Filippijnen: Grijze luchten

San Antonio (Pilar) Mamsi House, dinsdag 2 januari 2018


Ook vandaag ontwaak ik weer met het bekende getik van regendruppels op het stalen dak. Ik wordt er een beetje moedeloos van. Vanaf mijn bed, vanonder de gele klamboe, kijk ik naar de grijze lucht. Vandaag is het dag nummer acht met regen. Na een tyfoon is dit alweer de derde tropische depressie die over zuid-Luzon trekt en die gepaard gaat met veel regen, wind en voor de tropen een onaangename temperatuur. Het hele gezin loopt gehuld in fleece dekens door het huis terwijl ik in mijn onderbroek op de rand van ons bed dit verhaal zit te schrijven
‘Malipot!’(“Koud” in het plaatselijke dialect), schreeuwt mamsi om de paar minuten!
Het helpt niet maar het versterkt wel de berusting dat de zon zal terugkeren, alleen niemand weet wanneer.
Onder deze slechte weersomstandigheden is er helemaal niets te doen in huis of in het dorp. Ook mijn gebruikelijke middagwandelingen zijn door de regen abrupt aan een einde gekomen. Regen is hier in de Filippijnen èchte regen. Geen motregen of een zachtjes neerdalende fluisterregen, nee, hier komt het hemelwater neer in bijbelse proporties. Als je niet beter wist dan zou je geloven dat de zondvloed is begonnen! Je kan jezelf er niet eens tegen kleden! Ik kan het nergens op het internet vinden maar ik zou denken dat hier in december meer regen is gevallen dan in Nederland in een heel jaar. Droogte kennen ze hier dan ook niet in Bicol.

Gelukkig houden wij droge voeten maar dat is voor veel huisjes in het dorp niet vanzelfsprekend. De bewoners wachten geduldig op de bamboe bedden tot de regen stopt en het hoge water weer is vertrokken. Slapen, de hele dag slapen, daar hebben ze hier geen problemen mee.
Na zeven dagen als sardientjes in een blikje beginnen ook bij de bewoners de kleine pijntjes heel erg zeer te doen en bij het minste geringste slaat, altijd verbaal, de vlam in de pan. Van boodschappen halen komt nu ook niets meer terecht. Niemand heeft zin om in de stromende regen twee keer twintig minuten achter op een brommer te zitten! De planken beginnen al aardig leeg te raken en nu gaan ze ook beginnen aan het voedsel dat ik voor mezelf heb gereserveerd.
Mijn opmerking dat ze eigenlijk de familie “Mier” hadden moeten heten heeft zijn humor allang verloren. Ze lijken echt op een kolonie mieren! Ze zoeken het hele huis af naar voedsel en zodra ze wat gevonden hebben is het een half uur later verdwenen. Ik heb niet lang kunnen genieten van de geachte dat er twee varkenshazen in de vriezer op me liggen te wachten. De slagers in de kleine supermarkt in Pilar houden die voor me apart wanneer er een zending arriveert. Dat gebeurt niet zo vaak dus hou ik de varkenshazen nauwlettend in de gaten. Ik heb ze zelfs namen gegeven! De ene heet Saté en de andere heet Gyros.

Als klap op de vuurpijl hebben we ook nog om de haverklap een black-out! De elektriciteit is hier net zo onbetrouwbaar als een nachtje ijs. Wat me nog het meeste verbaast is dat de medebewoners gelijk weten wanneer de elektriciteit weer terugkeert. En het is nog verbazingwekkender dat ze met z’n drieën kibbelen over iets wat net zo voorspelbaar is als de balletjes van de Lotto! Zo ver ik me kan herinneren hebben ze het nog nooit bij het rechte eind gehad.
Na twee koffie zit mijn ontbijt er op. Er is geen brood meer in huis en de rijst in de pan is van lunchtijd oudejaarsdag. Er zit nog net geen witte wol op maar de geur is zeker niet meer aantrekkelijk. Zelfs de hongerige katten willen het niet eten. In de koelkast tref ik het onaangeroerde zorgvuldig bereide varkensvlees aan. Ook van oudejaarsdag! Dat laat ik dus ook aan me voorbijgaan. Ze hebben hier een spijsvertering als een geit, zonder ook maar enige twijfel werken ze alles naar binnen.
Nog een week slecht weer en dan ga ik op pad naar Thailand. Ik kijk er echt naar uit! Fatsoenlijk eten, fatsoenlijk weer, een fatsoenlijk hotel en leuke ontmoetingen met oude vrienden en bekenden. Er is geen weegschaal in huis maar ik denk dat ik zeker tien kilo ben afgevallen de afgelopen drie maanden. Wanneer je gewicht kwijt wil zijn de Filipijnse eilanden een prima bestemming.
Voor mij persoonlijk? Dit is nu ècht de laatste keer dat ik hier op bezoek ben! Misschien dat ik nog een keer een weekje of twee op bezoek ga bij mamsi maar dat ligt dan wel heel ver in de toekomst. Ook “Angeles City” zal voor de laatste keer worden aangedaan. Ik heb daar verder helemaal niets meer verloren. Lekker eten en zwemmen kan ik ook in Thailand, daar hoef ik niet voor naar de Filippijnen te vliegen.
Mijn eerste stukje voor 2018 klinkt misschien een beetje depressief, maar dat word ik zo langzamerhand ook van het slechte weer. De zonnige foto’s en leuke verhalen van “Cees de Snor” vanuit Hua Hin (Thailand) maken mijn verlangen om te vertrekken alleen maar sterker.

