Schotland: We gaan een feestje vieren

St Andrews (Cairnsmill Caravan Park), donderdag 2 juni 2016

Om zeven uur, bij het tweede signaal van mijn wekker klim ik uit de alkoof. Het is koud binnen! Ècht koud in de camper! Dat is waarschijnlijk de reden, in combinatie met de de twee kleine Jameson’s Whiskey’s, waarom ik zo goed heb geslapen. Het is 10,2 graden Celsius in de camper en buiten straalt de zon al. Maar niet op de camper, we staan in de schaduw van een grote schuur. De eerste koffie pruttelt al terwijl Lyka heerlijk verder slaapt. Vandaag staan er slechts 21 Km op het programma en dan wordt het feest. Ik hoop vandaag Dean en Tona te ontmoeten voordat ze het te druk krijgen met hun huwelijksfeest.
Ik wrijf mijn handen om ze warm te krijgen, de hete koffie dampt in het kopje. De meeste mensen zoeken de warmte en de zon op wanneer ze op hun jaarlijkse vakantie gaan. Wij zoeken de zon en de Schotse muggen op! Zodra de eerste zonnestralen door het zijraam de camper binnenvallen begint het verbazingwekkend snel op te warmen. De digitale thermometer loopt snel op terwijl de buitentemperatuur, 10,3 Celsius, gelijk blijft. Het is fris buiten maar zeker niet koud. Dit weer doet me aan Australië en Zuid-Korea denken. Warme zonnige dagen en frisse nachten waardoor je heerlijk kan slapen.
Ik wacht tot tien uur lokale tijd voordat ik mijn verhaal voor vandaag publiceer. De reden daarvoor is niet zo vreemd. Voor het eerst hebben we gratis internet en dus wil ik mijn bundel, de nieuwe EU 1000 bundel van KPN, sparen. € 15,- voor een bundel in het buitenland van 1Gb is niet veel, zeker wanneer je in gedachten neemt dat je familie en vrienden je gewoon op je Nederlandse nummer kunnen blijven bellen en SMS’sen.

Twee keer ontbijt en een potje thee voor € 10,70 is een winnaar. Lyka vind de haggis lekker dus dat avontuur van de kennismaking met een nieuwe cultuur hebben we ook weer overleefd. Na het ontbijt gaan we meteen even bij de Lidl langs waar we voor drie dagen eten inslaan. Ook wordt er de cider, knakworsten en de cola light geprobeerd. Iets goedkoper dan bij de andere supermarkten want alle kleine beetjes helpen, nietwaar?
Bij aankomst op het “Cairnsmill Caravan Park” blijkt het voor het weekend te zijn volgeboekt. Even inspelen op de gevoelens van hebzucht werkt deze keer niet. We zijn ook op de parkeerplaats, tegen een vergoeding, niet welkom. Dan zit er niets anders op om de andere camping aan de andere kant van de heuvel te proberen. De receptioniste belt even vooruit om te vragen of er plaats voor ons is.

