België: De eerste sporen van de grote oorlog (1914-1918)

Diksmuide (De Blankaart natuurgebied)

Met een voorzichtige klop op het grote zijraam meld Jess dat de koffie klaar staat. Ik ben zelf ook pas een tiental minuten uit bed. De nacht naast de doorgaande weg kan ik een mager zesje geven. Het was rustig genoeg maar als een haas onder een lantaarnpaal in een open veld voelde ik me toch wel erg bloot. Het voordeel is dat er hoogstwaarschijnlijk ook niemand tegen je zal aanrijden.
Om half zes kwam het werkverkeer op gang. Met elk voertuig dat passeerde bewoog de verplaatste lucht de zware camper in haar vering alsof we met een roeiboot op de golven dansten. De onrustige slaap wordt mede veroorzaakt door een onwennige slaapplaats in combinatie met te weinig vermoeidheid. Met de komende dag gaat de vermoeidheid toenemen en wij beter slapen. Het is gewoon nog wat onwennig!
Heerlijke kleine zoete broodjes, vers gebakken in de oven, en een bakkie koffie maken mijn start van de dag in ieder geval goed. Lyka soest nog wat na onder de dekens in de frisse camper. Buiten is het negen graden en binnen blijft het kwik s’nachts rond de zestien graden hangen.
Helaas heeft Kris deze ochtend maar weinig tijd om afscheid van ons te nemen maar we spreken af om op de terugweg een weekend bij ze te blijven zodat Kris ook niet naar zijn werk hoeft. Lyka verschijnt fris en met een grote glimlach, ze heeft het ook heel erg naar haar zin in de camper. De kleine ongemakken neemt ze voor lief. Het avontuur en de ontdekkingstocht over een continent waar ze nog maar zo weinig van weet stemt haar gelukkig. Nog een bakkie koffie en een paar broodjes en we zijn onderweg.
Richting Roeselare raken we de beslagen ramen kwijt en warmt de motor zich op. Nog voordat we op een doorgaande weg richting het zuiden rijden is het aangenaam warm in de cabine. Ik hoop dat het ingevoerde waypoint het juiste is. We proberen op een route uit het WOMO boekje te komen en die te volgen tot aan de zee.
Zodra we de stad uit zijn zoek ik een geschikte plaats om te stoppen en even wat te reorganiseren, wat op te ruimen en spullen te zoeken waarvan ik haast zeker weet dat ze in de camper liggen maar die ik sinds Schotland niet meer heb gezien.
Die eerste halte is Moorslede. Zodra we daar arriveren kan ik het niet laten om wat foto’s te maken in het mooie. Een oud gebouw op de hoek van de doorgaande weg laat me bij de eerste mogelijkheid stoppen. Lyka is druk met haar telefoon dus ga ik even alleen een frisse neus halen en de beentjes strekken.

Er is ook een kasteel met een fraaie tuin. “De pompeschitter” valt me op en bevalt me wel, je ziet nu eenmaal niet vaak een standbeeld met de broek op de knieën. Het andere beeld is, hoe kan het ook anders in het historisch bewogen Vlaanderen, van een ridder die vroeger in het kasteel heeft gewoond.
Voor mij wordt het tijd om een thermisch T-shirt op te zoeken want de combinatie van bovenkleding die ik nu draag voldoet niet meer aan de eisen van het Vlaamse herfstweer.

Een klein halfuurtje verder komen we in Zonnebeke, het Polygoonbos, om precies te zijn. Hier leeft de historie van “de grote oorlog 1914-1918” nog voort, de eerste wereldoorlog zoals wij die in Nederland noemen en waar ons op lagere en middelbare school helemaal niets over is verteld.
We zijn aan een van de ontelbare frontlinies beland rond Ieper, er zijn in dit gebied meer dan 1.000.000 (één miljoen) soldaten gesneuveld in de meest onzinnige oorlog van de 20ste eeuw! Ondanks dat het al honderd jaar geleden is dat hier hevig werd gevochten hangt er toch nog altijd een onzichtbare sluier van de dood over deze velden. Op dit mooie rustige plekje omringt door de bossen drinken we eerst nog maar een bakkie koffie voordat we onze eerste echte wandeling van deze reis gaan maken.