Filippijnen: Gecontroleerde schade

San Antonio (Pilar) Mamsi House, dinsdag 26 december 2017

Het is op deze ochtend stil in huis. Ik noem het geen tweede kerstdag want dat is een Nederlands gebruik. Hier is de kerstmis voorbij en is iedereen weer aan het werk. Daders en slachtoffers kijken elkaar schuw aan. De schade is aangericht en onomkeerbaar. Kinderen, net als de kitten, vergeten sneller dan volwassenen. Na een kort en goed gesprek met Hazel heb ik veel puin geruimd. Wat me nog het meeste pijn doet is dat mamsi en Lyka acteren alsof zo’n opstootje en zo’n einde van wat een gezellige dag voor de kinderen had moeten zijn de normaalste zaak van de wereld is.
Buiten tref ik een tafereel aan dat na een tyfoon normaal zou zijn geweest. Voor hun is dat waarschijnlijk ook normaal. Leven met een totale en regelmatige totale destructie door natuurgeweld of menselijk geweld moet rust geven. De schade aan de omheining en de poort is al snel een euro of vijf en twintig, weggegooid geld maar noodzakelijk! In deze armoede is alles noodzakelijk!
De kinderen komen schoorvoetend bij elkaar voor het ontbijt, ze kijken als de schichtige kitten naar elkaar. De angst ik nog steeds kwaad ben is van hun gezichten af te lezen. De glimlach van Hazel stemt me rustig, ik ben niet kwaad, ik ben teleurgesteld in mijn familie! Ze zetten mij als de leider van de stam in een hoek. Ze geven mij de schuld. Ik kan daar mee leven, ik heb voor hetere vuren gestaan. Na alles wat ik voor ze heb gedaan hebben ze met z’n tweeën de kerst voor de kleinkinderen verpest. Voor mij, ik kan wel een stootje hebben, ik heb met veel gekken kennis gehad. maar dit was een uitspatting van de buitengewone categorie!
Er hang een nevel van ontkenning in de frisse ochtendlucht. Moet ik koppig zijn? Of moet ik de hand rijken? Haat, of negatieve gedachten zitten niet in mijn pakket, dus ik zoek voorzichtig toenadering tot mijn familie. Ik zal moeten proberen te redden wat er te redden valt.
Er breekt een waterig zonnetje door de wolken en daarmee klaart ook de onrust op. Laten we het maar rusten? Morgen komt er meer familie en dan moeten de problemen geschiedenis zijn. Het wordt de drukste week in het huis! Uiteindelijk zijn we hier een dag later met elf personen, zes volwassenen en vijf kinderen. Het zal druk en gezellig zijn, ze hebben al goede voornemens voordat het nieuwjaar is.

De complete groep, zonder de fotograaf dan!

Filippijnen: Regen

San Antonio (Pilar) Mamsi House, maandag 18 december 2017

Net als twee jaar geleden worden we ook deze keer in december overvallen door een tyfoon. Sinds de route van deze tyfoon, Kai Tak (in de Filippijnen “Urduja”), is berekend wordt het nieuws door mamsi nauwlettend in de gaten gehouden.

Sinds afgelopen donderdag regent het! Niets, absoluut niets, nodigt uit om naar buiten te gaan. Het geraas van de uit elkaar spattende regendruppels op het staalplaten dak is oorverdovend. Mijn huisgenoten horen het waarschijnlijk niet meer maar ik wordt er langzaam gek van. Het geluid is zo luid dat de tv twee keer zo hard staat als normaal. Ik lig op bed en lees “Hartzuur” (The Last Coyote) van Michael Connelly. Ik lees met oordoppen in omdat ik anders mijn gedachten niet bij het verhaal over “Harry Bosch” kan houden. “Harry Bosch” heb ik opgepikt in een tv-serie van Amazon, ook zeer de moeite waard wanneer je de kans krijgt om deze serie te bekijken! De boeken zijn tot nu toe ook zeer bevredigend.
Terug naar de provincie in de Filippijnen. Buiten lopen armoedige mensen en kinderen voorbij, onder paraplu’s en gehuld in doorzichtige plastic zakken, die door de neerdalende regen er nog treuriger uitzien dan op een zonnige dag. Hier op het platteland van de Filippijnen woont de armoede en de ellende! Èchte armoede en ellende! Gelukkig ben ik door al mijn reizen enigszins gehard tegen deze beelden. Voor een moment drijven mijn gedachten af naar de vluchtelingen knuffelaars in Nederland met hun argument dat de vluchtelingen uit het midden-oosten en Afrika ‘alles zijn kwijtgeraakt’, nou, de mensen die hier in de regen passeren hebben nog nooit wat gehad!