Het positieve antwoord op die vraag brengt ons naar “Craigtoun Meadows Holiday Park”. Ook een mooi caravan park, heerlijk rustig met warme douches en alles wat we verder nodig kunnen hebben. We staan op het gedeelte van de trekking caravans wat betekend dat het in het weekend wel eens erg druk kan worden. Maar vandaag staan we haast alleen op het grote veld naast de douches.
Op de camping is alles geld en aan alles hangt een prijskaartje. Het is te begrijpen maar aan de andere kant vind ik het ook een beetje flauw. € 5,50 om een wasje te draaien zijn geen prijzen die ik gewend ben. Maar wanneer je er niet omheen kan moet je er ook niet over klagen maar de prijs gewoon dragen. Voor deze keer blijven we gewoon nog wat extra wasgoed opsparen.
Tijdens de middag lopen de staanplaatsen langzaam vol en er is zelfs een nieuwe Mercedes Sprinter camperbus met een Nederlands kenteken aangekomen. Zo’n bus is erg mooi, maar tegelijk erg kostbaar. Eerst douchen en scheren zodat ik toch het idee heb dat we iets terug krijgen voor het staangeld dat we voor deze veredelde parkeerplaats betalen. We ruimen een beetje op, drinken een cider in de zon en worden overspoeld door het vakantiegevoel. Ik sip de koele Magners cider en laat de ervaringen van de afgelopen week de revue passeren. Met een glimlach op mijn mond en een goed gevoel in mijn lichaam ben ik blij dat we de eerste week zonder noemenswaardige problemen zijn doorgekomen. Er zijn inderdaad wat kleinere technische problemen boven komen drijven. Maar de ze zijn ook weer niet zo groot dat ze genoemd hoeven te worden. We laten ze zoals ze zijn tot klein onderhoud wanneer we weer terug in Zaltbommel zijn!
We besluiten naar St Andrews te wandelen. Omdat ik iets te lang heb zitten genieten in de zon hebben we de bus naar het centrum van St Andrews gemist. Lyka klaagt niet! Maar omdat ze tegelijkertijd ook niet weet hoe ver het naar de stad is laat ze toch merken dat ik beter had kunnen opschieten. Precies op het moment dat we de receptie passeren zit de dag voor de wat oudere receptioniste er op. Ik bedenk me geen moment en gebaar haar te stoppen.
‘Gaat u misschien richting de stad?’
Ze knikt en twijfelt voor een moment, ‘Eh ja!’
‘Zouden we misschien met u mee kunnen rijden?’
’Waar willen jullie precies naar toe?’
‘Dat maakt ons niets uit, in de stad is voldoende!’
‘Dan zet ik jullie wel af bij de poort! Stap maar in?’
En zo zitten we in een auto op weg naar de stad. Een beetje geluk is nooit weg en vriendelijkheid betaald zich vaak terug.
Het eerste wat ik moet doen is wat contant geld opnemen om een wat reservegeld voor noodgevallen en kleine betalingen achter de hand te hebben. Met de pin-pas nog in de hand gaat de telefoon. Het is Dean, hij is in de buurt. Enkele momenten later stopt er een auto naast ons en stapt Dean uit. De ontmoeting is warm, oude vrienden die elkaar na zeven jaar weer zien. Een bewijs dat de tijd vliegt, ook wanneer het lijkt dat de tijd stil staat.
Wij gaan op weg naar de “One Golf Bar” terwijl Dean de auto naar huis brengt. Lyka en ik genieten van de gemoedelijke sfeer van de gemiddelde pub terwijl we genieten van een troebele cider, “Addlestones Cloudy”. Dan verschijnt Dean en we doen de ontmoeting nog eens dunnetjes over. Een paar pinten cider samen met oude herinneringen ophalen. Een bekende van zestien jaar geleden blijkt ook in het dorp te zijn en laat die nu net ook bij toeval in deze pub aanwezig zijn. Dougie en zijn maat schuiven aan tafel aan. Meer oude verhalen en meer troebele ciders. Wanneer later op de avond ook Tona nog langs komt is de avond compleet. Het bruidspaar is blij dat wij in St Andrews zijn en wij zijn blij dat wij bij de ceremonie aanwezig mogen zijn. Dat ik de camera niet mag vergeten wordt meerdere malen herhaald! Tona zet ons voor de camper af en zo komt er een einde aan onze eerste hereniging.

Terwijl Lyka gemakkelijke kleren aantrekt, ja in de camper hebben een joggingbroek en een ruim shirt de voorkeur, stort ik me op het eten. Kalkoen steak met sla en gebakken aardappelen. Een erg laat koningsmaal na een heel mooie dag.
Nog twee afleveringen van de “The Big Bang Theory” en dan naar bed. De ciders hebben hun werk gedaan.

Schotland: Na de eerste week maak ik de balans op

Cupar (parkeerplaats Scottisch Deer Centre)