Alles om je heen is verheven tot historisch punt met een toeristische waarde. Soms iets teveel van de “De grote oorlog = inkomen” gedachte. Er liggen hier tientallen begraafplaatsen om de Ieper en haast iedereen die in de buurt van een begraafplaats woont probeert er een slaatje uit te slaan.

Na een aangename wandeling komen we bij de eerste begraafplaats. Deze is voor de jonge Nieuw-Zeelandse mannen die ver van huis hun leven in een nutteloze oorlog gaven. Waarvoor? Verteld u het me maar?

Een omgeving als deze maakt je stil en respectvol. Helaas worden jonge kinderen nooit naar deze plaatsen gebracht om hun op jonge leeftijd al respect en waarden bij te brengen. Vrijheid wordt vandaag de dag als vanzelfsprekend gezien. De nieuwe kruistochten zullen daar voor de jongste generaties verandering in brengen. De vrije opvoeding van de jaren zeventig en tachtig heeft twee generaties Tokkies opgeleverd met een instelling die de maatschappij nog maar moeilijk kan corrigeren.

Een stuk verder tussen de honderd jaar oude bomen ligt een oude betonnen constructie half onder de grond. Een van de eerste experimenten met beton. Een idee over de bescherming van de soldaten tegen de ontelbare Duitse granaten die dag in en dag uit op de Nieuw-Zeelandse manschappen neerdaalden. De bunker is geboren en zal in de volgende dertig jaar tot een geducht verdedigingswerk worden geperfectioneerd.

Nog voordat we Zonnebeke verlaten neem ik nog enkele foto’s van het monument voor de Schotse Highlanders, het “Black Watch” regiment waarvan ik regelmatig de kleuren draag. Mijn kilt is een “Black Watch” en vanaf vandaag zal ik hem met nòg meer trots en respect dragen.

Route 8 uit het Womo boekje nummer 45 (België en Luxemburg) brengt ons nu naar Ieper waar we een parkeerplaats naast het nieuwe station vinden. In Ieper is “De Menenpoort” de belichaming van de grote oorlog. Een enorm monument met op de wanden ontelbare namen van hen die vielen in het marmer en graniet gegraveerd. Een plaats om stil van te worden! Èn onbegrijpelijk dat het verkeer er gewoon doorheen kan rijden. Op de terugweg naar de camper koop ik nog wat souvenirs in een van de vele souvenirwinkels die de binnenstad rijk is. Met twee flessen Ypra bier en een flink stuk paté slenter ik terug naar het station. Die gaan we morgen soldaat maken!
We zijn bijna aan het einde van de dag. De slaapplaats die ik op het oog had blijkt € 12,- per nacht te kosten en ligt honderd meter van een varkensstal. De buitenlucht kan bij een stedeling oergevoelens oproepen maar voor een jongen van het platteland is het een onaangename stank. Dat gaat dus over.

Zo komen we bij het “De Blankaart” natuurpark terecht. Er is een mooi plaatsje achter op de parkeerplaats vrij. Dit gaat het worden, hier blijven we overnachten. Lyka gaat lezen en ik ga schrijven, foto’s verwerken en eindelijk eens kijken of dat onbeperkt internet (128 Kb/s) voor € 7,50 van de KPN ook in deze uithoek van Vlaanderen wil werken.

De snelheid valt me wel wat tegen, maar voor die prijs kun je eigenlijk niet klagen, dus ga ik maar aan het avondeten beginnen. Ik kan de wokolie nergens vinden dus moeten we met vloeibare margarine aan de slag. Het varkensvlees in zwarte peper saus met gebakken bloemkool en paprika smaakt anders dan normaal maar honger maakt rauwe bonen zoet. Onze eerste echte dag op reis zit er op!

België: Lekker hè, de herfst?

Roeselare (Bij Jess en Kris)

Met pijn ik mijn buik en vol met onzekerheden start ik op deze ochtend de camper. Achter me is onze kleine mobiele woning voor de komende tijd gepakt en ik kan alleen maar hopen dat we niets, of in ieder geval zeer weinig, vergeten zijn.