Even twee foto’s. Nee, dit is niet in het Midden-Oosten, dit is in de Filippijnen, dit is de realiteit van 2017. Ook hier zijn militante moslims bezig de wereld zoals wij die kennen te vernietigen in naam van Allah en zijn eeuwige liefde. Hoeveel christenen heeft Nederland opgenomen uit dit oorlogsgebied? Ik denk een stuk of nul. Waarom? De linkse geitenwollen vluchtelingen knuffelaars zien geen brood in dit gebied. Het zal ze wel niet genoeg publiciteit opleveren! De islamisering van Europa staat hoger op de agenda! De legers van Allah staan aan de poort als een Trojaans paard. Oeps? Begin ik toch weer over de politiek.
Liggen op het dunne matras en lezen is het enige wat ik kan doen tussen de maaltijden. Gelukkig zijn de eenvoudige maaltijden nog wel te pruimen. Geen hoogstandjes maar het is warm en het voed. Het voedsel warmt me op. Het is moeilijk te geloven maar de 24 graden op de thermometer voelen koud aan. Alles is vochtig, mijn schone kleren in de koffer voelen klam aan. Mamsi loopt de hele dag met een omslagdoek en ik zit in mijn fleece jack terwijl ik dit stukje schrijf. De ventilator staat al dagen stil, de kunstmatige wind is onder deze omstandigheden onaangenaam.
En dan klinkt er boven het lawaai van de regen uit een angstaanjagende kreet. Mamsi is in paniek of in een doodsstrijd verwikkeld. Alle levende zielen in huis haasten zich naar de slaapkamer om zelf te zien wat de aanleiding is voor deze grote paniek. Mamsi kan door de omstandigheden geen woord meer uitbrengen, ze kan alleen wijzen naar de muur net onder het raam. Een zwarte, bewegende, pulserende streep van zeker vijf centimeter breed tekent zich af op het asgrijze cement van de muur.
‘Mieren! Mieren! Mieren!’, roept ze zo hard als ze kan.
De twee kinderen zetten zich onmiddellijk in beweging en alsof ze het honderden keren geoefend hebben zetten ze zonder een woord te wisselen de reddingsprocedure in werking. Het bed wordt verplaatst, het spoor wordt gevolgd tot de plaats waar het weer onder de grond verdwijnt of waar de mieren een nieuw nest willen maken. Je kan duidelijk zien dat ze voor de overvloedige regen op de vlucht zijn. Enkele werksters dragen ook de nog niet uitgekomen eieren mee naar hun nieuwe nest.
Eerst komt de bezem tevoorschijn om alle zichtbare zwarte mieren op te vegen en buiten in een grote plas regenwater te dumpen. Dat wordt zwemmen voor de opruimers van de natuur. Punt twee is de optocht te stoppen! John-John heeft ondertussen voor 20 peso petroleum gehaald bij Magda. Mamsi laat er geen gras over groeien! Ze sprenkelt ruimhartig de petroleum over de vensterbank en de stoet komt plots tot een halt. Mamsi rent naar buiten, waar de rest van de kolonie op de muur wacht tot de stoet weer in beweging komt, en herhaalt de handeling van het vegen en ruimschoots sprenkelen van petroleum.
De eerste klap is een daalder waard! John-John wordt nog een keer naar Magda gestuurd om petroleum te halen. Deze keer gaat het over de vloer langs de muur tot aan het punt waar de mieren in een scheur van de vloer onder de grond verdwijnen.
Gefascineerd kijk ik het hele tafereel aan. Ik wacht op het hoogtepunt met de camera in de aanslag. Helaas voor mij, en voor jullie, komt het niet zover. Waar wacht ik dan op? Nou, twee jaar geleden in een gelijkwaardige situatie werd de petroleum ontstoken. Dat gaf mooie foto’s. Omdat het deze keer niet gebeurd plaats ik de foto uit 2015 nog maar een keer.

Na een half uur gaan we nog een keer kijken of de opmars van het mierenleger is gestuit. En ja hoor, de verschillende divisies zijn door het geweld uit elkaar geslagen en van de zwarte manschappen is geen spoor meer te bekennen.
’s Avonds laat, wanneer ik in bed naar de oneindige neerdalende regen lig te luisteren ruik ik nog steeds de petroleum. Het lijkt wel of we vannacht in een benzinestation slapen. En om alles nog een beetje leuker te maken met de kerst, er is een nieuwe tropische storm met zeer veel neerslag op weg naar de Filippijnen. Het is nu eenmaal tyfoon seizoen dus het is niet allemaal onverwacht.