Zoals de titel al zegt, vandaag zijn we een precies week onderweg. En wat is ons het meest opgevallen, tegengevallen en meegevallen?
Het belangrijkste is eigenlijk wel dat het angstige gevoel om vermoord en berooft te worden bijna helemaal weg is. Gezond verstand is een goede adviseur en op alle plaatsen waar we tot nu toe hebben gestaan, met uitzondering van de eerste avond, was het rustig en hebben we prima geslapen.
De bijna dertig jaar oude camper heeft zich in de eerste week sterk gehouden. Ook berg op en berg afwaarts. Olieverbruik is minimaal op de ruim 1000 Km, dus dat zit wel goed. Vanaf vandaag controleren we elke woensdag de belangrijkste vloeistoffen aan boord, de motorolie, koelvloeistof en de kleine achterste watertank. Later deze reis gaan we de grotere voorste watertank gebruiken.
Ons waterverbruik is verbazingwekkend laag. Zelfs na zeven dagen zit er nog water in de 80 liter tank waar we mee afwassen en schoonmaken. Drinkwater komt uit, redelijk goedkope twee liter, flessen en water om te koken uit de kraan van de jerrycan, van 15 liter is meer dan voldoende voor een week.
Ons gasverbruik zit op de twee liter, 1 kilogram, per dag. Dat is dan voor het koken en stoken. We hebben verder geen warmwater verzorging aan boord en in de eerste week hebben we dat ook niet gemist. Vannacht hebben we voor het eerst geen kachel laten branden. Het verbruik zou daardoor flink omlaag moeten gaan.
De koelkast gaat als een raket op gas. Mijn biertje is ’s avonds lekker koud en het kleine vriescompartiment bevriest de koelelementen die we om de dag in de koelbox leggen.
Het koken en eten aan boord gaat ook prima! Het is nog niet te warm buiten, en misschien wordt het dat ook niet in Schotland, dus simpele zaken zoals brood en fruit zijn goed buiten de koelkast te bewaren.
Het 150 Watt zonnepaneel in combinatie met de 80 Ah semi-tractie accu heeft zich in de eerste week voorbeeldig gehouden. Eerlijkheid gebied wel te zeggen dat we veel zon hebben gehad. Maar ook op de donkere dagen zijn we geen enkel moment in de problemen gekomen. Het lachebekje blijft lachen en de pijltjes op de LCD display van de monitor blijven lopen van het zonnepaneel naar de accu. Ik heb hier een heel goed gevoel bij!
Over Brit Stops heb ik na een week gemengde gevoelens. Geen negatieve maar ook niet echt positieve. Het zit eigenlijk zo. Onze eerste overnachting was noodgedwongen naast een pub en mijn simpele vraag of we mochten slapen op de parkeerplaats werd positief beantwoord. De andere parkeerplaatsen bij Engelse pubs waren allemaal even leuk, de mensen vriendelijk en even goed. Maar daar ging ik naar toe als doel tijdens onze reis naar Schotland. Je rijdt van slaapplaats naar slaapplaats. Je hebt een doel in het boek van Brit Stops gekozen dus je rijdt niet in het wilde weg. Hoewel ik besef dat het aan mij ligt kan ik me toch niet positief uitlaten over het boek. Misschien wordt het later beter? Ik heb het boek voor nu opgeborgen omdat ik denk dat we het pas weer nodig hebben als leidraad voor onze reis naar het zuiden.
We ontwaken op de mooie parkeerplaats aan het water van de haven van Elie. Een gezond verstand overnachting op de beste en mooiste plaats tot nu toe. We hebben niet veel plannen voor vandaag omdat het eigenlijk een tussendag is om de tijd te doden.
We gaan pas om elf uur onderweg om de 17 kilometer te maken die op de Garmin staan. We stoppen in elk klein dorpje aan de zuidkust van Fife. De afdalingen zijn stijl en de beklimmingen ook. Lyka zit in stilte naast me wanneer we een van de meest steile hellingen tot nu toe nemen, procenten staan niet aangegeven maar ik denk dat we dik boven de 25% zitten. Ze houd haar adem in, net als ik, tijdens de klim naar de top door het smalle straatje. Wanneer we boven zijn klop ik vriendelijk op het dashboard. Lyka kijkt me vreemd aan zonder een woord te zeggen. De oude camper trok zonder een krimp in de eerste versnelling rustig de heuvel op. We beginnen vrienden te worden omdat ik de oude Ford Rimor steeds meer vertrouw.