De eerste foto die ik op deze reis neem is een bekend plaatje en een van een afscheid van ons geliefde Zaltbommel. Wat zijn de oude verdedigingswerken met haar grachten en wallen toch mooi in de herfst. De eeuwenoude St Maartens toren toornt als een baken boven de in hun goudbruine herfsttooi gestoken kastanjebomen uit.
Onze eerste halte is niet al te ver van huis. Ik wil nog even bij de Jumbo in Gameren stoppen om enkele halve liter blikken Leffe Blond in te slaan. Er staan al voldoende blikken met een  alcohol houdende vloeistof onder de tafel maar wat extra blikken speciaal bier kunnen er nog wel bij! We gaan tenslotte richting de wijnlanden en laten de bierlanden met elke dag die verstrijkt verder achter ons.

Na de aankomst van de “Dreamchef Oven” uit Engeland heb ik meteen gedacht aan de aankoop van een pizzasteen. Een (diepvries) pizza vinden wij beiden een heerlijke lunch. En om eerlijk te zijn vindt ik het best een gemis om maanden zonder pizza te gaan. Een verse kopen bij een afhaalpunt is ook een optie maar die laatste in België was zo slecht dat we dat ten aller tijde willen vermijden. We rijden richting Kaatsheuvel waar ik even naar zo’n steen wil kijken.
Met mijn handen aan het stuur en de ogen strak op de weg loop ik in gedachten enkele lijstjes in mijn hoofd na. Niet dat het enig verschil zal maken want omkeren is nu geen optie meer. Ik denk zelf dat het de mens Jielus is. Die piekert nu eenmaal bij elk vertrek en vreest dat het mis zal gaan. Ik heb ook een beetje pijn in mijn buik en maak me zorgen dat we deze reis opnieuw zullen moeten afbreken wegens een of ander mechanische pech. Ondanks dat onze vaste garage het rollend en het motorisch gedeelte goed heeft bevonden kan het noodlot altijd toeslaan. Onze oude dame is tenslotte al zesentwintig jaar op de weg.

Zodra we de grens bij Baarle-Nassau hebben gepasseerd is het tijd voor een bakkie koffie. We zijn onderweg en al in het buitenland! Het voelt erg vreemd aan omdat de camper nog erg vol is met alles wat er nog in de koelkast en in de voorraadkast stond. Ze voelt ook zwaar aan. We zweven zonder al te veel bewegingen over het ongelijke beton van de Vlaamse binnenwegen. We hebben hier zelf voor gekozen omdat we zoveel mogelijk snelwegen, en tolwegen, willen mijden. De zon en de regen wisselen elkaar steeds af. Zwetend van de brandende herfstzon probeer ik de juiste temperatuur voor de cabine te regelen. En dat is moeilijker dan het lijkt. Het is een smalle lijn tussen te warm en te koud.

We onderbreken onze lange 279 kilometer lange rit voor een koffie en een toiletstop. Ik pis in een oude thermosfles die ik dan gelijk met een glad gestreken gezicht en met een brede glimlach in de dichtstbijzijnde straatkolk leeg. Slappe dampende thee is wat de passanten zien. Vooroordelen kunnen ook in je voordeel werken!

Naast een oude Vlaamse kerk eten we de lunch, een salade met noedels en garnalen, het wordt te koud voor deze gerechten, buiten regent het opnieuw. Het zal dan waarschijnlijk ook de laatste zijn en soep in veel verschillende smaken en vormen zal veelvuldig op het lunchmenu staan.
De regen en het late uur gooien de wandeling rond Westmalle letterlijk in het water. Het is al half twee in de middag en we moeten nog een kleine 180 kilometer rijden om op onze bestemming te komen. Dat zal nog een hele klus worden om dat in vier uur te doen!
We slingeren oven smalle binnenwegen en door kleine Vlaamse dorpen. De snelheden verwarring is hier nog groter dan in Nederland. Op stukken van minder dan een kilometer zie je de borden van maximaal 30, 50, 70 en 90 Km/u allemaal voorbij komen. Ik probeer me zo goed als mogelijk aan de snelheden te houden en dat is niet gemakkelijk. De tijd gaat sneller dan de camper rijdt en de duisternis komt snel dichterbij. Ik heb een hekel aan het rijden in het donker omdat ik last heb van nachtblindheid.
We moeten verder! We hebben geen keuze, alleen voor vandaag staat onze eindbestemming vast! Ruim een half uur later dan gepland staan we letterlijk bij Jess en Kris op de stoep. Het is alweer ruim twee jaar geleden dat we ze voor het laatst hebben gezien. Nu is onze hereniging eindelijk een feit!
Na vijf en een half uur onafgebroken heerlijk eten, Belgische bieren en het ophalen van oude herinneringen van onze reis in China zoek ik het alkoofbed in de koude camper op. Sneller als een haas klim ik de smalle trap op en kruip in het bed, onder het dikke frisse, dekbed dat Lyka al heeft opgewarmd. Het was heel bijzonder en heel leuk om onze oude vrienden weer terug te zien. Op de terugweg gaan we hier zeker weer langs!

