichzelf is geworden.
De oneindige lijn van maaltijden met rijst gaat sneller vervelen dan je denkt. De porties op je bord worden met elke maaltijd kleiner omdat de rijst je steeds meer tegen gaat staan. Nu liggen er nog maar twee volle eetlepels in mijn rijstkom waarvan ik mezelf moet dwingen de laatstee hap door te slikken. Dan ben je op het punt aanbeland dat je de hele dag met hongergevoel rond loopt. Je ontlasting is bij gebrek aan vezels, ik hoef nog maar een keer in de drie dagen, zo dun als water. Nee, de tropen zijn niet zo romantisch als ze lijken.

Ik hoop niet dat ik jullie heb bang gemaakt want het is nog steeds leuk om naar de tropen op vakantie te gaan. Er permanent wonen is een heel andere zaak.

Daarom heb ik mijn oog laten vallen op Zuid-Korea om met pensioen te gaan. Een mooi land met een mooi klimaat, sneeuw in de winter en 35 graden in de zomer. Een goede keuken, veel cultuur, vriendelijke mensen en veilig. De tijd zal het leren.

Mieren verjagen op de Filippijnse manier, met petroleum en vuur