Omdat we niet alleen willen rijden, en ook voldoende tijd hebben, gaan we ook wat wandelen. Niet in het wilde weg maar richting een oude windmolen die vroeger gebruikt werd om zeewater in de kommen te pompen waar het zout werd gewonnen. Misschien niet een van de meest belangrijkste culturele plaatsen van Schotland maar toch zeker de moeite waard gezien de omgeving en het zonnige weer.
In mijn gedachten spelen zich rond de camper de meest criminele zaken af. Ik zie inbrekers ruiten inslaan en de camper leeghalen. Het is een onaangenaam en ongemakkelijk gevoel. Na al die jaren van tegenslagen zijn negatieve gedachten moeilijk van de ene op de andere dag uit te bannen. Toch moet ik weer positief gaan denken! Zelfvertrouwen uitstralen, net zoals in het verleden toen ik samen met Tettje door de sloppenwijken van een stad in Indonesië slenterde.

De lunch van vandaag genieten we op de parkeerplaats van een van de honderden golfbanen van Schotland. De “Balcomie Golf Course" ligt op de meest westelijke punt van Fife en is een heerlijk punt om even te rusten. Ik vraag me hardop af of we hier zouden mogen blijven staan. Lyka sputtert tegen omdat ze een confrontatie kostte wat het kost uit de weg wil gaan. Een antwoord is ook niet belangrijk want we rijden toch verder. De hotdogs zijn opnieuw een winnaar en we houden ze in het lunchmenu.

Omdat we nog een doel voor de middag zoeken valt onze keuze op “Kellie Castle”. Niet een enorm groot kasteel zoals uit de verhalen van ridders en prinsessen maar meer een veredeld landhuis gelegen in een enorme tuin met een lange geschiedenis.
Voor het eerst presenteer ik mijn “Geldersch Landschap & Kasteelen” pasje. Zoals verwacht wordt de pas, die gratis toegang zou moeten geven tot de gebouwen van de “National Trust for Scotland” niet herkend. Je kan natuurlijk ook niet verwachten dat een vrijwilliger alle lidmaatschapskaarten die gratis toegang zouden moeten geven uit haar hoofd kent. Er komt een uitklapbare kaart tevoorschijn met daarop zeker 150 verschillen pasjes van zusterorganisaties die gratis toegang krijgen. Mijn pasje staat er, na twee keer alle pagina’s te hebben nagekeken, niet op! Voor de zekerheid wordt er nog even gebeld met het hoofdkantoor om alles te verifiëren. Dan krijgen we het groene licht en een kassabon met £ 0.00 er op. Gratis parkeren en gratis entree. De € 32,50 zijn in Nederland goed besteed want alleen dit bezoek zou ons anders € 31,74 hebben gekost!
Het bezoek aan “Kellie Castle” is zonder meer de moeite waard. Het landhuis dat in de 19e eeuw is gerenoveerd door een professor uit Edinburgh, omdat de jonker van god wie weet wat er geen geld voor had. Arme adel is misschien nog wel erger dan rijke adel!
De professor mocht er in wonen zolang hij renovaties uitvoerde. Binnen is het een ratjetoe van stijlen. Een van de kinderen van de professor was een beroemde schilder in Schotland. Het landhuis hangt vol met werken van zijn hand.

Helaas mogen we binnen geen foto’s maken dus dat moet ik jullie onthouden. Vanaf de buitenkant is het zeker net zo indrukwekkend als eeuwen geleden.
De parkeerplaats zou een mooie overnachtingsplaats zijn geweest maar omdat het betaald parkeren is, èn op aandringen van Lyka, zet ik het uit mijn hoofd en ga toch maar naar de overnachtingsplaats die we in gedachten hebben. Later deze reis zouden we hier zeker zijn blijven staan om te kijken of we hier kunnen overnachten!

Bij het “Scottisch Deer Centre” nemen we een staanplaats zo ver mogelijk van de weg en we treffen een leuke dierentuin aan met een zonnige binnenplaats. We besluiten direct om hier morgenvroeg ons ontbijt te nuttigen. Dat mag ook wel na een week! We moeten nog steeds een tijdje zuinig zijn en proberen geen geld te verspillen. Toegegeven dat we niet op een budgetreis zijn maar dat we het ook niet over de balk willen gooien. Later deze reis, na een maand of zo maak ik de balans op van de uitgaven. Ik ben namelijk ook heel benieuwd wat een reis met een camper nu werkelijk kost.
“Asian Night” in de camper! Noedels met gebakken speklappen in oester/sesam saus met broccoli en paprika. Een lekker wit wijntje erbij en weer een mooie dag is aan een bevredigend einde gekomen. Wanneer het niet slechter dan vandaag wordt wil ik er meteen voor tekenen. Wat echter nog belangrijker is is dat Lyka het ook naar haar zin heeft.
“Boy 7 (2015)” en een handvol afleveringen van “The Big Bang Theory” sluiten de dag af. Morgen staan we voor drie dagen op een camping in St Andrews met al haar welkome voorzieningen.