Nederland: De grote renovatie

Zaltbommel

We moeten eerst nog heel wat testen want het einde van Picasa, de foto editor en opslag is jammer genoeg een feit! We zijn nu verplicht in op te gaan in Google Photos, of een andere hosting client, en de eerste testen zijn redelijk hoopgevend.

Nadat we ruim drie maanden geleden met een kapotte koelkast vanuit België zijn thuisgekomen zijn er knopen doorgehakt! De sproeier die ik op de terugweg bij “De Wit” in Schijndel heb opgehaald bracht ook geen verbetering dus moest ik ècht op zoek naar een definitieve oplossing.
Het begin is niet zo moeilijk. De afmetingen van de ruimte waar de koelkast moet komen te staan wordt zo nauwkeurig als mogelijk opgemeten. En dan het internet op! Binnen tien minuten heb ik een koelkast gevonden die binnen ons budget, èn in de opening onder de gaskookplaat past.
De koelkasten speciaal voor campers en caravans zijn onbetaalbaar en wel vier keer zo duur als een huis, tuin en keukenkoelkast. Niemand kan dat prijsverschil verklaren! Dus ik heb al snel het gevoel dat we we weer eens genept worden.
De koelkast besteld bij de plaatselijke Expert Volume omdat het belangrijk is dat we de plaatselijke middenstand blijven steunen omdat we anders de binnensteden veranderen in lege lelijke ghetto’s. In afwachting van de levering van de nieuwe koelkast ben ik aan de gang gegaan met de voorbereidingen.
De roosters achter de koelkast aan de buitenkant van de camper er af geschroefd en kijken. En nog eens goed kijken! De 220/230 V aansluiting was snel gevonden net als de 12 V aansluiting. Een 26 jaar oude knelkoppeling in een aluminium gasleiding los maken is een andere klus. Met heel weinig ruimte om te werken was het toch veel gemakkelijker dan ik had verwacht. Twee schroeven aan de zijkant losgemaakt en de koelkast komt zonder problemen van zijn plaats.
Onder de koelkast ligt de samenvatting van 26 jaar campergeschiedenis! Dat is tevens het bewijs dat het nog de originele koelkast is waarmee de camper uit de fabriek in Italië is gerold. Dus gaan we gelijk aan de schoonmaak! Maar niet voordat er foto’s van de koelkast zijn gemaakt en op marktplaats gezet. Bieden maar?
Stofzuigen en soppen, wat een mooi vinyl bestond er een kwart eeuw geleden! Na het drogen moet ik een kritisch naar de omgeving voor de nieuwe koelkast kijken. Er liggen enkele overbodige leidingen, warm water, die overbodig zijn geworden omdat we de boiler er drie jaar geleden al uit hebben gegooid.
Ik ben nog van de generatie die met warm water uit een ketel vanaf de kolenkachel is opgegroeid. Toen bij ons de warme douche, op een kleine gasgeiser in de bijkeuken, in gebruik werd genomen was de ingebruikneming een feestelijke gelegenheid voor het hele gezin! Met gepaste trots werd de kraan open gedraaid en na een plof van het ontstekende aardgas op de achtergrond stroomde het verwarmde water vrij en oneindig uit de douchekop. Niet veel later kwam bij ons thuis het eerste gasfornuis. Een ETNA! “Goedkoop en schoon!”, was de reclameleus. We weten nu wel beter! Nu zijn er afspraken gemaakt om het einde van het aardgas voor te zijn. Nieuwe wijken zullen geheel elektrisch worden inclusief verwarming en koken.
Omdat het vervangen van de oude mengkraan boven de wasbak toch al op het lijstje van verbetering stond ben ik daar maar mee begonnen. Oude installaties in oude campers zijn altijd leuk, maar veel werk. Een middag later is alles er uit en de camper weer schoon. De eerste biedingen op de koelast zijn binnen en die vielen me eerlijk gezegd toch wat tegen. Ik weet dat er twee reparateurs in Brabant verblijven die veel absorptie koelkasten repareren en doorverkopen. Dus nog maar even wachten terwijl ik weer op het internet aan de gang ga.
Het plaatsen van de nieuwe koelkast gaat een stuk beter dan verwacht! Samen met de eigenaar van Expert Volume uit Zaltbommel gaat de koelkast door het zijraam naar binnen en schuiven we de koelkast zo op zijn plaats. Het is een groot geluk dat de hoogte en breedte precies gelijk zijn. Alleen de diepte van de nieuwe koelkast is wat groter zodat de koelkast een centimeter of acht uit het aanrecht steekt. Al met al is het een goede vervanging van de oude koelkast.
Tijdens de installatie van de nieuwe, dikke neopreen 230V, kabel lopen de biedingen op de oude koelkast binnen. Wanneer de biedprijs mijn uiterste prijs heeft bereikt neem ik contact op met de bieder. Het blijkt iemand te zijn die ik ken van vroeger en met € 75,- in de knip zwaai ik goede reis terwijl ze om de hoek verdwijnen. De nieuwe koelkast kost ons nu nog maar € 110,-!