Schotland: Konijnen rond de camper

Elie Harbour (Fife)

En op de zevende dag, rond tien voor zeven, word ik wakker op een camping waar de konijnen ’s morgens rond de camper grazen. We hebben ons doel bereikt maar we zijn nog niet klaar met Schotland. Ons avontuur is Schotland is nu pas begonnen. Buiten brandt de lentezon en vult onze accu met gratis elektriciteit. Dat ik nu ook meer gerust ben op de hele situatie met de camper zie ik terug in het feit dat ik uitzonderlijk goed heb geslapen na die overheerlijk fles triple van Delirium Tremens. Mijn vermoeidheid lijkt verdwenen en omdat we vandaag pas om 12:00 de camping hoeven te verlaten kan Lyka wat blijven liggen terwijl ik van de koffie en wat internet geniet.
Het ontbijt is weer klassiek Engels en de goedkope witte bonen in tomatensaus van de Tesco smaken ons prima. Deze keer, en ook in het vervolg, geen foto want dat ontbijt ziet er elke keer hetzelfde uit. De Cumberland worstjes zijn voor Lyka geen winnaar. Ze is sterker gekruid gewend maar zodra ik haar heb uitgelegd dat Engeland en Schotland nu eenmaal niet bekend staan om hun fantastische keuken, kebab en kerries uitgezonderd. Dus moet ik op zoek naar een smakelijkere variëteit!
Zelf schep ik de bonen twee keer op omdat we uit principe geen gekookte etenswaren bewaren. We hebben daar in de camper gewoonweg niet de ruimte voor. Ik werk het gebakken ei met twee worstjes en een tsunami witte bonen in tomatensaus weg met twee rijkelijk met roomboter besmeerde boterhammen, een “buttie” in het dialect, weg. Na het afscheid van de vriendelijke Nederlanders gaan we weer op pad. Ik heb een korte route uitgezet naar North-Queens Ferry om de stad te verlaten en daar drinken we de eerste koffie.
De rit door Edinburgh gaat me gelukkig goed af en ik kan met de hand op mijn hart zeggen dat ik de camper steeds beter leer kennen en begrijp. Het schakelen, omhoog en omlaag, gaat nu haast automatisch en onbewust zit haast altijd op het juiste toerental. En daar is de brug nar het koninkrijk van Fife! De verkeersbrug over de Forth of Five! We rijden richting het noorden en rechts van ons ligt de oude rode spoorbrug. Links zien we de 2e verkeersbrug in aanbouw. Een mooi beeld!

Mijn gedachten dwalen af, zonder gevaar op te leveren voor mijn rijkunsten, hoe lang het alweer geleden is dat Dean me voor de eerste keer mee naar Schotland nam voor kerstmis. Zal ik een bezoek brengen aan Rosyth? Òf zal ik over een paar maanden op de terugweg nog eens gaan kijken? Het wordt het laatste. Mooie herinneringen! Mooie herinneringen is alles wat er aan het einde overblijft! Nu komen we weer voor Dean naar Schotland. Zaterdag hebben we de bruiloft van Dean en Tona, een bruiloft die we niet mogen missen!

Onder de beroemde antieke spoorbrug drink ik buiten op de muur aan het water een kopje koffie en geniet van de Schotse voorjaarszon. Geniet, omdat ik weet dat het mooie zonnige weer niet drie maanden zal aanhouden. Vanaf de brug zet ik later op de Garmin een paar punten uit richting de oostkust van Fife. Vanaf vandaag gaan we ècht zwerven. Gewoon halverwege de middag een plaatsje zoeken waar het mooi en rustig is. Het is nog mei dus de grote golf campers moet nog richting Schotland komen!
Voor de lunch schieten we nog even snel bij de ASDA naar binnen voor een bak gemengde salade die straks met de restjes kip van gisteren en een snee volkoren brood als lunch gaat dienen. Drie gemengde paprika’s en een zakje rode uien gaan ook mee om de avondmaaltijd vanavond compleet te maken. Ik kan niet zeggen dat de supermarkten in Engeland en Schotland goedkoop zijn maar duur zijn ze ook niet.

Nog voordat we het geplande Kirkcaldy bereiken zie ik een schitterende parkeerplaats met een uitzicht op de bruggen en Edinburgh. Terwijl we een vorkje prikken genieten we van het uitzicht. Zo’n uitzicht zou een restaurant onbetaalbaar maken en wij hebben het met een bak salade met kip als lunch voor een paar euro.
De kleinverpakkingen sauzen wil ik nog een keer vermelden. Met de juiste mix maak ik steeds een andere dressing voor de salade zodat het nooit zal vervelen. in mijn gedachten reken ik snel uit dat ik zeker meer dan 50 verschillen smaken kan creëren met de ingrediënten die we aan boord hebben.
Ik merk dat Lyka ook haar twijfels over het reizen met een camper begint te verliezen. Zou het goede eten in de camper haar over de streep hebben getrokken? Het gevoel van onveiligheid is verdwenen of zou de warme douche haar zo goed hebben gedaan? Voor dat probleem heb ik al een ander strijdplan bedacht om het douchen niet meer zo lang te hoeven uitstellen. Maar later meer daarover.

Op de boulevard van Kirkcaldy genieten we opnieuw van de zon en het uitzicht. Een lichtreclame van Lidl stelt me op mijn gemak. We zullen niet omkomen van de honger! Op de boulevard aanschouwen we de Schotse bevolking die de zon verwelkomt. Met korte t-shirts en korte broeken wandelen ze voorbij terwijl met onze fleeces aan twijfelen of we zullen blijven zitten of naar binnen gaan. De mensen zijn een stuk sterker hier!

Het beoogde einddoel wordt niet gehaald omdat we een mooi plekje vinden aan de haven van Elie. Een vriendelijk gesprek met de uitbaatster van de cafetaria leert me dat we mogen blijven staan voor een nacht mits we £ 5,- doneren aan het havenfonds. Dat is vanzelfsprekend geen probleem en terwijl de vrouw mijn parkeerkaart schrijft parkeer ik de camper aan de rand van een gazon met een houten picknicktafel .
Het is een heel mooie plaats! De vrouw verzekert me dat het geen gewoonte is om campers te laten overnachten maar het seizoen is nog niet begonnen en omdat ik beloof geen kampeergedrag te vertonen en rotzooi te maken laat ze het toe. Voor de lezers die dit plekje ook willen bezoeken moeten zich realiseren dat het dus uw verzoek ook een NEE kan opleveren.

We zitten heerlijk in de zon en de frisse wind blaast door onze haren. De frisse wind bijt zelfs in onze oren! De wind zwelt nog wat aan en het lijkt alsof we in een boot op zee zitten. Zo schommelt en schud de camper in de wind. Zodra de parkeerplaats leeg is verplaats ik de camper zodat de neus in de wind staat en dat maakt al heel veel verschil!

Voor het avondeten hebben gebakken speklappen met gebakken aardappelen en groenten op het menu. Simpel, misschien niet zo heel erg gezond maar wel erg lekker! De speklappen smaken naar varkensvlees! Ze smaken echt beter dan ik me uit Nederland kan herinneren. Of zou het de reisbeleving zijn die me parten speelt? En ook opnieuw met een uitzicht dat niet snel zal vervelen. Ik trek nog maar een biertje open en schrijf de belevenissen van deze dag. Elke dag beleef ik er weer meer plezier aan. Elke dag sta ik met meer plezier vroeg op. Wat heb ik het reizen gemist! Met zomin mogelijk geld zoveel mogelijk doen! Daar draait het allemaal om.

“Mad Max 2 (1981)” en twee afleveringen van “The Big Bang Theory” sluiten de dag ontspannend af. Wat gaan we morgen weer allemaal beleven?