Zodra de enorme 230 Ah Varta accu, het blok weegt ruim 60 kilogram, is gearriveerd kan de installatie worden getest. En dat valt op het eerste oog nog al tegen! Met zomerse temperaturen die overdag oplopen tot wel 30 graden Celsius moet de koelkast er meteen flink aan trekken. Een digitale meter die opneemt hoeveel KwH de koelkast verbruikt moet opheldering brengen hoelang de accu stroom kan leveren voordat hij op een peil komt dat de accu beschadigt. Volgens mijn berekeningen kan de accu bij deze hoge temperaturen ruim twee dagen stroom leveren, inclusief de opbrengst van het 150 Wp zonnepaneel èn zonder te rijden, voordat ik de accu moet afkoppelen of via netstroom weer opladen.
Dat zou net kunnen, maar het wordt wel krap. We proberen namelijk altijd twee nachten vrij te staan en de volgende nacht een camping te bezoeken om heerlijk te douchen, water bij te vullen en de was te doen. Er is nog ruimte om met verschillende variabelen te spelen dus heb ik er alle vertrouwen in dat het wel goed komt en dat de opstelling van deze koelkast in combinatie met de 230 Ah accu zal werken.
Helaas kunnen we niet gelijk weer op pad. Er komen verschillende problemen op ons pad die ik eerst moet oplossen en afwerken voordat we met een gerust hart op pad kunnen. De geplande vertrekdatum voor ons volgende avontuur, 4 oktober, komt sneller dichterbij en veel problemen zijn nog niet opgelost. Het wordt zelfs nog erger! Tijdens de laatste kleine onderhoudsbeurt in oktober wordt een lekkende brandstofpomp ontdekt. Met lood in mijn schoenen bied ik de oude dame aan voor reparatie. Gelukkig weet “Autobedrijf de Bruyn in Zaltbommel” wel raad met mijn probleem en twee dagen later kan ik de oude dame weer ophalen. De eigenaar zelf heeft de problemen opgelost en de 26 jaar oude diesel loopt weer als een naaimachine.
Hoewel we weten dat het vertrek steeds dichterbij komt lijken de dagen en weken ook steeds langer te duren. Tot het moment dat ik de datum definitief vast stel. Op woensdag 2 november gaan we ècht weer op pad! Ik zoek geen reden meer om thuis te blijven, ik zoek een reden om te vertrekken. We hebben een maand kostbare tijd verloren en het is tijd om op pad te gaan. Vanaf woensdag of donderdag zijn onze avonturen weer op onze weblog te lezen!